home
health-tool-icon

គណនា BMI

ប្រើ​រង្វាស់សុខភាព​BMI ដើម្បី​គណនា​រាងកាយ ទម្ងន់ និង​កម្ពស់​សមសួន និង​សុខភាព​ល្អ

ប្រុស

ស្រី

អ្វី​ជា BMI?

BMI (Body Mass Index) ជាសន្ទស្សន៍ស្ដង់ដារកំណត់សុខភាព ពាក់ព័ន្ធនឹងកម្រិតទម្ងន់របស់យើង ថាតើយើងមានគីឡូធម្មតា មិនគ្រប់គីឡូ លើសគីឡូ ឬធាត់។ ត្រូវហើយ BMI អាច​ប្រាប់​យើង​ពី​ភាព​សមសួន​រាងកាយ ថា​យើង​ស្គមពេក ធាត់ពេក លើសគីឡូកម្រិត​ណាមួយ ឬល្អហើយ ក៏​ពិតមែន ប៉ុន្តែ BMI មិន​បាន​ប្រាប់​យើង​ពី​រោគសញ្ញា ឬ​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​អ្វី​ទាំង​អស់។ អ្វី​ដែល​មុខងារ រង្វាស់​សុខភាព​មួយ​នេះ​អាច​ធ្វើ​បាន គឺ​ប្រាប់​យើង​ពី​តម្រុយ​សុខភាពថា​រាងកាយ​យើង​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថានភាព​ល្អ ឬ​មិនល្អ។ ដើម្បី​ឈាន​ដល់​ការ​វាយតម្លៃ​ថា អ្នក​ណា​ម្នាក់​មាន​បញ្ហា​សុខភាព​ទោះល្អ ឬ​អាច​មាន​បញ្ហា​សុខភាព​ណាមួយ​ឲ្យ​កាន់​តែ​ច្បាស់លាក់​លុះត្រាណា​តែ មាន​ការ​ពិនិត្យ​បន្ថែម ដើម្បី​ផ្ដល់​អំណះអំណាង​ដល់​ការ​វាយតម្លៃ​ផ្សេងៗទៀត ដូចជា​វាស់លើ​កម្រាស់​ស្បែក របបអាហារ សកម្មភាព​រាងកាយ និង​ប្រវត្តិ(ជំងឺ) ក្នុង​គ្រួសារ​ជាដើម។

ការបកស្រាយ BMI

សម្រាប់​អ្នក​អាយុ ២០ឆ្នាំ និងអាយុ​ច្រើន​ជាង​នេះ BMI នឹង​វាយតម្លៃ​ស្ថានភាព​រាងកាយ​ដោយ​វាស់​លើ​ទម្ងន់ និង​កម្ពស់​ខុសគ្នា ដោយ​ប្រើ​តារាង​រូបមន្ត​វាយតម្លៃ​គោលដូចគ្នាមិនថាប្រុស ឬ​ស្រី។ សម្រាប់​ក្មេងៗ និង​វ័យ​ជំទង់ BMI នឹង​វាស់​ជាក់ស្ដែង​លើ​អាយុ និង​ភេទ​ផ្សេងគ្នា។ ក្នុងករណី​ក្មេងៗ​ភាគរយខ្ពស់​ ប្រសិន​បើ​រាងកាយ​ធាត់ គឺ​សុទ្ធ​តែ​ប្រឈមនឹង​ជំងឺផ្សេងៗ តែបើស្គម​មិន​គ្រប់គីឡូវិញ ក៏​ជា​សញ្ញា​កំពុង​បង្ហាញ​ពីបញ្ហា​សុខភាព​នានា​ដែរ។ បើ​លទ្ធផល​បង្ហាញ​ថា BMI កាន់​តែ​ខ្ពស់ បាន​សេចក្ដី​ថា រាងកាយ​ក៏​កាន់​តែ​ធាត់​ដែរ។ BMI មិន​វាស់​ទៅ​លើរាងកាយ​ធាត់​លើស​គីឡូ​ដោយ​ផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​កម្រិត ថា​តើ​គេ​កំពុង​ស្ថិត​ក្នុង​ធាត់កម្រិត១ កម្រិត២ ឬ​កម្រិត៣។

តើ BMI គណនា​យ៉ាង​ម៉េច?

តើ BMI គណនា​យ៉ាង​ម៉េច? យើងអាច​ដឹង​ សន្ទស្សន៍ស្ដង់ដារ ឬ​យើងហៅ​ខ្លី​ថា​​ BMI បាន​តាមរយៈ​ការ​ដឹង​ពីកម្ពស់ និង​ទម្ងន់។ ដើម្បីគណនា​សន្ទស្សន៍ស្ដង់ដារ​មនុស្ស​វ័យជំទង់ម្នាក់ គឺ​ត្រូវ​យក​ទម្ងន់(គីឡូក្រាម) គុណ​នឹង​កម្ពស់​លើក​ជា​ការ៉េ។ វ័យជំទង់​ក្នុង​ករណី​ BMI៖

ក្រោម 18.5 បញ្ជាក់​ថា​មិន​គ្រប់គីឡូ

ចាប់​ពី 18.5 – 22.9 គឺ​គ្រប់​គីឡូ​ល្អ

ចាប់ពី 23 – 24.9 គឺ​លើស​គីឡូ

ចាប់ពី 25 – 29.9 គឺ​ធាត់​កម្រិត១

ចាប់ពី 30 ឡើង​ទៅ​ គឺ​ធាត់​កម្រិត២

ម៉េច​បាន​ខ្ញុំ​គួរ​ពិនិត្យ ឬ​វាស់សន្ទស្សន៍ស្ដង់ដារ (BMI) ខ្លួនឯង?

ការដែលដឹង​ពី​ស្ថានភាពទម្ងន់​រាងកាយ​ជា​រឿង​ល្អ​បំផុត​មួយ​ ក្នុង​ការ​តាមដាន ឬ​វាស់​ស្ទង់ដឹង​ថា​តើ​កម្ពស់កម្ព ទម្ងន់ប៉ុណ្ណឹង​ល្អ​ឬ​អត់ ស្រាល ស្គម​មិន​គ្រប់​គីឡូ ឬ​ក៏​ធ្ងន់​ពេក​លើស​គីឡូហើយ។ ចំពោះការ​ធាត់​លើស​គីឡូ អាច​ជា​សញ្ញាមួយ​កំពុងប្រាប់​យើង​ថា រាងកាយ​យើង​អាច​វិវត្តន៍​ទៅ​ជា​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​បានយ៉ាង​ឆាប់​ជាង​អ្នក​មាន​គីឡូល្អ ដូចជា ជំងឺ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២ ជំងឺ​បេះដូង ឬ​លើស​សម្ពាធឈាម​ជា​ដើម។

BMI អាច​ថា​ជា​រង្វាស់​សុខភាព​សាមញ្ញ​មួយ​ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​វាស់​ស្ទង់ និង​ជា​សញ្ញាអាច​ឲ្យ​យើង​វាស់ស្ទង់និងសម្រេចចិត្ត​លើ​បញ្ហា​សុខភាព​មួយ​ចំនួន​បានយ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ជា​ពិសេស​អ្នក​ចង់​រក្សារាងកាយ​ឲ្យ​ស្អាត​សមសួនឲ្យ​នៅ​ឋេរ។

តើ BMI អាច​ប្រាប់​ពី​បញ្ហា​គ្រោះថ្នាក់សុខភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ឬយ៉ាងណា?

BMI ជា​រង្វាស់​សុខភាព​ ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ស្ថានភាព​សុខភាព​ជាក់ស្ដែង ប៉ុន្តែ​វា​មិន​មែនជា​ការ​ស្និដ្ឋាន ឬ​វិនិច្ឆ័យ​លើ​ស្ថានភាព​សុខភាព​រាងកាយ​យើង​ជំនួសឲ្យ​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​បាន​ឡើយ។ ការ​សន្មត់ឬវាយតម្លៃ​ថា​សុខភាព​អ្នក​ណាម្នាក់​កំពុង​មាន​បញ្ហា​អ្វីមួយ​ផ្លូវការ ច្បាស់ការ ដាច់​ខាត​ត្រូវ​តាមដាន វិនិច្ឆ័យ កំណត់រោគសញ្ញា គឺ​មានតែគ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ប៉ុណ្ណោះជា​អ្នក​វាយតម្លៃបាន ដោយ​សិក្សា​ទៅ​លើ​ប្រវត្តិសមាជិក​ក្រុមគ្រួសារ កត្តាហ្សែន សកម្មភាព​រាងកាយ​បុគ្គល​ជាក់ស្ដែង និង​របបអាហារជាដើម។

ធាត់កម្រិតខ្លាំងអាច​ប្រឈមគ្រោះថ្នាក់​អ្វីខ្លះ?

ក្នុងករណី​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ប្រសិន​បើ​លទ្ធផល សន្ទស្សន៍ស្ដង់ដារ (BMI) មានតម្លៃ​ចាប់​ពី 30 ឡើង​ទៅ មានន័យ​ថាធាត់លើសគីឡូដល់កម្រិត២ ដែល​ជា​កម្រិត​ខ្ពស់​បំផុត​ក្នុង​ការ​គណនា BMI។ ដូចបញ្ជាក់​ខាង​លើ​ហើយ​ថា អ្នក​ធាត់​លើស​គីឡូ​កាន់តែ​ច្រើន គឺ​ប្រឈមជាមួយ​នឹង​ហានិភ័យ​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ក៏​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ដូចគ្នា។ ការ​កើន​ឡើង​ជាតិ​ខ្លាញ់​ច្រើន​លើស​លប់​នេះ អាច​វិវត្តន៍​ទៅ​ជា​ជំងឺគួរឲ្យ​ព្រួយបារម្ភជាច្រើនដូចជា៖

– ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ២

– មហារីក

– ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង

– គ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាមខួរក្បាល

– ខ្លាញ់កូលេស្តេរ៉លអាក្រក់ឡើងខ្ពស់ ខ្លាញ់កូលេស្តេរ៉ូលល្អចុះទាប កម្រិតខ្លាញ់មិនល្អក្នុងឈាម

– ជំងឺថង់ទឹកប្រមាត់

– រលាកសន្លាក់ឆ្អឹង

– គេងមិនដកដង្ហើម និងបញ្ហាការដកដង្ហើម

– រលាករុាំរៃ និងការកើនឡើងកម្រិតស្រេស្ត

– ជំងឺថប់បារម្ភ បាត់បង់ការផ្ចង់អារម្មណ៍ និង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ជា​ច្រើន​ទៀត

ស្គមមិនគ្រប់គីឡូ​អាច​បង្កគ្រោះថ្នាក់អ្វីខ្លះ?

បើ​លទ្ធផល​គណនា​ BMI មានតម្លៃ​តិចជាង 18.5 មានន័យ​ថា​យើង​ស្គម​មិន​គ្រប់គីឡូ​ទេ។ ដូចគ្នា បើ​ស្គមស្គាំង​មិន​គ្រប់​គីឡូ​ក៏​មាន​គ្រោះថ្នាក់​ដូចទៅនឹងការ​ធាត់​លើស​គីឡូ​ដែរ។ កត្តារាងកាយស្គមស្គាំង គឺ​ដោយ​សារ​ខ្វះសារធាតុ​ចិញ្ចឹម ហើយ​ប្រព័ន្ធភាពស៊ាំរាងកាយ​ក៏​ខ្សោយ​ទៅ​តាមនឹង​ដែរ ដែល​ជា​ហេតុ​​អាច​វិវត្តន៍​ទៅ​ជាជំងឺគួរ​​ឲ្យ​បារម្ភមួយ​ចំនួន​ដូចជា៖

– កង្វះអាហាររូបត្ថម្ភ ស្លេក

– ជំងឺស្លេកស្លាំង

– ពុកឆ្អឹងដោយសារកង្វះជាតិកាល់ស្យូម និងវីតាមីន D

– បញ្ហាអត់មានកូនដោយសារតែវដ្តរដូវមិនទៀងទាត់

– ផលវិបាកខ្ពស់នៃការវះកាត់

– ការមិនលូតលាស់ និងបញ្ហាការលូតលាស់ផ្សេងទៀតចំពោះកុមារ និងវ័យជំទង់

តើការគណនា BMI សុក្រឹត ១០០% ទេ​សម្រាប់​អ្នក​មាន​រាងកាយ​ធាត់ៗ?

លក្ខខណ្ឌ​រាងកាយ​ម្នាក់ៗអត់ដូចគ្នាទេ ទោះជា​លទ្ធផល​នៃ​ការ​គណនា BMI ដូចគ្នា ១០០%​ក៏​ដោយ ព្រោះ​វា​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​លក្ខខណ្ឌ​កម្ពស់ រាងកាយ អាយុ ភេទ និង​កម្រិត​ជាតិខ្លាញ់(ធាត់) ជា​ដើម។ ទោះជា​លទ្ធផល​ BMI ដូចគ្នា​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​អ្នក​មាន​សកម្មភាពរាងកាយ ឬ​ជា​អត្តពលិក​អាជីព ប្រាកដ​ជា​មាន​កម្រិត​ជាតិ​ខ្លាញ់​ទាប​ជាង​អ្នក​មិន​សូវ​មាន​សកម្មភាពរាងកាយ​សោះ ឬ​ក្មេងៗ ឬ​ជា​ស្ត្រី​ជាដើម ព្រោះមនុស្សស្រី​មាន​កម្រិត​ជាតិ​ខ្លាញ់​ច្រើនជាងមនុស្ស​ប្រុស។

ប្រាកដ​ណាស់​លក្ខខណ្ឌរាងកាយ​ និង​កត្តាមួយចំនួន​ដូច​បាន​បញ្ជាក់​សុទ្ធតែ​ទាមទារ​ការ​ពិនិត្យតាមដាន និង​វាយតម្លៃ​ពី​គ្រូពេទ្យជំនាញ ព្រោះ រង្វាស់​សុខភាព BMI មិន​មាន​មុខងារ​លម្អិត ឬ​ប្រាកដ​ប្រជា ១០០% ដូចគ្រូពេទ្យ​ទេ។

ប្រភព

The Health Effects of Overweight and Obesity. Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved 31 May 2021 from https://www.cdc.gov/healthyweight/effects/index.html

BMI Calculator Child and Teen. Centers for Disease Control and Prevention. Retrieved 31 May 2021 from https://www.cdc.gov/healthyweight/bmi/calculator.html

Body Mass Index Calculator. Diabetes Canada. Retrieved 31 May 2021 from https://www.diabetes.ca/managing-my-diabetes/tools—resources/body-mass-index-(bmi)-calculator

Body-Mass Index (BMI) in Children. HealthyChildren.org. Retrieved 31 May 2021 from https://www.healthychildren.org/English/health-issues/conditions/obesity/Pages/Body-Mass-Index-Formula.aspx

What is the Body Mass Index (BMI)? National Health Service UK. Retrieved 1 June 2021 from https://www.nhs.uk/common-health-questions/lifestyle/what-is-the-body-mass-index-bmi/

Assessing Your Weight and Health Risk. National Heart Lung, and Blood Institute. Retrieved 1 June 2021 from https://www.nhlbi.nih.gov/health/educational/lose_wt/risk.htm

Underweight Adults. National Health Service UK. Retrieved 1 June 2021 from https://www.nhs.uk/live-well/healthy-weight/advice-for-underweight-adults/