មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម

ចែករំលែក

Vulvar Cancer (ជំងឺមហារីកទ្វារមាស )

ស្វែងយល់ពីចំណេះដឹងមូលដ្ឋាន

១- អ្វីជាជំងឺមហារីកទ្វារមាស?

២- តើជំងឺមហារីកទ្វារមាសកើតច្រើនដែរឬទេ?

មហារីកនេះ គឺជាប្រភេទជំងឺមហារីកដ៏កម្រមួយ វាមានតិចជាង ១% នៃជំងឺមហារីកទាំងអស់ ហើយវាច្រើនកើតលើស្ត្រីដែលមានអាយុលើសពី ៥0 ឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែជំងឺនេះយើងអាចគ្រប់គ្រងបាន ដោយការកាត់បន្ថយកត្តាប្រឈម។ សូមមេត្តាពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

ដឹងពីរោគសញ្ញា

១- រោគសញ្ញាជំងឺមហារីកទ្វារមាស

រោគសញ្ញាជំងឺមហារីកទ្វារមាស រួមមាន៖

– ឈឺនៅតំបន់ទ្វារមាស ឬឈឺចាប់អំឡុងពេលរួមភេទ ឬពេលបត់ជើងតូច។

– រមាស់មានរយៈពេលយូរនៅតំបន់ទ្វារមាស។

– ឡើងក្រាស់ ឬដុំពកនៅបបេរទ្វារមាស។

– ស្បែកប្រែប្រួលពណ៌ដោយសារកោសិកាដែលលូតលាស់មើលទៅស្រដៀងនឹងជំងឺសិរមាន់។

– មានឈាម ឬការធ្លាក់សដែលមិនទាក់ទងនឹងការមករដូវធម្មតា។

វាអាចមានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដែលមិនបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ប្រសិនបើស្រីៗយើងមានកង្វល់អំពីរោគសញ្ញាសូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

២- ពេលណាដែលត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

ជាធម្មតាមហារីក ទ្វារមាស មិនស្តែងចេញជារោគសញ្ញាជាក់លាក់នោះទេ។ យើងត្រូវទៅជួបនឹងគ្រូពេទ្យប្រសិនបើសម្គាល់ឃើញមាន៖

– មានដុំពកនៅក្នុងតំបន់ទ្វារមាស

– រមាស់ ឬឈឺ។

– មានហូរឈាមដែលមិនមែនជាឈាមរដូវ។

– ផ្លាស់ប្ដូរពណ៌ស្បែករបស់ទ្វារមាស។

ប្រសិនបើយើងមិនមានជំងឺមហារីកទ្វារមាស ទេ យើងគួរតែនិយាយជាមួយគ្រូពេទ្យពីព័ត៌មាននៃការចាក់វ៉ាក់សាំងមហារីកស្បូន HPV (Gardasil)។ វ៉ាក់សាំងនេះជាទូទៅត្រូវបានប្រើសំរាប់ស្ត្រីដែលមានអាយុពី ១៣ ដល់ ២៦ ឆ្នាំ។

ដឹងពីមូលហេតុ

១- មូលហេតុជំងឺមហារីកទ្វារមាស

បច្ចុប្បន្នគ្រូពេទ្យមិនទាន់រកឃើញមូលហេតុនៅឡើយ។ ជាទូទៅមហារីកកើតឡើងដោយសារការមានបំរែបំរួលហ្សែនដែលកោសិកាធម្មតាវិវត្តទៅជាកោសិកាមហារីកដោយលូតលាស់ និងបំបែកកូនចៅយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ កោសិកា និងកូនចៅរបស់វានឹងបន្តរស់នៅនៅពេលដែលកោសិកាធម្មតាផ្សេងទៀតងាប់ ហើយប្រមូលផ្តុំគ្នាក្លាយជាដុំសាច់។ ក្រៅពីនេះកោសិកាទាំងនេះបំផ្លាញកោសិកាដែលនៅជុំវិញហើយរាលដាលទៅសរីរាង្គផ្សេងទៀត។

ដឹងពីកត្តាប្រឈម

១- កត្តាប្រឈមជំងឺមហារីកទ្វារមាស

កត្តាប្រឈមដែលបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកទ្វារមាស មាន៖

– កត្តាវ័យ៖ ហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកនេះកើនឡើងទៅតាមអាយុ។ ជំងឺមហារីកនេះអាចកើតមានគ្រប់វ័យ ប៉ុន្តែជាមធ្យមសម្រាប់ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យគឺនៅអាយុ ៦៥ ឆ្នាំ។

– បានប៉ះពាល់នឹងវីរុស human papillomavirus (HPV)។ វីរុស HPV គឺជាមេរោគឆ្លងតាមការរួមភេទដែលអាចបង្កើនហានិភ័យនៃជំងឺមហារីកជាច្រើនក្នុងនោះមានមហារីកទ្វារមាស និងជំងឺមហារីកមាត់ស្បូនដែរ។

– អ្នកផ្ទុកមេរោគអេដស៍ (HIV).

– ធ្លាប់មានប្រវត្តិកើតជំងឺមហារីកទ្វារមាស។

– មានបញ្ហាស្បែកដែលទាក់ទងនឹងទ្វារមាស។

យល់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ជំងឺនោះទេ។ អ្នកគួរតែពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

១– រោគវិនិច្ឆ័យនៃជំងឺមហារីកទ្វារមាស

ជាធម្មតាគ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការពិនិត្យមើលពីការប្រែប្រួលនៃទ្វារមាស។ ដោយពឹងផ្អែកលើការពិនិត្យ និងរោគសញ្ញាគ្រូពេទ្យនឹងច្រិបយកសាច់ទៅវិភាគដើម្បីពីបញ្ជាក់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ។ ប្រសិនបើលទ្ធផលនៃការវិភាគបង្ហាញថាជាកោសិកាមហារីក គ្រូពេទ្យនឹងសុំធ្វើតេស្តដទៃទៀតដើម្បីរកមើលពីការរាលដាលនៃមហារីក។

២– ការព្យាបាលជំងឺមហារីកទ្វារមាស

ការព្យាបាលត្រូវអាស្រ័យលើប្រភេទ និងទំហំនៃមហារីក និងរបៀបដែលវារីករាលដាល។

លើមហារីកដែលមានទំហំតូចការព្យាបាលដោយកាំរស្មីឡាស៊ែរ គឺប្រើដើម្បីដុតស្រទាប់ផ្នែកខាងលើនៃស្បែកដែលមានកោសិកាមហារីក។ ការវះកាត់នេះត្រូវបានគេហៅថា excision ឬ simple partial vulvectomy គេធ្វើដើម្បីយកកោសិកាមិនធម្មតា និងជាលិកាដែលនៅជុំវិញនោះចេញ។ ចំពោះជំងឺមហារីកមានទំហំធំ គេធ្វើការវះកាត់ vulvectomy គឺគេវះយកផ្នែកទាំងអស់ ឬផ្នែកខ្លះនៃទ្វារមាសចេញ។

ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងការព្យាបាលនៅផ្ទះ

១- តើការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងការព្យាបាលនៅផ្ទះអ្វីខ្លះដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងជំងឺមហារីកទ្វារមាស?

របៀបរស់នៅ និងការព្យាបាលតាមផ្ទះដូចខាងក្រោមអាចជួយយើងទប់ទល់នឹងជំងឺមហារីកទ្វារមាសបាន៖

– ត្រូវពិនិត្យឲ្យបានទៀងទាត់ដើម្បីតាមដានពីស្ថានភាពមហារីក

– អនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ

– ព្យាយាមកាត់បន្ថយកត្តាហានិភ័យឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើបាន។ ភាគច្រើននៃស្ត្រីដែលមានជំងឺមហារីកទ្វារមាស គឺបណ្តាលមកពីការឆ្លងមេរោគ HPV ។

– អនុវត្តការរួមភេទដែលមានសុវត្ថិភាព។ ប្រើស្រោមអនាម័យប្រសិនបើគិតថាយើងមានឱកាសឆ្លងជំងឺកាមរោគ

– មិនត្រូវព្រងើយនឹងការឡើងក្រាស់របស់ស្បែក ឬដំបៅនៅទ្វារមាសឡើយ។

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ ចាន់ សុខឡាង · កែ 08/09/2020

Vulvar Cancer (ជំងឺមហារីកទ្វារមាស )

ស្វែងយល់ពីចំណេះដឹង​មូល​ដ្ឋាន

ដឹង​ពី​រោគ​សញ្ញា

ដឹង​ពី​មូល​ហេតុ

ដឹង​ពី​កត្តា​ប្រឈម

យល់​ពី​រោគ​វិនិច្ឆ័យ និងការ​ព្យា​បាល

ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​របៀប​រស់​នៅ និងការ​ព្យា​បាល​នៅ​ផ្ទះ