home

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

មូស ជា​សត្វល្អិត​ចង្រៃ​ដែល​អាច​ចម្លង​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ច្រើន​ដល់​មនុស្ស​យើង និង​អាច​ចម្លង​មេរោគ​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់។ នៅ​ក្នុង​ខែ​មាន​ភ្លៀង​ធ្លាក់ យើង​ត្រូវ​ការពារ​ខ្លួន​ពី​មូស​ខាំ ព្រោះ​ជំងឺ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​មូសខាំ អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ ពិសេស​បើ​កើត​លើ​អា​អូន​តូចៗ។ ខាង​ក្រោម​នេះ ជា​ប្រភេទ​ជំងឺ​គ្រុន​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​មូស​ខាំ ម៉ាក់ប៉ា​គួរ​ការពារ​កូន​ឲ្យ​ផុត​ពី​ជំងឺ​ទាំង​នេះ។ ១. ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់ ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ប៉ារ៉ាស៊ីត ចម្លង​ទៅ​មនុស្ស​តាម​រយៈ​សត្វ​មូស​ដែល​ភាគ​ច្រើន​ខាំ​នៅ​ពេល​យប់។ រោគ​សញ្ញា​ញឹក​ញាប់​នៃ​ជំងឺ​គ្រុនចាញ់ គឺ​គ្រុនក្តៅ​ដែល​កើត​ឡើង​រួច​បាត់​ទៅ​វិញ បន្ទាប់​មក​តែង​តែ​មាន​គ្រុនញាក់ ចង្អោរ ក្អួត ឈឺ​ក្បាល និង​ឈឺ​ខ្លួន​។ល។ បើ​មិន​ទទួល​បាន​ការព្យាបាល​ត្រឹម​ត្រូវ វា​អាច​បង្ក​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដល់​សុខភាព ពិសេស​បើ​កើត​ឡើង​លើ​ទារក ក្មេង​អាយុ​ក្រោម​៥ឆ្នាំ និង​ស្ត្រី​ពពោះ ក៏​ដូច​ជា​អ្នក​កើត​ជំងឺ​អេដស៍។ ២. ជំងឺ​គ្រុន​លឿង ជំងឺ​គ្រុន​លឿង មិន​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​រោគ​សញ្ញា​ណា​មួយ​នោះ​ឡើយ បើ​ទោះ​គ្នា​យើង​ខ្លះ​អាច​ជួប​ប្រទះ​រោគ​សញ្ញា​ដូច​គ្រុន​ផ្ដាសាយ​ក៏​ពិត​មែន ប៉ុន្តែ​យើង​នៅ​តែ​អាច​ដោះ​ស្រាយ​បាន​តាមរយៈ​ការ​សម្រាក ផឹក​ទឹក និង​ថ្នាំ។ យ៉ាងណា សភាព​ទន់​ខ្សោយ និង​អស់​កម្លាំង​អាច​នឹង​ជា​ច្រើន​ខែ​ក្រោយ​កើត​ជំងឺ​នេះ។ ១៥% នៃ​មនុស្ស​មាន​រោគសញ្ញា​ជំងឺ​គ្រុន​លឿង​កម្រិត​ស្រាល បែរ​ជា​លេច​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​ធ្ងន់ធ្ងរ បន្ទាប់​ពី​រោគ​សញ្ញា​ដំបូង​ហាក់​ដូច​ជា​បាន​ធូរស្រាល។ រោគសញ្ញា​ធ្ងន់ធ្ងរ មាន​ដូច​ជា​គ្រុន​ក្តៅ​ខ្លាំង ខាន់​លឿង និង​មាន​ហូរឈាម។ ជំងឺ​គ្រុនលឿង អាច​ក៏​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ខ្សោយ​ថ្លើម និង​តម្រង​នោម គំរាម​កំហែង​ខ្លាំង​ដល់​អាយុ​ជីវិត។ ៣. ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម គ្រុន​ឈាម គឺ​ជា​ជំងឺ​ឆ្លង ភ្នាក់​ងារ​ចម្លង​គឺ​សត្វ​មូស (មូស​ខ្លា) បណ្តាល​មក​ពី​មេរោគ​គ្រុន​ឈាម​ចំនួន ៤ ប្រភេទ។ ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​កម្រិត​មធ្យម […]

ស្វែងរក​បន្ថែម​ទៀត ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត អត្ថបទ

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

មូស​ខ្លា​ញី​មិន​ត្រឹម​​តែ​ជា​ភ្នាក់ងារ​ចម្លង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ គឺ​ថែម​ទាំង​ចម្លង​ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​ផង​ដែរ។ តើ​ជំងឺ​គ្រុនឈីក​មាន​រោគ​សញ្ញា​សំខាន់ៗ​អីខ្លះ? អាច​បណ្តាល​ឲ្យ​ស្លាប់​ទេ? គ្រុនឈីក ជា​ជំងឺ​ដែល​បង្ក​ដោយ​វីរុស​ឈីក បណ្ដាល​មកពី​មូស​ខ្លា​ញី​ខាំ ជាពិសេស​នៅ​ពេលថ្ងៃ ហើយ​អាច​កើត​មាន​ចំពោះ​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ​ ទាំង​ក្មេង ​ទាំង​ចាស់។ ជំងឺ​គ្រុនឈីក​អាច​ឆ្លង​រាល​ដាល​ពី​គ្រួសារ​មួយ​ទៅ​គ្រួសារ​មួយ ពី​ភូមិ​មួយ​ទៅ​ភូមិ​មួយ ពី​ឃុំ​មួយ​ទៅ​ឃុំ​មួយ តាម​រយៈ​មូសខ្លា​ដែល​ចល័ត​ពី​កន្លែង​មួយ​ទៅ​កន្លែង​មួយ។ នេះបើតាម​មជ្ឈមណ្ឌល​ជាតិ​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ជំងឺគ្រុនចាញ់​ ប៉ារ៉ាស៊ីតសាស្រ្ត និង​បាណកសាស្រ្ត នៃ​ក្រសួង​សុខាភិបាល។ ១. រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​គ្រុនឈីក ជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​មាន​រោគ​សញ្ញា​សំខាន់​៣​យ៉ាង ហើយ​ជំងឺ​នេះ​មិន​បណ្តាល​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ស្លាប់​នោះ​ទេ លើក​លែង​តែ​វា​កើត​រួមគ្នា​ជាមួយ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ដូច​ជា​ជំងឺ​គ្រុនឈាម គ្រុនចាញ់ ឬ​ជំងឺ​រលាក​ស្រោមខួរ​ជា​ដើម។ រោគ​សញ្ញា​ទាំង​នោះ​រួមមាន៖ - គ្រុនក្តៅ ៣-៤ ថ្ងៃ - ឈឺ​សន្លាក់​ឆ្អឹង​ជា​ច្រើន​កន្លែង - មាន​ស្នាម​កន្ទួល ឬ​ក្រហម​លើ​ស្បែក។ លោកវេជ្ជបណ្ឌិត លី សូវ៉ាន់ ប្រធាននាយកដ្ឋានប្រយុទ្ធនឹងជំងឺឆ្លង នៃក្រសួងសុខាភិបាលបានឲ្យដឹងថាជំងឺ​គ្រុន​ឈីក​នេះ​អាច​ជា​សះ​ស្បើយ​ដោយ​ឯក​ឯង ដោយ​គ្រាន់​តែ​ផ្ដល់​ថ្នាំ​បំបាត់​គ្រុន​ក្ដៅ​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ។ ២. វិធានការ​ការពារ​ជំងឺ​គ្រុនឈីក - បំផ្លាញ​ប្រភព​ដង្កូវ​ទឹក មូសខ្លា - ប្រមូល​រាល់​វត្ថុ​អាច​ដក់​ទឹក​បាន កម្ទេច ឬ​កប់​ចោល - បំបាត់​គុម្ពោត​ស៊ុបទ្រុប​នៅ​ជុំវិញ​ផ្ទះ - កុំ​គេង​នៅ​ទី​ងងឹត​នៅ​ពេល​ថ្ងៃ ត្រូវ​គេង​ក្នុង​មុង - កុមារ-មនុស្ស​ចាស់​ត្រូវ​ស្លៀក​សម្លៀក​បំពាក់​វែងៗ​ការពារ​មូសខាំ - បើកទ្វារ​បង្អួចផ្ទះ​ឲ្យ​ពន្លឺ​ថ្ងៃ​ចេញ​ចូល​គ្រប់​គ្រាន់ ដើម្បី​ដេញ​មូសខ្លា។

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

ដូច​ធ្លាប់​ប្រាប់​ក្នុង​អត្ថបទ​ច្រើន​ហើយ មូស​ជា​សត្វ​ចង្រៃ មិន​ត្រឹម​តែ​រំខាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ថែម​ទាំង​អាច​ចម្លង​ជំងឺ​ជា​ច្រើន​មក​លើ​យើង​បាន មិន​ត្រឹម​តែ​ ជំងឺគ្រុន​ឈាម គ្រុន​ឈិ ឬ​ស៊ីកា ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ហេតុ​នេះ​យើង​គួរ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ឲ្យ​បាន​ខ្ពស់ ពិសេស​ក្មេងៗ។ "Hello គ្រូពេទ្យ" បង្ហាញ​ពី​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន​ផ្សេង​ទៀត អាច​ឆ្លង​ដោយ​សារ​មូស​ខាំ ឲ្យ​គ្នា​យើង​បាន​ដឹង និង​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ខ្ពស់។ ១- ជំងឺ​បង្ក​ដោយ​មេរោគ​វ៉េស​នៀល (West​ Nile) មេរោគ​វ៉េសនៀល អាច​ចម្លង​តាម​រយៈ​មូសខាំ ខណៈគ្នា​យើង​​ផ្ទុកមេរោគ​វ៉េស​នៀល កម្រ​បង្ហាញ​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​ណា​មួយ​ណាស់។ យ៉ាង​ណា ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម ៥នាក់ ដែល​បាន​ឆ្លង​មេរោគ​ប្រភេទ​នេះ នឹង​ជួប​ប្រទះ​រោគ​សញ្ញា ដូច​គ្រុន​ផ្តា​សាយ។ អាការៈ​អស់​កម្លាំង បង្ក​ឡើង​ដោយ​វ៉េស​នៀល អាច​នឹង​មិន​បាត់​វិញ​នោះ​ឡើយ ដោយ​មាន​រយៈ​ពេល​យូរ ដល់​ទៅ​ជា​ច្រើន​ខែ ហើយ​ក្នុង​​ករណី​ខ្លះ មេរោគ​វ៉េសនៀល អាច​បង្ក​រោគ​ធ្ងន់​ធ្ងរ បណ្តាល​ឲ្យហើម​ខួរ​ក្បាល ឬ​រលាក​ស្រោម​ខួរ​ទៀត​ផង។ ទោះ​យ៉ាង​ណា អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​អះអាង​ថា មេរោគ​ចម្លង​ដោយ​សារ​មូស​ខាំ​ប្រភេទ​នេះ មិន​បង្ក​ឲ្យ​អ្នក​ជំងឺ​ស្លាប់​នោះ​ដែរ។ ២- ជំងឺ​រលាក​ខួរ​ក្បាល មូស​ខាំ អាច​ចម្លង​មេរោគ បង្ក​ឲ្យ​ខួរ​ក្បាល និង​ខួរ​ឆ្អឹង​ខ្នង​ជន​រងគ្រោះ​ហើម ខណៈ​បញ្ហា​ហើម​ខួរ​ក្បាល ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ការ​បង្ក​រោគ​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ដោយ​សារ​​មេរោគ​វ៉េសនៀល ជា​ប្រភេទ​មួយ​បង្ក​ជំងឺ​រលាក​ខួរ​ក្បាល។ យ៉ាង​ណា ជំងឺ​រលាក​ខួរ​ក្បាល ត្រូវ​បែង​ចែក​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ អា​ស្រ័យ​លើ​តំបន់​យើង​រស់​នៅ និង​សភា​ប្លែក​ខុសៗ​របស់​ជំងឺ​រលាក​ខួរ​ក្បាល […]

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

យើង​ធ្លាប់​ដឹង​ហើយ​ថា គ្រុន​ឈាម​មិន​អាច​ឆ្លង​ពី​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៅ​មនុស្ស​ម្នាក់​ទៀត​ដោយ​ផ្ទាល់​​បាន​ឡើយ។ ជំងឺ​នេះ ឆ្លង​មក​យើង​តាម​រយៈ​មូសខ្លា​ញី​ដែល​មាន​ផ្ទុក​មេរោគ​គ្រុន​ឈាម​ខាំ។ ក្រៅ​ពី ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម នៅ​មាន​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន​ទៀត អាច​ឆ្លង​មក​យើង​តាម​រយៈ​សត្វ​មូស ដូច​ជា ជំងឺ​ហ្ស៊ីកា ជំងឺ​គ្រុន​ចាញ់ និង​​គ្រុន​ឈិ​គុន​ហ្គុនយ៉ា (Chikungunya) បង្ក​ដោយ​វីរុស​មាន​រោគ​សញ្ញា​ស្រដៀង​នឹង​ជំងឺ​គ្រុនឈាម)។ ហេតុនេះ​ គ្នា​យើង​គួរ​ចេះ​ការ​ពារ​ខ្លួន និង​អូនៗ​តូច​ៗកុំ​ឲ្យ​មូស​ខាំ តាម​រយៈ​វិធី​សាស្ត្រ​ងាយៗ​ដូច​ខាង​ក្រោម។ ១- កុំ​ទៅ​តំបន់​មាន​មូស​ច្រើន មូស​ពិបាក​ហើរ​នៅ​កន្លែង​មាន​ខ្យល់។ ហេតុ​នេះ​ពេល​យើង​ចេញ​ទៅ​ក្រៅ គួរ​រក​កន្លែង​ណា​មាន​ខ្យល់​បក់ ពេល​នៅ​ផ្ទះ​គួរ​តែ​បើក​កង្ហារ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ខ្យល់​បក់មូស​ចេញ។ ប៉ុន្តែ​មូស​ខ្លះ​ចូល​ចិត្ត​ហើរ​ទាបៗ ដើម្បី​គេច​ពី​កម្លាំង​ខ្យល់​បក់ ហេតុ​នេះ​គួរ​តែ​បាញ់​កង្ហារ​ឲ្យ​ត្រូវ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​រាង​កាយ​យើង​ផង។ មូស​ច្រើន​ចេញ​មក​ខាំ​មនុស្ស​ចាប់​ពី​ពេល​ថ្ងៃ​លិច រហូត​ដល់​ពេល​ថ្ងៃ​រះ ហេតុ​នេះ​បើ​មិន​ចាំ​បាច់ មិន​គួរ​ចេញ​ក្រៅ​នៅ​ម៉ោង​នេះ​ទេ។ ត្រូវ​ជួស​ជុល​ទ្វារ​បង្អួច​បែក​បាក់ ដើម្បី​ការ​ពារ​កុំ​ឲ្យ​មូស​ហើរ​ចូល​បើ​គេង​ក្រៅ​ផ្ទះ គួរ​តែ​មាន​មុង​ផង។ ២- កាបូនឌីអុកស៊ីត (CO2) មូស​អាច​ដឹង​អំពី​ប្រភព​អាហារ​បាន នៅ​ពេល​មាន​វត្តមាន​កាបូនឌី​អុកស៊ីត។ កាបូនឌីអុកស៊ីត កើន​ឡើង​ខ្លាំង នៅ​ពេល​ចង្វាក់​បេះ​ដូង​លោត​ញាប់ ដូច​ជា ពេល​ហាត់​ប្រាណ ផឹក​ស្រា ឬ​ញ៉ាំ​​អាហារ​ហឹរ រាងកាយ​និង​បញ្ចេញ​ជាតិ​កាបូនឌីអុកស៊ីត​ច្រើន​ឡើង ជា​ហេតុ​ធ្វើ​ឲ្យ​មូស​ចង់​ខាំ​កាន់​តែ​ខ្លាំង។ អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា មនុស្ស​ធាត់ ឬស្រីៗ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ មាន​ការ​បញ្ចេញ​កាបូនឌីអុកស៊ីត ​ច្រើន​ជាង​មនុស្ស​ធម្មតា។ អត្ថបទ​ពាក់ព័ន្ធ៖ លម្អិតពាក់ព័ន្ធ​ជំងឺ​គ្រុន​ឈាម  គ្រោះថ្នាក់! “មូស” តូចមែន តែអាចចម្លងជំងឺកាច​សាហាវ​ជាច្រើន ៣- ថ្នាំ​ដេញ​មូស ថ្នាំ​បណ្ដេញ​មូស មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ខ្លាំង […]

ជំងឺឆ្លងពីសត្វល្អិត

ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ផង​គ្នា​យើង! មូសខាំ មិន​ត្រឹម​តែ​រមាស់ គួរ​ឲ្យ​រំខាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ជំងឺ​កាច​សាហាវ​ជា​ច្រើន​ សុទ្ធ​ចម្លង​ដោយ​សារ​អា​សត្វ​ចង្រៃ​នេះ​តែ​ម្តង អាច​គម្រាម​កំហែង​អាយុ​ជីវិត​ទៀត​ផង។ ចង់​ដឹង​ថា មូស អាច​ចម្លង​ជំងឺ​អ្វី​ខ្លះ? គួរ​ការពារ​ដោយ​វិធី​ណា? កុំ​រំលង​អត្ថបទ​នេះ​ឲ្យ​សោះ។ ១- ជំងឺហ្ស៊ីកា វីរុស​ហ្ស៊ីកា បាន​រក​ឃើញ​លើក​ដំបូង​នៅ​ទ្វីប​អាហ្វ្រិក នៅ​ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ ១៩៤០។ តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក វា​បាន​រាល​ដាល​ទៅ​កាន់ទ្វីប​អាមេរិក​ខាង​ត្បូង អាមេរិក​កណ្តាល ប្រទេស​ម៉ិចស៊ិចកូ តំបន់​ការីបប៊ីន អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និង​ប្រជុំ​កោះ​នៅ​មហា​សមុទ្រ​ប៉ាស៊ីហ្វិក។ យើងពិបាក​នឹង​ដឹង​ថា តើ​យើង​មាន​ឆ្លង​រោគ​ដោយ​វីរុស ហ្ស៊ីកា ឬ​អត់​ណាស់ ខណៈ​រោគ​សញ្ញា​ឆ្លង​រោគ​ដោយ​វីរុស ហ្ស៊ីកា គឺ​មាន​សភាព​ស្រាល​ តាម​ធម្មតា នឹង​បាត់​ទៅ​វិញ​ដោយ​ឯក​ឯង អំឡុង​ពេល​មួយ​សប្តាហ៍។ រោគ​សញ្ញា​ឃើញ​មាន​ជា​ញឹកញាប់ ដូចជា ឈឺចាប់​នៅ​សន្លាក់ និង​សាច់​ដុំ គ្រុន​ក្តៅ ឈឺ​ភ្នែក​ក្រហម ពេល​ខ្លះ​កន្ទួល​រោល​ស្បែក។ ទោះ​យ៉ាង​ណា វិរុស ហ្ស៊ីកា មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជាមួយ​បញ្ហា​សុខ​ភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ ដូចជា ប្រជុំ​រោគ​សញ្ញា Guillain-Barre និងអូនៗកើតមកមានលលាដ៍ក្បាលតូច។ - Guillain-Barre៖ ជា​វិបត្តិ​មិន​ធម្មតា​នៃ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ភាព​ទន់​ខ្សោយ និង​ខ្វិន​ពិការ ប៉ុន្តែ ស្ថានភាព​នេះ​គ្រាន់​តែ​បណ្តោះ​អាសន្ន​ប៉ុណ្ណោះ ដោយ​អ្នក​មាន​រោគ​សញ្ញា​សឹង​គ្រប់គ្នា​បាន​ជា​ងើប​ចេញ​ពី​ជំងឺ​នេះ​បាន។ - […]

x