និយមន័យ

១. ដូចម្ដេចទៅដែលហៅថាការចង្អោរស្ងួត?

ការចង្អោរស្ងួត(Dry heaving) គឺជាអាការៈរកកល់ចង់ក្អួតតែក្អួតមិនចេញអ្វីទាំងអស់។ ការចង្អោរស្ងួតនេះកើតឡើងនៅពេលដែលយើងបម្រុងនឹងក្អួត គឺដោយសារតែផ្លូវដង្ហើមបិទស្របពេលដែលសន្ទះទ្រូងធ្វើការកន្ត្រាក់។ ពេលខ្លះការចង្អោរអាចមានលក្ខណៈជាការចង្អោរស្ងួត និងអាចឈានទៅដល់ការក្អួតតែមិនមែនគ្រប់ពេលទាំងអស់នោះទេ។

២. តើការចង្អោរស្ងួតច្រើនកើតឡើងដោយរបៀបណា?

ការចង្អោរស្ងួតគឺច្រើនកើតខ្លាំងមែនទែន។ វាអាចកើតលើមនុស្សគ្រប់ភេទហើយមិនប្រកាន់អាយុឡើយ។ អាការៈចង្អោរស្ងួតនេះអាចគ្រប់គ្រងបានដោយធ្វើការកាត់បន្ថយកត្តាហានិភ័យរបស់យើង។ សម្រាប់ព័ត៌មានច្បាស់លាស់សូមប្រឹក្សាយោបល់បន្ថែមជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ។

៣. តើរោគសញ្ញានិងរោគវិនិច្ឆ័យបែបណាដែលការចង្អោរស្ងួតឧស្សាហ៍កើតមានមកជាមួយ?

រោគសញ្ញានិងរោគវិនិច្ឆ័យទាំងនោះមានដូចជា:

បែកញើស
ចង្អោរ
រងារ
មិនរំលាយអាហារ
ឈឺពោះ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ ក្មេងក្អួតមកពីមូលហេតុអីខ្លះ? ត្រូវធ្វើម៉េច?

ចង្អោរ

មូលហេតុ

៤. តើការចង្អោរស្ងួតកើតឡើងដោយសារអ្វី?

ចង្អោរស្ងួតកើតឡើងរវាងការកន្ត្រាក់សន្ទះទ្រូង និងការបិទផ្លូវដង្ហើមដែលបង្កើតឲ្យមានអារម្មណ៍ថាចង់ក្អួត។ ដោយខុសពីការក្អួតធម្មតាសម្រាប់រោគសញ្ញាគឺក្អួតមិនចេញអ្វីទាំងអស់។ យោងទៅតាមស្ថានភាពអាកប្បកិរិយា និងកត្តាផ្សេងមួយចំនួនទៀតដែលអាចឈានដល់ការកើតមានការចង្អោរស្ងួត។

លំហាត់ប្រាណ

ការហាត់ប្រាណដែលមានលក្ខណៈខ្លាំងក្លាជ្រុលអាចបង្កឲ្យសន្ទះទ្រូងកន្ត្រាក់ដែលបណ្ដាលឲ្យកើតមានការចង្អោរស្ងួត។ ការហាត់ប្រាណក្រោយញ៉ាំអាហារឆ្អែតណែនពោះក៏អាចបង្កឲ្យកើតការចង្អោរបានដែរ។

ជៀសវាងការញ៉ាំអាហារច្រើនជ្រុលមុននឹងធ្វើលំហាត់ប្រាណ។ យើងគួរតែហាត់ប្រាណសន្សឹមៗពីខ្សោយទៅខ្លាំងដើម្បីឲ្យដឹងពីកម្រិតដែលខ្លួនអាចទ្រទ្រង់បានជាជាងការចាប់ផ្ដើមបែបខ្លាំងក្លាតែម្ដង។ ការធ្វើបែបនេះអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃការចង្អោរដោយការហាត់ប្រាណបាន។ ប្រសិនបើយើងចាប់ផ្ដើម ឬមានអារម្មណ៍ចង់ចង្អោរគួរតែសម្រាកបន្តិច និងផឹកទឹកសន្សឹមៗក្នុងបរិមាណតិចតួច។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ ពេលហាត់ប្រាណប្រទះឃើញសញ្ញាបែបនេះ បញ្ជាក់ថាបេះដូងមានបញ្ហាហើយ

ផឹកស្រាច្រើនជ្រុល

ការផឹកស្រាឥតឈប់ ឬច្រើនជ្រុលអាចបង្កឲ្យកើតមានការចង្អោរឬក្អួត។ កាត់បន្ថយនូវបរិមាណស្រាដែលយើងទទួលទាន ហូបអាហារស្របពេលក្នុងផឹកស្រាក៏អាចជួយមិនឲ្យកើតមានការចង្អោរស្ងួតបានដែរ។ ប្រសិនបើយើងចាប់ផ្ដើមចង្អោរបញ្ឈប់ការផឹកស្រា។ សាកល្បងក្រេបទឹកសន្សឹមៗនិងញ៉ាំអាហារដែលងាយស្រួលក្នុងការរំលាយបន្តិចដូចជានំធុងប្រៃៗ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ កុំផឹកស្រាបៀរច្រើនពេក បើមិនចង់ឲ្យលើសជាតិខ្លាញ់

ជំងឺច្រាលអាស៊ីដក្រពះ (GERD)

ជំងឺច្រាលអាស៊ីដក្រពះ(GERD) បង្កឡើងដោយមានរោគសញ្ញាចុកចុងដង្ហើម។ ការមានជំងឺនេះអាចបង្កឲ្យមានការច្រាលអាហារដែលរំលាយរួចមួយភាគតូចនិងបណ្ដាលឲ្យមានភាពមិនសុខស្រួលស្របពេលលេបអាហារ ឬដកដង្ហើមក្នុងចំណោមរោគសញ្ញាផ្សេងទៀត។ ស្ថានភាពនេះអាចបង្កឲ្យកើតការចង្អោរស្ងួតលើមនុស្សខ្លះ។

គ្រូពេទ្យអាចចេញថ្នាំដើម្បីសម្រួលដល់អាការៈនៃជំងឺ GERD។ យើងក៏អាចធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរបែបផែននៃការរស់នៅដូចជាបរិភោគអាហារក្នុងបរិមាណតិច ឬជៀសវាងអាហារហឹរ ឬខ្លាញ់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ ដំបៅក្រពះ មកពីមូលហេតុសំខាន់ៗ២នេះ

ឱសថ

ឱសថមួយចំនួនដូចជាឱសថសម្រាប់ជំងឺថប់បារម្ភ និងជំងឺបាក់ទឹកចិត្តអាចបង្កឲ្យក្អួតចង្អោរ។ ប្រសិនបើគ្រូពេទ្យសង្ស័យថាឱសថបច្ចុប្បន្នធ្វើឲ្យកើតមានការចង្អោរ ពួកគាត់អាចណែនាំប្រើឱសថប្រភេទឬយីហោផ្សេងដើម្បីធ្វើឲ្យធូរស្បើយ។ ហាមផ្លាស់ប្ដូរឱសថដោយគ្មានវេជ្ជបញ្ជាពីគ្រូពេទ្យ។

ស្ថានភាពផ្សេងទៀត

ស្ថានភាពដែលអាចបង្កឲ្យមានការចង្អោររួមមាន:

ការឆ្លងមេរោគ
ការថប់បារម្ភ
រលាកលំពែង
មានបញ្ហាថ្លើម ឬតម្រងនោមធ្ងន់ធ្ងរ

ការព្យាបាលស្ថានភាពខាងលើនេះនឹងជួយកាត់បន្ថយឲ្យកើតមានការចង្អោរ។ ប្រសិនបើយើងមានជំងឺណាមួយក្នុងចំណោមស្ថានភាពទាំងនេះនិងការចង្អោរស្ងួតគួរតែប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យ។ វាពិតជាមានសារសំខាន់ណាស់ដែលតម្រូវឲ្យគ្រូពេទ្យដឹងអំពីរោគសញ្ញាដែលអ្នកមានទាំងអស់ទោះបីជាមិនសមនឹងទាក់ទងគ្នាក៏ដោយ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ កូនក្អួតក្រោយលេបថ្នាំ ត្រូវបញ្ចុកម្តងទៀតទេ?

មានគភ៌

ការចង្អោរស្ងួតក៏ច្រើនតែកើតមានអំឡុងពេលមានគភ៌ត្រីមាសដំបូងដែរ ដែលស្ត្រីភាគច្រើនឆ្លងកាត់ការចាញ់កូន។ យើងអាចនឹងជួបការចង្អោរស្ងួតបែបនេះដែលលាយឡំជាមួយនឹងការចង្អោររកក្អួត។ ទោះបីជាមានការបែងចែកឈ្មោះក៏ដោយអាការៈចាញ់កូនអាចកើតឡើងគ្រប់ពេលនៅក្នុងមួយថ្ងៃ។ អាការៈចាញ់កូន និងរោគសញ្ញាដែលពាក់ព័ន្ធរបស់វាច្រើនតែធូរស្បើយឡើងវិញអំឡុងត្រីមាសទី២។

ស្ថានភាពដែលបានរៀបរាប់ខាងលើទាំងប៉ុន្មានច្រើនតែបង្កឲ្យមានការចង្អោរស្ងួត។ ប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យរបស់អ្នកដើម្បីទទួលបានរោគវិនិច្ឆ័យដែលត្រឹមត្រូវ។

កត្តាហានិភ័យ

៥. តើអ្វីដែលបង្កើនហានិភ័យសម្រាប់ការចង្អោរស្ងួត?

ការចង្អោរស្ងួតអាចកើតមានដោយសារកត្តាហានិភ័យជាច្រើនដូចជា:

ជំងឺប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ
ការធ្វើសកម្មភាពរាងកាយខ្លាំងជ្រុល
ប្រើប្រាស់ឱសថមួយចំនួន
បរិភោគគ្រឿងស្រវឹងលើសលប់
មានគភ៌

សូមធ្វើការប្រឹក្សាយោបល់បន្ថែមជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

ពេលត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ

៦. តើគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យនៅពេលណា?

យើងគួរតែទៅរកគ្រូពេទ្យប្រសិនបើមាន:

ការចង្អោរស្ងួតយូរអង្វែង
ចុកទ្រូងធ្ងន់ធ្ងរ
ឈឺពោះខ្លាំង
វិលមុខឬខ្សោយ
ចង្វាក់បេះដូងលោតញាប់
នោមតិច ឬអត់សោះ
នោមមានឈាម
មានឈាមពេលក្អួត ឬក្នុងលាមក
ពិបាកដកដង្ហើម
ឈឺសាច់ដុំធ្ងន់ធ្ងរឬខ្សោយ

នៅពេលសង្កេតឃើញរោគសញ្ញាណាមួយក្នុងចំណោមរោគសញ្ញាខាងលើ ឬមានចម្ងល់សូមប្រឹក្សាយោបល់បន្ថែមជាមួយគ្រូពេទ្យ។រាងកាយរបស់មនុស្សម្នាក់ៗមានការឆ្លើយតបខុសៗគ្នា។ ជម្រើសដ៏ល្អបំផុតគឺធ្វើការពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលបានការព្យាបាលដ៏ត្រឹមត្រូវនៃស្ថានភាពរបស់យើង។

ផ្លាស់ប្ដូររបៀបរស់នៅ

៧. តើការផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់រស់នៅឬឱសថនៅផ្ទះណាខ្លះដែលអាចជួយក្នុងការគ្រប់គ្រងការចង្អោរស្ងួតនេះ?

ទម្លាប់រស់នៅនិងឱសថតាមផ្ទះដែលអាចជួយយើងបានមានដូចជា៖

ញ៉ាំទឹកសន្សឹមៗបន្ដិចម្ដងៗដែលជួយឲ្យយើងមានសំណើមក្នុងខ្លួនឡើងវិញ។ ដូចជាដុំទឹកកកឬការ៉េម
គួរតែបរិភោគភេសជ្ជៈដែលសម្បូរសារធាតុអេឡិចត្រូលីតនៅពេលលែងសូវក្អួតដូចជាភេសជ្ជៈក្រោយហាត់កីឡានិងទឹកស៊ុប។
បន្ធូរអារម្មណ៍និងសម្រាកប្រសិនបើអាចទៅរួចដោយដេកតម្រេកខ្លួនហើយក្បាលលើកឡើងបន្ដិច និងដកដង្ហើមវែងៗ។
ចាប់ញ៉ាំអាហារណាដែលអ្នកឃ្លានឡើងវិញក្រោយលែងមានអាការៈក្អួត។ ដូចជាបបរ នំប៉័ង ដុតសាច់ប៉ោមកិន ទឹកស៊ុប និងផ្លែចេកដែលងាយក្នុងការរំលាយនិងកាត់បន្ថយការចង្អោរ។ វិធីសាស្ត្រដែលជោគជ័យគឺបែងចែកក្នុងចំណែកតិចល្មម។
បរិភោគអាហារបំប៉នខ្ញីដោយទំពារលេបឬទទួលទានដែលមានប្រសិទ្ធភាពកាត់បន្ថយការចង្អោរ ឬឱសថបំបាត់ចង្អោរដូចជាGravol Ginger Tablets។
ហិតបន្ទះអាល់កុលសម្លាប់មេរោគ(អ៊ីសូប្រូពីលអាល់កុល)ចម្ងាយ២,៥ សង់ទីម៉ែត្រ រហូតដល់រយៈពេល៤នាទីអាចជួយកាត់បន្ថយការចង្អោរបានយោងតាមការសិក្សាមួយនាឆ្នាំ២០១៥។
ទទួលទានសារធាតុកាបូអ៊ីដ្រាតសុទ្ធដូចជានំធុងប្រៃៗនំប៉័ងដុតស្ងួត បាយស និងគ្រាប់ធញ្ញជាតិដែលងាយក្នុងការរំលាយ
ទិញថ្នាំបំបាត់ការចង្អោរនៅតាមឱសថស្ថាននានា
ទិញថ្នាំប្រឆាំងអាស៊ីដក្រពះអង់តាស៊ីដនៅតាមឱសថស្ថាននានាដែលជួយបន្ទាបអាស៊ីដក្នុងក្រពះ
យោងតាមការសិក្សាមួយបានបង្ហាញថាការហិតក្លិនប្រេងessentialក្លិនខ្ញីឬផ្សំលាយជាមួយក្លិនខ្ញី spearmint peppermint និង cardamomដែលអាចកាត់បន្ថយក្រោយការវះកាត់។

ប្រសិនបើយើងមានសំនួរណាមួយសូមប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យរបស់អ្នកសម្រាប់ការព្យាបាលដ៏ត្រឹមត្រូវ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ Peptic Ulcer (ជំងឺដំបៅក្រពះ)

Dry Heaving (​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត)

និយមន័យ

១. ដូច​ម្ដេច​ទៅ​ដែល​ហៅ​ថា​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត?

២. តើ​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត​ច្រើន​កើត​ឡើង​ដោយ​របៀប​ណា?

៣. តើ​រោគ​សញ្ញា​និង​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​បែប​ណា​ដែល​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត​ឧស្សាហ៍​កើត​មាន​មក​ជាមួយ?

មូលហេតុ​

៤. តើ​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​អ្វី?

លំហាត់​ប្រាណ

ផឹក​ស្រា​ច្រើន​ជ្រុល

ជំងឺ​ច្រាល​អាស៊ីដ​ក្រពះ (GERD)

ឱសថ

ស្ថានភាព​ផ្សេង​ទៀត

មាន​គភ៌

កត្តា​ហានិភ័យ

៥. តើ​អ្វី​ដែល​បង្កើន​ហានិភ័យ​សម្រាប់​ការ​ចង្អោរ​ស្ងួត?

ពេល​ត្រូវ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ

៦. តើ​គួរ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​នៅ​ពេល​ណា?

ផ្លាស់​ប្ដូរ​របៀប​រស់​នៅ

Dry Heaving (ការចង្អោរស្ងួត)