បើរវល់ ហើយចង់រក្សាអត្ថបទទុកអានពេលក្រោយច្រើនប៉ុណ្ណាក៏បាន គ្រាន់តែ Login ហើយចូលទៅកាន់ សុខភាពខ្ញុំ ឥឡូវនេះ!

មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ចែករំលែក

Heart Failure (ខ្សោយបេះដូង)

និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាជំងឺខ្សោយបេះដូង?

ជំងឺខ្សោយបេះដូង សំដៅលើស្ថានភាពចុះខ្សោយសាច់ដុំបេះដូងក្នុងការច្របាច់ឈាម ហើយអាចបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់បន្តបន្ទាប់ដូចជា៖

– បេះដូងមិនអាចច្របាច់ឈាមទៅចិញ្ចឹមរាងកាយគ្រប់គ្រាន់

– ឈាមចាល់ក្នុងថតបេះដូង ធ្វើឲ្យកើនសម្ពាធនៅជញ្ចាំងបេះដូង

– បេះដូងត្រូវពន្លាដើម្បីស្តុកទុកឈាមបានច្រើន

– ដោយសារបញ្ហានេះ បញ្ហាតម្រងនោមធ្វើឲ្យរាងកាយស្តុកទឹក និងអំបិលកាន់តែច្រើន បណ្តាលឲ្យសរីរាង្គមួយចំនួនហើម។

ជំងឺនេះកើតឡើងទាំងសងខាងនៃបេះដូង ធម្មតាកើតនៅផ្នែកខាងឆ្វេងមុន ទើបរាលដាលដល់ផ្នែកខាងស្តាំ ហើយបើមិនព្យាបាលឲ្យបានត្រឹមត្រូវ អាចធ្វើឲ្យបាត់បង់ជីវិត។

២- ជំងឺនេះកើតញឹកញាប់ដែរទេ?

អាចកើតមានលើមនុស្សគ្រប់វ័យ តែជាញឹកញាប់ចំពោះមនុស្សចាស់។ ករណីខ្លះក្មេងៗក៏អាចកើតមានដូចគ្នា ដោយសារបញ្ហាបេះដូងពីកំណើត។

ជំងឺបេះដូង

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញាទូទៅរួមមាន៖

– ចង្អោរ

– ហត់

– ឈឺទ្រូង

– អស់កម្លាំង

– លែងឃ្លានអាហារ

– ឡើងទម្ងន់គ្មានមូលហេតុ

– បេះដូងលោតមិនប្រក្រតី

– ចេះតែចង់ជុះនោមនៅពេលយប់

– ក្អកមានឈាម និងកណ្តាសញឹកញាប់

– ហើមពោះ ហើមជើង កជើង និងបាតជើង។

ហើយវាក៏មានសញ្ញាផ្សេងទៀតដែលមិនបានរៀបរាប់នៅខាងលើនេះដែរ។ សូមទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យដើម្បីទទួលពត៌មានបន្ថែម។

៤- ពេលណាត្រូវជួបពេទ្យ?

កុំអែអង់ ប្រញ៉ាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់ បើមានរោគសញ្ញាដំបូងដូចជា ឈឺទ្រូង ហត់ ក្អកមានឈាម ឬសន្លប់ជាដើម។ ប្រឹក្សាជាមួយពេទ្យនៅពេលណាយើងរងផលប៉ះពាល់ ក្រោយព្យាបាល ឬរោគសញ្ញាកាន់តែខ្លាំងឡើង។

កម្មវិធីពិនិត្យជំងឺមហារីកពោះវៀនធំអនឡាញ

កម្មវិធីពិនិត្យសុខភាពក្រពះពោះវៀនអនឡាញ

កម្មវិធីពិនិត្យជំងឺរលាកពោះវៀនរ៉ាំរ៉ៃអនឡាញ

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះជាមូលហេតុបង្ក?

អាចបណ្តាលមកពីផលរំខានក្រោយជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ដែលបានបំផ្លាញសាច់ដុំបេះដូង។ ជំងឺទាំងនោះមានដូចជា ជំងឺលើសឈាម គាំងបេះដូង សាច់ដុំបេះដូង ប្រឹសបេះដូង ការឆ្លងមេរោគ ចង្វាក់បេះដូងលោតមិនទៀងទាត់ ខ្វះគ្រាប់ឈាមក្រហម ជំងឺសួត ជំងឺក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត និងចាល់ជាតិទឹកក្នុងខ្លួន។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

កត្តាប្រឈមមានដូចជា៖

– លើសឈាម

– ជំងឺបេះដូងពីកំណើត

– ជំងឺប្រឹសបេះដូង

– ការឆ្លងមេរោគ

– ជក់បារី

– លើសទម្ងន់

– ផឹកជាតិអាល់កុលលើសកម្រិត

– ទឹកនោមផ្អែម៖ បង្កការប្រឈមជំងឺលើសឈាម និងជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង

– ជំងឺសរសៃឈាមកូរូណែ៖ សរសៃឈាមត្បៀតធ្វើឲ្យខ្វះឈាមផ្ទុកអុកស៊ីហ្សែនទៅចិញ្ចឹមបេះដូងបណ្តាលឲ្យសាច់ដុំបេះដូងខ្សោយ។

– គាំងបេះដូង៖ សាច់ដុំបេះដូងត្រូវបំផ្លាញពេលគាំងបេះដូង មានន័យថាបេះដូងលែងដំណើរល្អដូចមុន។

– ប្រើថ្នាំទឹកនោមផ្អែមមួយចំនួន៖ ដូចជា Rosiglitazone (Avandia) និង Pioglitazone (Actos) ក៏អាចជាកត្តាប្រឈមដូចគ្នា។ យ៉ាងណាមិនត្រូវឈប់ប្រើថ្នាំទាំងនោះឡើយ ក្នុងករណីគ្រូពេទ្យបានណែនាំឲ្យប្រើ ដោយទាមទារពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុន។

– ជំងឺគេងអត់ដកដង្ហើម៖ នឹងបន្ថយចំនួនអុកស៊ីហ្សែននៅក្នុងឈាម បង្កើនការប្រឈមចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី បញ្ហាទាំងពីរនេះធ្វើឲ្យបេះដូងកាន់តែខ្សោយទៅៗ។

– ចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី៖ ពិសេសពេលបេះដូងលោតញាប់ ធ្វើឲ្យសាច់ដុំបេះដូងខ្សោយនាំឲ្យមានជំងឺខ្សោយបេះដូង។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

ការធ្វើតេស្តរាងកាយអាចសម្គាល់ពីភាពមិនប្រក្រតីដូចជា ហើមជើង ទឹកនៅក្នុងសួត ខណៈរោគវិនិច្ឆ័យបន្ថែម គ្រូពេទ្យនឹងណែនាំឲ្យថតកាំរស្មីអ៊ិចនៅទ្រូង អាចឲ្យដឹងប្រសិនមានបញ្ហាទាក់ទងរវាងសួត និងបេះដូង។ តេស្តដោយម៉ាស៊ីនវ៉ាស់ចង្វាក់បេះដូង (Electrocardiogram) បង្ហាញពីទំហំបេះដូង និងសាច់ដុំ ឬប្រឹសបេះដូងផងដែរ។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យជំនាញអាចនឹងមានវិធីព្យាបាលខុសគ្នាៗ អាស្រ័យលើសុខភាពទូទៅ និងថាតើស្ថានភាពជំងឺដំណើរការរបៀបណា ក្នុងនោះអាចនឹងមានការប្រើថ្នាំព្យាបាល ដោយមានប្រមាណ ៣-៤ នៃប្រភេទថ្នាំ ៖

– ពពួកថ្នាំ ACE Inhibitors បើកសសៃរឈាមចង្អៀតឲ្យឈាមរត់ស្រួល។ ថ្នាំ Vasodilatators ជាជម្រើសផ្សេងទៀតប្រសិនយើងមិនអាចប្រើថ្នាំ ACE inhibitors បាន។

– ពពួកថ្នាំ Beta-blockers អាចកាត់បន្ថយសម្ពាធឈាម និងឲ្យចង្វាក់បេះដូងដើរយឺត។

– ពពួកថ្នាំបញ្ចុះទឹកនោម (Diuretics) កាត់បន្ថយជាតិទឹកក្នុងខ្លួន ព្រោះជំងឺស្លាក់ឈាម អាចបង្កមកពីក្នុងខ្លួនលើសជាតិទឹក។

ករណីខ្លះ ប្រសិនការប្រើថ្នាំព្យាបាលគ្មានឥទ្ធិពល នោះការវះកាត់ច្បាស់ជាត្រូវធ្វើឡើង ដើម្បីជួសជុលសរសៃឈាម (បើកសរសៃឈាមស្ទះ) គ្រូពេទ្យឯកទេសបេះដូង នឹងពិចារណាវះកាត់ជួសជុលប្រឹសបេះដូង ដើម្បីជួយបើក និងបិទសន្ទះបេះដូង។

អត្ថបទគួរអាន៖

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលនៅផ្ទះ អាចជួយបង្ការ និងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺបាន ដូចជា៖

– ធ្វើតេស្តរាល់ឆ្នាំ អាចរកឃើញបញ្ហា និងការវិវត្តនៃជំងឺភ្លាមៗ។ ឈប់ជក់បារី ព្រោះជាតិនីកូទីន នាំឲ្យមានបញ្ហាសុខភាពច្រើន ពិសេសជំងឺបេះដូង។

– របបអាហារត្រឹមត្រូវ ញ៉ាំបន្លែ និងផ្លែឈើ គ្រាប់ធញ្ញជាតិ អាហារមានជាតិខ្លាញ់ទាបជាប្រចាំ និងញ៉ាំប្រូតេអ៊ីនឲ្យបានច្រើន។ ចៀសវាងញ៉ាំប្រៃពេក ជាតិប្រៃអាចឲ្យបេះដូងធ្វើការខ្លាំង បណ្ដាលឲ្យហត់ ហើមជើង ជង្គង់ និងប្រអប់ជើង។

– ចាក់វ៉ាក់សាំង បើសិនមានបញ្ហាខូចបេះដូង ពិសេសវ៉ាក់សាំងផ្ដាសាយ និងរលាកសួត តាមការណែនាំពីគ្រូពេទ្យ។ កាត់បន្ថយរឿងផឹកជាតិអាល់កុលលើសកម្រិត តាមវេជ្ជបញ្ជាគ្រូពេទ្យ ព្រោះជាតិអាល់កុលអាចប៉ះពាល់ថ្នាំប្រើប្រាស់ព្យាបាលជំងឺ ធ្វើឲ្យខ្សោយសាច់ដុំបេះដូង និងចង្វាក់បេះដូងមិនប្រក្រតី។

– កាត់បន្ថយស្ត្រេស បើមានជំងឺថប់អារម្មណ៍ ឬមិនស្រួលចិត្ត បេះដូងនឹងលោតញាប់ ហត់ សម្ពាធឈាមឡើងខ្ពស់ នាំឲ្យជំងឺបេះដូងកាន់តែធ្ងន់។ វិធីកាត់បន្ថយស្ត្រេស អាចជួយបេះដូងបានសម្រាក ព្យាឈាមគេង ឬដាក់ជើងឡើងលើប្រសិនជាអាច។ ចំណាយពេលជាមួយ មិត្តភក្តិ ក្រុមគ្រួសារ ដើម្បីកាត់បន្ថយភាពតានតឹង។

– គេងឲ្យបានលក់ស្រួល បើហត់នៅពេលយប់ ត្រូវគេងកើយខ្នើយ ហើយបើយើងមានបញ្ហាស្រមុក ឬបញ្ហារំខានការដេកផ្សេងទៀត ត្រូវប្រាកដថាយើងបានធ្វើតេស្តស្ទះដង្ហើមពេលគេងរួចរាល់ ព្រោះថប់ដង្កើមបណ្តាលឲ្យគាំងបេះដូង។

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ Leng Pechsovatey · កែ 25/07/2022

Heart Failure (ខ្សោយ​បេះដូង)