និយមន័យ

១- អ្វីជាជំងឺខ្វាក់មាន់?

ជំងឺខ្វាក់មាន់ អាចហៅបានថា ជំងឺ Nyctalopia សំដៅលើការខូចខាតគំហើញ ដោយអ្នកជំងឺខ្វាក់មាន់ គឺខ្សោយគំហើញនៅពេលយប់ និងនៅទីកន្លែងមិនសូវមានពន្លឺ។ ពាក្យថាខ្វាក់មាន់ មិនមែនបានន័យថា មិនអាចមើលឃើញនៅពេលយប់នោះទេ គ្រប់តែពិបាកមើលនៅទីងងឹតប៉ុណ្ណោះ។

២- ជំងឺខ្វាក់មាន់កើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

ជំងឺខ្វាក់មាន់ កើតឡើងជាញឹកញាប់ណាស់។ ពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ សម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាជំងឺខ្វាក់មាន់មានអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញាតែមួយគត់របស់ជំងឺខ្វាក់មាន់ គឺពិបាកមើលនៅកន្លែងងងឹត។ អាការៈខ្វាក់មាន់ អាចកើតឡើងនៅពេលយើងចេញពីកន្លែងភ្លឺខ្លាំង ទៅកាន់កន្លែងមានពន្លឺតិចភា្លមៗ។ យើងក៏អាចមានអាការៈខ្វាក់មាន់ នៅពេលបើកបរដោយសារតែពន្លឺភ្លឹបភ្លែតរបស់ពន្លឺភ្លើងយានយន្តចរាចរនៅតាមដងផ្លូវ។

អាចមានរោគសញ្ញាខ្លះទៀតមិនបានរៀបរាប់នៅខាងលើ។ បើសិនជាមានចម្ងល់ ឬក្តីបារម្ភណាមួយ សូមទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

៤- ពេលណាត្រូវជួបគ្រូពេទ្យ?

បើមានរោគសញ្ញាបានរៀបរាប់ខាងលើ ឬមានសំណួរ ក្តីបារម្ភអ្វីមួយ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ រាងកាយមនុស្សម្នាក់ៗមានលក្ខណៈខុសៗគ្នា អ្វីល្អបំផុតត្រូវជួបគ្រូពេទ្យដើម្បីប្រឹក្សា និងពិនិត្យឲ្យបានទាន់ពេល។

កូនមីញ៉ូបភ្នែក

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះជាមូលហេតុបង្កឲ្យមានជំងឺខ្វាក់មាន់?

បញ្ហាបណ្តាលមកពីកោសិកានៅក្នុងស្រទាប់រ៉េទីនក្នុងកែវភ្នែកមានបញ្ហា ធ្វើឲ្យយើងមើលមិនឃើញនៅកន្លែងងងឹត។ ខណៈមូលហេតុធ្វើឲ្យខូច ឬខ្សោយស្រទាប់រ៉េទីនមានដូចជា៖

– រលាកស្រទាប់រ៉េទីនភ្នែក

– ទឹកដក់ក្នុងបាតភ្នែក

– ថ្នាំទឹកដក់ក្នុងបាត ភ្នែកដែលធ្វើឲ្យកូនក្រមុំរួម

– ភ្នែកឡើងបាយ

– ទឹកនោមផ្អែម

– ជំងឺ Retinitis Pigmentosa (ជំងឺសេនេទិច ធ្វើឲ្យខូចកោសិការ៉េទីន)

– កង្វះវីតាមីន A

– ជំងឺ Keratoconus

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

កត្តាហានិភ័យ

៦- កត្តាប្រឈមនាំឲ្យមានកើតជំងឺខ្វាក់មាន់មានអ្វីខ្លះ?

មនុស្សចាស់ងាយកើតភ្នែកឡើងបាយ ដូច្នោះហើយមនុស្សចាស់ងាយនិងកើតជំងឺខ្វាក់មាន់ជាងក្មេង បើសិនជាមានបញ្ហាភ្នែកឡើងបាយ។

គ្នាយើងមានបញ្ហាលំពែង ដូចជា Cystic Fibrosis (ជំងឺវិបត្តិសេនេទិច) ពិបាកស្រូបយកសារធាតុខ្លាញ់ នឹងងាយប្រឈមខ្វះវីតាមីន A ពីព្រោះវីតាមីន A រលាយនៅក្នងខ្លាញ់ ហេតុនេះទើបប្រឈមខ្ពស់ កើតជំងឺខ្វាក់មាន់។ បញ្ហាសុខភាពផ្សេងទៀត ដូចជាជាតិស្ករខ្ពស់នៅក្នុងឈាម ឬទឹកនោមផ្អែម ងាយនឹងមានជំងឺភ្នែក ដូចជា ភ្នែកឡើងបាយ។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះ មិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យភ្នែកនឹងសាកសួរអំពីប្រវតិ្តជំងឺ ក៏ដូចជាធ្វើតេស្តភ្នែក ហើយក៏អាចធ្វើតេស្តឈាម ព្រោះការធ្វើតេស្តឈាម អាចឲ្យដឹងពីកម្រិតវីតាមីន A និងជាតិស្ករបាន។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

ជំងឺខ្វាក់មាន់ បង្កមកពីម្ញ៉ូបឆ្ងាយ ភ្នែកឡើងបាយ ឬការកង្វះវីតាមីន A អាចព្យាបាលជាសះស្បើយ។ ការពាក់ឡេន ឬវ៉ែនតា អាចជួយឲ្យមើលបានច្បាស់ល្អចំពោះគ្នាយើងម្ញ៉ូបឆ្ងាយ។ ត្រូវទៅជួបពេទ្យបើសិនជាការពាក់វ៉ែនតា ឬឡេន នៅតែមិនអាចមើកឃើញច្បាស់ល្អ។

– ភ្នែកឡើងបាយ៖ បាយភ្នែក គឺកញ្ចក់ភ្នែកឡើងស្រអាប់ ហើយអាចព្យាបាលបានដោយការវះកាត់។ ពេទ្យនឹងប្តូរឡេនភ្នែកស្រអាប់ចេញ ជំនួសឡេនថ្លាថ្មី។ យើងនឹងមានអារម្មណ៍ថា មើលច្បាស់ល្អក្រោយធ្វើការវះកាត់។

– កង្វះវីតាមីន A៖ បើសិនជាកម្រិតវីតាមីន A ទាប ពេទ្យនឹងផ្តល់ថ្នាំបំប៉នវីតាមីន A ដោយត្រូវប្រើប្រាស់ថ្នាំទៅតាមការណែនាំ។

– ខូចខាតហ្សែន៖ ករណីខូចហ្សែនបង្កឲ្យកើតជំងឺខ្វាក់មាន់ ដូចជាបញ្ហា Retinitis Pigmentosa មិនអាចព្យាបាលបាននោះទេ។ គ្នាយើងមានជំងឺប្រភេទនេះ ពុំគួរបើកបរពេលយប់នោះដែរ។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលតាមផ្ទះ អាចគ្រប់គ្រង និងបង្ការជំងឺខ្វាក់មាន់បានដូចខ្លះ បើទោះជាមិនអាច បង្ការជំងឺខ្វាក់មាន់ពីកំណើត ដូចជាជំងឺ Usher Syndrome ក៏ដោយ។ ប៉ុន្តែយើងនៅតែអាចគ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករ និងរបបអាហារឲ្យមានតុល្យភាព ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យកើតខ្វាក់មាន់។

ញ៉ាំអាហារមានវីតាមីន និងជាតិរ៉ែ អាចបង្ការកុំឲ្យកើតភ្នែកឡើងបាយ។ ត្រូវញ៉ាំអាហារដែលសម្បូរវីតាមីន A ដើម្បីបង្ការកុំឲ្យកើតខា្វក់មាន់ ពិសេសពពួកអាហារមានពណ៍ទឹកក្រូច សុទ្ធតែសម្បូរវីតាមីន A ខ្ពស់ដូចជា៖

– ត្រសក់ស្រូវលឿង

– ដំឡូងជ្វា

– ការ៉ុត

– ល្ពៅ

– ស្វាយ

វីតាមីន A ក៏មាននៅក្នុងបន្លែ និងអាហារមួយចំនួនទៀតដូចជា៖

– បន្លែស្លឹកបៃតង

– ខាត់ណា

– ទឹកដោះគោ

– ស៊ុត។

បើសិនជាយើងមានជំងឺខ្វាក់មាន់ គួរប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះសុវតិ្ថភាពរបស់ខ្លួនឯង និងអ្នកដទៃ។ សូមកុំបើកបរនៅពេលយប់ លុះត្រាតែទទួលបានការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។ គួរបើកបរតែនៅពេលថ្ងៃ និងត្រូវពាក់វ៉ែនតា ឬមួកជួយការពារពីពន្លឺភ្លឺខ្លាំង។

Night Blindness (ជំងឺខ្វាក់មាន់)

និយមន័យ

១- អ្វី​ជា​ជំងឺ​ខ្វាក់​មាន់?

២- ជំងឺ​ខ្វាក់​មាន់​កើត​ឡើង​ញឹក​ញាប់​ដែរ​ទេ?

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញា​ជំងឺ​ខ្វាក់​មាន់​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

៤- ពេល​ណា​ត្រូវ​ជួប​គ្រូពេទ្យ?

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វី​ខ្លះ​ជា​មូលហេតុ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​ខ្វាក់​មាន់?

កត្តាហានិភ័យ

៦- កត្តា​ប្រឈម​នាំ​ឲ្យ​មាន​កើត​ជំងឺ​ខ្វាក់​មាន់​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

រោគវិនិច្ឆ័យ​ និង​ការ​ព្យាបាល

៧- គួរ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ដោយ​វិធី​ណា?

៨- ព្យាបាល​ដោយ​វិធី​ណា?

ផ្លាស់​ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់​រស់​នៅ