និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោម?

ក្រួសក្នុងតម្រងនោម សំដៅលើកំណកក្នុងតម្រងនោម ដែលជាសារធាតុផ្សំរបស់ទឹកនោម។ ក្រួសក្នុងតម្រងនោម អាចមានពីតូចទៅធំ តាមទំហំរបស់វា ក្រួសធំៗ អាចនឹងបិទជិតរន្ធបង្ហូរទឹកនោមដែលចេញពីតម្រងនោមទៅប្លោកនោម ឬអាច ហៅថា ក្រួសមានរូបរាងដូចផ្កាយ។

២- ជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោមកើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

ជំងឺនេះ កើតមានជាញឹកញាប់ ហើយភាគច្រើនលើអ្នកជំងឺដែលមានវ័យចាប់ពី ៤០ ឆ្នាំឡើងទៅ។ ប៉ុន្តែយើងអាចកាត់បន្ថយអត្រាប្រឈមកើតជំងឺបាន។ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោមមានអ្វីខ្លះ?

មួយភាគបី ក្នុងចំណោមមនុស្សទូទៅ គឺអាចមានក្រួសក្នុងតម្រងនោម នាប៉ុន្តែតែពាក់កណ្ដាល ក្នុងចំណោមគ្នាយើងមានក្រួស មិនអាចលេចចេញនូវរោគសញ្ញា។ ទោះជាមិនមានរោគសញ្ញាក៏ដោយ ក៏ក្រួសនោះ អាចបង្កបញ្ហាបានដែរដូចជា ការករោគ និងធ្វើឲ្យស្ទះលំហូរទឹកនោម និងចេញសញ្ញានៅពេលក្រួសគាំងស្ទះនៅបំពង់បង្ហូរទឹកនោម។

រោគសញ្ញាជួបញឹកញាប់ជាងគេ គឺឈឺចង្កេះខ្លាំង រាលដាលទៅផ្នែកខាងក្រោមខ្នង និងផ្នែកខាងក្រោមពោះ។ សញ្ញាដទៃទៀតមានដូចជា៖

– ឈឺខ្នង ភ្លៅ ក្រលៀន និងប្រដាប់ភេទ

– ទឹកនោមមានលាយឈាម

– ក្អួត ឬចង្អោរ

បើគ្រាប់ក្រួសបង្កឲ្យមានការករោគ អាចនឹងមានសញ្ញាផ្សេងទៀត ដូចជា ព្រឺរងា ក្ដៅខ្លួន ឈឺចាប់ នោមញឹក និងបែកញើសជាដើម។ បើមានសញ្ញាដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ សូមរួសរាន់ទៅជួបគ្រូពេទ្យ។

៤- ត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យនៅពេលណា?

ឆាប់ទៅជួបពេទ្យ នៅពេលមានសញ្ញាដូចខាងក្រោម៖

– ក្អួតខ្លាំង ឈឺចាប់ទ្រាំមិនបាន

– ឈឺចាប់ ជាមួយក្អួត ឬចង្អោរ

– ឈឺចាប់ ជាមួយក្ដៅខ្លួន និងព្រឺរងា

– ទឹកនោមលាយឈាម

– ពិបាកនោម។

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះជាមូលហេតុបង្កឲ្យមានក្រួសក្នុងតម្រងនោម?

ក្រួសក្នុងតម្រងនោម អាចកកើតបាន នៅពេលទឹកនោមមានសារធាតុគីមី ដូចជា កាល់ស្យូម អាស៊ីតអ៊ុយរិច ស៊ីស្ទីន ឬស្ត្រូវីត (ល្បាយចូលគ្នារវាងធាតុផូស្វាត ម៉ាញេស្យូម និងអាម៉ូនីញ៉ូម) ច្រើន។ របបអាហារមានជាតិប្រូតេអ៊ីនខ្ពស់ ព្រមទាំងខ្វះជាតិទឹក ក៏អាចបង្កឲ្យមានក្រួសក្នុងតម្រងនោមដូចគ្នា។ ៨៥% នៃគ្រួសតម្រងនោម គឺមានធាតុផ្សំជាមួយកាល់ស្យូម។ អាស៊ីដអ៊ុយរិច អាចកើតមានប្រសិនបើអ្នកជំងឺមានលើសជាតិអាស៊ីដនេះ។ គ្រួសប្រភេទស្ត្រូវីត កើតច្រើនពេលមានការករោគ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

កត្តាប្រឈម

៦- អ្វីជាកត្តាប្រឈមឲ្យកើតក្រួសក្នុងតម្រងនោម?

វាអាចមានកត្តាជាច្រើនដូចជា៖

– ប្រវត្តិជំងឺក្នុងគ្រួសារ និងខ្លួនឯងផ្ទាល់

– ខ្វះជាតិទឹក

– របបអាហារមួយចំនួន ដូចជា ញ៉ាំជាតិសាច់ច្រើន សូដ្យូម និងស្ករច្រើន បង្កើនអត្រាកើតក្រួសច្រើនប្រភេទ

– លើសទម្ងន់

– ធ្លាប់វះកាត់ពោះវៀន តក្រពះ ជំងឺរលាកភ្នាសពោះវៀនរ៉ាំរ៉ៃ រាកជាប្រចាំ សុទ្ធតែអាចធ្វើឲ្យមានគ្រោះ ដោយសារប្រព័ន្ធរំលាយអាហារធ្វើការមិនបានល្អការ ស្រូបក៏មិនបានល្អ គឺនៅលើជាតិកាល់ស្យូម និងទឹកតែម្ដង ជាការបង្កើនកំណកគ្រាប់ក្រួសក្នុងតម្រងនោម។

– មានជំងឺដទៃទៀត ជាកត្តាជះឥទ្ធិពលធ្វើឲ្យមានក្រួសក្នុងតម្រងនោម ដូចជា ជំងឺលើសជាតិអាស៊ីដដោយសារបំពង់ក្នុងតម្រងនោមខូចខាត ទឹកនោមមានជាតិស៊ីស្ទីនច្រើន កើនសមត្ថភាពក្រពេញអមទីរ៉ូអ៊ីត និងការប្រើប្រាស់ថ្នាំ រួមទាំងករណីករោគតាមផ្លូវនោម។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

ពេទ្យនឹងសាកសួរពីប្រវត្តិជំងឺទូទៅ ពិនិត្យកាយសម្បទា និងធ្វើតេស្តទឹកនោមជាដើម។ ការថតកាំរស្មី និងឆ្លុះអេកូសរីរាង្គក្នុងពោះ ជារឿងចាំបាច់ត្រូវធ្វើ។ ធ្វើតេស្តទាំងនេះ អាចរកមើលគ្រាប់ក្រួស (កាល់ស្យូម ស៊ីស្ទីន និងស្ត្រូវីត)។ថតកាំរស្មី មិនអាចមើលឃើញក្រួសដែលបង្កដោយអាស៊ីដអ៊ុយរិច និងក្រួសតូចៗនោះទេ។ ការថតដោយ CT Scan លើផ្លូវទឹកនោម ជាវិធីល្អបំផុតសម្រាប់រកមើលគ្រាប់ក្រួស និងវិបត្តិផ្សេងទៀតស្រដៀងជំងឺនេះ។

ករណីកម្របំផុត គេប្រើកាំរស្មីថតតាមសរសៃវ៉ែន សម្រាប់កំណត់រោគវិនិច្ឆ័យ។ ការធ្វើតេស្តនេះ ត្រូវជាតិពណ៌ដើម្បីរកមើលក្រួសពេលថត។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

វិធីព្យាបាល អាស្រ័យលើកត្តាជាច្រើន ដូចជាទំហំក្រួស និងចំនួន ទីតាំង រួមទាំងការករោគ ដែលអាចកើតមាន។ ក្រួសក្នុងតម្រងនោមភាគច្រើន ធ្លាក់ចេញមកក្រៅដោយមិនបាច់ព្យាបាលនោះទេ ខណៈវិធីងាយបំផុត ធ្វើឲ្យគ្រាប់ក្រួសតូចៗ ឆាប់ធ្លាក់ ត្រូវផឹកទឹកឲ្យបានច្រើន ព្រោះថាថ្នាំគ្រាន់តែសម្រួលការឈឺចាប់ប៉ុណ្ណោះ ហើយថ្នាំផ្សះ ក៏ប្រើតែនៅពេលមានការករោគលេចឡើងដែរ។

គ្រាប់ក្រួសដែលរឹងក្បាលមិនព្រមធ្លាក់ គឺត្រូវការជំនួយពីពេទ្យឯកទេសតម្រងនោម មានជំនាញជាមួយជំងឺប្រភេទនេះហើយអាចប្រើឧបករណ៍វែង ឬខ្លីសម្រាប់ចាប់យកក្រួសនោះចេញ។ ពេលខ្លះការបំបែកក្រួសដោយរលកសំឡេង ដើម្បីឲ្យទៅជាគ្រាប់តូចៗងាយធ្លាក់មកក្រៅ ក៏ត្រូវប្រើដូចគ្នា។ ហើយនៅពេលខ្លះទៀត ការវះកាត់ អាចធ្វើឡើង ដើម្បីយកក្រួសមិនធ្លាក់ចេញមកដោយឯកឯង។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

ទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលនៅផ្ទះខ្លះ អាចទប់ទល់ បង្ការ នឹងជំងឺក្រួសក្នុងតម្រងនោមបាន ដូចជា៖

– ញ៉ាំថ្នាំតាមវេជ្ជបញ្ជា

– អនុវត្តតាមការណែនាំរបស់ពេទ្ យពីរបបអាហារត្រូវញ៉ាំ

– ញ៉ាំទឹកឲ្យបានច្រើន ២-៣ លីត្រ/ថ្ងៃ

– បើអាការៈកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ សូមប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យ។

Kidney Stones (ជំងឺ​ក្រួសក្នុង​តម្រង​នោម)

និយមន័យ

១- អ្វី​ទៅ​ជា​ជំងឺ​ក្រួសក្នុង​តម្រងនោម​?

២- ជំងឺ​ក្រួសក្នុង​តម្រង​នោម​កើតឡើង​ញឹកញាប់ដែរទេ?

រោគ​សញ្ញា

៣- ​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​ក្រួស​ក្នុង​តម្រង​នោម​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

៤- ​ត្រូវ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​នៅ​ពេល​ណា?

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះ​ជា​មូលហេតុបង្ក​ឲ្យ​មាន​ក្រួស​ក្នុង​តម្រងនោម?

កត្តា​ប្រឈម

៦- អ្វីជាកត្តា​ប្រឈម​ឲ្យ​កើត​ក្រួស​​ក្នុង​តម្រងនោម?

រោគវិនិច្ឆ័យ​ និង​ការ​ព្យាបាល