មហារីក ជាជំងឺដែលកោសិកាខុសប្រក្រតីលូតលាស់មិនអាចគ្រប់គ្រងបាន និងមានលទ្ធភាពរាលដាលទៅដល់ជាលិកាផ្សេងៗទៀត។ កោសិកាមហារីក អាចរាលដាលទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ តាមរយៈឈាម និងប្រព័ន្ធទឹករងៃ ដែលប្រព័ន្ធនេះជួយកម្ចាត់ជាតិពុលពីក្នុងរាងកាយ។ ជំងឺមហារីកកើតពីការជក់បារី ឬស្រូបផ្សែងបារី ត្រូវគេដឹងថាជាប្រភេទជំងឺដែលអាចការពារបាន ដោយគ្រាន់តែឈប់ជក់បារី ឬកុំជក់បារី។ សារធាតុគីមីក្នុងផ្សែងបារី អាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព និងបង្កជាជំងឺមហារីកផ្សេងៗ។

ជំងឺមហារីកមានជាង១០០ប្រភេទផ្សេងគ្នា ហើយឈ្មោះជំងឺមហារីកមួយៗហៅតាមប្រភេទសរីរាង្គដែលកើតមហារីក ឬកោសិកាដែលកើតមហារីក ដូចជាជំងឺមហារីកសួត កើតនៅលើសួត និងជំងឺមហារីកប្រអប់សំឡេង កើតលើប្រអប់សំឡេង។

១. រោគសញ្ញាជំងឺមហារីក

រោគសញ្ញាជំងឺមហារីកអាចមានដូចជា៖

ឡើងរឹង ឬឡើងកូនកណ្ដុរនៅផ្នែកណាមួយនៃរាងកាយ
ឡើង ឬស្រកទម្ងន់ដោយគ្មានមូលហេតុច្បាស់លាស់
មានការឈឺចាប់ ដែលមិនជាសះស្បើយ
ក្អកមិនបាត់
ពិបាកលេបអាហារ
មិនស្រួលខ្លួនក្រោយញ៉ាំអាហារ
បត់ជើងតូច ឬបត់ជើងធំប្រែប្រួល
មានធ្លាក់ឈមខុសប្រក្រតី
មានអារម្មណ៍ខ្សោយ ឬអស់កម្លាំង

២. ជក់បារីទាក់ទងនឹងមហារីកបែបណា?

ជក់បារីអាចបង្កឲ្យមានជំងឺមហារីក ហើយសារធាតុនៅក្នុងបារីអាចរារាំងរាងកាយមិនឲ្យប្រឆាំងនឹងមហារីក។ នៅក្នុងផ្សែងបារីគេជឿថាអាចមានសារធាតុគីមីជាង៥ ០០០ប្រភេទ និងអាចមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សុខភាព ហើយក្នុងចំណោមនោះគេដឹងច្បាស់ថាមានយ៉ាងតិច៧០ប្រភេទ អាចបង្កជាជំងឺមហារីក។

សារធាតុពុលក្នុងផ្សែងបារី អាចធ្វើឲ្យប្រព័ន្ធភាពស៊ាំចុះខ្សោយ ធ្វើឲ្យពិបាកក្នុងការប្រឆាំង ឬសម្លាប់កោសិកាមហារីក។ ពេលបញ្ហាបែបនេះកើតឡើង កោសិកាមហារីក អាចបន្តលូតលាស់បានដោយគ្មានការរំខាន។
សារធាតុពុលក្នុងថ្នាំជក់ អាចបំផ្លាញ ឬផ្លាស់ប្ដូរDNAរបស់កោសិកា។ DNA ជាភ្នាក់ងារត្រួតពិនិត្យរបស់កោសិកា ដែលគ្រប់គ្រងលើការលូតលាស់ និងដំណើរការរបស់កោសិកាធម្មតា។ នៅពេលដែល DNA ត្រូវបំផ្លាញ កោសិកាចាប់ផ្ដើមលូតលាស់មិនអាចគ្រប់គ្រងបាន និងបង្កើតបានជាដុំសាច់មហារីក។

ក្រុមគ្រូពេទ្យបានដឹងជាច្រើនឆ្នាំមកហើយថាការជក់បារីជាមូលហេតុបង្កឲ្យមានជំងឺមហារីកសួត។ រឿងនេះ នៅតែជាការពិតរហូតមកពេលនេះ មានមនុស្សស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកសួតជិត៩នាក់ក្នុងចំណោម១០នាក់ កើតចេញពីការជក់បារី ឬស្រូបផ្សេងបារី។ ការសិក្សាខ្លះបញ្ជាក់ថាអ្នកជក់បារីបច្ចុប្បន្នមានហានិភ័យកើតជំងឺមហារីកសួតខ្ពស់ជាងអ្នកជក់បារីក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០ទៅទៀត។ ហេតុផលអាចមកពីការផ្លាស់ប្ដូរវិធីផលិតបារី និងសារធាតុគីមីដែលគេប្រើនៅក្នុងបារី។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិកអ្នកស្រូបផ្សេងបារី ច្រើនជាង៧ ៣០០នាក់បានស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំដោយសារតែជំងឺមហារីកសួត។

៣. ជក់បារីបង្កជាជំងឺមហារីកផ្សេងៗទៀត

ការជក់បារី អាចបង្កជាជំងឺមហារីកជាច្រើនផ្សេងទៀត ស្ទើរតែពាសពេញរាងកាយ។ ជំងឺមហារីកទាំងនោះរួមមាន ជំងឺមហារីកឈាម មហារីកប្លោកនោម មហារីកមាត់ស្បូន មហារីកពោះវៀនធំ មហារីកបំពង់អាហារ មហារីកថ្លើម មហារីកបំពង់សំឡេង មហារីកមាត់ និងបំពង់ក មហារីកលំពែង និងមហារីកក្រពះជាដើម។

សម្រាប់អ្នកចុកថ្នាំ (ទំពាថ្នាំជក់) វិញក៏អាចប្រឈមនឹងជំងឺមហារីកបំពង់អាហារ មហារីកមាត់ និងបំពង់ក និងជំងឺមហារីកលំពែងដែរ។

សារធាតុគីមីក្នុងផ្សែងបារីគ្រោះថ្នាក់ណាស់ បង្កជាមហារីកច្រើនប្រភេទ

១. រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​មហារីក

​២. ជក់​បារី​ទាក់ទង​នឹង​មហារីក​បែប​ណា?

៣. ជក់​បារី​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេងៗ​ទៀត

១. រោគសញ្ញាជំងឺមហារីក

២. ជក់បារីទាក់ទងនឹងមហារីកបែបណា?

៣. ជក់បារីបង្កជាជំងឺមហារីកផ្សេងៗទៀត