និយមន័យ

អ្វីទៅជាការប្រកាច់?

ការប្រកាច់ គឺជាដំណើរការមិនប្រក្រតីភ្លាមៗនៃចរន្តអគ្គិសនីនៅក្នុងសរសៃប្រសាទខួរក្បាលដែលធ្វើឲ្យមានការប្រែប្រួលលើអត្តចរិត ចលនា អារម្មណ៍ និងស្មារតីជំងឺ។ បើប្រកាច់លើសពី ២ ដង ឬមានទំនោរទៅរកការប្រកាច់ដដែលៗហើយនោះ អ្នកអាចមានជំងឺស្កន្ទ (ឆ្កួតជ្រូក) ហើយ។ ប្រកាច់មានច្រើនបែបច្រើនសណ្ឋាន ហើយកំណត់ទៅតាមកម្រិតនៃភាពធ្ងន់ធ្ងររបស់ជំងឺ ក៏ដូចជាមូលហេតុដែលវាកើតឡើងក្នុងខួរក្បាល។ ជាទូទៅ ការប្រកាច់ដែលគេជួបប្រទះ គឺមានរយៈពេល ៣០ វិនាទី ក្នុងករណីដែលលើសពី ៥ នាទី គឺតម្រូវឲ្យមានសង្គ្រោះបន្ទាន់។

ប្រកាច់ដោយសារដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល ការប៉ះទង្គិចខួរក្បាល និងការបង្ករោគ ដូចជា រលាកស្រោមខួរ និងជំងឺផ្សេងទៀត សុទ្ធតែអាចបង្កឲ្យមានការប្រកាច់ ហើយភាគច្រើន គឺមិនអាចកំណត់មូលហេតុបាននោះទេ។ ដើម្បីគ្រប់គ្រងការប្រកាច់នេះ គេអាចប្រើថ្នាំដើម្បីសម្រួលដល់ការរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកជំងឺ។ មួយវិញទៀត អ្នកជំងឺអាចពិគ្រោះ និងពិភាក្សាជាមួយអ្នកផ្ដល់សេវាសុខភាពរបស់អ្នកអំពីគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺ និងផលប៉ះពាល់ផ្សេងៗអំពីថ្នាំព្យាបាលបាន។

តើការប្រកាច់ឧស្សាហ៍ជួបប្រទះដែរឬទេ?

គេជួបប្រទះជាញឹកញាប់ណាស់ ហើយអាចកើតលើអ្នកជំងឺគ្រប់ភេទ និងគ្រប់វ័យ ទាំងចាស់ទាំងក្មេង ប៉ុន្តែគេអាចគ្រប់គ្រង និងបន្ថយកត្តាហានិភ័យបាន។ សូមទាក់ទងទៅគ្រូពេទ្យជំនាញដើម្បីបានព័ត៌មានបន្ថែម។

រោគសញ្ញា

ក្នុងករណីសញ្ញាមួយចំនួនអាចកើតមាន មុនពេលប្រកាច់ដូចជា៖

ភ័យភ្លាមៗ និងមានការថប់បារម្ភ
មានអារម្មណ៍ឈឺចុកចាប់ពោះ
វិលមុខ
ព្រិលភ្នែក
កន្ត្រាក់ដៃជើងភ្លាមៗ
មិនមានអារម្មណ៍ក្នុងខ្លួន
ឈឺក្បាលជាដើម។

សញ្ញាដែលថាការប្រកាច់នឹងកើតមានភ្លាមៗ៖

បាត់ស្មារតី និងវង្វេងវង្វាន់
មិនអាចគ្រប់គ្រងចលនាសាច់ដុំបាន
ហៀរទឹកមាត់
ដួលសន្លប់
មានអារម្មណ៍ថាជូរមាត់មិនដឹងមូលហេតុ
សង្កៀតធ្មេញ
ខាំអណ្ដាត
ញាក់ភ្នែក
រអ៊ូងូងៗ
មានអារម្មណ៍ឆេវឆាវ
មិនអាចទប់នោម និងលាមកខ្លួនឯងបាន។

មូលហេតុ

មូលហេតុនៃការប្រកាច់មកពីអីខ្លះ?

ទំនាក់ទំនងនៃប្រព័ន្ធប្រសាទ គឺធ្វើឡើងដោយសារការផ្លាស់ប្ដូរចរន្តអគ្គិសនីក្នុងកោសិកាសរសៃប្រសាទនីមួយៗ ប្រសិនបើមានការរាំងស្ទះ ឬរំខានណាមួយហើយ គឺអាចបង្កជាការប្រកាច់។ មូលហេតុដែលគេច្រើនជួបប្រទះ គឺជំងឺស្កន្ទ ប៉ុន្តែមិនមែនបានន័យថាគ្រប់អ្នកដែលប្រកាច់ទាំងអស់សុទ្ធតែមានជំងឺឆ្កួតជ្រូកទេ។ មូលហេតុផ្សេងទៀតមានដូចជា៖

ក្ដៅខ្លួនខ្លាំង ឬរលាកស្រោមខួរក្បាល
គេងមិនគ្រប់គ្រាន់
ខ្វះជាតិសូដ្យូមក្នុងឈាម (ការប្រើថ្នាំបញ្ចុះទឹកនោមច្រើនពេក)
ថ្នាំផ្សេងៗ ដូចជា ថ្នាំបំបាត់ការឈឺចាប់ ថ្នាំបាក់ទឹកចិត្ត ការព្យាបាលជំងឺញៀនបារីគឺអាចបន្ថយការប្រកាច់
ការប៉ះទង្គិចខួរក្បាលដែលអាចបង្កជាការហូរឈាមក្នុងប្រអប់លលាដ៍ក្បាល
ជំងឺដាច់សរសៃឈាមខួរក្បាល
មហារីកខួរក្បាល
ការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀន (អំហ្វេតាមីន និងកូកាអ៊ីន)
ផឹកស្រាច្រើន និងអ្នកដែលមានជំងឺញៀន
វាអាចបង្កពីបញ្ហាដទៃផ្សេងទៀត ដូចនេះបើចង់ដឹងពីរោគវិនិច្ឆ័យច្បាស់ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

កត្តាហានិភ័យ

កត្តាហានិភ័យអ្វីខ្លះដែលបង្កឲ្យទៅជាប្រកាច់បាន?

កើតមិនគ្រប់គីឡូ
ធ្លាប់ប្រកាច់ពេលមានអាយុមួយខែ
មានបម្រែបម្រួលធម្មជាតិពីកំណើតទៅលើសាច់ខួរក្បាល
មានការហូរឈាមក្នុងខួរក្បាល
សរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាលមិនល្អ
មានការប៉ះទង្គិចខួរក្បាលធ្ងន់ធ្ងរ និងការខ្វះអុកស៊ីហ្សែនទៅចិញ្ចឹមខួរក្បាល
មហារីកខួរក្បាល
ជំងឺស្ទះសរសៃឈាមក្នុងខួរក្បាល
ជំងឺស្ពឹកខួរក្បាល
មានវិបត្តិក្នុងការលូតលាស់មិនប្រក្រតីលើភាពវៃឆ្លាត
ប្រកាច់ក្រោយពេលមានការប៉ះទង្គិចក្បាល
សមាជិកក្នុងគ្រួសារមានប្រវត្តិកើតជំងឺស្កន្ទជ្រូក និងក្ដៅប្រកាច់
ជំងឺបាត់ការចងចាំ
វិបត្តិអត្តចរិត ឬយើងហៅថាអូទីស្សឹម (Autism)
ក្ដៅខ្លួនប្រកាច់រយៈពេលយូរ
ការប្រកាច់ជាញឹកញាប់ដដែលៗច្រើនលើកច្រើនសា
ការប្រើប្រាស់ថ្នាំញៀនប្រភេទកូកាអ៊ីន
ការប៉ះទង្គិចក្បាលមធ្យម ដូចជា ការបាត់ស្មារតីមួយរយៈពេលខ្លី តែមិនមែនស្កន្ទជ្រូកទេ។ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏គេមិនទាន់ដឹងពីមូលហេតុច្បាស់របស់វាដែរ។
សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ បើមានចម្ងល់។

ពេលដែលត្រូវជួបគ្រូពេទ្យ

ត្រូវមកជួបគ្រូពេទ្យពេលណា?

ប្រកាច់លើសពី ៥ នាទី
បន្ទាប់ពីប្រកាច់ហើយ ពិបាកដកដង្ហើម ហើយស្មារតីមិនត្រឡប់ដូចដើម
ការប្រកាច់លើកទី២ កើតឡើងភ្លាមៗបន្តគ្នា
ក្ដៅខ្លួនខ្លាំង
ក្ដៅហួតហែងអស់កម្លាំង
កំពុងមានផ្ទៃពោះ
អ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម
មានរបួសក្នុងពេលប្រកាច់
ប្រសិនបើទើបតែជួបនឹងការប្រកាច់ដំបូង សូមរួសរាន់មកជួបពេទ្យ
រាងកាយរបស់មនុស្សម្នាក់ៗអាចនឹងឆ្លើយតបជាមួយមេរោគផ្សេងៗពីគ្នា ដូចនេះបើមានអ្វីមិនច្បាស់ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

ចំណេះដឹងបន្ថែម

ត្រូវធ្វើបែបណាដើម្បីជួយក្នុងពេលមានការប្រកាច់?

ញ៉ាំថ្នាំឲ្យបានទៀងទាត់តាមវេជ្ជបញ្ជា។ ក្នុងករណីចង់ដូរកម្រិតថ្នាំ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ
គេងឲ្យគ្រប់គ្រាន់ ព្រោះថាបើដំណេកមិនបានល្អ ក៏បង្កឲ្យមានការប្រកាច់ដែរ
អាចទិញខ្សែដៃវេជ្ជសាស្ត្រដើម្បីស្ទង់មើល និងជួយក្នុងពេលមានអាសន្ន និងជួយប្រាប់អ្នកថាពីរបៀបព្យាបាលឲ្យត្រឹមត្រូវ ពេលមានការប្រកាច់លើកក្រោយ
ហាត់ប្រាណឲ្យបានច្រើនដើម្បីកាត់បន្ថយស្រ្តេស។ ញ៉ាំទឹកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ក្រោយពេលអស់កម្លាំង បន្ទាប់ពីហាត់ប្រាណរួច
ត្រូវចេះកាត់បន្ថយស្ត្រេស ផឹកស្រា និងជក់បារី ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសុខភាពល្អ
មិនត្រូវហែលទឹក និងជិះទូកម្នាក់ឯង
ពាក់មួកសុវត្ថិភាពក្នុងពេលធាក់កង់ ឬហាត់កីឡាផ្សេងៗ
ងូតទឹកផ្កាឈូក មិនត្រូវត្រាំទឹកប៊ែញ័រទេ ព្រោះអាចមានគ្រោះថ្នាក់
សង្ហារិមក្នុងផ្ទះត្រូវរៀបចំឲ្យមានសុវត្ថិភាព ដោយមិនត្រូវទិញរបស់ណាដែលមានជ្រុងកែងស្រួចអាចបណ្ដាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ទេ។ ត្រូវក្រាលព្រំក្រាស់ៗក្នុងផ្ទះចៀសវាងការដួល
មានក្រដាសណែនាំពីការជួយសង្គ្រោះអ្នកជំងឺនៅកន្លែងណាដែលងាយរកសម្រាប់អ្នកសង្គ្រោះ ហើយត្រូវដាក់លេខទូរសព្ទផង។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ ជំងឺមួយចំនួនទៀត យើងគួរស្វែងយល់

Seizures (ប្រកាច់)

និយមន័យ

អ្វី​ទៅ​ជា​ការ​ប្រកាច់?

តើ​ការ​ប្រកាច់​ឧស្សាហ៍​ជួប​ប្រទះ​ដែរ​ឬ​ទេ?

រោគសញ្ញា

មូលហេតុ

មូលហេតុ​នៃ​ការ​ប្រកាច់​មក​ពី​អីខ្លះ?

កត្តា​ហានិភ័យ

កត្តា​ហានិភ័យ​អ្វី​ខ្លះ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ប្រកាច់​បាន?

ពេលដែលត្រូវ​ជួប​គ្រូពេទ្យ

​​ត្រូវ​មក​ជួប​គ្រូពេទ្យ​​​ពេល​ណា?

ចំណេះដឹង​បន្ថែម

​​ត្រូវ​ធ្វើ​បែប​ណា​ដើម្បី​ជួយ​ក្នុង​ពេល​មាន​ការ​ប្រកាច់?