ចំណេះដឹងមូលដ្ឋាន

១- អ្វីជាជំងឺមហារីកខួរក្បាល?

ជំងឺមហារីកខួរក្បាលគឺជាការរីកលូតលាស់ខ្លាំងរបស់កោសិកាមហារីកដែលមិនធម្មតា (ដុំសាច់មហារីក) នៅក្នុងខួរក្បាល។ មហារីកខួរក្បាលចែកចេញជាពីរប្រភេទគឺ៖

– មហារីកខួរក្បាលដំណាក់កាលដំបូង មិនសូវមានកើតទេ និងកើតចេញពីខួរក្បាល។

– មហារីកខួរក្បាលដំណាក់កាលទី ២ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមហារីកខួរក្បាល ដែលមហារីកបានរាលដាលពីផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយនិងរីករាលដាលទៅខួរក្បាល ហើយជំងឺនេះឃើញកើតមានញឹកញាប់។

ជំងឺមហារីកខួរក្បាលមិនអាចព្យាបាលជាទេ ប៉ុន្តែអត្រាការរស់រានមានជីវិតក៏អាចកើនមានដែរ បើសិនជាបានដឹងលឿនពីករណីនេះ។ អ្នកជំងឺអាចពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យពីរដំណាក់កាលនៃការថតស្កេនខួរក្បាលត្រឹមត្រូវ។

២- តើជំងឺមហារីកខួរក្បាលកើតច្រើនដែលឬទេ?

ជំងឺមហារីកខួរក្បាលដំណាក់កាលទី ២ គឺកើតមានច្រើនលើមនុស្សពេញវ័យខណៈដែលជំងឺមហារីកខួរក្បាលដំណាក់កាលបឋមកើតមានច្រើនលើកុមារ និងក្មេងដែលមានអាយុក្រោម ២0 ឆ្នាំ។ មហារីកខួរក្បាលគឺជាជំងឺដែលនាំមុខគេនៃការស្លាប់បើធៀបទៅនឹងជំងឺមហារីកផ្សេងទៀត។

យល់ដឹងពីរោគសញ្ញា

១- រោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

រោគសញ្ញាទូទៅនៃមហារីកខួរក្បាលមានដូចជា៖

– ឈឺក្បាល ភាគច្រើននៅពេលព្រឹក

– ចង្អោរ និងក្អួត

– ផ្លាស់ប្តូរសមត្ថភាពក្នុងការនិយាយ ស្តាប់ ឬមើល

– មានបញ្ហាលើតុល្យភាពរាងកាយ ឬការដើរ

– មានបញ្ហាលើការគិត ឬការចងចាំ

– មានអារម្មណ៍ខ្សោយ ឬងងុយដេក

– មានការផ្លាស់ប្តូរអារម្មណ៍ ឬអាកប្បកិរិយា

ក្រៅពីនេះក៏អាចមានរោគសញ្ញាមួយចំនួនដែលមិនបានរៀបរាប់ខាងលើ។ ប្រសិនបើយើងមានកង្វល់អំពីរោគសញ្ញាសូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។

២- ពេលណាត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

គ្នាយើងគួរតែទៅជួបគ្រួពេទ្យប្រសិនបើមានបញ្ហាដូចខាងក្រោម៖

– រោគសញ្ញាមិនបានធូរ ឬកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

– ឈឺក្បាលញឹកញាប់ហើយប៉ះពាល់ដល់សកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។

– បើយើងឧស្សាហ៍ប្រកាច់។

យល់ដឹងពីមូលហេតុ

១- មូលហេតុនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

មូលហេតុនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាលដំណាក់កាលដំបូងភាគច្រើនមិនត្រូវបានដឹងច្បាស់លាស់ទេ តែថាអាចបណ្តាលមកពីការផ្លាស់ប្តូរនៃជាលិកានៅក្នុងកោសិកាខួរក្បាលលូតលាស់លឿនមិនធម្មតា។ ដំណាក់កាលដំបូងនៃមហារីកខួរក្បាលមានច្រើនប្រភេទហើយអាស្រ័យលើប្រភេទនៃកោសិកាដែលកើត។

ជំងឺមហារីកខួរក្បាលទី ២ បណ្តាលមកពីកោសិកាមហារីកដែលរាលដាលពីផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយទៅខួរក្បាល។ មហារីកខួរក្បាលច្រើនកើតលើអ្នកដែលមានប្រវត្តិធ្លាប់កើតមហារីក។ ជំងឺមហារីកប្រភេទនេះភាគច្រើនរាលដាលពីជំងឺមហារីកដទៃទៀតមានដូចជា៖

– ជំងឺងឺមហារីកសុដន់

– ជំងឺមហារីកពោះវៀនធំ

– ជំងឺមហារីកតម្រងនោម

– ជំងឺមហារីកសួត

– និងជំងឺមហារីកស្បែក (Melanoma)។

យល់ដឹងពីកត្តាប្រឈម

១- កត្តាប្រឈមនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

កត្តាហានិភ័យសម្រាប់ជំងឺមហារីកខួរក្បាលមានដូចជា៖

ការកំណត់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាលមានការពិបាក ដូច្នេះហើយ គ្រូពេទ្យអាចកំណត់ពីកត្តាប្រឈមបានដោយសារ៖

– អាយុជាកត្តាប្រឈមនៃដុំសាច់ក្នុងខួរក្បាលអាចកើនឡើងតាមអាយុហើយ ដុំសាច់មួយចំនួនអាចកើតឡើងលើវ័យកុមារ។

– ការប៉ះពាល់នឹងកាំរស្មី។

– ប្រវត្តិគ្រួសារមានជំងឺមហារីកខួរក្បាល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

យល់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

១– រោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកខួរក្បាល

ដើម្បីកំណត់រោគវិនិច្ឆ័យបានត្រឹមត្រូវវេជ្ជបណ្ឌិតអាចធ្វើតេស្តដូចខាងក្រោម៖

– ធ្វើការពិនិត្យលើសុខភាព និងរាងកាយ

– ការច្រិបសាច់ដុំពីសាច់ខួរក្បាលដើម្បីពិនិត្យមើលកោសិកានៃជាលិកាខួរក្បាល

– ស្កេន MRI

– ស្កេន CT

២– ការព្យាបាលជំងឺមហារីកខួរក្បាល

ជម្រើសក្នុងការព្យាបាលសម្រាប់ជំងឺមហារីកខួរក្បាលអាចមានមួយ ឬច្រើនដូចខាងក្រោម៖

ការវះកាត់

សំរាប់ការវះកាត់ជាសះស្បើយឬអត់ត្រូវអាស្រ័យលើប្រភេទនៃដុំសាច់ និងទីតាំងរបស់ដុំសាច់។ លើសពីនេះទៅទៀតការវះកាត់អាចឃើញពីរោគវិនិច្ឆ័យនៃមហារីក និងអាចកាត់បន្ថយសម្ពាធនៅក្នុងខួរក្បាលបានដែរ។

ការព្យាបាលដោយកាំរស្មី

ការព្យាបាលដោយកាំរស្មីត្រូវបានធ្វើឡើងដោយអ្នកជំនាញខាងការថតកាំរស្មី និងអ្នកជំនាញខាងវិទ្យុសកម្ម ដែលត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការវះកាត់ដុំសាច់ (ឬមិនអាចវះកាត់បាន) ឬធ្វើក្រោយពេលវះកាត់។

ការព្យាបាលគីមី

ការព្យាបាលគីមីត្រូវបានគេប្រើច្រើនសម្រាប់ការព្យាបាលជំងឺមហារីក ប៉ុន្តែមិនបានត្រូវគេប្រើលើការព្យាបាលដុំសាច់ខួរក្បាលដំណាក់កាលដំបូងឡើយ។ ថ្នាំប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្កួតជ្រូកដូចជា ថ្នាំ Phenytoin ត្រូវបានគេប្រើមុន និងក្រោយពេលវះកាត់ដើម្បីការពារការប្រកាច់។ សំរាប់ការហើមក្នុងខួរក្បាល គ្រូពេទ្យនឹងចេញថ្នាំ steroid (dexamethasone) ឲ្យប្រើ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងការព្យាបាលនៅផ្ទះ

១- តើការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅនិងការព្យាបាលនៅផ្ទះអ្វីខ្លះដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងលើជំងឺមហារីកខួរក្បាល?

របៀបរស់នៅនិងការព្យាបាលតាមផ្ទះខាងក្រោមអាចជួយអ្នកឱ្យទប់ទល់នឹងជំងឺមហារីកខួរក្បាលបាន៖

– ស្វែងរកក្រុមគាំទ្រដើម្បីជួយអ្នកជំងឺក្នុងការគ្រប់គ្រងទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ និងផ្តល់ការគាំទ្រផ្នែកអារម្មណ៍ដល់អ្នកជំងឺ។

– ជួបគ្រូពេទ្យជាប្រចាំដើម្បីតាមដានពីស្ថានភាពជំងឺ។

– ទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រូពេទ្យបើមានរោគសញ្ញាថ្មីៗ ឬរោគសញ្ញាអ្នកជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។

– ត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ប្រសិនបើអ្នកជំងឺមានការប្រកាច់ ឬឈឺក្បាលដែលពីមុនមិនធ្លាប់មានដើម្បីបង្ការពីផលវិបាកនៃជំងឺ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

Brain Cancer (ជងឺមហារីកខួរក្បាល)

ចំណេះដឹង​មូល​ដ្ឋាន

១- អ្វីជាជំងឺមហារីកខួរក្បាល?

២- តើជំងឺមហារីកខួរក្បាលកើតច្រើនដែលឬទេ?

យល់ដឹង​ពី​រោគ​សញ្ញា

១- រោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

២- ពេលណាត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

យល់ដឹង​ពី​មូល​ហេតុ

១- មូលហេតុនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

យល់ដឹង​ពី​កត្តា​ប្រឈម

១- កត្តាប្រឈមនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល

យល់​ពី​រោគ​វិនិច្ឆ័យ និងការ​ព្យា​បាល

១– រោគវិនិច្ឆ័យជំងឺមហារីកខួរក្បាល

២– ការព្យាបាលជំងឺមហារីកខួរក្បាល

ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​របៀប​រស់​នៅ និងការ​ព្យា​បាល​នៅ​ផ្ទះ

១- តើការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅនិងការព្យាបាលនៅផ្ទះអ្វីខ្លះដែលអាចជួយគ្រប់គ្រងលើជំងឺមហារីកខួរក្បាល?

ចំណេះដឹងមូលដ្ឋាន

យល់ដឹងពីរោគសញ្ញា

យល់ដឹងពីមូលហេតុ

យល់ដឹងពីកត្តាប្រឈម

យល់ពីរោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ការផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងការព្យាបាលនៅផ្ទះ