និយមន័យ

១- អ្វីជាមហារីកលំពែង?

សំដៅមហារីកកើតលើលំពែង ដែលជាសរីរាង្គស្ថិតនៅក្រោយផ្នែកខាងក្រោមក្រពះ ជាប់និងដើមពោះវៀនតូច មាននាទីជាក្រពេញបញ្ចេញសារធាតុដ៏សំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់រាងកាយ ពិសេស មាននាទីបញ្ចេញអ័រម៉ូនសំខាន់ ២ប្រភេទ មានអាំងស៊ុយលីន និងគ្លុយកាហ្គុង ដើម្បីកម្រិតជាតិស្ករក្នុងឈាមឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ អាំងស៊ុយលីន មាននាទីធ្វើឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមធ្លាក់ចុះ ខណៈអ័រម៉ូន គ្លុយកាហ្គុង មាននាទីបង្កើនជាតិស្ករក្នុងឈាម ពេលណាជាតិស្ករធ្លាក់ចុះខ្លាំង។

ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ !

ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ !

២- កើតឡើងញឺកញាប់ដែរទេ?

នៅ អាមេរិក មហារីកលំពែងជាឃាតកទី ៤ សម្លាប់មនុស្សច្រើនជាងគេ ដោយសារយឺតយ៉ាវធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ និងព្យាបាល ភាគច្រើនទម្រាំដឹងថាមានជំងឺ គឺធ្លាក់ដល់ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរបាត់ទៅហើយ តែយ៉ាងណាជំងឺនេះ នៅមានវិធីការពារបាន។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យបានទាន់ពេលវេលា អាចចៀសផុតគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើន បង្កកើតមានឡើងជាយថាហេតុ ដូច្នេះអ្វីយើងត្រូវដឹងជាចាំបាច់ គឺរោគសញ្ញានៃមហារីកប្រភេទនេះដូចជា៖

– ខាន់លឿង

– ស្រកទម្ងន់

– បាក់ទឹកចិត្ត

– លែងឃ្លានអាហារ

– វិបត្តិកំណកឈាម

– ឈឺពោះផ្នែកខាងលើ អាចរាលដាលទៅខ្នង។

មិនមែនមនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាចមានសញ្ញាដូចខាងលើនោះទេ ហេតុនេះប្រសិនមានប្រទះរោគសញ្ញាគួរឲ្យសង្ស័យណាមួយ សូមប្រញាប់មកជួបគ្រូពេទ្យ។

៤- ពេលណាគួរទៅជួបពេទ្យ?

បើសិនយើងប្រទះឃើញរោគសញ្ញាដូចខាងលើ ឬរោគសញ្ញាណាមួយគួរឲ្យសង្ស័យ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ព្រោះរាងកាយមនុស្សម្នាក់ៗមានភាពខុសគ្នា រោគសញ្ញាក៏ខុសគ្នាដែរ។

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កមានអ្វីខ្លះ?

នៅមិនទាន់មានការសិក្សាច្បាស់ពីមូលហេតុពិតប្រាកដ បង្កឲ្យមានមហារីកនេះនៅឡើយ ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យអាចដឹងបាន ពេលកោសិកាលំពែង ចាប់ផ្ដើមកើនចំនួនច្រើនឡើងៗ គឺអាចវិវត្តទៅជាដុំមហារីក។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

ទោះជាមិនទាន់ដឹងប្រាកដពីកត្តាប្រឈមជាក់ស្ដែងក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែគ្រូពេទ្យនៅតែអាចសន្និដ្ឋានបានដូច៖

– ធាត់

– ផឹកស្រាច្រើន

– មានជំងឺថ្លើម

– មិនទម្លាប់ហាត់ប្រាណ

– មានរលាកលំពែងរ៉ាំរ៉ៃ

– មានជំងឺទឹកនោមផ្អែម

– មានសមាជិកគ្រួសារកើតជំងឺមហារីក

– ធ្វើការជាមួយសារធាតុគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិត

– ជក់បារី៖ ព្រោះអ្នកជំងឺមហារីកលំពែងភាគច្រើនជក់បារី

– របបអាហារមានខ្លាញ់ច្រើន ពិសេសមិនចូលចិត្តញ៉ាំបន្លែ ផ្លែឈើ។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

បន្ទាប់ពីគ្រូពេទ្យពិនិត្យរាងកាយរួច នឹងតម្រូវធ្វើតេស្តមួយចំនួនទៀត ក្នុងករណីសង្ស័យយើងអាចនឹងកើតមហារីកមែននោះ ដោយតេស្តទាំងនោះមានដូចជា៖

– ច្រឹបយកសាច់ទៅពិនិត្យ រកមើលកោសិកាមហារីក

– ធ្វើតេស្តឈាម រកមើលធាតុសម្គាល់មហារីក CA១៩-៩

– ថតរូបភាពវេជ្ជសាស្ត្រ ស៊ីធី (CT) និងតេស្តអឹមរ៉ាយ (MRI)

– ថតឆ្លុះតាមក្រពះដោយឧបករណ៏ អង់ដូស្កុប មានកាមេរ៉ាភ្ជាប់ជាមួយ

ដើម្បីកំណត់រកវិនិច្ឆ័យបាន គ្រូពេទ្យត្រូវបែងចែកដំណាក់កាលនៃមហារីកដូចជា៖

– ដំណាក់កាលទី ១៖ មហារីកមិនទាន់រាលដាលទៅសរីរាង្តផ្សេងទៀត

– ដំណាក់កាលទី ២៖ រាលដាលទៅជាលិកាជិតខាង និងមានឡើងកូនកណ្ដុរ

– ដំណាក់កាលទី ៣៖ រាលដាលចូលពេញសរសៃឈាម

– ដំណាក់កាលទី ៤៖ រាលដាលទៅសរីរាង្គផ្សេងទៀត ដូចជា ថ្លើម ជាដើម។

ជំងឺមហារីកលំពែង

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

វិធីព្យាបាល គឺអាស្រ័យលើដំណាក់កាលនៃមហារីក ដោយគោលបំណងតែមួយគត់សម្លាប់កោសិកាមហារីកឲ្យអស់ និងចៀសវាងមានការរាលដាលទៅកន្លែងផ្សេង។ ផលវិបាកឧស្សាហ៍ជួបប្រទះជាងគេ ស្រកទម្ងន់ ស្ទះពោះវៀន ឈឺពោះ និងខ្សោយថ្លើម ហើយការរព្យាបាលមានដូចជា៖

– វះកាត់៖ អាស្រ័យលើទីតាំងដុំមហារីក ប្រសិនកើតលើក្បាលលំពែង ត្រូវកាត់ចេញតាមតិចនិច (Whipple)។ វិធីនេះ ត្រូវកាត់ចោលក្បាលលំពែង និងដងខ្លួនលំពែង ២០ភាគរយ និងសរីរាង្គមួយចំនួនទៀត ដូចជាផ្នែមដើមនៃពោះវៀនតូចជាដើម។ ពេលខ្លះអាចឈានដល់កាត់ក្រពះទៀតផង។

– ព្យាបាលដោយថ្នាំគីមី

– ព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

គ្មានវិធីណាមួយ មានប្រសិទ្ធភាព ១០០ ភាគរយទេ តែដើម្បីបង្ការ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យគួរតែកែប្រែទម្លាប់រស់នៅខ្លះៗដូចជា៖

– តមស្រា

– តមខ្លាញ់

– ឈប់ជក់បារី

– ហាត់ប្រាណទៀងទាត់

– របបអាហារមានសុខភាព

– ញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើឲ្យបានច្រើន។

អត្ថបទគួរអាន៖

Pancreatic cancer (មហារីក​លំពែង)

និយមន័យ

១- អ្វី​ជា​មហារីក​លំពែង?

២- កើតឡើង​ញឺកញាប់​ដែរ​ទេ?

រោគសញ្ញា

៣- រោគ​សញ្ញា​​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

៤- ពេល​ណា​គួរ​ទៅ​ជួប​ពេទ្យ?

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កមានអ្វីខ្លះ?

កត្តា​ប្រឈម

៦- កត្តា​ប្រឈមមាន​អ្វី​ខ្លះ?

រោគវិនិច្ឆ័យ​ និង​ការ​ព្យាបាល