ឮពាក្យ “ក្រិនថ្លើម” ម្នាក់ៗប្រាកដជាខ្លាចរអា ព្រោះជាជំងឺរ៉ាំរ៉ៃទៅមុខជានិច្ច មិនអាចបកក្រោយ។ ចុះយើងទាំងអស់ដឹងអត់ថា ម៉េចបានយើងក្រិនថ្លើម? ព្យាបាលបានអត់? “Hello គ្រូពេទ្យ” នឹងលម្អិតខ្ទេចពាក់ព័ន្ធជំងឺក្រិនថ្លើម។
មាតិកា
មូលហេតុលម្អិតម៉េចបានដល់ថ្នាក់ក្រិនថ្លើម ព្យាបាលលែងជា
១- ជំងឺក្រិនថ្លើម
ក្រិនថ្លើម សំដៅពេលថ្លើមមានកើតឡើងជាលិកាសម្លាក និងដើរតួជំនួសជាលិកាធម្មតា។ ជាលិកាទាំងនោះ កើតឡើងដោយសារកោសិកាល្អនៅក្នុងថ្លើមមានការខូចខាត ហើយយូរទៅបង្កជាជំងឺនេះឡើងតែម្តង ធ្វើឲ្យថ្លើមប្រែជាកំពីកកំពក និងមានសភាពរឹង ក្រោយមកចាប់ផ្តើមបំពេញមុខងារមិនបានល្អ។ វត្តមានសម្លាកទាំងនោះ បានរារាំងលំហូរឈាមទៅក្នុងថ្លើម នាំឲ្យឈាមច្រាលចូលទៅក្នុងអណ្តើក បង្កបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរតែម្តង។
បច្ចុប្បន្ន នៅស្រុកយើង ជំងឺក្រិនថ្លើម អាចត្រឹមតែព្យាបាលដើម្បីគ្រប់គ្រងអាការៈជំងឺបានតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែនៅប្រទេសជឿនលឿន ក្រិនថ្លើមអាចព្យាបាលដាច់តាមរយៈការប្តូរថ្លើមទាំងមូល។
២- រោគសញ្ញាក្រិនថ្លើម
ដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺក្រិនថ្លើមមិនមានរោគសញ្ញាច្បាស់លាស់នោះទេ ប៉ុន្តែពេលស្ថានភាពជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ អាចនឹងលេចចេញរោគសញ្ញាជាច្រើនដូចជា៖
– សរសៃឈាមឆ្មារៗ អាចមើលឃើញនៅលើស្បែកពោះផ្នែកខាងលើ
– បញ្ហាដំណេក
ពេលជំងឺក្រិនថ្លើមកាន់តែវិវត្តធ្ងន់ធ្ងរ អាចនឹងចេញរោគសញ្ញាជាច្រើនផ្សេងទៀតដូចជា៖
– ពោះធំ បង្កដោយការចាល់ផ្តុំសារធាតុរាវនៅក្នុងពោះ
– បេះដូងលោតកាន់តែញាប់
– ប្រែប្រួលដំណើរការរាងកាយ (ខួរក្បាលរងប៉ះពាល់ដោយការប្រមូលផ្តុំជាតិពុល)
– អញ្ចាញធ្មេញហូរឈាម
– បាត់បង់សាច់ដុំនៅដើមដៃ និងរាងកាយ
– បំប្លែងសារធាតុចេញពីស្រា និងឱសថយឺតយ៉ាវ
– វង្វេងវង្វាន់ស្មារតី
– វិលមុខ
– ហើមកជើង ប្រអប់ជើង និងជើង ដោយសារចាល់សារធាតុរាវ
– ជ្រុះសក់
– ងាយជាំ
– ខាន់លឿង
– ចំណង់ផ្លូវភេទថយចុះ
– បញ្ហាការចងចាំ
– គ្រុនក្តៅញឹកញាប់
– រមួលសាច់ដុំ
– ឈឺចាប់នៅលើស្មាស្តាំ
– ដង្ហក់
– លាមកខ្មៅ ដូចជ័រខ្មៅ ឬស្លេក
– ទឹកនោមកាន់តែក្រមៅ
– ក្អួតឈាម
– ដំណើរទ្រេតទ្រោត។
៣- មូលហេតុ
ជំងឺក្រិនថ្លើម តែងបណ្តាលមកពីបញ្ហាថ្លើម ឬបញ្ហាសុខភាពមួយចំនួនទៀត ធ្លាប់កើតមានពីមុនមក ដូចជា៖
– ផឹកស្រាច្រើនពេក៖ ផឹកស្រាច្រើនពេក និងយូរឆ្នាំ ធ្វើឲ្យយើងកាន់តែប្រឈមកើតជំងឺក្រិនថ្លើម។ នាំឲ្យកើនជាតិខ្លាញ់ និងរលាកថ្លើម។ កម្រិតបរិមាណស្រាសម្រាប់ស្រីៗ ផឹកមួយកែវក្នុងមួយថ្ងៃ ខណៈប្រុសៗ ២ កែវ គឺសមល្មម។
– ជំងឺរលាកថ្លើមដោយសារមេរោគ៖ ជំងឺរលាកថ្លើម សំដៅលើករណីរលាកថ្លើម បណ្តាលមកពីការផឹកស្រាច្រើនលើសកម្រិត ថ្នាំមួយចំនួន ឬស្ថានភាពវេជ្ជសាស្ត្រ។ យ៉ាងនេះក្តី សឹងតែគ្រប់ករណី ជំងឺរលាកថ្លើមបង្កឡើងដោយមេរោគ។ គ្នាយើងអាចឆ្លងជំងឺរលាកថ្លើម ក្នុងករណីមានការប៉ះពាល់ឈាមអ្នកដែលបង្ករោគ ហើយករណីទាំងនោះមានដូចជា៖
- ចាក់ ឬមុតម្ជុលដោយចៃដន្យ
- ប្រើប្រាស់ម្ជុលរួមគ្នា
- ធ្លាប់បញ្ចូលឈាម អ្នកមានជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ B និង C (ឈាមមិនទាន់ពិនិត្យឃើញមេរោគ)
- រួមភេទ ឬប៉ះពាល់ទឹកកាម សារធាតុរាវអ្នកមានជំងឺថ្លើម។
– ជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម (មិនមែនមកពីស្រា)៖ ទោះបីយើងមិនចូលចិត្តផឹកស្រាក៏ដោយ នៅតែអាចជួបប្រទះករណីខ្លាញ់ចាល់នៅក្នុងថ្លើមដូចគ្នា។ ផ្អែកលើកត្តានេះ បញ្ហាសុខភាពមួយចំនួន អាចបង្កឲ្យយើងកើតជំងឺក្រិនថ្លើម ដូចជា៖
- ជំងឺទឹកនោមផ្អែម (ធាត់លើសទម្ងន់)
- ជាតិកូលេស្តេរ៉ូល និងទ្រីគ្លីសេរីត ខ្ពស់នៅក្នុងឈាម
- ជំងឺលើសឈាម
- ប្រជុំរោគសញ្ញាមេតាបូលីសដំណើរការមិនប្រក្រតី។
– រលាកថ្លើមដោយសារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំប្រឆាំងរាងកាយខ្លួនឯង៖ ករណីនេះ សំដៅលើប្រព័ន្ធភាពស៊ាំយើងធ្វើសកម្មភាពលើសកម្រិត ឬខុសប្រក្រតី ដោយទៅវាយប្រហារថ្លើម។ គ្រូពេទ្យជំនាញ ជឿជាក់ថា រលាកថ្លើមដោយសារប្រព័ន្ធភាពស៊ាំវាយប្រហាររាងកាយខ្លួនឯង អាចជាប់ទាក់ទងករណីណាមួយ ជាមួយហ្សែន ចម្លងតគ្នាក្នុងចំណោមសមាជិកគ្រួសារ។ លើសពីនេះ ស្រីៗកាន់តែប្រឈមខ្លាំងជាងប្រុសៗ កើតជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទនេះ។
– ខូចខាតកូនបំពង់ទឹកប្រមាត់៖ កូនបំពង់ទឹកប្រមាត់ ជាបំពង់តូចៗ មាននាទីដឹកនាំទឹកប្រមាត់ ពីថ្លើមទៅកាន់ពោះវៀនតូច។ បើជំងឺណាមួយ ឬរបួសណាមួយកើតមានឡើង ធ្វើឲ្យរាំងស្ទះកូនបំពង់នេះ ទឹកប្រមាត់គ្មានកន្លែងត្រូវទៅ នឹងបកក្រោយទៅកាន់ថ្លើមវិញ ជាហេតុនាំឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើម។ ករណីគ្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ និងជំងឺសួត សុទ្ធតែបង្កឲ្យមានការផលិតជាតិអន្ធិលច្រើនហួសហេតុ ជារឿយៗនាំឲ្យខូចខាតកូនបំពង់ទឹកប្រមាត់នេះឯង។
– ឱសថ៖ ថ្នាំជាក់លាក់មួយចំនួន ប្រើប្រាស់ជាយូរអង្វែង អាចនាំឲ្យកើតជំងឺក្រិនថ្លើមដូចគ្នា។
អត្ថបទគួរអាន៖
- ដឹងថាធ្វើការរវល់ច្រើនមិនសូវបានចម្អិនម្ហូប តែអាហារប្រភេទនេះគួរកាត់បន្ថយខ្លះ
- លាបពណ៌សក់ និងអ៊ុតសក់ត្រង់ច្រើន អាចប្រឈមជំងឺមហារីកសុដន់
- គួរជ្រើសរើសក្រែមលាបមាត់បែបណាទើបសុវត្ថិភាព?
- កុំចេះតែផឹក! ភេសជ្ជៈផ្អែម បង្កជំងឺមហារីកច្រើនមុខ
- ករណីមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម អាចប្រឈមខ្ពស់ កើតជំងឺមហារីក ១ទៀត
- ញ៉ាំអាហារទាំងនេះប្រចាំថ្ងៃមិនល្អទេ អាចប្រឈមជំងឺមហារីក
បដិសេធ
Hello Health Group និង “Hello គ្រូពេទ្យ” មិនចេញវេជ្ជបញ្ជា មិនធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ឬព្យាបាលជូនទេ៕
Cirrhosis of the liver: Causes, symptoms, and treatments http://www.medicalnewstoday.com/articles/172295.php Accessed July 13, 2017
What Is Cirrhosis? http://www.webmd.com/a-to-z-guides/cirrhosis-liver#1 Accessed July 13, 2017
កំណែប្រែបច្ចុប្បន្ន
29/01/2025
អត្ថបទដោយ Meng Vatana
ត្រួតពិនិត្យដោយ វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត
បច្ចុប្បន្នភាពដោយ៖ នូ សោភ័ណ្ឌ
ត្រួតពិនិត្យដោយ
វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត
ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ
ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មតើអត្ថបទនេះមានប្រយោជន៍ដែរទេ?
ផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្មផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម