Testicular cancer (មហារីកពងស្វាស )

និយមន័យ

តើមហារីកពងស្វាសជាអ្វី?

មហារីកពងស្វាសគឺជាជំងឺមហារីកដែលកើតឡើងលើបុរសនៅត្រង់តំបន់អវយវៈភេទនៅក្រោមលិង្គ។ ជាធម្មតាសរីរាង្គមួយគូនេះមាននាទីបញ្ចេញអ័រម៉ូនភេទ និងផលិតទឹកកាម។ មហារីកនេះបែងចែកជា ២ប្រភេទគឺ សេមីណូម៉ា ដែលមានការវិវត្តយូរហើយងាយព្យាបាល និងប្រភេទ អសេមីណូម៉ា ដែលវិវត្តលឿនព្រមទាំងមានការរាលដាលឆាប់រហ័ស។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏គេឃើញថាមានការឆ្លើយតបល្អទៅនឹងការព្យាបាលហើយក៏អាស្រ័យលើប្រភេទ និងដំណាក់កាលរបស់មហារីកដែរ។ មហារីកពងស្វាស គឺមានដោយកម្រតែបើកើតច្រើនតែលើវ័យចន្លោះ ១៥ ទៅ ៣៥ឆ្នាំ។

រោគសញ្ញា

សញ្ញាដែលអ្នកជំងឺឧស្សាហ៍ជួបប្រទះជាងគេគឺ៖

ឡើងដុំរីកធំលើពងស្វាស
ធ្ងន់ពងស្វាសមួយចំហៀង
ឈឺអួលក្នុងពោះ និងម្ដុំក្រលៀន
មានដក់ទឹកក្នុងពងស្វាស
ឈឺចាប់ពិបាកទ្រាំត្រង់ពងស្វាស
ឡើងដុំនៅដោះ
ឈឺឬរួយខ្នង
គួរតែប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យពេលមានការឈឺចាប់ ឬឡើងដុំនៅពងស្វាស

មិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចមានសញ្ញាទាំងអស់ខាងលើទេ ដូចនេះប្រសិនបើមានករណីមិនធម្មតាណាមួយកើតឡើងសូមប្រញាប់មកជួបគ្រូពេទ្យ។

មហារីកពងស្វាស

មូលហេតុ

មិនទាន់មានការសិក្សាច្បាស់ពីមូលហេតុរបស់មហារីកនេះនៅឡើយតែគេអាចដឹងបាននៅពេលដែលកោសិការបស់លំពែងចាប់ផ្ដើមវិវត្តជាដុំមហារីក។ ជាទូទៅកោសិកាគឺស្វ័យដំឡើងទ្វេតាមធម្មតាតែនៅពេលមានកោសិកាមហារីកកើតឡើងការស្វ័យដំឡើងទ្វេនេះនឹងចាប់កើនឥតឧបមា និងបង្កទៅជាដុំតែម្ដង។

កត្តាប្រឈម

បុរសដែលមិនទាន់ធ្លាក់ពងស្វាសពីកំណើតពីក្នុងពោះ
អ្នកមានការវិវត្តពងស្វាសមិនធម្មតាដូចជាជំងឺ Kllinefelter ដែលងាយនឹងកើតមហារីកពងស្វាសជាងគេ
អ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារធ្លាប់មានមហារីកពងស្វាសពីមុនមកគឺមានហានិភ័យខ្ពស់ជាងគេ
វាអាចកើតលើបុរសគ្រប់វ័យតែភាគច្រើនគឺចន្លោះអាយុ ១៥ ទៅ ៣៥ឆ្នាំ
កើតភាគច្រើនលើជនជាតិស្បែកខ្មៅ

រោកវិនិច្ឆ័យនិងការព្យាបាល

រោគវិនិច្ឆ័យ

ការកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យត្រូវធ្វើឡើងតាមវិធីដូចតទៅ៖

ការធ្វើអេកូសាស្ត្រដើម្បីរកមើលដុំមហារីកឬការដក់ទឹកក្នុងពងស្វាស
ការធ្វើតេស្តឈាមដើម្បីរកមើលធាតុបង្កជីវសាស្ត្ររបស់មហារីកក្នុងឈាម
ការកំណត់ដំណាក់កាលរបស់មហារីកតាមការថតស៊ីធី និងតេស្តឈាម
ការកំណត់ប្រភេទរបស់មហារីកតាមការកាត់យកពងស្វាសទៅពិនិត្យ

ការព្យាបាល

ការវះកាត់៖ កាត់យកពងស្វាសដែលមានមហារីកនោះចេញ និងកូនកណ្ដុរដែលរាលដាលជិតខាងចេញទាំងអស់។ ក្នុងករណីខ្លះអ្នកជំងឺត្រូវទទួលការព្យាបាលតាមគីមី ឬវិទ្យុសកម្មដើម្បីសម្លាប់កោសិកាមហារីកដែលនៅសេសសល់។
ការព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម៖ គឺជាការប្រើកាំរស្មីវិទ្យុសកម្មទៅសម្លាប់កោសិកាមហារីកតែម្ដងដែលជាទូទៅគេតែងតែអនុវត្តជាមួយការព្យាបាលដទៃទៀត
ការព្យាបាលដោយគីមី៖ ជាការតម្រង់ទៅកម្ទេចDNA និងប្រូតេអ៊ីនរបស់កោសិកាមហារីកចោលកុំឲ្យមានការលូតលាស់និងវិវត្តទៅមុខទៀតបាន
ការតាមដាន៖ បន្តតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ជាការចាំបាច់ដោយមិនត្រូវការព្យាបាលដទៃទៀតទេលើកលែងមានការប្រែប្រួលក្នុងការអង្កេតវិភាគណាមួយ
ការព្យាបាលគីមីលាយជាមួយកោសិកាដើមខ្ចី (stem cell)៖ គឺជាវិធីដែលគេប្រើក្នុងកម្រិតខ្ពស់ដើម្បីសម្លាប់កោសិកាមហារីកឲ្យអស់។

ការថែទាំ

ដើម្បីឲ្យជីវិតប្រសើរឡើងយើងគួរឧស្សាហ៍អនុវត្តដូចជា៖

ស្ទាបពងស្វាសក្រោយពេលងូតទឹកក្ដៅឧណ្ហៗដើម្បីរកមើលភាពមិនប្រក្រតីព្រោះចំហាយក្ដៅអាចឲ្យយើងងាយស្ទាបពនិត្យ។
បើសិនជាអាចឈរមុខកញ្ចក់ដើម្បីមើលពីទំហំក្រែងមានហើម
ពិនិត្យពងស្វាសដោយដៃទាំងពីរដោយយកមេដៃចុចថើៗទ្រដោយម្រាមចង្អុលដៃនិងម្រាមកណ្ដាលហើយច្របាច់ចុះឡើងថ្នមៗ
ជាធម្មតាពងស្វាសមានសភាពរលោងមានរាងពងក្រពើមិនទន់ពេក មិនជ្រាយពេក ដោយមិនត្រូវច្រឡំដុំមួយជិតគល់ពងស្វាសដែលជាបំពង់អេពីឌីឌីមថាជាដុំមហារីកឡើយ។

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ យ៉ានណែត ដាញែល · កែ 19/01/2021

Testicular cancer (មហារីក​​ពងស្វាស )

និយមន័យ

តើ​មហារីក​ពង​ស្វាស​ជា​អ្វី?

រោគសញ្ញា

មូលហេតុ

កត្តា​ប្រឈម

រោកវិនិច្ឆ័យ​និង​ការ​ព្យាបាល