និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង?

រលាកសន្លាក់ឆ្អឹង ជាផ្នែកមួយនៃជំងឺរលាកសន្លាក់ បង្កដោយសារការសឹករេចរឹលក្បាលឆ្អឹងនៅសន្លាក់ណាមួយ នាំឲ្យបាក់សង្កត់គ្នាធ្វើឲ្យឈឺចាប់ រឹង និងហើម អាចប៉ះពាល់លើគ្រប់សន្លាក់ទាំងអស់ ហើយភាគច្រើនគេសង្កេតឃើញកើតមាននៅម្ដុំដៃ ជង្គង់ ត្រគាក និងឆ្អឹងខ្នង។

២- កើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

យោងតាមវិទ្យាស្ថានជាតិជំងឺសន្លាក់ និងឆ្អឹង នៅអាមេរិក ជំងឺនេះអាចកើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យដូចជា៖

– មុនអាយុ ៤៥ឆ្នាំ បុរសកើតច្រើនជាងស្ត្រី

– ក្រោយអាយុ ៤៥ឆ្នាំ ស្ត្រីកើតច្រើនជាងបុរស

– អាចកើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យ តែភាគច្រើនលើមនុស្សចាស់អាយុលើសពី ៦៥ ឆ្នាំ។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញាឧស្សាហ៍ជួបប្រទះជាងគេមានដូចជា៖

– ឈឺចាប់ គាំងសន្លាក់ ភាគច្រើននៅពេលព្រឹក និងក្រោយពេលសម្រាកមិនធ្វើចលនា

– មានអារម្មណ៍ថា សន្លាក់តឹងជាងមុន

– បាត់ភាពរស់រវើករបស់សន្លាក់

– ធ្វើចលនា ឭសំឡេងក្នុងសន្លាក់

– ហើមជុំវិញសន្លាក់ ។

មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចមានរោគសញ្ញាខាងលើទេ ហេតុនេះបើមានករណីមិនប្រក្រតីណាមួយកើតឡើង សូមប្រញាប់មកជួបគ្រូពេទ្យ។

៤- ពេលណាគួរទៅជួបពេទ្យ?

បើមានសញ្ញាដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ សូមទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ព្រោះមនុស្សគ្រប់រូបមិនមានរោគសញ្ញាដូចគ្នាទេ វិធីល្អបំផុត ទៅពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ។

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កមានអ្វីខ្លះ?

បង្កឡើងដោយសារភាពសឹករេចរឹលលើឆ្អឹងខ្ចី នៅក្បាលឆ្អឹងសន្លាក់ ដែលមាននាទីការពារកុំឲ្យវាទង្គិចគ្នា ហើយបណ្ដាលឲ្យមានការរលាកសន្លាក់នេះឡើង។ ករណីគ្មានឆ្អឹងខ្ចីសោះ គឺជាបញ្ហាពិបាកព្យាបាលបំផុត។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

កត្តាប្រឈមជំងឺរលាកឆ្អឹងសន្លាក់ភាគច្រើនដោយសារ៖

– វ័យកាន់តែចាស់

– មានជំងឺតំណពូជមួយចំនួន ដូចជា ជំងឺខ្វះជាតិខូឡេជេន

– លើកវត្ថុ ឬរែក លីឥវ៉ាន់ធ្ងន់ជាប្រចាំ នាំឲ្យប៉ះពាល់លើសន្លាក់ឆ្អឹងត្រគាក និងជង្គង់

– មានរបួស ដូចជាគ្រោះថ្នាក់នៅពេលលេងកីឡា ពិសេសកីឡាករអាជីព ឧស្សាហ៍ឈររយៈពេលយូរ លើកទម្ងន់ធ្ងន់ៗ និងចលនាដទៃទៀត ងាយនឹងវិវត្តទៅរកជំងឺរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

ក្រោយសាកសួរព័ត៌មាន និងពិនិត្យរាងកាយរួចរាល់ គ្រូពេទ្យអាចស្នើធ្វើតេស្តមួយចំនួនដូចជា៖

– ថតឆ្អឹង រកមើលការប្រែប្រួល ដើម្បីងាយកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យ។

– ថតអឹមរ៉ាយ (MRI) មានអត្ថប្រយោជន៍ខ្លាំង ក្នុងករណីរលាកសន្លាក់ឆ្អឹងធ្ងន់ធ្ងរ។

– ធ្វើតេស្តឈាម សំខាន់ណាស់ អាចជួយរកឃើញមូលហេតុបង្កដោយជំងឺផ្សេងទៀត ធ្វើឲ្យរលាកសន្លាក់ឆ្អឹង។

– បូមទឹកសន្លាក់ទៅពិនិត្យ ក្រែងមានការរលាក ឬឆ្លងមេរោគណាមួយ។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

មិនមានថ្នាំសម្រាប់ព្យាបាលឲ្យជាសះស្បើយនោះទេ គ្រាន់តែអាចសម្រួលអាការៈបានដូចជា៖

ផ្លាស់ប្ដូររបៀបរស់នៅ

ហាត់ប្រាណស្រាលៗឲ្យបានទៀងទាត់ ដើម្បីសម្រួលចលនាសន្លាក់ និងបង្កើនថាមពលសាច់ដុំ ទោះជាមានការឈឺចាប់បន្តិចបន្តួចក្ដី ប៉ុន្តែសូមប្រយ័ត្នកាយវិការ ឬវិធីធ្ងន់លើសកម្រិត អាចបង្កជាផលប៉ះពាល់លើសន្លាក់ទៅវិញ។ ត្រូវរក្សាទម្ងន់ឲ្យមានលំនឹង ព្រោះថា ឆ្អឹងមាននាទីទ្រទម្ងន់ បើធ្ងន់ពេកមិនល្អដែរ។

– វិធីដោយចលនាក៏មានប្រសិទ្ធភាពដែរ

– ហាត់យូហ្គា និងថាយជិ អាចជួយសម្រួលអាការៈបានដូចគ្នា។

ព្យាបាលដោយប្រើថ្នាំ

– វះកាត់អាចធ្វើទៅបានក្នុងករណីឈឺរ៉ាំរ៉ៃ ព្រោះដើម្បីជួយជីវិតរស់នៅប្រសើរជាងមុន

– ពពួកថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ដូចជា ថ្នាំប៉ារ៉ា និងត្រាម៉ាដុល អាស្ពេរីន Ibuprofen Naproxen និង Celecoxib ជាដើម អាចសម្រួលការឈឺចាប់ និងបំបាត់ហើម។ ថ្នាំខ្លះអាចមានជាប្រភេទលាបផ្ទាល់ទៅលើសន្លាក់តែម្ដង។

– ពពួកថ្នាំស្តេរ៉ូអ៊ីត អាចចាក់បាន តែមិនត្រូវឲ្យលើស ៣ ដងក្នុងមួយឆ្នាំ ឬចាក់រាល់ចន្លោះ ៣ ខែម្ដង បើចាក់ច្រើនពេក អាចបង្កឲ្យខូចខាតសន្លាក់។

– ចាក់ជាតិអាស៊ីដអ៊ីយ៉ាលូរ៉ូនិក (HyaluronicAcid) ជួយសម្រួលភាពរលាស់ និងរម្អិលក្នុងសន្លាក់។

– ការសិក្សាខ្លះបង្ហាញថា ចាក់ម្ជុលវិទ្យាសាស្ត្រអាចជួយសម្រួលអាការៈបានខ្លះ រួមទាំងញ៉ាំថ្នាំបំប៉ន ដូចជាថ្នាំគ្លុយកូសាមីន និងកុងដ្រូអ៊ីត។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលនៅផ្ទះ អាចជួយបង្ការ និងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺបាន ដូចជា៖

– ហាត់ប្រាណឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងតាមការណែនាំរបស់ពេទ្យ

– បើធាត់ពេក ត្រូវសម្រកទម្ងន់ តាមរយៈស្វែងរកដំបូន្មានពីអ្នកឯកទេស

– ប្រើឧបករណ៍ជំនួយ ដូចជា ខ្សែក្រវាត់ចង្កេះ ឈើច្រត់ និងស្បែកជើងទម្រជាដើម

– ប្រើកម្ដៅ ឬទឹកកកស្អំ ពេលមានការឈឺចាប់ និងអាចសម្រួលករណីកន្ត្រាក់ រឹងជាប់សន្លាក់ ទៀតផង។

Osteoarthritis (​រលាក​សន្លាក់​ឆ្អឹង)

និយមន័យ

១- អ្វី​ទៅ​ជាជំងឺ​រលាក​សន្លាក់​ឆ្អឹង?

២- កើត​ឡើង​ញឹកញាប់​ដែរ​ទេ?

រោគសញ្ញា

៣- រោគ​សញ្ញាមាន​អ្វី​ខ្លះ?

៤- ពេល​ណា​គួរ​ទៅ​ជួប​ពេទ្យ?

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុ​បង្ក​មានអ្វីខ្លះ?

កត្តា​ប្រឈម

៦- កត្តា​ប្រឈម​មានអ្វីខ្លះ?

រោគវិនិច្ឆ័យ ​និង​ការព្យាបាល