home

យើង​គួរ​ធ្វើ​ម៉េច​ខ្លះ ដើម្បី​កែលម្អ​បញ្ហា​នេះ?

close
chevron
អត្ថបទ​នេះ​មាន​កំហុស ព័ត៌មាន​ ឬ​តួលេខ​មិន​ត្រឹមត្រូវ
chevron

បើ​មាន​កំហុស​ឆ្គង​ណា​មួយ សូម​ប្រាប់​ពួក​យើង​ដើម្បី​កែតម្រូវ

wanring-icon
សូម​ចាំ​ថា មិន​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក​អ្នក​បំពេញ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ទេ។ សូមចុច "ផ្ញើរ​មតិខ្ញុំ" ខាង​ក្រោម​ដើម្បី​បន្ត​អាន​។
chevron
អត្ថបទ​នេះ​មាន​ព័ត៌មានមិន​គ្រប់គ្រាន់
chevron

បើ​មាន​កំហុស​ឆ្គង​ណា​មួយ សូម​ប្រាប់​ពួក​យើង​ដើម្បី​កែតម្រូវ

wanring-icon
សូម​ចាំ​ថា មិន​ទាមទារ​ឲ្យ​លោក​អ្នក​បំពេញ​ព័ត៌មាន​លម្អិត​ទេ។ សូមចុច "ផ្ញើរ​មតិខ្ញុំ" ខាង​ក្រោម​ដើម្បី​បន្ត​អាន​។
chevron
ហមមម... ខ្ញុំ​មាន​ចម្ងល់​ពី​បញ្ហា​សុខភាព​ខ្លះ​ចង់​សាកសួរ
chevron

ថ្វី​ត្បិត​តែ​ Hello Health Group និង “Hello គ្រូពេទ្យ” មិន​ចេញ​វេជ្ជបញ្ជា មិន​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ ឬ​ព្យាបាល​ជូន​​ក៏​ពិត​មែន ប៉ុន្តែ​ពួក​យើង​ពិត​ជា​ស្វាគមន៍​រាល់​មតិ​កែលម្អិត​ទាំង​អស់​របស់​លោក​អ្នកដែល​តែងតែ​តាមដាន Hello គ្រូពេទ្យ ជា​ប្រចាំ។ សូម​វាយ​បញ្ចូល​មតិយោបល់​របស់​លោកអ្នក​ក្នុង​ប្រអប់​ខាងក្រោម។

wanring-icon
ប្រសិន​បើ​បងប្អូន​កំពុង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​សង្គ្រោះបន្ទាន់​ កុំបង្អង់​សូម​ខល​ទាក់ទង​ទៅសេវាសង្គ្រោះ​បន្ទាន់​ភ្លាម​ ឬ​ទៅ​មន្ទីរពេទ្យ ឬ​កន្លែង​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់​ដែល​នៅ​ជិត​លោក​អ្នក​បំផុត។

ឬ​ចម្លង​តំណភ្ជាប់

បើ​មាន​រោគសញ្ញាទាំងនេះ កំពុងមាន​ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ​ហើយ

បើ​មាន​រោគសញ្ញាទាំងនេះ កំពុងមាន​ជំងឺបាក់ទឹកចិត្តធ្ងន់ធ្ងរ​ហើយ

ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់ធ្ងរ Unipolar ឬ Major depressive disorder សំដៅ​លើ​បញ្ហា​ផ្លូវ​អារម្មណ៍ មាន​ពិបាក​ចិត្ត​ជាប់​រហូត បាត់​បង់​ចំណង់​ចំណូល​ចិត្ត​ជាដើម។ បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ Unipolar មិន​អាច​បែងចែក​ដាច់​ថា​ខុស​គ្នា រវាង​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត និង​ជំងឺ​ផ្លូវ​អារម្មណ៍ ផ្សេង​គ្នា​បាន​ទេ ដែល​គេ​សំដៅ​លើ​ដំណាក់​កាល​អារម្មណ៍​ទៅ​លើ​ទំនាក់​ទំនង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ចំនួន ២ មាន​បាក់​ទឹក​ចិត្ត និង​ឡប់​សតិ។ មួយ​វិញ​ទៀត ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត Unipolar មាន​តែ​សញ្ញា​ធ្លាក់​ចុះ​ផ្លូវ​អារម្មណ៍ ឬ​ក៏​សញ្ញា​អារម្មណ៍​អវិជ្ជមាន​ប៉ុណ្ណោះ។

យ៉ាង​ណា ជំងឺ​បាក់ទឹក​ចិត្តត្រូវ​បាន​សមាគម​វេជ្ជសាស្ត្រ​ស្វែង​យល់​បាន​ច្រើន ជួយ​ឲ្យ​ងាយ​ស្រួល​ព្យាបាល តាម​រយៈការ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ និង​ព្យាបាល​តាម​ការ​និយាយ​​ចេញ​នូវ​បញ្ហា។

ជំងឺបាក់ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់ធ្ងរ ជា​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត ឧស្សាហ៍​កើត​ញឹកញាប់​បំផុត អង្គការ​សុខភាព​ពិភពលោក បាន​ចេញ​ផ្សាយកាល​​ឆ្នាំ២០១០ ថា​ជំងឺ​បាក់ទឹក​ចិត្ត បាន​ឈរ​នៅ​លើ​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ឧស្សាហ៍​កើត​បំផុត។

ជំងឺបាក់ទឹកចិត្ត

១.​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ​មាន​អ្វី​ខ្លះ?

សញ្ញា​ទូទៅ​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់ធ្ងរ​ មាន​ដូច​ជា៖

– អារម្មណ៍​ពិបាក​ចិត្ត សោក​សៅ ចង់​តែ​យំ គ្មាន​អ្វី​ក្នុង​ខ្លួន អស់​សង្ឃឹម​ខ្លាំង
– ខឹង​ខ្លាំង​ភ្លាមៗ មួម៉ៅ ធុញ​ថប់​សូម្បី​តែ​រឿង​បន្តិច​បន្តួច
– បាត់​បង់​ចំណាប់​អារម្មណ៍​លើ​សកម្មភាព​ធ្វើ​ឲ្យ​សប្បាយ​ចិត្ត ដូច​ជា រួមភេទ លេង​កីឡា
– មាន​បញ្ហា​ការ​គេង ដូច​ជា គេង​មិន​លក់ ឬ​គេង​ច្រើន​ខុស​ប្រក្រតី
– ឆាប់​អស់​កម្លាំង គ្មាន​ថាមពល​ក្នុង​ខ្លួន សូម្បី​តែ​ការងារ​តិចតួច
– លែង​ចង់​ញ៉ាំ​អាហារ ស្រក​ទម្ងន់ ឬ​ញ៉ាំ​ច្រើន​ពេក ឡើង​ទម្ងន់។
– ថប់​បារម្ភ ឡេះឡះ មិន​សុខ​ក្នុង​ខ្លួន។
– គិត​យឺត និយាយ​មួយៗ កាយវិការ ក៏​យឺតៗ
– មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​គ្មាន​តម្លៃ គ្មាន​បាន​ការ ឬ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​ឯង​មាន​កំហុស​ក្នុង​រឿង​អតីតកាល បន្ទោស​ខ្លួន​ឯង
– ពិបាក​ក្នុង​ការ​គិត មិន​សូវ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់ ពិបាក​សម្រេច​ចិត្ត និង​ចងចាំ​រឿងរ៉ាវ​មិន​ល្អ​ផ្សេងៗ
– មាន​គំនិត​ចង់​ស្លាប់​ញឹក​ញាប់ ឬ​ប៉ុនប៉ង​សម្លាប់​ខ្លួន​ឯង
– មាន​បញ្ហា​សុខភាព​គ្មាន​មូលហេតុ ដូច​ជា ឈឺ​ខ្នង ឬ​ឈឺ​ក្បាល។

បើ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ខ្លួន​បាក់​ទឹក​ចិត្ត យើង​គួរ​​ទាក់ទង​ទៅ​គ្រូពេទ្យ ឬ​អ្នក​ជំនាញ​ខាង​ផ្លូវ​ចិត្ត ឲ្យ​បាន​ឆាប់​បំផុត​តាម​តែ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន។ បើ​ស្ទាក់ស្ទើរ​មិន​ហ៊ាន​ទៅ​ជួប​ពេទ្យ យើង​គួរ​រក​មិត្ត​ភក្តិ សមាជិក​គ្រួសារ ឬ​មនុស្ស​យើង​ទុក​ចិត្ត​ ដើម្បី​និយាយ​ជាមួយ។ ​បើ​មាន​សញ្ញា​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាង​លើ ឬ​មាន​ចម្ងល់​បន្ថែម សូម​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ ព្រោះ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​មាន​រោគ​សញ្ញា​ដូច​គ្នា​ទាំង​អស់​នោះ​ទេ។ ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ពី​ស្ថានភាព​យើង​ផ្ទាល់។

២.មូលហេតុ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ?

គេ​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​មូលហេតុ​ច្បាស់លាស់​ពាក់​ព័ន្ធ​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៅ​ឡើយ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​មាន​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ជាប់​ទាក់ទង​ជាមួយ​ជំងឺ​នេះ​ដូច​ជា៖

– ភាព​ខុស​គ្នា​ផ្នែក​ជីវសាស្ត្រ៖ បើ​យើង​មាន​ជំងឺ​នេះ តែង​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ក្នុង​ខួរក្បាល ប៉ុន្តែ​ពុំ​ទាន់​មាន​ការ​បញ្ជាក់​ច្បាស់លាស់​នៅឡើយ។ យ៉ាង​នេះ កត្តា​នេះ​នៅ​តែ​ត្រូវ​គេ​ជឿ​ថា​មូលហេតុ​បង្ក​មួយ។

– ធាតុគីមី​ក្នុង​ខួរក្បាល៖ (Neurotransmitters) ជា​ធាតុ​គីមី​ក្នុង​ខួរក្បាល ដើរ​តួនាទី​សំខាន់​ក្នុង​ជំងឺ​បាក់ទឹក​ចិត្ត​នេះ។ ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថ្មីៗ​បង្ហាញ​ថា ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ដំណើរ​ការ និង​ការ​ប៉ះពាល់​ដល់​ធាតុ​គីមី Neurotransmitters ទាំង​នេះ រួមទាំង​របៀប​ដែល​សារធាតុ​គីមី​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​ណឺរ៉ូន សុទ្ធ​តែ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ភាព​នឹងនរ​របស់​អារម្មណ៍ដែល​មាន​តួនាទី​សំខាន់​ធ្វើ​ឲ្យ​កើត ក៏​ដូច​ជា​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​នេះ​តែ​ម្តង។

ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​លំនឹង​អ័រម៉ូន ក៏​អាច​ភ្ញោច និង​បង្ក​ជំងឺ​នេះ​បាន​ដែរ។ ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​អ័រម៉ូ ​អាច​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ ប៉ុន្មាន​អាទិត្យ ឬ​អាច​ប៉ុន្មាន​ខែ​ក្រោយ​សម្រាល​កូន បញ្ហា​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត ការ​អស់​រដូវ និង​ស្ថានភាព​ជំងឺ​ជា​ច្រើន​ទៀត។

– កត្តា​តំណ​ពូជ៖ ជំងឺ​នេះ កើត​ឡើង​ញឹកញាប់​លើ​អ្នក​មាន​សាច់ញាតិ​បង​ប្អូន កំពុង​កើត ឬ​ធ្លាប់​មាន ជំងឺ​បាក់ទឹក​ចិត្ត​ប្រភេទ​នេះ។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បង្ហាញ​ថា ហ្សែន​ក៏​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺបាក់ទឹក​ចិត្ត​នេះ​បាន​ដែរ។

៣.កត្តា​ប្រឈម​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ធ្ងន់​ធ្ងរ?

កត្តា​ប្រឈម​មាន​ដូច​ជា៖

– មាន​ចរិត​គ្មាន​ទំនុក​ចិត្ត​លើ​ខ្លួន​ឯង ចរិតពឹង​ពាក់​អ្នក​ដទៃ​ច្រើន​ពេក បន្ទោស​ខ្លួន​ឯង​ច្រើន ទុទ្ទិដ្ឋិនិយម។
– ធ្លាប់​ជួប​ហេតុ​ការណ៍​រន្ធត់ ដូច​ជា អំពើ​ហឹង្សា ការ​រំលោភ ការ​ស្លាប់ បាត់​បង់​មនុស្ស​ជាទី​ស្រលាញ់ ឬ​បញ្ហា​លុយ​កាក់​ជាដើម។
– ប្រវត្តិ​គ្រួសារ ធ្លាប់​មាន​សាច់ញាតិ​មាន​ជំងឺ​ធ្លាក់​ទឹក​ចិត្ត ជំងឺ​ប្រែប្រួល​អារម្មណ៏​ពីរ​ផ្សេង​គ្នា ញៀន​ស្រា ឬ​សម្លាប់​ខ្លួន។
– ស្រលាញ់​ភេទ​ដូច​គ្នា ស្រលាញ់​ទាំង​ពីរ​ភេទ ឬ​វះ​កាត់​ប្តូរ​ភេទ បញ្ហា​ការ​លូតលាស់​ប្រដាប់​ភេទ​ដែល​មិន​ច្បាស់​ថា​ខ្លួន​ជា​ប្រុស ឬ​ជា​ស្រី (intersex) សុទ្ធ​តែ​ស្ថិត​ក្នុង​ការ​ប្រឈម។
– មាន​ប្រវត្តិ​ជំងឺ​ផ្លូវ​ចិត្ត ដូច​ជា ជំងឺ​ថប់​បារម្ភ ទាក់ទង​នឹង​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ ឬ​ធ្លាប់​ជួប​ហេតុ​ការណ៍​រន្ធត់​ណាមួយ (PTSD)។
– ញៀន​ស្រា ឬ​ញៀន​ថ្នាំ
– មាន​ជំងឺ​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​រ៉ាំរ៉ៃ ដូច​ជា មហារីក ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ខួរក្បាល ជំងឺ​បេះដូង​រាំរ៉ៃ។
– ថ្នាំ​មួយ​ចំនួន ដូច​ជា ថ្នាំ​លើស​ឈាម ឬ​ថ្នាំ​ងងុយ​ដេក (សូម​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ មុន​នឹង​ឈប់​ប្រើ​ថ្នាំ)។

Hello Health Group និង “Hello គ្រូពេទ្យ” មិន​ចេញ​វេជ្ជបញ្ជា មិន​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ ឬ​ព្យាបាល​ជូន​ទេ៕

ប្រភព

Depression (major depressive disorder). http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/depression/home/ovc-20321449. Accessed August 1, 2017.

Clinical depression: What does that mean? http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/depression/expert-answers/clinical-depression/faq-20057770. Accessed August 1, 2017.

Major Depression (Unipolar Depression). https://www.psycom.net/depression.central.major.html. Accessed August 1, 2017.

Major Depression (Clinical Depression). http://www.webmd.com/depression/guide/major-depression#1. Accessed August 1, 2017.

Major Depression Among Adults. https://www.nimh.nih.gov/health/statistics/prevalence/major-depression-among-adults.shtml. Accessed August 1, 2017.

រូបថត​របស់​អ្នក​និពន្ធbadge
ដោយ ទូច សុខា កែសម្រួល​ចុងក្រោយ 16/11/2020
ត្រួតពិនិត្យដោយ វេជ្ជ. វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត
x