ក្រៅពីគ្រុនឈាម ជំងឺមួយចំនួនសុទ្ធតែអាចចម្លងដោយសារមូសខាំ

ដូចធ្លាប់ប្រាប់ក្នុងអត្ថបទច្រើនហើយ មូសជាសត្វចង្រៃ មិនត្រឹមតែរំខានប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងអាចចម្លងជំងឺជាច្រើនមកលើយើងបាន មិនត្រឹមតែ ជំងឺគ្រុនឈាម គ្រុនឈិ ឬស៊ីកា ប៉ុណ្ណោះទេ ហេតុនេះយើងគួរប្រុងប្រយ័ត្នឲ្យបានខ្ពស់ ពិសេសក្មេងៗ។ “Hello គ្រូពេទ្យ’ បង្ហាញពីជំងឺមួយចំនួនផ្សេងទៀត អាចឆ្លងដោយសារមូសខាំ ឲ្យគ្នាយើងបានដឹង និងប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់។

១- ជំងឺបង្កដោយមេរោគវ៉េសនៀល (West Nile)

មេរោគវ៉េសនៀល អាចចម្លងតាមរយៈមូសខាំ ខណៈគ្នាយើងផ្ទុកមេរោគវ៉េសនៀល កម្របង្ហាញចេញរោគសញ្ញាណាមួយណាស់។ យ៉ាងណា ម្នាក់ក្នុងចំណោម ៥នាក់ ដែលបានឆ្លងមេរោគប្រភេទនេះ នឹងជួបប្រទះរោគសញ្ញា ដូចគ្រុនផ្តាសាយ។ អាការៈអស់កម្លាំង បង្កឡើងដោយវ៉េសនៀល អាចនឹងមិនបាត់វិញនោះឡើយ ដោយមានរយៈពេលយូរ ដល់ទៅជាច្រើនខែ ហើយក្នុងករណីខ្លះ មេរោគវ៉េសនៀល អាចបង្ករោគធ្ងន់ធ្ងរ បណ្តាលឲ្យហើមខួរក្បាល ឬរលាកស្រោមខួរទៀតផង។ ទោះយ៉ាងណា អ្នកស្រាវជ្រាវអះអាងថា មេរោគចម្លងដោយសារមូសខាំប្រភេទនេះ មិនបង្កឲ្យអ្នកជំងឺស្លាប់នោះដែរ។

២- ជំងឺរលាកខួរក្បាល

មូសខាំ អាចចម្លងមេរោគ បង្កឲ្យខួរក្បាល និងខួរឆ្អឹងខ្នងជនរងគ្រោះហើម ខណៈបញ្ហាហើមខួរក្បាល ពាក់ព័ន្ធនឹងការបង្ករោគធ្ងន់ធ្ងរដោយសារមេរោគវ៉េសនៀល ជាប្រភេទមួយបង្កជំងឺរលាកខួរក្បាល។ យ៉ាងណា ជំងឺរលាកខួរក្បាល ត្រូវបែងចែកជាច្រើនប្រភេទ អាស្រ័យលើតំបន់យើងរស់នៅ និងសភាប្លែកខុសៗរបស់ជំងឺរលាកខួរក្បាល រួមមានជំងឺរលាកខួរក្បាលតំបន់ LaCrosse តំបន់ St. Louis រលាកខួរឆ្អឹងតំបន់ខាងកើត (Eastern Equine) និងលាកខួរឆ្អឹងលោកខាងលិច (Western Equine) ក៏ដូចជាជំងឺរលាកខួរក្បាលជប៉ុន (Japanese encephalitis) ជាដើម។ ពលរដ្ឋក្នុងតំបន់អាស៊ី និងតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ក៏ដូចជាប្រទេសកម្ពុជា ដែលជារឿយៗកើតជំងឺរលាកខួរក្បាលជប៉ុន។

រោគសញ្ញាជំងឺនេះ ជាទូទៅមាន គ្រុនក្តៅ និងអាការៈឈឺបំពង់ក ហើយអាចធូរស្រាលដោយប្រើថ្នាំ ប៉ុន្តែរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជាវង្វេងវង្វាន់ ប្រកាច់ និងសាច់ដុំខ្សោយ សុទ្ធតែអាចបង្កហានិភ័យខូចខាតខួរក្បាល និងផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដទៃទៀត អាចឈានដល់ការសង្គ្រោះបន្ទាន់ក៏មាន ខណៈបណ្តាប្រទេសប្រឈមជំងឺរលាកខួរក្បាលជប៉ុន គឺមានវ៉ាក់សាំងចាក់បង្ការបាន។

មូសខាំ

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖

៣- ជំងឺគ្រុនលឿង

ជំងឺគ្រុនលឿង មិនមែនជាកង្វល់នោះឡើយ ដោយសារតែប្រទេសក្នុងតំបន់ត្រូពិចស្ទើរទាំងអស់ រាប់ទាំងទ្វីបអាហ្វ្រិក និងទ្វីបអាមេរិក ទាមទារអ្នកធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីនោះ ទទួលថ្នាំបង្ការជំងឺនេះជាមុន។

ជំងឺគ្រុនលឿង មិនបណ្តាលឲ្យមានរោគសញ្ញាណាមួយនោះឡើយ បើទោះគ្នាយើងខ្លះអាចជួបប្រទះរោគសញ្ញាដូចគ្រុនផ្ដាសាយក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែយើងនៅតែអាចដោះស្រាយបានតាមរយៈការសម្រាក ផឹកទឹក និងថ្នាំ។ យ៉ាងណា សភាពទន់ខ្សោយ និងអស់កម្លាំងអាចនឹងជាច្រើនខែក្រោយកើតជំងឺនេះ។ ១៥% នៃមនុស្សមានរោគសញ្ញាជំងឺគ្រុនលឿងកម្រិតស្រាល បែរជាលេចចេញរោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ បន្ទាប់ពីរោគសញ្ញាដំបូងហាក់ដូចជាបានធូរស្រាល។ រោគសញ្ញាធ្ងន់ធ្ងរ មានដូចជាគ្រុនក្តៅខ្លាំង ខាន់លឿង និងមានហូរឈាម។ ជំងឺគ្រុនលឿង អាចក៏អាចធ្វើឲ្យខ្សោយថ្លើម និងតម្រងនោម គំរាមកំហែងខ្លាំងដល់អាយុជីវិត។

៤- ជំងឺគ្រុនចាញ់

ជំងឺគ្រុនចាញ់ ជាជំងឺឆ្លងតាមរយៈមូសខាំ ក៏ជាប្រភេទជំងឺចំណាស់បំផុតមួយ នឹងនៅតែបន្តកើតមាននៅឡើយ និងសម្លាប់មនុស្សជុំវិញពិភពលោកយ៉ាងហោចណាស់ ៦០០.០០០នាក់ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ជំងឺគ្រុនចាញ់ ឃើញមានកាន់តែច្រើន និងញឹកញាប់ជាងធម្មតានៅតាមតំបន់ក្តៅហើយសើម ។ ភាគច្រើនករណីកើតជំងឺគ្រុនចាញ់ មានច្រើននៅក្នុងទ្វីបអាហ្វ្រិក តំបន់ត្រូពិច និងបណ្តាប្រទេសនៃមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ យ៉ាងណា យើងអាចព្យាបាលជាសះស្បើយ និងវិធីបង្ការផ្សេងៗទៀតពីជំងឺនេះ ខណៈពិភពលោកកំពុងបន្តស្រាវជ្រាវ ស្វែងរកវ៉ាក់សាំង ដើម្បីបង្ការជំងឺនេះនៅឡើយ។