កត្តាទាំង ៣ នេះ ជាមូលហេតុសំខាន់ធ្វើឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម

ជំងឺក្រិនថ្លើម ជាដំណាក់កាលចុងក្រោយមួយនៃជំងឺថ្លើម និងជាផលវិបាករបស់ជំងឺថ្លើម។ អ្នកជំងឺនៅដំណាក់កាលដំបូងៗនៃជំងឺនេះ មិនមានចេញរោគសញ្ញានោះទេ។ មូលហេតុជាទូទៅដែលបង្កឲ្យមានជំងឺនេះ មានដូចជាផឹកគ្រឿងស្រវឹងច្រើនរយៈពេលយូរ ឆ្លងវីរុសថ្លើម និងមានជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមមិនដោយសារគ្រឿងស្រវឹង។

ការព្យាបាលជំងឺក្រិនថ្លើមផ្អែកទៅតាមមូលហេតុបង្ក និងកម្រិតនៃការខូចខាត។ នៅប្រទេសជឿនលឿនការប្ដូរថ្លើមជាជម្រើសមួយនៃការព្យាបាល ក្នុងករណីថ្លើមលែងដំណើរការ។

១. មូលហេតុបង្កបីសំខាន់

– គ្រឿងស្រវឹង

ថ្លើមមាននាទីជួយសម្អាតជាតិពុលពីក្នុងឈាម ជួយដល់ការរំលាយអាហារ គ្រប់គ្រងកម្រិតជាតិស្ករ និងកូលេស្តេរ៉ូលក្នុងឈាម និងជួយប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ។ ចំពោះជាតិ អាល់កុលក្នុងគ្រឿងស្រវឹងថ្លើមអាចចម្រោះបាន ប៉ុន្តែថារាល់ពេលចម្រោះនោះកោសិកាថ្លើមមួយចំនួនក៏បានងាប់ដែរ។ ថ្វីបើថ្លើមអាចបង្កើតកោសិកាថ្មីបានវិញមែន តែការផឹកគ្រឿងស្រវឹងក្នុងបរិមាណច្រើន និងយូរឆ្នាំជាប់ជាប្រចាំ ក៏អាចកាត់បន្ថយសមត្ថភាពរបស់ថ្លើមក្នុងការបង្កើតកោសិកាថ្មីដែរ។ ជាលទ្ធផល អាចធ្វើឲ្យថ្លើមបាត់បង់សមត្ថភាពបង្កើតកោសិកាថ្មី និងខូចថ្លើមអចិន្ត្រៃយ៍តែម្ដង។

ដូចគ្នាដែរ ការផឹកគ្រឿងស្រវឹងក្នុងបរិមាណច្រើន ក៏បង្កជាជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមដែរ។ ក្រៅពីនេះ គ្រឿងស្រវឹងក៏អាចធ្វើឲ្យរលាកថ្លើមធ្ងន់ធ្ងរ និងគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត ដោយធ្វើឲ្យថ្លើមមានសម្លាក និងបន្តទៅជាក្រិនថ្លើម។

– ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមមិនដោយសារគ្រឿងស្រវឹង

អ្នកធាត់លើសទម្ងន់ អ្នកមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម អ្នកមានកម្រិតជាតិខ្លាញ់ក្នុងឈាមខ្ពស់ សុទ្ធតែប្រឈមនឹងជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមមិនដោយសារគ្រឿងស្រវឹង។ បញ្ហាសុខភាពទាំងនេះបញ្ចូលគ្នា ទំនងជាធ្វើឲ្យមានបរិមាណខ្លាញ់ផ្ទុកក្នុងថ្លើមកើនឡើង។ សម្រាប់មនុស្សមួយចំនួន មានខ្លាញ់ក្នុងថ្លើមលើសកម្រិត អាចប្រែខ្លាញ់ទាំងនោះទៅជាសារធាតុបំពុលកោសិកាថ្លើម ធ្វើឲ្យថ្លើមរលាក និងអាចធ្វើឲ្យថ្លើមឡើងសម្លាក ឬបង្កជាក្រិនថ្លើម។

– ជំងឺរលាកថ្លើមដោយសារមេរោគ

ជំងឺរលាកថ្លើម សំដៅលើករណីរលាកថ្លើម បណ្តាលមកពីការផឹកស្រាច្រើនលើសកម្រិត ថ្នាំមួយចំនួន ឬស្ថានភាពវេជ្ជសាស្ត្រ។ យ៉ាងនេះក្តី សឹងតែគ្រប់ករណី ជំងឺរលាកថ្លើមបង្កឡើងដោយមេរោគ។ គ្នាយើងអាចឆ្លងជំងឺរលាកថ្លើម ក្នុងករណីមានការប៉ះពាល់ឈាមអ្នកដែលបង្ករោគ ហើយករណីទាំងនោះមានដូចជា៖

ចាក់ ឬមុតម្ជុលដោយចៃដន្យ មានវីរុសថ្លើម
ប្រើប្រាស់ម្ជុលរួមគ្នា
ធ្លាប់បញ្ចូលឈាម អ្នកមានជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B និង C (ឈាមមិនទាន់ពិនិត្យឃើញមេរោគ)
រួមភេទ ឬប៉ះពាល់ទឹកកាម សារធាតុរាវអ្នកមានជំងឺថ្លើម។

មានអាការៈទាំងនេះបញ្ជាក់ថាក្រិនថ្លើមហើយ មូល

២. រោគសញ្ញាជំងឺក្រិនថ្លើម

ដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺក្រិនថ្លើមមិនមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់នោះទេ ប៉ុន្តែពេលស្ថានភាពជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អាចនឹងលេចចេញរោគសញ្ញាជាច្រើនដូចជា៖

សរសៃឈាមឆ្មារៗ អាចមើលឃើញនៅលើស្បែកពោះផ្នែកខាងលើ
អស់កម្លាំង
បញ្ហាដំណេក
ស្បែករមាស់
ចំណង់អាហារថយចុះ
ស្រកទម្ងន់
ចង្អោរ
ឈឺ និងចុកចាប់នៅតំបន់ថ្លើម
បាតដៃក្រហម ឬមានពពាលក្រហមៗ
ខ្សោយ។

ក្រៅពីរោគសញ្ញាទាំងនេះ នៅមានរោគសញ្ញាមួយចំនួនទៀតពេលជំងឺក្រិនថ្លើមវិវដ្ដកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ៖

ពោះធំ បង្កដោយការចាល់សារធាតុរាវនៅក្នុងពោះ
បេះដូងលោតកាន់តែញាប់
ប្រែប្រួលដំណើរការរាងកាយ (ខួរក្បាលរងប៉ះពាល់ដោយការប្រមូលផ្តុំជាតិពុល)
អញ្ចាញធ្មេញហូរឈាម
បាត់បង់សាច់ដុំនៅដើមដៃ និងរាងកាយ
បំប្លែងសារធាតុចេញពីស្រា និងឱសថយឺតយ៉ាវ
វង្វេងវង្វាន់ស្មារតី
វិលមុខ
ហើមកជើង ប្រអប់ជើង និងជើង ដោយសារចាល់សារធាតុរាវ
ជ្រុះសក់
ងាយជាំ និង
ខាន់លឿង ជាដើម។

៣. ក្រិនថ្លើមជាជំងឺមហារីក?

ក្រិនថ្លើមមិនមែនជាជំងឺមហារីកថ្លើមនោះទេ។ យ៉ាងណា អ្នកដែលមានជំងឺមហារីកថ្លើម ច្រើនក្រិនថ្លើម។ នេះមានន័យថាបើយើងមានជំងឺក្រិនថ្លើម ក៏មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើតជំងឺមហារីកថ្លើមដែរ។ ដូចគ្នាដែរ បើសិនជាយើងមានជំងឺថ្លើមប្រភេទB ឬប្រភេទ C ក៏មានឱកាសខ្ពស់ប្រឈមនឹងជំងឺក្រិនថ្លើម ពីព្រោះថាជំងឺទាំងពីរនេះ តែងតែនាំឲ្យវិវដ្ដទៅជាជំងឺក្រិនថ្លើម។ គ្រប់ទម្រង់នៃជំងឺថ្លើម អាចនាំឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម ដែលបង្កឲ្យមានហានិភ័យកាន់តែខ្ពស់កើតជំងឺមហារីកថ្លើម។ ទោះបីជាយើងមានជំងឺថ្លើមប្រភេទB និងជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើមមិនវដ្ដទៅជាក្រិនថ្លើមក៏ដោយ ក៏យើងនៅតែអាចប្រឈមខ្ពស់ក្នុងការកើតជំងឺមហារីកថ្លើមដែរ។

៤. កើតជំងឺក្រិនថ្លើមនឹងត្រូវស្លាប់?

ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញថាមានជំងឺក្រិនថ្លើមមិនមែនមានន័យថាយើងត្រូវស្លាប់ភ្លាមៗដែរនោះទេ។ យ៉ាងណា បើជំងឺក្រិនថ្លើមបន្តវិវដ្ដទៅមុខ មានសម្លាកលើថ្លើមកាន់តែច្រើន និងដំណើរការរបស់ថ្លើមបន្តធ្លាក់ចុះ នោះការខ្សោយថ្លើមនឹងអាចបង្កការគំរាមកំហែងដល់អាយុជីវិត។ សម្រាប់ការព្យាបាលណាមួយ គ្រូពេទ្យនឹងផ្ដល់ការណែនាំទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្តែង។ សម្រាប់ប្រទេសជឿនលឿនមួយចំនួន គ្រូពេទ្យអាចពិភាក្សាពីការប្ដូរថ្លើមក្នុងជម្រើសព្យាបាល។

បញ្ហាថ្លើមផ្សេងទៀត

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ ទូច សុខា · កែ 16/09/2022

កត្តាទាំង ៣ នេះ ជាមូលហេតុសំខាន់ធ្វើឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម

១. មូលហេតុ​បង្ក​បី​សំខាន់​

– គ្រឿង​ស្រវឹង​

– ជំងឺ​ខ្លាញ់​រុំ​ថ្លើម​មិន​ដោយសារ​គ្រឿង​ស្រវឹង​

– ជំងឺ​រលាក​ថ្លើម​ដោយ​សារ​មេរោគ

​២. ​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​ក្រិន​ថ្លើម

៣. ក្រិន​ថ្លើម​ជា​ជំងឺ​មហារីក?

៤. កើតជំងឺ​ក្រិន​ថ្លើម​នឹង​ត្រូវ​ស្លាប់​?