និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង៤?

មានផលវិបាកជាច្រើន នឹងកើតមានបន្ទាប់ពីមានការប៉ះទង្គិចទៅលើឆ្អឹងខ្នង មានដូចជា សម្ពាធឈាមចុះទាបខ្លាំង ឬក៏ចង្វាក់បេះដូងដើរយឺតខុសប្រក្រត្រី បង្កឲ្យមានផលពិបាកលើការដកដង្ហើម ឬមិនអាចដកដង្ហើមបាន។ លើសពីនេះ អាចឡើងរមាស់ស្បែក និងការកន្ត្រាក់សាច់ដុំខុសប្រក្រី។ យើងក៏អាចមានវិបត្តិកំណកឈាមកក បណ្ដាលឲ្យមានការប៉ះពាល់ដល់ជីវិត។

នៅពេលខ្លះ រាងកាយមិនអាចឆ្លើយតបទៅនឹងការបញ្ជាទៅលើប្លោកនោម និងពោះវៀនធំបានល្អនោះទេ ដែលគេហៅថាវិបត្តិ Automonic Dysreflexia អាចបង្កឲ្យសម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ទៀតផង។ បើមិនប្រញាប់ស្វែងរកការព្យាបាល អាចនឹងធ្វើឲ្យដាច់សរសៃឈាម បណ្តាលឲ្យស្លាប់ទៀតផង។ បើយើងមានជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ហើយមិនព្រមព្យាបាល នឹងមិនអាចប្រើអវយវៈរងគ្រោះទាំងនោះបានតែម្ដង។

២- ជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ កើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

ជំងឺនេះឧស្សាហ៍ជួបប្រទះ និងអាចប៉ះពាល់លើមនុស្សគ្រប់វ័យ។ ប៉ុន្តែយើងគ្រប់គ្រង និងបង្ការ តាមរយៈការកាត់បន្ថយកត្តាប្រឈម។

រោគសញ្ញា

៣- ជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ មានរោគសញ្ញាអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញាជំងឺ អាស្រ័យទៅលើទីតាំង និងភាពធ្ងន់ធ្ងរនៃការប៉ះទង្គិចទៅលើសរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នង ហើយសញ្ញាជួបប្រទះភាគច្រើនមានដូចជា៖

– ទប់នោម ទប់លាមកមិនបាន

– ពិបាករំលាយអាហារ

– ពិបាកដកដង្ហើម

– ស្ពឹក និងធ្លាក់ចុះញៀនដឹង

– ស្ពឹកសាច់ដុំ ពិសេសដើមដៃ និងជើង

– មិនអាចធ្វើចលនាអវយវៈដែលនៅក្រោមកន្លែងប៉ះទង្គិចបាន។

៤- ត្រូវជួបគ្រូពេទ្យនៅពេលណា?

ត្រូវប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាប់ នៅពេលយើងស្ថិតក្នុងករណីមួយចំនួនដូចជា៖

– ឡើងកំដៅ

– ពិបាកនោម និងនោមតិចជាងមុន

– ហើមពោះ និងរឹងពោះ

– មានឈាមក្នុងលាមក និងទឹកនោម

– ស្រាលក្បាល ដកដង្ហើមខ្លីៗ និងឈឺទ្រូង

– ក្អកឈាម

– ដើមដៃ និងជើងឡើងកំដៅ តឹង និងឈឺចាប់ ហើយអាចឡើងក្រហម និងហើម

– ស្រវាំងភ្នែក និងមើលឃើញស្នាមអុចៗ

– ស្បែកឡើងស្ងួត បែកស្រកានៅក្រោមកន្លែងប៉ះទង្គិច

– មានក្តៅខ្លួន បែកញើស ស្បែកឡើងពណ៌ក្រហមត្រង់កន្លែងរបួសសរសែប្រសាទឆ្អឹងខ្នង

– ឈឺក្បាលខ្លាំងឡើងៗ

– ចាប់ផ្ដើមសង្ស័យថាខ្លួនឯងមានអាការៈចម្លែក។

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កឲ្យកើតជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ មានអ្វីខ្លះ?

មូលហេតុចម្បង បណ្ដាលឲ្យមានជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ គឺគ្រោះថ្នាក់ប៉ះទង្គិចទៅលើសរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នង តែក៏មានបញ្ហាខ្លះ ដូចជា ស្ពឹកខួរ ឬដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ក៏អាចលេចចេញអាការប្រហាក់ប្រហែលគ្នាដែរ។ ក្រៅពីបញ្ហាសុខភាពដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ និងគ្រោះថ្នាក់ការងារ ក៏អាចជាមូលហេតុផងដែរ។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ មានអ្វីខ្លះ?

មានកត្តាជាច្រើន នាំឲ្យយើងប្រឈមកើតជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤ ដូចជា៖

– កត្តាភេទ៖ ប្រុសៗប្រឈមខ្លះ ព្រោះថាការប៉ះទង្គិចសរសៃប្រសាទឆ្អឹងខ្នង ភាគច្រើនកើតលើមនុស្សប្រុស។

– កត្តាអាយុ៖ អាយុច្រើនជាង ៦៥ឆ្នាំ ដោយសារងាយរអិលដួល ហើយក៏ឧស្សាហ៍ជួបប្រទះជាងគេដែរ។

– មានបញ្ហាសន្លាក់ឆ្អឹង៖ សូម្បីតែគ្រោះថ្នាក់ស្រាលបំផុត ក៏អាចប៉ះពាល់សរសៃឆ្អឹងខ្នង ប្រសិនជាយើងមានជំងឺមានវិបត្តិសន្លាក់ឆ្អឹង ដូចជា ពុកឆ្អឹង និងរលាកសន្លាក់ឆ្អឹងជាដើម។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

រោគវិនិច្ឆ័យនិងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

ដើម្បីធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យជំងឺ ពេទ្យអាចតម្រូវឲ្យយើងធ្វើតេស្តមួយចំនួនដូចជា៖

– ថតស៊ីធីស្កេន៖ ការថតរូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រប្រភេទនេះ អាចផ្ដល់នូវរូបភាពច្បាស់លើភាពមិនប្រក្រតី ល្អជាងថតកាំរស្មីអ៊ិច។ វាផ្ដល់រូបភាពជាច្រើនដំណាក់កាលចូលគ្នា ដែលបញ្ចេញរូបភាពឆ្អឹង និងបញ្ហាឲ្យយើងឃើញច្បាស់។

– ថតកាំរស្មីអ៊ិច៖ ភាគច្រើនគ្រូពេទ្យស្នើការថតនេះ ដើម្បីរកមើលការប៉ះទង្គិចឆ្អឹងកងណាមួយ។ ថតកាំរស្មី នឹងបង្ហាញរូបឆ្អឹងកងមានបញ្ហា ដុំ ឬការបែកប្រេះ ផ្លាស់ប្ដូរដោយប្រការណាមួយ។

– ថតអឹមរ៉ាយ៖ សំដៅលើការប្រើថាមពលម៉ាញេទិចខ្ពស់ និងរលកកាំរស្មី ដើម្បីបង្ហាញរូបភាពបានកាន់តែច្បាស់។ ការថតនេះ ជួយបានច្រើន លើការសន្មត់រកមើលការប៉ះទង្គិច ក្លនលូននៃឆ្អឹងកងខ្នង កំណកឈាម និងដុំផ្សេងដែលអាចសង្កត់លើសរសៃឆ្អឹងខ្នង។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

គ្នាយើងមានជំងឺ ត្រូវសម្រាកក្នុងមន្ទីរពេទ្យបន្ទាប់ពីមានគ្រោះថ្នាក់ បន្ទាប់មក នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់បន្ទប់ថែទាំពិសេស ក្នុងគោលបំណង ស្ដាររាងកាយឲ្យវិលមកសភាពដើមវិញ ជួយយើងពីរបៀបក្នុងការថែរក្សាខ្លួនប្រាណតាមតែអាចធ្វើទៅបាន។ យើងអាចសួររកព័ត៌មានបន្ថែមពីការព្យាបាលដូចខាងក្រោម៖

– លំហាត់ប្រាណដកដង្ហើម ជួយគ្នាយើងមានជំងឺ មានចលនាសួតបានល្អ។ យើងអាចត្រូវការជំនួយផ្លូវដង្ហើម បើមានការលំបាក អាចប្រើឧបករណ៍ដើម្បីជំនួយដង្ហើម។

– ការថែរក្សាស្បែក ដើម្បីការពាររោគរលាកស្បែក អាចសាកសួរពីគ្រូពេទ្យឯកទេស។

– លំហាត់កាយសម្បទាមួយចំនួន អាចជួយយើងឲ្យមានការធ្វើចលនា និងបង្កើនកម្លាំងឡើងវិញ។

– មានគ្រូបង្វឹកផ្សេងទៀត ចាំជួយបង្រៀនយើង ពីសកម្មភាពចាំបាច់ផ្សេង។

– វិធីជំនួយក្នុងការបន្ទោបង់ ជួយឲ្យនោម និងបត់ជើងធំបានប្រសើរជាងមុន។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ អាចជួយបង្ការ និងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺបាន ដូចជា៖

– បើកបរពាក់ខ្សែក្រវាត់ ព្រោះថាគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ជាមូលហេតុចម្បងនៃការប៉ះទង្គិចឆ្អឹងខ្នង។

– ចៀសវាងករណីរអិលដួល

– ប្រុងប្រយ័ត្ននៅពេលលេងកីឡា

– បើស្រវឹងសូមកុំបើកបរ

– ផឹកថ្នាំឲ្យទៀតទាត់តាមវេជ្ជបញ្ជា។

ក្នុងករណីមានសំណួរ ឬមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញសុខភាពអ្នក ជម្រើសល្អបំផុត សូមពិគ្រោះ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្ទាល់ជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។ Hello Health Group មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕

Quadriplegia (ជំងឺ​ខ្វិន​ ឬពិការអវយវៈទាំង ៤​)

និយមន័យ

រោគ​សញ្ញា

មូលហេតុបង្ក

កត្តា​ប្រឈម

រោគ​វិនិច្ឆ័យ​និង​ការ​ព្យាបាល

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

Quadriplegia (ជំងឺខ្វិន ឬពិការអវយវៈទាំង ៤)

រោគសញ្ញា

កត្តាប្រឈម

រោគវិនិច្ឆ័យនិងការព្យាបាល