មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ចែករំលែក

Aldosterone test (តេស្តកម្រិតអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន)

និយមន័យ

១- អ្វីជាតេស្តវាស់អ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន?

តេស្តនេះ ជាការវាស់កម្រិតជាតិអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូននៅក្នុងឈាម ដែលបញ្ចេញដោយក្រពេញលើតម្រងនោម មានតួនាទីគ្រប់គ្រងលំនឹងជាតិសូដ្យូម (អំបិល) និងប៉ូតាស្យូមក្នុងរាងកាយ។ អ័រម៉ូននេះ ក៏ជាមូលហេតុមួយនាំឲ្យកើនឡើងសម្ពាធឈាម ពេលណាការបញ្ចេញអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន ច្រើនខុសប្រក្រតី នាំឲ្យជាតិប៉ូតាស្យូមចុះ បង្កឲ្យកើតជាជំងឺ វិបត្តិក្រពេញលើតម្រងនោម (Hyperaldosteronism) មាន ២ ប្រភេទ។

ប្រភេទទី ១ កើតដោយសារក្រពេញខ្លួនឯងផ្ទាល់មានដុះដុំសាច់ ជាទូទៅបង្កើតដោយកោសិកាស្លូត និងមិនបង្កឲ្យទៅជាមហារីកទេ ប៉ុន្តែប្រភេទទី ២ អាចបង្កមកពីបញ្ហាជាច្រើនដូចជា ជំងឺបេះដូងខ្សោយ ក្រិនថ្លើម តម្រងនោមកើនជាតិប៉ូតាស្យូមលើសកម្រិត ថយចុះជាតិសូដ្យូម និងជំងឺពុលឈាមពេលមានផ្ទៃពោះ។ តេស្តនេះភាគច្រើនគេធ្វើនៅពេលគេសង្ស័យថាក្រពេញលើតម្រងនោមមានការបញ្ចេញអ័រម៉ូនខុសធម្មតា។

២- ហេតុអ្វីត្រូវធ្វើតេស្តនេះ?

មានមូលហេតុមួយចំនួនទាមទារឲ្យយើងត្រូវធ្វើតេស្តនេះដូចជា៖

– ដឹងច្បាស់ពីកម្រិតអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូនក្នុងរាងកាយ

– ដើម្បីពិនិត្យសាច់ដុំក្នុងក្រពេញលើតម្រងនោម

– រកមូលហេតុនាំឲ្យឡើងសម្ពាធឈាម ឬកម្រិតប៉ូតាស្យូមធ្លាក់ចុះ។

កត្តាគួរប្រុងប្រយ័ត្ន

៣- គួរដឹងអ្វីខ្លះមុនតធ្វើតេស្ត?

មុនធ្វើតេស្ត យើងត្រូវប្រាប់គ្រូពេទ្យព័ត៌មានមួយចំនួន ពិសេសបើកំពុងប្រើប្រាស់ថ្នាំផ្សេងៗ ព្រោះអាចប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលតេស្ត និងកត្តាជាច្រើនដូចជាស្ត្រេសជាដើម។ ជាទូទៅគ្រូពេទ្យអាចណែនាំពីវិធីខ្លះៗមុននឹងធ្វើតេស្ត ដូចជា៖

– តមអាហារប្រៃ

– ចៀសវាងហាត់ប្រាណខ្លាំងពេក

– ចៀសវាងការញ៉ាំឫសម្យ៉ាងឈ្មោះ Licorice (មានសារធាតុច្រឡំជាមួយអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន)

– ការកំណត់ម៉ោងពេលធ្វើតេស្ត គឺសំខាន់ព្រោះជាធម្មតាអ័រម៉ូនប្រភេទនេះបញ្ចេញនៅពេលព្រឹក។

ដំណើរការតេស្ត

៤- គួរត្រៀមអ្វីខ្លះមុនធ្វើតេស្ត?

ជាទូទៅដើម្បីពិនិត្យកម្រិតអ័រម៉ូននេះ គឺត្រូវបូមឈាម ពិនិត្យមើលសារធាតុចំបាច់មួយចំនួន ហើយមុនដំណើរការបូមឈាម យើងត្រូវអនុវត្តតាមវិធីដូចខាងក្រោម៖

– ចងរឹតដើមដៃ ដើម្បីឲ្យចាល់ឈាមក្នុងសរសៃវ៉ែន (ងាយស្រួលបូម)

– ជូតសម្អាតកន្លែងចាក់ម្ជុលដោយអាល់កុល

– ចាក់ម្ជុលទៅក្នុងសរសៃ និងបូមឈាមចូលក្នុងសឺរ៉ាំង

– ស្រាយខ្សែចងដើមដៃចេញ

– បាញ់ឈាមបូមបាន ចូលក្នុងបំពង់ដាក់ឈាម

– ដាក់សំឡីទប់ក្រែងមានឈាមហូរចេញពីកន្លែងចាក់ម្ជុល។

៥- មានអ្វីកើតឡើងអំឡុងពេលធ្វើតេស្ត?

យើងអាចមានអារម្មណ៍មិនសូវស្រួល នៅកន្លែងចងរឹតដោយខ្សែយឺត និងឈឺបន្តិចបន្តួចក្រោយចាក់ម្ជុលចូលក្នុងសរសៃឈាម។

៦- ក្រោយធ្វើតេស្តរួចមានអ្វីកើតឡើង?

បន្ទាប់ពីបូមឈាម អាចនឹងមានការឈឺចាប់នៅកន្លែងចាក់តិចតួច ប៉ុន្តែពេលខ្លះអាចមានបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា៖

– ឡើងជាំ

– កាន់ធ្ងន់ធ្ងរបើយើងមាន ជំងឺឈាមរាវ និងឈាមក្រកក

– ហើមតំបន់ចាក់ ដោយសារជំងឺរលាកសរសៃវ៉ែន (Phlebitis) តែមិនចាំបាច់បារម្ភទេ អាចប្រើកន្សែងជ្រលក់ទឹកក្ដៅឧណ្ហៗស្អំ ដើម្បីងាយត្រឡប់មកដូចដើមវិញ។

លទ្ធផល

៧- លទ្ធផលតេស្ត

លទ្ធផលអាចមានភាពខុសគ្នា អាស្រ័យតាមមន្ទីរពិសោធន៍នីមួយៗ តែជាទូទៅកម្រិតធម្មតាគឺ ៧-៣០ ណាណូក្រាម/ដេស៊ីលីត្រ ឬ ០,១៩-០,៨ ណាណូម៉ូល/លីត្រ។ បើយើងមានកម្រិតច្រើនជាងនេះ អាចបណ្ដាលមកពីវិបត្តិក្នុងការបញ្ចេញអ័រម៉ូនច្រើនពេក ហើយមូលហេតុមានដូចជា៖

– សរសៃអាក់ទែទៅចិញ្ចឹមតម្រងនោម មានសភាពចង្អៀត (Renal artery stenosis)

– ខ្សោយបេះដូង (Congestive heart failure)

– ខ្សោយតម្រងនោម

– ក្រិនថ្លើម

– របបអាហារខ្វះជាតិសូដ្យូម។

បើជាតិអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូនថយចុះ គឺដោយសារជំងឺ វិបត្តិក្នុងការបញ្ចេញអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន នាំឲ្យមានរោគសញ្ញាដូចជា សម្ពាធឈាមថយចុះ ខ្សោះជាតិទឹក ជាតិសូដ្យូម និងប៉ូតាស្យូមថយចុះ ហើយកត្តាទាំងនេះភាគច្រើនដោយជំងឺដូចជា៖

– វិបត្តិក្រពេញលើតម្រងនោម

– ជំងឺអាឌីសូន

– ថយចុះអ័រម៉ូនដោយសារខ្សោយតម្រងនោម

– របបអាហារសម្បូរជាតិប្រៃ

– ជំងឺដុះកោសិកាក្រពេញលើតម្រងនោមពីកំណើត

ក្នុងករណីមានសំណួរ ឬមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញសុខភាពអ្នក ជម្រើសល្អបំផុត សូមពិគ្រោះ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្ទាល់ជាមួយពេទ្យជំនាញ។ Hello Health Group មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ យ៉ានណែត ដាញែល · កែ 27/11/2019

Aldosterone test (តេស្តកម្រិតអ័រម៉ូនអាល់ដូស្តេរ៉ូន)

និយម​ន័យ

កត្តាគួរប្រុង​ប្រយ័ត្ន​

ដំណើរការតេស្ត

លទ្ធផល

និយមន័យ

កត្តាគួរប្រុងប្រយ័ត្ន