ឈឺ​ក្នុង​ពោះមិន​ធម្មតា​ដូច​​គិតទេ មាន​ហេតុផល​ច្រើន​​យើង​ត្រូវ​ដឹង

ឈឺពោះ ជាបញ្ហាសុខភាពមួយឧស្សាហ៍កើតឡើងណាស់ មិនថាក្មេង មិនថាចាស់។ គ្នាយើងភាគច្រើន អាចគិតថា ជាបញ្ហាសុខភាពធម្មតា ប៉ុន្តែត្រូវចាំថាករណីខ្លះវាជាបញ្ហា​សុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ​ទាមទារការព្យាបាលត្រឹមត្រូវ។ អត្ថបទនេះ “Hello គ្រូពេទ្យ” នឹងលម្អិត​ទាំងមូលហេតុបង្ក ទាំងអាការៈ និងវិធីដោះស្រាយឲ្យគ្នាយើងបានដឹង។

ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ!

១- អ្វីជាការឈឺពោះ?

ឈឺពោះ គឺសំដៅលើការឈឺចាប់នៅតំបន់ចន្លោះពី​ទ្រូង និងក្រគាក ហើយអាការៈអាចមានដូចជា ឈឺរមួលចុកខ្លាំង ឈឺដូចអ្វីចាក់ៗ ឈឺស្ទំៗ និង​ឈឺបាត់ៗ ។

ការរលាក ឬជំងឺណាមួយដែលប៉ះពាល់ដល់សរីរាង្គក្នុងពោះ សុទ្ធតែអាចបណ្តាលឲ្យឈឺពោះបាន ខណៈសរីរាង្គអាចបង្កឲ្យឈឺពោះមានដូចជា៖

– ពោះវៀន (ទាំងតូច ទាំងធំ)

– តម្រងនោម

– ខ្នែងពោះវៀន

– អណ្តើក (spleen)

– ក្រពះ

– ថង់ទឹកប្រមាត់

– ថ្លើម

– លំពែង។

ការឆ្លងមេរោគ ឬបាក់តេរី ក៏ដូចពពួកប៉ារ៉ាស៊ីតទៅលើក្រពះ និងពោះវៀន អាចលេចចេញរោគសញ្ញាឈឺពោះដូចគ្នា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ:

• មានជំងឺឫសដូងបាតគួរថែទាំខ្លួន និងព្យាបាលដូចម្ដេចខ្លះ?
• ក្រៅពីឫសដូងបាត បត់ជើងមានឈាម ក៏អាចជាសញ្ញានៃជំងឺកាចមួយនេះដែរ
• ធ្លាប់តែឭ ឫសដូងបាត តែជំងឺឫសដូងច្រមុះយ៉ាងម៉េចវិញ?
• មូលហេតុនាំឲ្យកើតឫសដូងបាត ទាំងស្រ្តីទាំងបុរស
• កូនកើតឫសដូងបាត ប៉ាម៉ាក់ត្រូវធ្វើម៉េច?

២- អ្វីជាមូលហេតុបង្ក?

ឈឺពោះ អាចបង្កឡើងដោយស្ថានភាពសុខភាពជាច្រើន។ ទោះជាយ៉ាងណាមូលហេតុចម្បង គឺការឆ្លងមេរោគ ហើមពោះ រលាក ស្ទះពោះវៀន និងជំងឺពោះវៀនជាដើម។

ការឆ្លងមេរោគនៅបំពង់ក ពោះវៀនតូច ពោះវៀនធំ និងក្នុងឈាម អាចនាំឲ្យបាក់តេរីចូលក្នុងបំពង់រំលាយអាហារយើងបានយ៉ាងងាយ ជាលទ្ធផលនាំឲ្យឈឺពោះ ថែមទាំងអាចធ្វើឲ្យមុខងារបំពង់រំលាយអាហារដំណើរការខុសប្រក្រតី ដូចជាទៅជារាក ទល់លាមកជាដើម។

ចុករមួលខ្លាំង ក៏មានទំនាក់ទំនងជាមួយការមករដូវចំពោះស្រីៗ ប៉ុន្តែធម្មតាច្រើនធ្វើឲ្យឈឺក្រោមពោះ ដោយជាទូទៅគេដឹងថា ឈឺនៅតំបន់អាងត្រគាក។

មូលហេតុបង្កឈឺពោះផ្សេងទៀត មានដូចជា៖

– ទល់លាមក

– រាក

– រលាកក្រពះ ពោះវៀន (gastroenteritis)

– ចាល់អាស៊ីដ (នៅពេលក្រពះច្រាលអាស៊ីដឡើងទៅបំពង់អាហារ នាំឲ្យក្រហាយទ្រូង និងរោគសញ្ញាផ្សេងទៀត)

– ចង្អោរ

– ស្ត្រេស។

ការធ្លាក់ចុះមុខងាររបស់ប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ក៏អាចបណ្តាលឲ្យឈឺពោះរ៉ាំរ៉ៃផងដែរ ខណៈជំងឺបង្កភាគច្រើនមានដូចជា៖

– ជំងឺច្រាលអាស៊ីដក្រពះ (GERD)

– ជំងឺរលាកពោះវៀនធំ

– ជំងឺ Cronh (ជំងឺរលាកពោះវៀនធំមួយប្រភេទ)

– ប្រតិកម្មជាមួយជាតិឡាក់តូស (Lactose intolerance)។

មូលហេតុបង្កឲ្យឈឺពោះធ្ងន់ធ្ងរ មានដូចជា៖

– ដាច់រហែកជាលិកា ឬរលាត់

– ក្រួសក្នុងតម្រងនោម

– ក្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់

– ឆ្លងមេរោគលើតម្រងនោម។

៣- ប្រភេទជាអាការៈឈឺពោះ

ឈឺពោះ អាចនិយាយបានថាមាន ៣ប្រភេទ ដូចជាឈឺពោះនៅតំបន់តែមួយ ឈឺរមួល និងជំងឺចុកពោះ។

– ឈឺពោះនៅតំបន់តែមួយ (Localized)៖ គឺជាអាការៈឈឺនៅតំបន់តែមួយក្នុងពោះ។ ការឈឺប្រភេទនេះ ជារឿយៗបង្កឡើងដោយសារសរីរាង្គណាមួយមានបញ្ហា ហើយការឈឺ​របៀប​នេះដែលឧស្សាហ៍កើតមានបំផុត គឺបញ្ហាដំបៅក្រពះ។

– ឈឺរមួល (Cramp-like pain)៖ ឈឺពោះប្រភេទនេះ អាចមានទំនាក់ទំនងជាងមួយបញ្ហារាក ទល់លាមក ហើមពោះ និងឆ្អល់ពោះជាដើម។ ចំពោះស្រីៗ អាចមានទំនាក់ទំនងជាមួយការមករដូវ ការរលូតកូន និងភាពស្មុគស្មាញជាច្រើនទៀតពាក់ព័ន្ធសរីរាង្គបន្តពូជរបស់ស្រីៗ។ ឈឺពោះប្រភេទនេះ អាចកើតឡើងហើយបាត់ទៅវិញឯកឯងដោយមិនចាំបាច់ព្យាបាលអ្វីនោះឡើយ។

– ជំងឺចុកពោះ (Colicky)៖ ប្រភេទនេះវិញ ជារោគសញ្ញាមួយនៃបញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរមួយចំនួន ពិសេសជំងឺក្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់ និងក្រួសក្នុងតម្រងនោម។ អាការៈឈឺចាប់​អាចកើតឡើងភ្លាមៗ និងឈឺខ្លាំង ដូចគ្នាទៅនឹងការរមួលសាច់ដុំធ្ងន់ធ្ងរអ៊ីចឹងដែរ។

៤- តំបន់ឈឺនៅក្នុងពោះ

តំបន់ឈឺនៅក្នុងពោះ អាចជាតម្រុយបង្ហាញពីមូលហេតុនៃការឈឺ។ ប៉ុន្តែបើអាការៈឈឺពោះ កើតមានគ្រប់តំបន់នៃពោះ (មិនមែនឈឺនៅតែមួយកន្លែង) ករណីនេះអាចបង្ហាញថាយើងមានបញ្ហាមួយចំនួនដូចជា៖

– ជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន (appendicitis)

– ជំងឺ Crohn’s disease

– មានរបួសក្នុងពោះ

– មានរោគសញ្ញារលាកពោះវៀនធំ

– ឆ្លងរោគនៅតម្រងនោម

– ផ្តាសាយ។

បើអាការៈឈឺកើតមាននៅពីក្រោមពោះ វាអាចដោយសារ៖

– ជំងឺរលាកខ្នែងពោះវៀន (appendicitis)

– ស្ទះពោះវៀន

– កូនក្រៅស្បូន។

ចំពោះស្រីៗ ការឈឺចាប់នៅតំបន់បន្តពូជ ស្ថិតនៅក្រោមពោះអាចដោយសារតែ៖

– មានបញ្ហា Dysmenorrhea (អាការៈឈឺចាប់ខ្លាំងពេលមករដូវ)

– មានពកនៅក្រពេញអូវែ

– រលូតកូន

– មានដុំសាច់ (fibroids)

– ដុំសាច់ស្បូនដុះខុសកន្លែង

– ជំងឺរលាកអាងត្រគាក

– កូនក្រៅស្បូន។

បើការឈឺពោះកើតនៅតំបន់ខាងលើពោះ អាចដោយសារតែ៖

– ក្រួសក្នុងថង់ទឹកប្រមាត់

– គាំងបេះដូង

– ជំងឺថ្លើម (រលាកថ្លើម)

– ជំងឺផ្លូវដង្ហើម

បើការឈឺពោះកើតនៅចំកណ្តាលពោះ អាចដោយសារ៖

– រលាកខ្នែងពោះវៀន

– រលាកក្រពះ

– របួស

– ជំងឺ Uremia (ប្រភេទនៃជំងឺបំពង់នោម)។

បើការឈឺពោះនៅក្រោមពោះខាងឆ្វេងអាចដោយសារ៖

– ជំងឺ Crohn’s disease

– មហារីក

– ឆ្លងរោគនៅតម្រងនោម

– មានដុំពកនៅក្រពេញអូវែ

– រលាកខ្នែងពោះវៀន។

បើការឈឺពោះនៅខាងឆ្វេងផ្នែកខាងលើនៃពោះ អាចដោយសារ៖

– អណ្តើករីកធំ

– លាមករឹងខ្លាំងពេក មិនអាចបញ្ចេញបាន

– មានរបួស

– ឆ្លងរោគនៅតម្រងនោម

– គាំងបេះដូង

– មហារីក។

បើការឈឺពោះនៅក្រោមពោះផ្នែកខាងស្តាំអាចដោយសារ៖

– រលាកខ្នែងពោះវៀន

– កើតក្លន

– ឆ្លងរោគនៅតម្រងនោម

– មហារីក

– ផ្តាសាយ។

បើការឈឺពោះនៅខាងស្តាំផ្នែកខាងលើនៃពោះអាចដោយសារ៖

– ជំងឺថ្លើម (រលាកថ្លើម)

– មានរបួស

– ជំងឺផ្លូវដង្ហើម

– រលាកខ្នែងពោះវៀន។

៦- ពេលណាគួរទៅជួបពេទ្យ

ជាទូទៅ​អាការៈឈឺពោះមិនចាំបាច់ធ្វើការព្យាបាលធំដុំអីនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងណា​ក្នុងករណីមួយចំនួនអាការៈ​ឈឺពោះ ប្រហែលជាត្រូវទៅជួបពេទ្យហើយ។

ត្រូវទៅជួបពេទ្យ​​ភ្លាម បើអាការៈឈឺពោះយើងធ្ងន់ធ្ងរ​មានទំនាក់ទំនងជាមួយគ្រោះថ្នាក់បង្កជារបួសណាមួយ ឬក៏មានសម្ពាធ ឬឈឺចាប់នៅទ្រូង។ គ្នាយើងក៏ត្រូវប្រញាប់ទៅជួបពេទ្យដូចគ្នាប្រសិនបើការឈឺចាប់​ធ្វើឲ្យយើងមិនស្រណុកក្នុងខ្លួន ឬ​កត់​សម្គាល់ថា រាងកាយមានបញ្ហាទាំងនេះកើតឡើង ដូចជា៖

– លាមកមានឈាម

– គ្រុនក្តៅខ្លាំង (៣៨អង្សាសេ)

– ចង្អោរលាយឈាម

– ក្អួត និងចង្អោរមិនបាត់

– ស្បែក ឬភ្នែកឡើងលឿង

– ហើម ឬឈឺពោះខ្លាំង

– ពិបាកដកដង្ហើម។

ត្រូវណាត់ជួបពេទ្យ បើយើងធ្លាប់ប្រទះអាការៈដូចខាងក្រោម៖

– ឈឺពោះរយៈពេលយូរ (លើស ២៤ម៉ោង)

– ទល់លាមកយូរថ្ងៃ

– ចង្អោរ

– មានអារម្មណ៍ក្រហាយនៅពេលនោម

– គ្រុនក្តៅ

– មិនឃ្លានអាហារ

– ស្រកទម្ងន់ដោយគ្មានមូលហេតុ។

ពិសេសចំពោះស្រីៗកំពុងពពោះ និងបំបៅដោះកូន ឆាប់ស្វែង​រកជំនួយ​ពីគ្រូពេទ្យ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាឈឺពោះឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។