ស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងរវាងការធាត់លើសទម្ងន់ និងជំងឺបេះដូង

ដូច​ដឹង​ស្រាប់ បើធាត់​លើស​ទម្ងន់ មិន​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាព​ទេ វាមានទំនាក់​ទំនង​​ជាមួយ​នឹងជំងឺ​កាចសាហាវ​ជាច្រើន​ អាច​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវិតទៀត​ផង ដូចជា​ ជំងឺបេះដូង ទឹក​នោម​ផ្អែម​ប្រភេទ ២ ជំងឺលើស​ឈាម និងលើស​ជាតិ​ខ្លាញ់ក្នុង​ឈាមជាដើម។ មូលហេតុ​នាំ​ឲ្យ​គ្នា​យើង​ភាគ​ច្រើន​លើស​ទម្ងន់ គឺ​ដោយ​សារ​ទម្លាប់​រស់​នៅ​គ្មាន​សុខភាព​ល្អ ហេតុ​នេះគួរ​ប្រយ័ត្ន​ប្រយែង​បន្តិច។ “Hello គ្រូពេទ្យ’ ពេល​នេះ នឹង​លើក​ឡើង​ពី​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ការ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់ និង​ជំងឺ​បេះដូង​ឲ្យ​គ្នា​យើង​បាន​ដឹង។

១- ការ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់

ធាត់​លើស​ទម្ងន់ អាច​កំណត់​បានតាមរយៈ​ការ​វាស់សន្ទស្សន៍​ម៉ាស​របស់​រាង​កាយ BMI (Body Mass Index)។ BMI អាច​រក​ឃើញ​ដោយ​ការ​យក​ទម្ងន់ (គិត​ជា​គីឡូក្រាម) ចែក​ជាមួយ​នឹង​កម្ពស់ (គិត​ជា​ម៉ែត្រ​ការ៉េ Kg/m2)។ BMI នៅ​ចន្លោះ​ពី ៣០-៤០ មាន​ន័យ​ថា គ្នា​យើងមាន​បញ្ហា​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​ ហើយ​ប្រសិនលើស​ពី ៤០ ​មាន​ន័យ​ថា​ យើង​​មាន​ជំងឺ​ធាត់​ខ្លាំង​​ (Morbid obesity)។ អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ និង​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ ប៉ាន់ប្រមាណ​ថា កម្រិត BMI ខ្ពស់ អាច​បង្កើន​គ្រោះ​ថ្នាក់​​ជំងឺ​បេះដូងជាច្រើន ដូច​ជា គាំង​បេះដូង និង ជំងឺខ្សោយ​បេះដូង​។

២- ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ការ​ធាត់​ខ្លាំង​ និង​បេះដូង

មាន​ការ​សង្ស័យ​ថា ជាលិកា​ខ្លាញ់​ច្រើន ជា​ពិសេស​នៅ​ជុំ​វិញចង្កេះ អាច​ប៉ះពាល់​​ផ្ទាល់ទៅ​លើ​បេះដូង និង​មុខងារបេះដូង បីទោះ​​ជា​មិន​មាន​កត្តា​ហានិភ័យ​ផ្សេង​ទៀត​ក៏​ដោយ។ ដើម្បី​បង្ហាញ​ថា ​ទ្រឹស្ដី​នេះ​ត្រឹម​ត្រូវ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ បាន​ធ្វើ​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ លើ​​មនុស្ស​ចាស់​​មាន​ទម្ងន់​ខុសៗ​គ្នា ដើម្បី​ស្វែង​រកសញ្ញា​ជំងឺខូច​មុខងារ​ថត​បេះដូង​ខាង​ឆ្វេង (Left ventricular Diastolic dysfunction)។ បញ្ហា​នេះ ​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទម្រង់​រូប​រាង​បេះដូង និង​ថតបេះដូង ដែលមាន​នាទី​ដ៏​សំខាន់​​ច្របាច់​បញ្ចេញ​ឈាម​ (ថត​ខាង​ឆ្វេង) ដែល​នាំ​​ឲ្យមិន​មាន​ឈាម​ចូល​ថត​នោះ​គ្រប់​គ្រាន់​នៅ​ពេល​ច្របាច់​ម្ដងៗ។ ជំងឺ​នេះ​ លេច​ឡើង​ដោយ​មិន​មាន​រោគ​សញ្ញា​អ្វីឡើយ ប៉ុន្តែវា​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះ​ដូង​នៅ​ពេល​អនាគត។ ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះដូង កើត​ឡើង​នៅ​ពេលសាច់​ដុំ​បេះដូង ប្រែ​ជា​ខ្សោយ ឬ​រឹង​ នាំ​ឲ្យ​​មិន​អាច​ផ្គត់​ផ្គង់​បរិមាណ​ឈាម​ និង​អុកស៊ីហ្សែនគ្រប់​គ្រាន់​ ទៅ​ដល់​សារពាង្គ​កាយ​ដែល​ត្រូវ​ការ។

អត្ថបទ​ពាក់​ព័ន្ធ៖

• គាំងបេះដូង
• ទាំងនេះជាប្រភេទជំងឺបេះដូងឧស្សាហ៍កើតបំផុតលើក្មេងៗ

៣- ជំងឺ​ខ្សោយ​បេះ​ដូង

ជំងឺរីក​ថត​បេះដូង​ខាង​ក្រោម​ផ្នែក​ខាង​ឆ្វេង​ (Left ventricular Hypertrophy) ជា​ទូទៅ​ កើត​មាន​ចំពោះ​គ្នា​យើង​​ធាត់​លើស​ទម្ងន់ និង​អាច​បង្ក​ឲ្យ​​មាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម។ ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី ក្នុង​ករណី​ខ្លះ គ្នា​យើង​​​គ្នា​ជំងឺ​លើស​ឈាម ក៏​មាន​បញ្ហា​មិន​ប្រក្រតី​លើ​ថត​បេះដូង​ខាង​ក្រោម​ផ្នែក​ខាង​ឆ្វេងដូច​គ្នា ដោយ​សារ​តែ​ភាព​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៃ​ការ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​នេះឯង។ គ្នា​យើង​ធាត់​​ខ្លាំង ​ប្រឈម​​គ្រោះ​ថ្នាក់នឹង​​ជំងឺ​លើស​ឈាម​ រហូត​ដល់​ទៅ ៣​ដង បើ​ធៀប​នឹងគ្នា​យើង​​មាន​ទម្ងន់​ធម្មតា។ ដើម្បី​ងាយ​យល់​ពី​មូល​ហេតុ​បង្ក យើង​អាច​និយាយ​ថា ទម្ងន់​ទាប សម្ពាធ​ឈាម​ក៏​ទាប​ដែរ ហើយ​ទម្ងន់​កាន់​តែ​ធ្ងន់ សម្ពាធ​ឈាម​ក៏​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ដូច​គ្នា។

ក្រៅ​ពី​កើន​ឡើង​បរិមាណ​បញ្ចេញ​ឈាម​ពី​បេះដូង (Stroke volume and cardiac output) នៅ​ពេលយើង​​មាន​ជំងឺ​លើសឈាម​ ​អាច​នាំ​ឲ្យ​កើន​ឡើង មាឌ​ថត​បេះដូង​ខាង​ឆ្វេង និង​ជញ្ជាំងបេះដូង។ ករណី​​រីក​ថតបេះដូង​ខាង​ក្រោម​ផ្នែក​ខាង​ឆ្វេង ​កម្រ​កើត​មាន​ណាស់ ខណៈ​បញ្ហាកើត​ញឹក​ញាប់​នោះ​ គឺ​ការ​ខូច​មុខងារថត​បេះ​ដូង Diastolic ( Diastolic dysfunction)។ បើ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់ តែគ្មាន​ជំងឺ​លើស​​ឈាម មាឌ​​ថត​បេះដូង​ខាង​ឆ្វេង នឹង​រីក​ធំ ប៉ុន្តែ​សម្ពាធ​នៅ​លើ​ជញ្ជាំង​បេះដូង ​គឺ​ធម្មតា។ ទោះ​ជា​បែប​នេះ​ក្តី ក្នុង​ចំណោមគ្នា​យើង​មាន​​ធាត់​ (មិន​មាន​ជំងឺ​លើស​ឈាម) អាច​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ​មាន​ការ​កើន​ឡើង​បរិមាណ​ឈាម​ចូល​បេះដូង និង​ឈាម​ចេញ​ពី​បេះ​ដូង ក៏​ដូច​ជា ខូច​មុខងារ​របស់ថត​បេះដូង (Diastolic)។ ចំពោះ​ករណី គ្នា​យើង​ស្លាប់​ភ្លាមៗ​ដោយ​សារ​​ជំងឺ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​ ​អាច​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​នៅ​ក្នុង​ថត​បេះដូង​ខាង​ឆ្វេង​នេះតែ​ម្តង។

៤- វិធី​ការពារ

ការពារ​ជំងឺ​បេះដូង​ ដោយ​សារ​តែ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់ ក៏​ស្រដៀង នឹង​ការ​ការពារ​​ជំងឺ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​ដែរ ដោយ​ការ​សិក្សា​ជា​ច្រើន​បង្ហាញ​ថា គ្នា​យើង​មាន​ជំងឺ ​អាចកាត់​​បន្ថយអត្រា​គ្រោះ​បាន​ ​បើយើង​​អាច​គ្រប់​គ្រង​ទម្ងន់ឲ្យ​ស្ថិត​នៅ​​ក្នុង​កម្រិត​ត្រឹម​ត្រូវ​បាន។ ដូច​នេះ​ ដើម្បី​ការពារ​កុំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​បេះដូង យើង​​ត្រូវ​តែ​ញ៉ាំ​អាហារ​សុខភាព ពិសេស​ត្រូវ​កាត់​បន្ថយ​អាហារសម្បូរ​ខ្លាញ់ និធ្វើ​សកម្មភាព​រាងកាយ​ ដូច​ជា​ ហាត់​ប្រាណ​ ឲ្យ​​បាន​ច្រើន។ ​ធ្វើ​របែប​នេះ សម្ពាធ​ឈាម​នឹង​ធ្លាក់​ចុះ បេះដូង​ក៏​អាច​ត្រលប់​មក​ទំហំ​ធម្មតា​វិញ រាង​កាយ​ក៏​ដំណើរការ​ល្អ ជាតិ​កូលេស្តេរ៉ូល នឹង​ធ្លាក់​ចុះ​ដែរដូច​គ្នា។

ក្នុង​ករណី​មាន​សំណួរ ​ឬ​មន្ទិល​​សង្ស័យ​ជុំវិញ​សុខភាព​អ្នក​ ជម្រើស​ល្អ​បំផុត​​សូម​ពិគ្រោះ​​ និង​ប្រឹក្សា​យោបល​ផ្ទាល់​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​។ ​Hello Health Group មិន​ចេញ​វេជ្ជ​បញ្ជា មិនធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ ឬ​ព្យាបាល​ជូន​ទេ៕