ស្វែងយល់ពីការប្រើប្រាស់

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាមុល ប្រើសម្រាប់ព្យាបាលអាការៈគ្រុនក្ដៅ និងបន្ថយកម្ដៅ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ គេអាចយកទៅប្រើដើម្បីបន្ថយអាការៈឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ រលាកសន្លាក់ ឈឺខ្នង ឈឺធ្មេញ និងផ្ដាសាយជាដើម។ ថ្នាំនេះអាចប្រើក្នុងគោលដៅផ្សេងទៀត ដែលមិនបានរៀបរាប់ក្នុងវិធីណែនាំប្រើប្រាស់ថ្នាំ។

២- គេប្រើថ្នាំប៉ារ៉ារបៀបម៉េច?

– លេបថ្នាំប៉ារ៉ាសេតតាម៉ុលតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ

– ត្រូវធ្វើតាមការណែនាំនៅលើប្រអប់ថ្នាំ

– ប្រសិនបើមិនច្បាស់ពីព័ត៌មានប្រើប្រាស់ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី។

៣- គួររក្សាទុកយ៉ាងម៉េច?

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល អាចរក្សាទុកបានល្អក្នុងបន្ទប់សីតុណ្ហភាពល្មម ចៀសឆ្ងាយពីពន្លឺថ្ងៃ និងសំណើម។ រក្សាថ្នាំកុំឲ្យខូច មិនត្រូវទុកនៅក្នុងបន្ទប់ទឹក ឬទូទឹកកកទេ។ លើទីផ្សារប្រហែលជាមានថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលផ្សេងគ្នា ហើយការរក្សាទុកក៏ខុសគ្នា។ ហេតុនេះសំខាន់ណាស់ ត្រូវពិនិត្យមើលក្រដាសណែនាំផលិតផលពីការរក្សាទុក ឬសួរឱសថការី។ ដើម្បីសុវត្ថិភាព គួរថែរក្សាទុកថ្នាំគ្រប់ប្រភេទឲ្យឆ្ងាយពីដៃក្មេង និងសត្វចិញ្ចឹម។

ពុំគួរចោលថ្នាំតាមបង្គន់ ឬតាមលូបង្ហូរទឹកទេ លើកលែងតែមានការណែនាំពីគ្រូពេទ្យ។ សំខាន់ណាស់ត្រូវកម្ទេចថ្នាំប្រភេទនេះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ ពេលហួតកាលកំណត់ ឬលែងប្រើ។ ពិភាក្សាជាមួយឱសថការី សម្រាប់ព័ត៌មានលម្អិតពីរបៀបកម្ទេចថ្នាំ។

កត្តាគួរប្រុងប្រយ័ត្ន

៤- គួរដឹងអ្វីខ្លះមុនប្រើប្រាស់ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល?

ត្រូវប្រាប់គ្រូពេទ្យ និងឱសថការីប្រសិនបើ៖

– មានប្រតិកម្មជាមួយថ្នាំនេះ ឬមានប្រតិកម្មអ្វីផ្សេងទៀត។

– មានបញ្ហាសុខភាពផ្សេងៗពីមុនមក ជាពិសេស ជំងឺថ្លើម ឬញៀនស្រា។

– បើមាន ជំងឺ Phenylketonuria (ជំងឺតំណពូជម៉្យាង ទាមទាឲ្យតាមដានទៅលើរបបអាហារយ៉ាងដិតដល់ ដើម្បីការពារបញ្ហាខ្សោយសតិបញ្ញា Mental retardation) ឬមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ត្រូវតែដឹងពីថ្នាំ Paracetamol ប្រភេទទំពា អាចនឹងមានជាតិផ្អែមដោយសារសារធាតុ Aspartame។

– មានផ្ទៃពោះ ឬកំពុងបំបៅដោះកូន។

៥- ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល មានសុវត្ថិភាពចំពោះស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ និងបំបៅដោះកូនដែរទេ?

មិនមានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់ពីសុវត្ថិភាពការប្រើថ្នាំនេះ ទាំងអំឡុងពេលមានផ្ទៃពោះ និងបំបៅដោះបេប៊ី។ ហេតុនេះពិភាក្សាជាមួយវេជ្ជបណ្ឌិត ពីគុណប្រយោជន៍ និងហានិភ័យមុនពេលប្រើ គឺជារឿងចាំបាច់។ យោងតាមរដ្ឋបាលចំណីអាហារ និងឱសថ នៅអាមេរិក (FDA) ថ្នាំនេះត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ក្នុងបញ្ជីថ្នាំគ្រោះថ្នាក់កម្រិត B សម្រាប់ស្ត្រីមានផ្ទៃពោះ។

ចំណាត់ថ្នាក់កម្រិតគ្រោះថ្នាក់នៃថ្នាំទៅលើស្ត្រីមានផ្ទៃពោះរបស់ FDA មានដូចខាងក្រោម៖

– A = គ្មានគ្រោះថ្នាក់

– B = គ្មានគ្រោះថ្នាក់ ក្នុងការសិក្សាមួយចំនួន

– C = អាចមានគ្រោះថ្នាក់ខ្លះៗ

– D = មានភស្តុតាងជាវិជ្ជមានថាមានគ្រោះថ្នាក់

– X = ហាមប្រើ

– N = មិនមានព័ត៌មាន។

ស្វែងយល់ពីផលរំខាន

៦- ផលរំខាននៃថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលមានអ្វីខ្លះ?

ថ្នាំនេះ ជាទូទៅ មិនមានផលរំខានទេ ប៉ុន្តែបើយើងមានលេចចេញផលរំខានអ្វីមួយ សូមពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី។

ទោះជាករណីកម្រ ប៉ុន្តែប្រតិកម្មអាលែកហ្ស៊ីធ្ងន់ធ្ងររបស់ថ្នាំអាចកើតឡើង រួមមាន៖

– លាមកមានលាយឈាម និងពណ៌ក្រមៅ

– នោមឈាម ឬទឹកនោមមានពណ៌ក្រមៅ

– គ្រុនក្ដៅដោយមាន ឬគ្មាន រងាក្ដៅញាក់

– ឈឺចង្កេះ

– ចំណុចក្រហមតូចៗ នៅលើស្បែក

– ឡើងរមាស់ កន្ទួល ឬកន្ទាលត្រអាក

– ឈឺបំពង់ក

– ឈឺ មានដំបៅ និងឡើងដុំសៗលើបបូរមាត់ ឬក្នុងមាត់

– ចំណុះទឹកនោមថយចុះ

– ហូរឈាម ឬមានស្នាមជាំ

– ហត់អស់កម្លាំង

– ភ្នែក និងស្បែកឡើងលឿង

មនុស្សគ្រប់គ្នាមិនប្រាកដថា មានផលរំខានទាំងអស់គ្នានោះទេ។ មានផលរំខានជាច្រើនទៀត ដែលមិនបានរៀបរាប់នៅខាងលើ ដូចនេះយើងគួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ បើនៅមានកង្វល់ជុំវិញផលរំខានរបស់ថ្នាំ។

ស្វែងយល់ពីអន្តរកម្មថ្នាំ

៧- អន្តរកម្មថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល និងថ្នាំដទៃ

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាមុល អាចមានអន្តរកម្មជាមួយថ្នាំផ្សេងទៀតដែលយើងកំពុងប្រើ អាចធ្វើឲ្យផ្លាស់ប្ដូរអំពើរបស់ថ្នាំ ឬបង្កើនគ្រោះថ្នាក់នៃផលរំខានមួយចំនួនដូចជា៖

– បន្ថយប្រសិទ្ធភាពថ្នាំព្យាបាលអាការៈប្រកាច់ ដូចជាថ្នាំ Phenytoin, Barbiturates Carbamazepine

– អាចបង្កើនប្រសិទ្ធភាពប្រឆាំងកំណកឈាម របស់ថ្នាំ Warfarin និងពពួកថ្នាំ Coumarins ផ្សេងៗទៀត ហើយត្រូវពន្យារពេលប្រើ។

– បង្កើនការស្រូបចូលនៃពពួកថ្នាំក្កួត ដូចជា Metochlopramide និងថ្នាំ Domperidone។

– បង្កើនប្រសិទ្ធភាពថ្នាំបញ្ចុះអាស៊ីដ Probenecid និងថ្នាំផ្សះ Chloramphenicol។

– បន្ថយការស្រូបចូលជាតិ Cholestyramine (ថ្នាំបញ្ចុះគ្រួសក្នុងប្រមាត់)

– អាចបណ្ដាលឲ្យមានការចុះកម្ដៅខ្លាំងជ្រុល (Hypothermia) ពេលប្រើជាមួយថ្នាំ Phenothiazine (ថ្នាំប្រកាច់)

ដើម្បីជៀសវាងប្រតិកម្មទាំងអស់នេះ គួរតែធ្វើការកត់ចំណាំរាល់ថ្នាំទាំងអស់យើងកំពុងប្រើ រាប់បញ្ចូលទាំងថ្នាំមានវេជ្ជបញ្ជា ថ្នាំគ្មានវេជ្ជបញ្ជា និងឱសថបុរាណ ហើយយកថ្នាំទាំងអស់នោះ ទៅពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី។ ដើម្បីមានសុវត្ថិភាពក្នុងការប្រើប្រាស់ មិនត្រូវចាប់ផ្ដើម បញ្ឈប់ ឬប្ដូរកម្រិតថ្នាំដោយមិនមានការអនុញ្ញាតពីគ្រូពេទ្យឡើយ។

៨- អន្តរកម្មរវាងថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល ជាមួយអាហារ និងគ្រឿងស្រវឹង

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល អាចមានអន្តរកម្មជាមួយអាហារ ឬស្រា ធ្វើឲ្យសកម្មភាពថ្នាំប្រែប្រួល ឬបង្កើនគ្រោះថ្នាក់នៃផលរំខាន។ គ្រឿងស្រវឹង (ស្រា) អាចបង្កើនគ្រោះថ្នាក់ពុលថ្លើម (Hypatotoxicity)។ សូមពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី ដើម្បីដឹងពីប្រភេទអាហារ ឬគ្រឿងស្រវឹង ដែលអាចមានអន្តរកម្មជាមួយថ្នាំនេះ។

៩- អន្តរកម្មរវាងថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល និងបញ្ហាសុខភាព

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល អាចមានអន្តរកម្មជាមួយបញ្ហាសុខភាពយើង ជាពិសេស ជំងឺថ្លើម និងការញៀនស្រា។ អន្តរកម្មនេះ អាចធ្វើឲ្យស្ថានភាពសុខភាពកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ឬផ្លាស់ប្ដូរសកម្មភាពថ្នាំ។ អ្វីដែលសំខាន់ ត្រូវប្រាប់គ្រូពេទ្យ និងឱសថការីពីស្ថានភាព សុខភាពយើងនៅពេលបច្ចុប្បន្ន។

ស្វែងយល់ពីកម្រិតថ្នាំ

ព័ត៌មានទាំងនេះ មិនបានរាប់ជាការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យនោះទេ។ ត្រូវតែពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ ឬឱសថការី មុនពេលចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់ថ្នាំប្រភេទនេះ។

១០- មនុស្សពេញវ័យត្រូវប្រើថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលកម្រិតណា?

ប្រភេទថ្នាំលេប

– ប្រភេទថ្នាំសាយភាយរហ័ស (Immediate Release)៖

កម្រិតប្រើធម្មតា៖ ៣២៥មិល្លីក្រាម ទៅ ១ក្រាម រៀងរាល់ ៤-៦ម៉ោងម្ដង
កម្រិតអតិបរមាប្រើតែមួយលើកគត់៖ ១ក្រាម
កម្រិតអតិបរមាក្នុងការប្រើមួយថ្ងៃ៖ ៤ ក្រាម/ថ្ងៃ

– ប្រភេទថ្នាំសាយភាយយឺត (Extended-Release)៖

កម្រិតប្រើធម្មតា៖ ១៣០០មិល្លីក្រាម រៀងរាល់ ៨ ម៉ោងម្ដង
កម្រិតអតិបរមា៖ ៣៩០០ មិល្លីក្រាម/ថ្ងៃ

– ប្រភេទថ្នាំសុលតាមរន្ធគូទ៖

៦៥០មិល្លីក្រាម រៀងរាល់ ៤-៦ ម៉ោងម្ដង ហើយកម្រិតអតិបរមា មិនលើស ៣៩០០ មិល្លីក្រាម/ថ្ងៃ។

១១- ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលត្រូវប្រើលើក្មេងក្នុងកម្រិតណា?

ប្រើតាមទម្ងន់កុមារ ក្នុងករណីអាយុក្រោម ១២ ឆ្នាំ៖ ១០-១៥ មិល្លីក្រាម/គីឡូ/ថ្ងៃ លេបតាមមាត់ រៀងរាល់ ៤-៦ ម៉ោងម្ដង ហើយកម្រិតប្រើអតិបរមា ៥ ដង/ថ្ងៃ។

កម្រិតថេរ (Fix dose)

– អាយុ ០-៣ ខែ (ទម្ងន់ ២,៧-៥,៣ គីឡូ)៖

កម្រិតប្រើម្តង៖ ៤០មិល្លីក្រាម
ទឹកសេរ៉ូសម្រាប់ផឹក (១៦៥ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ)៖ ១,២៥មិល្លីលីត្រ

– អាយុ ៤ -១១ ខែ (ទម្ងន់ ៥,៤-៨,១ គីឡូ)៖

កម្រិតប្រើម្តង៖ ៨០មិល្លីក្រាម
ទឹកសេរ៉ូសម្រាប់ផឹក (១៦៥ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ)៖ ២,៥មិល្លីលីត្រ

– អាយុ ១-២ឆ្នាំ (ទម្ងន់ ៨,២-១០,៨ គីឡូ)៖

កម្រិតប្រើម្តង៖ ១២០មិល្លីក្រាម
ទឹកសេរ៉ូសម្រាប់ផឹក (១៦៥ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ)៖ ៣,៥មិល្លីលីត្រ
ថ្នាំគ្រាប់ទំពា (៨០មិល្លីក្រាម)៖ ១គ្រាប់កន្លះ

– អាយុ ២-៣ ឆ្នាំ (ទម្ងន់ ១០,៩-១៦,៣ គីឡូ)៖

កម្រិតប្រើម្តង៖ ១៦០មិល្លីក្រាម
ទឹកសេរ៉ូសម្រាប់ផឹក (១៦៥ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ)៖ ៥មិល្លីលីត្រ
ថ្នាំគ្រាប់ទំពា (៨០មិល្លីក្រាម)៖ ២គ្រាប់
ថ្នាំគ្រាប់ទំពា (១៦០មិល្លីក្រាម)៖ ១គ្រាប់

– អាយុ ៤-៥ ឆ្នាំ (ទម្ងន់ ១០,៩-១៦,៣ គីឡូ)៖

កម្រិតប្រើម្តង៖ ២៤០មិល្លីក្រាម
ទឹកសេរ៉ូសម្រាប់ផឹក (១៦៥ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ)៖ ៧,៥មិល្លីលីត្រ
ថ្នាំគ្រាប់ទំពា (៨០មិល្លីក្រាម)៖ ៣គ្រាប់
ថ្នាំគ្រាប់ទំពា (១៦០មិល្លីក្រាម)៖ ១គ្រាប់កន្លះ

– អាយុ ៦-១២ ឆ្នាំ៖

លេប ៣២៥មិល្លីក្រាម លេបតាមមាត់រាល់ ៤-៦ ម៉ោងម្ដង និងមិនត្រូវលើសពី ១,៦២៥ ក្រ/ថ្ងៃ សម្រាប់រយៈពេល៥ថ្ងៃទេ លើកលែងតែមានការណែនាំផ្សេងទៀតពីគ្រូពេទ្យ។

– អាយុលើសពី ១២ ឆ្នាំ៖

កម្រិតទូទៅ៖ ៦៥០មិល្លីក្រាម រៀងរាល់ ៤-៦ ម៉ោងម្ដង និងមិនត្រូវលើសពី ៣,២៥ ក្រាម/ថ្ងៃទេ ប្រសិនបើនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងថែរក្សាដោយគ្រូពេទ្យកម្រិតថ្នាំអាចកើនដល់ ៤ ក្រាម/ថ្ងៃ ។
កម្រិតខ្លាំង (Extra strengh)៖ ១០០០មិល្លីក្រាម រៀងរាល់ ៦ ម៉ោងម្ដង និងមិនត្រូវលើសពី ៣,២៥ ក្រាម/ថ្ងៃទេ។ គេអាចប្រើដល់ ៤ក្រាម ប៉ុន្តែត្រូវមានការតាមដានយ៉ាងដិតដល់ពីអ្នក ផ្ដល់សេវាសុខភាព។
សម្រាប់ការសាយភាយយឺតយ៉ាវនៃថ្នាំ៖ ប្រើ ១,៣ក្រាម រៀងរាល់ ៨ ម៉ោងម្ដង និងមិនត្រូវ លើសពី ៣,៩ ក្រាម/ថ្ងៃ។

១២- ទម្រង់ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាម៉ុលលើទីផ្សារយ៉ាងម៉េចខ្លះ?

ថ្នាំប៉ារ៉ាសេតាមុលលើទីផ្សារ ត្រូវបែងចែកតាមកម្រិតដូចជា៖

– ៣២៥មិល្លីក្រាម និង ៣០មិល្លីក្រាម

– ៣២៥មិល្លីក្រាម និង ៦០មិល្លីក្រាម

– ១២០មិល្លីក្រាម ឬ ១២ មិល្លីក្រាម/៥មិល្លីលីត្រ

– ៣០០មិល្លីក្រាម និង ១៥មិល្លីក្រាម

– ៣០០មិល្លីក្រាម និង ៣០មិល្លីក្រាម

– ៣០០មិល្លីក្រាម និង ៦០មិល្លីក្រាម

– ៦៥០មិល្លីក្រាម និង ៣០មិល្លីក្រាម

– ៦៥០មិល្លីក្រាម និង ៦០មិល្លីក្រាម

បើគិតតាមប្រភេទវិញមានដូចជា៖

– ប្រភេទទឹក

– គ្រាប់ (ថ្នាំពុះទឹក ទំពា និងកិនជាដើម)

– គ្រាប់តំណក់ទឹក

– ថ្នាំសុលតាមរន្ធគូទ

– ម្សៅ

– សេរ៉ូ

– ម្សៅលាយទឹក (Suspension elixir)

១៣- ករណីបន្ទាន់ ឬប្រើថ្នាំលើសកម្រិត

សូមទូរសព្ទទៅផ្នែកសង្គ្រោះបន្ទាន់ ១១៩ ឬប្រញាប់ទៅមន្ទីរពេទ្យនៅជិតបំផុត។

១៤- ករណីភ្លេចប្រើថ្នាំ

បើភ្លេចលេបថ្នាំ សូមលេបវាភ្លាម ប៉ុន្តែបើកៀកពេលត្រូវលេបថ្នាំបន្ទាប់ ត្រូវរំលងថ្នាំភ្លេចនោះ លេបថ្នាំតាមពេលត្រូវលេបបន្តបានហើយ កុំលេបថ្នាំពីរកម្រិតក្នុងពេលតែមួយ។

ក្នុងករណីមានសំណួរ ឬមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញសុខភាពអ្នក ជម្រើសល្អបំផុត សូមពិគ្រោះ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្ទាល់ជាមួយពេទ្យជំនាញ។ Hello Health Group មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕

Paracetamol (ឱសថ​ ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល)

ស្វែងយល់ពីការប្រើប្រាស់

កត្តាគួរប្រុងប្រយ័ត្ន

ស្វែងយល់ពីផលរំខាន

ស្វែងយល់ពីអន្តរកម្មថ្នាំ

ស្វែងយល់ពីកម្រិតថ្នាំ

Paracetamol (ឱសថ ប៉ារ៉ាសេតាម៉ុល)