ប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ការរាលដាលមេរោគអេដស៍ អត់សូវខ្លាំង តែជំងឺដ៏កាចសាហាវ មិនមានថ្នាំបង្ការ ឬថ្នាំព្យាបាលមួយនេះ នៅតែជាក្តីបារម្ភរបស់យើងគ្រប់គ្នា។ ប្រុសៗដែលចូលចិត្ត មានដៃគូសិចច្រើន ឬឧស្សាហ៍រកសេវាខាងក្រៅ អាចប្រឈមខ្ពស់ ប្រសិនបើអត់ប្រើស្រោម ដាច់រលាត់ ហើយប៉ះផ្ទាល់ទៅនឹង សារធាតុរាវពីដៃគូ ដូចជាទឹករងៃ ឈាម…ឬភ្លាត់បែកស្រោមជាដើម។ ប្រសិនបើសង្ស័យ ឬគ្រាន់តែចង់ដឹងធ្វើតេស្ដឈាម រកមេរោគអេដស៍ សាកវិធីប៉ុន្មាននេះ បាន ព្រោះ ពេលខ្លះគ្នាយើង អត់ចូលចិត្តទៅធ្វើតេស្ដនៅពេទ្យទេ មិនថាខ្មាសពេទ្យ ឬភ័យជាដើម។
មាតិកា
ស្វែងយល់ពីមធ្យោបាយធ្វើតេស្ដរក HIV ខ្លួនឯង កុំចាំតែពេទ្យ
១– មេរោគហ៊ីវនិងជំងឺអេដស៍
–ហ៊ីវ (HIV) ឬ អេច.អាយ.វី មកពីពាក្យពេញ Human Immunodeficiency Virus (មេរោគដែលបំផ្លាញប្រព័ន្ធភាពស៊ាំនិងជំងឺក្នុងរាងកាយមនុស្ស)។ មេរោគនេះវាទៅបំផ្លាញ និងធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះអន់ខ្សោយ។
-AIDS មកពីពាក្យ Acquired immune deficiency syndrome (ជំងឺខ្វះប្រព័ន្ធស៊ាំ) ជាដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃការវិវត្តន៍នៃមេរោគ HIV។
២– របៀបធ្វើតេស្តមើលហ៊ីវ
រោគសញ្ញាភាគច្រើននៃមេរោគ HIV មិនសូវលេចឡើងនោះទេ រហូតទាល់តែវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺ AIDS តែម្ដង។ ម៉្យាងទៀតអ្នកផ្ទុកមេរោគ HIV គឺមិនបានដឹងថាខ្លួនបានឆ្លងមេរោគនេះតាំងពីពេលណាមកនោះដែរ។ វិធីតែមួយគត់ដើម្បីប្រាកដថាយើងឆ្លងមេរោគ HIV ឬក៏អត់ គឺការធ្វើតេស្ដឈាម។ ហើយការធ្វើតេស្តឈាមទៀតសោត មិនមែនមានន័យថាពិនិត្យស្វែងរកមេរោគនោះទេ ប៉ុន្ដែផ្ទុយទៅវិញ គោលបំណងចម្បង គឺស្វែងរកអង់ទីករដែលផ្ដល់សញ្ញាមានមេរោគ HIV នៅក្នុងខ្លួន។
នៅពេលមេរោគ HIVជ្រាបចូលរាងកាយ ពេលនោះរាងកាយយើងនឹងបញ្ចេញអង់ទីករទៅសម្លាប់មេរោគនោះ ទោះបីជាអង់ទីករទាំងនោះមិនអាចទប់ទល់បាននឹងមេរោគ HIV ប៉ុន្តែចំនួនដ៏សន្ធឹកសន្ធាប់នៃអង់ទីករអាចបញ្ជាក់ថាអ្នកមានផ្ទុកមេរោគ HIV។
ដើម្បីអាចធ្វើឲ្យអង់ទីករមានវត្តក្នុងលទ្ធផលការធ្វើតេស្តឈាម គឺត្រូវការពេលវេលាច្រើនសម្រាប់កកើត ជាហេតុនាំឲ្យមានការពិបាកពិនិត្យរកមេរោគ HIV ត្រូវការរយៈពេលយ៉ាងតិច ៦ខែ បន្ទាប់ពីការប៉ះពាល់ឬ ឆ្លងមេរោគ។
ការធ្វើតេស្តរកវីរុសនេះ អាចមានច្រើនរបៀប និងអាស្រ័យទៅតាមការសម្រេចចិត្ត របស់អ្នកចង់តេស្ដ។
–តេស្តនៅពេទ្យ៖ ប្រភេទតេស្ត និយមជាងគេ តាមបណ្ដាមន្ទីរពេទ្យ ឬគ្លីនិក គឺតេស្ត EIA ឬ ELISA តាមរយៈពិនិត្យទៅលើគំរូឈាម ដើម្បីស្វែងរកអង់ទីករនៃមេរោគ HIV ហើយលទ្ធផលត្រូវរង់ចាំយូរបំផុត ២សប្តាហ៍។
បើទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន ការធ្វើតេស្តហៅថា Western blot នឹងត្រូវធ្វើភ្លាមបញ្ជាក់ការពិត ព្រោះធ្វើតេស្ត EIA ឬ ELISA អាចមានការភ័ន្តច្រឡំអង់ទីករផ្សេងទៀត ជាមួយអង់ទីករមេរោគ HIV នាំឲ្យមានការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យខុស បើមានករណីបែបនេះ ការធ្វើតេស្ត Western blot លទ្ធផលទទួលបានគឺអវិជ្ជមាន។ ម៉្យាងវិញទៀត តេស្ត EIA ឬ ELISA អាចជំនួសបានដោយតេស្ត rapid មានភាពរហ័ស និង ពិតប្រាកដជាក់លាក់រយៈពេលត្រឹមតែ ២០នាទី។ ទោះយ៉ាងណា តេស្ត Western blot នៅតែចាំបាច់ ក្នុងការបញ្ជាក់ការពិត រាល់លទ្ធផលដែលទទួលបាន។
–តេស្តខ្លួនឯង៖ រកទិញឧបករណ៍តេស្ដពីបណ្ដាហាង លក់សម្ភារៈពេទ្យ ឬអនឡាញ។ ឧបករណ៍តេស្ដនោះ គឺសម្រាប់ចាក់ម្ជុលនៅចុងម្រាមដៃ ហៅតាមតេស្ត Finger-Prick និងជូតយកភ្នាសសើមពីក្នុងមាត់ ហៅថាតេស្ត Mouth-Swab។
ក.តេស្ត Finger-Prick៖ វីធីនេះ គ្រាន់តែជោះឈាមមើលខ្លួនឯង (ចាក់ចុងម្រាមដៃ) រួចបន្តក់ឈាមទៅលើបន្ទះកាត មានភ្ជាប់មកជាមួយប្រអប់តេស្ត បន្ទាប់មកត្រូវបញ្ជូនទៅមន្ទីរពិសោធន៍។ លទ្ធផលនឹងផ្ញើត្រលប់មកវិញចូលក្នុងទូរស័ព្ទអ្នក តាមរយៈលេខទូរស័ព្ទមិនបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ ដោយត្រូវរង់ចាំរយៈពេល ១សប្ដាហ៍ ដើម្បីទទួលបានលទ្ធផលជាក់លាក់ ៩៩,៩ភាគរយ។ ចំពោះតេស្ដរកHIV នៅខ្មែរយើងអត់មានសេវានេះ នៅឡើយទេ តែបើគ្រាន់តែមើលជាតិស្ករ ជាតិខ្លាញ់…ធម្មតាមាន។
ខ.តេស្ដ Mouth-Swab៖ យើងគ្រាន់តែជូតយកភ្នាសសើមនៅក្នុងមាត់ (តាមអញ្ចាញខាងលើ និងខាងក្រោម) រួចយកសំឡីដែលជូតហើយនោះ ទៅដាក់ក្នុងបំពង់តេស្តមានភ្ជាប់មកជាមួយប្រអប់តេស្ត បន្ទាប់មករង់ចាំ២០នាទីដើម្បីពិនិត្យលទ្ធផល។ ការធ្វើតេស្ត ប្រភេទនេះមិនសូវទទួលបានលទ្ធផលជាក់លាក់ដូចវិធីធ្វើតេស្តផ្សេងទៀតដែរ ព្រោះវាអាចពិនិត្យបានត្រឹមតែ៩២ភាគរយប៉ុណ្ណោះនៃការឆ្លងមេរោគ HIV។
បើសិនជាទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន គួរតែប្រញាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ ត្រៀមខ្លួនទទួលការព្យាបាល តាមរយៈការថែទាំសុខភាព និងទទួលទានថ្នាំបានត្រឹមត្រូវ បែបនេះមេរោគ HIV នឹងមិនវិវត្តន៍ទៅជាជំងឺ AIDS នោះឡើយ។ អ្នកមានផ្ទុកមេរោគ HIV អាចមានអាយុវែង និង អាចបំពេញតម្រូវការជីវិតដូចមនុស្សគ្មានផ្ទុកមេរោគដែរ។
ជំនួយតែងតែមានជានិច្ចសម្រាប់យើង សូមកុំស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការសុំជំនួយ ព្រោះមានអង្គការ ឬពេទ្យជាច្រើនបើកថ្នាំលេប បានផ្ដល់ការគាំទ្រទាំងថវិកា និងផ្លូវចិត្តសម្រាប់អ្នកផ្ទុកមេរោគ HIV ជាជំនួយដ៏មហិមានៃដំណាក់កាលព្យាបាលមេរោគ HIV ៕
បដិសេធ
Hello Health Group និង “Hello គ្រូពេទ្យ” មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕
HIV Testing Resources. http://kidshealth.org/en/teens/hiv-tests.html#. Assessed August 21, 2016.
កំណែប្រែបច្ចុប្បន្ន
11/02/2021
អត្ថបទដោយ យ៉ានណែត នីគែល
ត្រួតពិនិត្យដោយ វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត
បច្ចុប្បន្នភាពដោយ៖ ទូច សុខា
ត្រួតពិនិត្យដោយ
វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត
ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ
ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតើអត្ថបទនេះមានប្រយោជន៍ដែរទេ?
ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម