មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ចែករំលែក

Esophageal cancer (មហារីកបំពង់អាហារ)

និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាមហារីកបំពង់អាហារ?

គឺពេលបំពង់អាហារ មានសណ្ឋានដូចទុយោ ភ្ជាប់ពីបំពង់ក ទៅក្រពះមាន កើតកោសិកាមហារីកលូតលាស់ក្នុងនោះ ហើយអាចរាលដាលទៅសរីរាង្គផ្សេងៗទៀតផង។ មហារីកប្រភេទនេះភាគច្រើនកើតមានលើបុរស វ័យចាស់ជរា សម្បូរកើតមាននៅទ្វីប អាហ្វ្រិក និងអាស៊ី ច្រើនជាងគេ។ ទោះយ៉ាងណា ក៏នៅតែមានវិធីអាចការពារបានដែរ។

២- កើតញឺកញាប់ដែរទេ?

មហារីកប្រភេទនេះអាចកើតឡើងលើគ្រប់ជាតិសាសន៍ទាំងអស់ជុំវិញពិភពលោក ជាពិសេសពលរដ្ឋក្នុងទ្វីបអាស៊ី និងអាហ្រ្វិក។ ភាគច្រើនកើតលើបរុស ពិសេសបរុសដែលឈានដូចវ័យកាន់តែចាស់។ យ៉ាងណា យើងនៅតែអាចកាត់បន្ថយកត្តាប្រឈមបាន គប្បីត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

នៅពេលកោសិកាបានវិវត្តខ្លួនជាមហារីក យើងនឹងជួបប្រទះរោគសញ្ញាមួយចំនួនដូចជា៖

– ក្អួត

– ឈឺទ្រូង

– អស់កម្លាំង

– ស្រកទម្ងន់

– ក្រហាយដើមទ្រូង

– ឧស្សាហ៍ស្លាក់អាហារ

– ពិបាករំលាយអាហារ

– ច្រាលអាហារឡើងមកលើវិញ

– ពិបាកលេបអាហារ និងឈឺចាប់ពេលលេប។

៤- ពេលណាគួរទៅជួបពេទ្យ?

បើកោសិកាបំពង់អាហារមានការប្រែប្រួល យើងងាយនឹងកើតមហារីកបំពង់អាហារជាងអ្នកដទៃ ដូចនេះគួរប្រុងប្រយ័ត្ន បើមានរោគសញ្ញាសង្ស័យ។ ដោយសារពិបាកកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យលើគ្នាយើងមានហានិភ័យខ្ពស់ និងគ្នាយើងមិនអាចដាក់សុងថតតាមបំពង់អាហារ ត្រូវពិគ្រោះពីគុណសម្បត្តិ និងគុណវិបត្តិពាក់ព័ន្ធការវិភាគរកជំងឺមហារីកនេះជាមួយគ្រូពេទ្យឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។

បើសិនយើងប្រទះឃើញរោគសញ្ញាដូចខាងលើ ឬរោគសញ្ញាណាមួយគួរឲ្យសង្ស័យ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ព្រោះរាងកាយមនុស្សម្នាក់ៗមានភាពខុសគ្នា រោគសញ្ញាក៏ខុសគ្នាដែរ។

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះជាមូលហេតុបង្ក?

នៅមិនទាន់មានការកំណត់ច្បាស់នៅឡើយ ប៉ុន្តែសង្កេតឃើញថា DNA កោសិកាភ្នាសបំពង់អាហារមានការប្រែប្រួល កើនចំនួនខុសធម្មតា ជាកត្តាបង្កឲ្យមានមហារីក។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ អាចរាលដាលទៅសរីរាង្គដទៃទៀត។

មហារីកប្រភេទនេះចែកចេញជា ៣ ប្រភេទ៖

– មហារីកកោសិកាមានរំញ័ររោម ឬអេពីតេល្យ៉ាល (Squamous Cell Carcinoma)៖ ចាប់ផ្ដើមកើតចេញពីកោសិកាសំប៉ែត និងស្ដើងរបស់ភ្នាស ជាទូទៅគេឃើញមាននៅផ្នែកកខាងលើ និងផ្នែកកណ្ដាលនៃបំពង់អាហារ។

– មហារីកកោសិកាក្រពេញ (Adenocarcinoma)៖ កើតលើកោសិកាក្រពេញ មាននាទីបញ្ចេញរស និងរំអិល ភាគច្រើនស្ថិតនៅចុងបំពង់អាហារ។

– ប្រភេទកម្រផ្សេងទៀត ដូចជា Choriocarcinoma, lymphoma, melanoma, sarcoma, និងមហារីកកោសិកាទំហំតូចជាដើម។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

មានកត្តាប្រឈមជាច្រើនបង្កឲ្យយើងកើតជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ ប៉ុន្តែកត្តាប្រឈមខ្ពស់កើតជំងឺនេះមាន៖

– ផឹកស្រាជាប្រចាំ

– ជក់បារី និងចុកថ្នាំ

– បម្រែបម្រួលកោសិកាបំពង់អាហារ (Barrett’s esophagus) ប៉ះពាល់ផ្នែកខាងក្រោមនៃបំពង់អាហារ ភាគច្រើនបង្កមកពីជំងឺច្រាលអាស៊ីពីក្រពះ។

– ជំងឺច្រាលអាស៊ីដក្រពះ៖ បូករួម និងអាស៊ីដក្រពះ មានលាយឡំជាមួយចំណី ងាយកកើតទៅជាមហារីកបំពង់អាហារប្រភេទកោសិកាក្រពេញ។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យរកមើលរោគសញ្ញា ដើម្បីកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យតាមវិធីដូចជា៖

– ច្រឹបយកសាច់ទៅពិនិត្យ រកមើលកោសិកាមហារីក។

– ថតកាំរស្មីវិទ្យុសកម្មប្រអប់សួត ដោយផឹកសារធាតុចាប់ពណ៌ រកមើលភាពមិនប្រក្រតីណាមួយ។

– សុងថតបំពង់អាហារ រកមើលផ្នែកណាមិនប្រក្រតី ឬការឡើងដុំក្នុងបំពង់អាហារ ពេលខ្លះអាចធ្វើអេកូសាស្ត្រជំនួយផងដែរ។

– ថតស៊ីធី (CT) ឬផេតស្កេន (PET) ចោះប្រអប់ទ្រូង ចោះពោះ ដើម្បីទទួលបានរូបភាពច្បាស់ អាចកំណត់ភាពមិនប្រក្រតីរបស់សរីរាង្គ និងអាចឲ្យដឹងពីដំណាក់កាលមហារីក ការរីករាលដាលថែមទៀតផង។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

វិធីព្យាបាលមហារីកប្រភេទនេះ គឺអាស្រ័យលើដំណាក់កាល និងប្រភេទមហារីក ហើយគ្រូពេទ្យ នឹងសម្រេចរើសយកវិធីព្យាបាលណាមួយដូចខាងក្រោយ៖

– ព្យាបាលតាមពន្លឺកាំរស្មី ឌីណាមិច

– វះកាត់ចេញផ្នែកខ្លះនៃបំពង់អាហារ

– ព្យាបាលតាមរយៈដុតដោយផ្ទាល់លើកោសិកាមហារីក

– ព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម ក្នុងបំណងបន្ថយការរាលដាលនៃមហារីក ជាទូទៅធ្វើក្រោយការវះកាត់

– ព្យាបាលដោយគីមី ដោយប្រើថ្នាំគ្រាប់ ឬចាក់តាមសរសៃ ដើម្បីទៅសម្លាប់កោសិកាមហារីកតែម្ដង។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

គ្មានវិធីណាមួយ មានប្រសិទ្ធភាព ១០០ ភាគរយទេ តែដើម្បីបង្ការ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យគួរតែកែប្រែទម្លាប់រស់នៅខ្លះៗដូចជា៖

– ជក់បារី ឬចុកថ្នាំជក់

– ហាត់ប្រាណជាប្រចាំ ដោយចាប់ផ្ដើមបន្តិចម្តងៗ

– ញ៉ាំអាហារមានជីវជាតិ ដូចជា បន្លែ ផ្លែឈើ ព្រមទាំងវីតាមីនធម្មជាតិ ចៀសវាងថ្នាំបំប៉ន អាចមានរងផលប៉ះពាល់។

ក្នុងករណីមានសំណួរ ឬមន្ទិលសង្ស័យជុំវិញសុខភាពអ្នក ជម្រើសល្អបំផុត សូមពិគ្រោះ និងប្រឹក្សាយោបល់ផ្ទាល់ជាមួយពេទ្យជំនាញ។ Hello Health Group មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ យ៉ានណែត ដាញែល · កែ 29/01/2019

Esophageal cancer (មហារីក​បំពង់​អាហារ)