home

ជំងឺឆ្លង

ជំងឺ​ឆ្លង​​ ​- ជំងឺ​ឆ្លង​ ជាពិសេស​តាម​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ដែល​​បង្ក​ទុក្ខទោស​ដល់គ្រប់​គ្នា​មាន វីរុសកូរ៉ូណា​ ​ឆ្លង​រោគ​ប្រ​ព័ន្ធ​ផ្លូវ​ដង្ហើម ​ពុល​ចំណីអាហារ ​ឆ្លងបាក់តេរីផ្សេងៗ ​ជំងឺឆ្លងតាមប្រព័ន្ធ​ខ្យល់ដង្ហើម ​ជំងឺហ្សីកា ​ជំងឺគ្រុនឈាម ​ជំងឺ​ឆ្លងពីសត្វល្អិត ​ជំងឺ​ឆ្លង​ពី​វីរុស​ផ្សេងៗ​ ​ជំងឺរលាកស្រោមខួរ ​ជំងឺ​រើម ​ជំងឺគ្រុនពោះវៀន ​​បូករួម​ទាំង​រោគសញ្ញា មូលហេតុ​បង្ក និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺឆ្លង

កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី ១៨ មិថុនា ២០២១ យោង​តាម​លទ្ធផល​នៃ​ការ​វិភាគ​របស់​វិទ្យាស្ថាន​ប៉ាស្ទ័រ ឲ្យ​ដឹង​​ថា កម្ពុជា​បាន​រក​ឃើញ​វីរុស​បំប្លែង​ថ្មី​ប្រភេទ B.1.617-2 (Delta) លើ​អ្នក​ដំណើរ​ចំនួន ៧នាក់។ តើ​វីរុសកូវីដ-១៩ បំប្លែងថ្មី Delta គួរ​បារម្ភម៉េច​ខ្លះ? ចាក់​វ៉ាក់សាំង​អាច​ការពារ​បានកម្រិត​ណា? ប្រធានផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ នៃ​អង្គការ​សុខភាពពិភពលោក (WHO) លោកស្រី Soumya Swaminathan បាន​ប្រកាស​ឲ្យ​ដឹង​ថា បច្ចុប្បន្ន​នេះ​វីរុស​កូវីដ-១៩ បំប្លែង​ថ្មី Delta (ប្រភពចេញពីប្រទេសឥណ្ឌា)  កំពុង​ក្លាយ​ជា​វីរុស​វាយលុក​ពាស​ពេញ​ពិភពលោក​ហើយ។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពុងមានការព្រួយបារម្ភប្រសិទ្ធភាពវ៉ាក់សាំងកូវីដ-១៩ លើវីរុស​បំប្លែង Delta នេះ។ លោក​ស្រី​បន្ត​ថា វីរុស​បំប្លែង ​Delta អាច​ឆ្លង​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​បាន​លឿន និង​មាន​ភាព​កាច​សហាវ​ជាង​វីរុស​កូវីដ-១៩​ ដើម ហើយ​វា​ក៏​ត្រូវ​បាន​សន្មត​ថា​ជា​វីរុស​បំប្លែង​ទី​៤ ដែល​អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​ព្រួយ​បារម្ភ និង​តាម​ដាន​វីរុស​នេះ​ឲ្យ​បាន​ហ្មត់ចត់។ មជ្ឈមណ្ឌល​គ្រប់គ្រង និង​ប្រឆាំង​ជំងឺ​ឆ្លង​អាមេរិក (CDC) ក៏​បាន​ចាត់​ទុក​វីរុស​បំប្លែង​ Delta នេះ​ថា ជា​វីរុសបំប្លែង​គួរ​ឲ្យ​ព្រួយ​បារម្ភ​កាល​ពី​ថ្ងៃ​អង្គារ ទី​២២ មិថុនា ២០២១។ ការ​សិក្សា​ពី​វីរុស Delta ជា​ច្រើន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា បច្ចុប្បន្ន វ៉ាក់សាំង​គ្រប់​ដូស ឬ​២ដូស​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​យ៉ាង​ហោច ៨៨% […]

ស្វែងរក​បន្ថែម​ទៀត ជំងឺឆ្លង អត្ថបទ

វីរុសកូរ៉ូណា

ចំពោះ​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ ១៩ ដែល​គ្មាន​រោគ​សញ្ញា និង​កម្រិត​ស្រាល ហើយមិនមែនជាក្រុមមនុស្សងាយ​ប្រឈម ដូចជា ស្ត្រីមាន​ផ្ទៃពោះ កុមារ និងចាស់​ជរា ក្រសួង​សុខាភិបាល អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ទទួល​ការ​ថែទាំ និង​ព្យាបាល​នៅ​តាម​ផ្ទះ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​បន្ទុក​របស់​ប្រព័ន្ធ​សុខាភិបាល។ យោង​តាម​នីតិវិធី​ប្រតិបត្តិ​ស្តង់ដារ​សម្រាប់​គ្រប់គ្រង ថែទាំ និង​ព្យាបាល​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ ១៩ នៅ​តាម​ផ្ទះ របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល បាន​កំណត់​តារាង​ឱសថ​សម្រាប់​ព្យាបាល​ជំងឺ​កូវីដ ១៩ ទៅ​តាម​រោគ​សញ្ញា​ដូច​ខាង​ក្រោម។ ព្យាបាល​តាម​រោគ​សញ្ញា៖ - ប៉ារ៉ា​សេតាម៉ុល - ឱសថ​ប្រឆាំង​មេរោគ​បើ​សង្ស័យ​ថា​មាន​ការ​បង្ក​រោគ​ដោយ​បាក់តេរី - ឱសថប្រឆាំងការបញ្ចេញសារធាតុអីសតាមុីន - ថ្នាំ​គ្រាប់ លៀនហ៊័រ ឈីងវឺន បន្ថែម​ពី​នោះ​អ្នក​ជំងឺ​ត្រូវការ​ការ​គាំទ្រ​ផ្លូវ​ចិត្ត បន្ត​ព្យាបាល​ជំងឺ​ប្រចាំកាយ​ផ្សេងៗ​ទៀត និង​ត្រូវ ញ៉ាំ​អាហារ និង​ទឹក​ឲ្យ​បាន​គ្រប់គ្រាន់។

ជំងឺគ្រុនឈាម

កាល​ពី​ចុង​សប្តាហ៍​កន្លង​ទៅ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​បាន​ប្រកាស​ពី​ការ​ផ្ទុះ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​ខ្លាំងនៅ​ក្នុង​ខេត្ត​ចំនួន ៤ ក្នុង​នោះ​រួម​មាន​រតនគិរី មណ្ឌលគិរី បាត់ដំបង និង​ក្រចេះ។ ធ្វើ​ម៉េច​ទើប​ដឹង​ថា​មាន​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក? ជំងឺ​នេះ​មាន​រោគ​សញ្ញាគួរកត់ចំណាំ​អី​ខ្លះ? មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺគ្រុនចាញ់​ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និង​បាណកសាស្រ្ត នៃ​ក្រសួង​សុខាភិបាល​បាន​ពន្យល់​ថា គ្រុនឈីកជា​ជំងឺ​​បង្ក​ដោយ​វីរុស​ឈីក បណ្ដាល​មកពី​មូស​ខ្លា​ញី​ខាំ ជាពិសេស​នៅ​ពេលថ្ងៃ ហើយ​អាច​កើត​មាន​ចំពោះ​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ ទាំង​ក្មេង ​ទាំង​ចាស់។ ចំពោះ​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​វិញ មាន​គ្រុន​ក្តៅ ៣-៤ ថ្ងៃ ឈឺ​សន្លាក់​ឆ្អឹង​ជា​ច្រើន​កន្លែង មាន​ស្នាម​កន្ទួល ឬ​ក្រហម​លើ​ស្បែក។ ​ជំងឺ​គ្រុនឈីក​នេះ​មិន​បណ្តាល​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ស្លាប់​នោះ​ទេ លើក​លែង​តែ​វា​កើត​រួមគ្នា​ជាមួយ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ដូច​ជា​ជំងឺ​គ្រុនឈាម គ្រុនចាញ់ ឬ​ជំងឺ​រលាក​ស្រោមខួរ​ជា​ដើម។ រវាង​ជំងឺ​គ្រុនឈីក និង​គ្រុនឈាម មាន​រោគ​សញ្ញា​ស្រដៀង​គ្នា គ្រាន់​អ្នក​កើត​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​អាច​នឹង​មាន​រោគ​សញ្ញា​ច្រើន​ជាង​ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ក៏​គ្រោះថ្នាក់​ជាង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​ដែរ។ រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម – ក្តៅ​ខ្លួន​ពី ៣៩-៤០ អង្សារសេ – មុខក្រហម – ឈឺក្បាល ឈឺ​ប្រឡង់​ភ្នែក​ចាក់​ទៅ​ក្រោយ – ចង់​ក្អួត ឬក្អួត – ឈឺពោះ – ឈឺសាច់ដុំ និងសន្លាក់ដៃជើង – មានស្នាមអុចៗក្រហមលើស្បែក – ហូរឈាមតាមអញ្ចាញធ្មេញជាដើម។

វីរុសកូរ៉ូណា

អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ប្រឈម​នឹង​ការ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ ក្នុង​ករណី​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ-១៩​ ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ក៏​កាច​សាហាវ។ ការ​ឆ្លង​វីរុស​អាច​បង្កើន​ការ​រលាក ឬ​ហើម​សរីរាង្គ​ខាង​ក្នុង​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ហេតុ​ដូច​នេះ​ហើយ ទើប​អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក (WHO) ណែនាំ​ឲ្យ​អ្នក​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ថែ​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​ល្អ។ បើ​ឆ្លង​កូវីដ-១៩ ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំងអ៊ី​ចឹង អ្នកជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​អាច​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ការពារ​បានអត់? បាន អ្នក​ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ទាំង​ពីរ​ប្រភេទ​អាច​ចាក់​វ៉ាក់សាំង COVID-19 ។ អ្នក​ជំនាញ​ រួម​ទាំង​មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺឆ្លង​របស់​អាមេរិក​ហៅ​កាត់​ថា CDC ឲ្យដឹងថា​ ព្រោះ​អ្នក​​មាន​ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែម​ប្រភេទ ១ និង​ប្រភេទ ២ ងាយ​រង​គ្រោះ​ធ្ងន់​ បើ​ឆ្លង​កូវីដ-១៩។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក អ្នក​ដែល​មាន​ស្ថាន​ភាព​សុខភាព​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ពេល​ឆ្លង​កូវីដ-១៩​ដូច​ជា ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​ទី២ ត្រូវ​បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​នៅ​ដំណាក់​កាល​ Phase 1c នៃ​ការ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ទូទាំង​ប្រទេស​តាម​គោលការណ៍​របស់ ​CDC អាមេរិក។ មជ្ឈមណ្ឌល​ប្រយុទ្ធ និងបង្ការជំងឺ (CDC) ​អាមេរិក បាន​ណែនាំ​គោលការណ៍​អាទិភាព​ដូច​ខាង​ក្រោម៖ Phase 1a៖ ដំណាក់​កាល​នេះ​កំពុង​ដំណើរ​ការ​ដោយ​ចាប់​ផ្ដើម​តាំង​ពី​ខែ​ធ្នូ​ឆ្នាំ ២០២០ បន្ទាប់​ពី​ទទួល​បាន​ការ​យល់ព្រម​ឲ្យ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​កូវីដ-១៩​ដំបូង​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ ផ្ដល់​អាទិភាព​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ដល់​អ្នក​បម្រើ​ការ​ជួរ​មុខ​ដូច​ជា​គ្រូពេទ្យ គិលានុបដ្ឋាយិកា និង​តំបន់​ដែល​ឆ្លង​កូវីដ-១៩​ខ្លាំង​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ Phase 1b៖ ដំណាក់​កាល​នេះ​កំពុង​ដំណើរ​ការ​នៅ​រដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក ផ្ដល់​អាទិភាព​ដល់​មនុស្ស​ចាស់​អាយុ​៧៤​ឆ្នាំ​ឡើង បុគ្គលិក​ការងារ​ជួរ​មុខ​ដទៃ​ទៀត​ដូច​ជា គ្រូបង្រៀន អ្នក​មើល​ថែ​កូន​ក្មេង បុគ្គលិក​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន​ដទៃ​ទៀត។ Phase 1c៖ ដំណាក់​កាល​នេះ​ចាប់​ផ្ដើម​ដំណើរ​ការ​កាល​ពី​ខែ​កុម្ភៈ-មិនា ឆ្នាំ​នេះ […]

វីរុសកូរ៉ូណា

ក្នុង​បរិបទ​កូវីដ១៩ កំពុង​រាលដាល​ វា​ជា​ការ​ប្រសើរ​បំផុត​ដែល​​ប្រ​ជា​ពល​រដ្ឋ​មាន​អាយុ​អាច​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​បាន​ត្រូវ​ទៅ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​បង្ការកូវីដ១៩ តាម​ការ​ណែ​នាំ​របស់​ក្រ​សួង​សុខាភិបាល​។ ចុះ​គូស្វាមី​ភរិយា​កំពុង​ព្យាយាម​យក​កូន​ គួរ​ទៅ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ឬអត់? វ៉ាក់សាំង​អាច​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​លើ​ការ​បង្ក​កំណើត​ទេ? ​ទាក់​ទង​នឹង​សំណួរ​ខាង​លើ​នេះ Hello គ្រូពេទ្យ​ នឹង​លើក​យក​ការ​ពន្យល់​របស់​អ្នក​ជំនាញ​អង្គការ​យូនីសេហ្វ​​(UNICEF)​ និង​អង្គការ​ធ្វើ​ការ​ផ្នែក​សុខភាព​មួយ​ចំនួន​ទៀត​មក​ពន្យល់​បន្ថែម​។ អង្គការ​យូនីសេហ្វ​បាន​សរសេរ​ក្នុង​វិប​សាយ​របស់​ខ្លួន​ថា​ វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​កូវីដ​១៩ មិន​មាន​ឥទ្ធិ​ពល​អវិជ្ជមាន​ណា​មួយ​លើ​ការ​បង្ក​កំណើត​នោះ​ទេ និង​ថា​ការ​លើក​ឡើង​ថា​វ៉ាក់សាំង​នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​បុរស ឬ ស្រ្តី​មាន​បញ្ហា​រឿង​មាន​កូន​នៅ​ ដែល​ផ្សាយ​តាម​បណ្ដាញ​សង្គម​ជា​រឿង​មិន​ពិត​។ អង្គការ​ខាង​លើ​បញ្ជាក់​ថា សម្រាប់​គូស្នេហ៍​ដែល​កំពុង​ព្យាយាម​យក​កូន មិន​គួរ​ផ្អាក​ផែន​ការ​របស់​ខ្លួន ក្រោយ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​បង្ការកូវីដ១៩ ​រួច​នោះ​ទេ​។ ​ដូច​គ្នា​ដែរ អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​សម្ភព​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​Missouri (University of Missouri Health Care) លោក​ស្រី វេជ្ជបណ្ឌិត Laura Morris បាន​លើក​ឡើង​ដែរ​ថា​គ្មាន​ហេតុ​ផល ឬ​ភស្តុតាង​បែប​វិទ្យាសាស្រ្ត​ណាមួយ​បង្ហាញ​ថា​វ៉ាក់សាំង​បង្ការកូវីដ១៩ មាន​អន្តរ​កម្ម​លើ​សរីរាង្គ​បន្ត​ពូជ​របស់​ស្រ្តី ឬ​មាន​អន្តរ​កម្ម​លើ​ស៊ុត​ញី​ដែល​​ទុំ​ធ្លាក់​សម្រាប់​បង្ក​កំណើត​នោះ​ទេ​។ ដូច​គ្នា​ដែរ​លោក​ Albert Hsu វេជ្ជបណ្ឌិត​ឯក​ទេស​សុខភាព​​បន្ត​ពូជ​របស់​សាកលវិទ្យាល័យ​ខាង​លើ​ដែរ ​បញ្ជាក់​ថា ថ្វី​បើ​ការ​សិក្សា​លើ​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​កូវីដ១៩ កំពុង​តែ​បន្ត​ធ្វើ តែ​មិន​ទាន់​ឃើញ​មាន​ភស្តុតាង​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ថា​វ៉ាក់សាំង​នេះ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​លើ​ការ​បង្ក​កំណើត​នោះ​ទេ​ ហើយ​ក៏​គ្មាន​ទ្រឹស្ដី​បែប​វិទ្យាសាស្រ្ត​ណាមួយ​បញ្ជាក់​ថា​វ៉ាក់សាំង​ប៉ះពាល់​ដល់​ការ​បង្ក​កំណើត​ដែរ​។ លោក​វេជ្ជ​បណ្ឌិត​រូប​នេះ បាន​ណែ​នាំ​ដល់​ប្រុសៗ​ដែរ​ថា​ គួរ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​​បើ​កំពុង​ចង់​បាន​កូន​ ដោយ​ថា​បើ​ប្រុសៗ​កើត​ជំងឺ​កូវីដ១៩ អាច​មាន​លទ្ធភាព​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​បង្ក​កំណើត​ទៅ​វិញ​ ព្រោះ​ថា​វីរុស​កូវីដ​១៩ អាច​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​បន្ត​ពូជ​ប្រុសៗ​។ វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​កូវីដ១៩ ក៏​ដូច​ទៅ​នឹង​វ៉ាក់សាំង​ផ្សេង​ទៀត​ដែរ វា​ជួយ​បង្រៀន​រាង​កាយ​របស់​យើង​ឲ្យ​អភិវឌ្ឍ​អង់ទីករ​ប្រឆាំង​នឹង​វីរុស​​កូវីដ១៩​ និង​ការពារ​កុំ​ឲ្យ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​នៅ​ពេល​ក្រោយ​។​ ដូច​បញ្ជាក់​ខាង​លើ​ដែរ បច្ចុប្បន្ន​នេះ​នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ភស្តុតាង​​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ថា​អង់ទីករ​ដែល​កើត​ចេញ​ពី​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​កូវីដ១៩ អាច​បង្ក​ជា​បញ្ហា​ដល់​ការ​មាន​ផ្ទៃពោះ និង​ការ​លូត​លាស់​សុក​នោះ​ទេ​។ ដូច​គ្នា​ដែរ […]

x