ត្បិតតែអាកាសធាតុក្តៅ តែភ្លៀងចាប់ផ្តើមធ្លាក់នៅតាមតំបន់មួយចំនួន ធ្វើឲ្យមានទឹកដក់ កើតជាជម្រកសត្វមូសគ្រប់ប្រភេទ។ មូសជាប្រភពនៃការចម្លងជំងឺជាច្រើនប្រភេទ ដូច្នេះយើងត្រូវប្រយ័ត្នប្រយែងឲ្យមែន ពិសេសកូនតូចៗ។

១- ជំងឺគ្រុនឈាម

ជំងឺគ្រុនឈាមកើតឡើងលើមនុស្សទាំងក្មេងទាំងចាស់។ ភ្នាក់ងារចម្លងជំងឺនេះមូសខ្លាញី វាខាំនៅពេលថ្ងៃ។ រោគសញ្ញាជំងឺគ្រុនឈាម រួមមានក្តៅខ្លួន ឈឺក្បាល ឈឺសន្លាក់ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្នុងភ្នែក ល្ហិតល្ហៃ ចេញកន្ទួលក្រហមលើស្បែក ក្អួត រាក ក្អក ។ ក្នុងករណីធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកជំងឺអាចឈឺពោះខ្លាំង ចេញជាំកន្ទួលលើស្បែក ក្អួត ឬបត់ជើងធំមានឈាម ឈាមច្រមុះ និងប្រកាច់។

ចង់គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន ចុចទីនេះ !

ចង់គណនាទម្ងន់ស្រ្តីពពោះ ចុចទីនេះ !

ចង់គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ !

ចង់ដឹងអត្ថន័យពណ៌ និងរូបរាងលាមកទារក ចុចទីនេះ !

២- ជំងឺគ្រុនចាញ់

គ្រុនចាញ់បង្កឡើងដោយមូសដែកគោលញីខាំពីមនុស្សឈឺ រួចបន្តទៅខាំមនុស្សជា។ មូសដែកគោលញីភាគច្រើនរស់នៅតំបន់ព្រៃភ្នំ។ រោគសញ្ញាជំងឺគ្រុនចាញ់មាន គ្រុន រងារញាក់ បែកញើស ក្អួតចង្អោរ ដំណាក់កាលធ្ងន់ធ្ងរ អាចវង្វេងវង្វាន់ ឬសន្លប់។

៣- ជំងឺ Zika

ជំងឺនេះឆ្លងតាមរយៈមូសខ្លាញីខាំ ហើយត្រូវបានរកឃើញដំបូងនៅទ្វីបអាហ្រិក ឯរោគសញ្ញាមានដូចជា ឈឺចាប់នៅសន្លាក់ និងសាច់ដុំ គ្រុនក្តៅ ឈឺភ្នែកក្រហម ពេលខ្លះកន្ទួលរោលស្បែក។ បើស្រីៗមានផ្ទៃពោះកើតជំងឺនេះគ្រោះថ្នាក់ខ្លាំងណាស់ ធ្វើឲ្យកូនក្នុងពោះ មានលលាដ៍ក្បាលតូច។

ជំងឺហ្ស៊ីកា

៤- ជំងឺគ្រុនឈីក

ដូចគ្នានឹងជំងឺគ្រុនឈាមដែរ គ្រុនឈីកកើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យ និងបង្កឡើងដោយមូសខ្លាញីខាំ ពិសេសនៅពេលថ្ងៃ។ រោគសញ្ញាមានដូចជា គ្រុនក្តៅ ឈឺសន្លាក់ឆ្អឹង មានស្នាមកន្ទួលក្រហមលើស្បែក។

៥- ជំងឺរលាកខួរក្បាល JE (Japanese Encephalitis)

មេរោគ JE ឆ្លងទៅមនុស្សតាមរយៈមូស Culex ខាំ។ សត្វមូស Culex បង្កើតកូនចៅ នៅក្នុងថ្លុក និងវាលស្រែ និងខាំសត្វជ្រូក សត្វស្លាប បន្ទាប់មកវាចម្លងមកមនុស្សដោយការខាំនៅពេលយប់។ ជំងឺរលាកខួរក្បាល JE គឺជាមូលហេតុឈានមុខគេក្នុងចំណោមជំងឺរលាកខួរក្បាលស្រួចស្រាលនៅក្នុងប្រទេស និងក្នុងតំបន់អាស៊ី។ រោគសញ្ញាមាន ក្តៅខ្លួនខ្លាំង ញាក់ ឈឺក្បាល ឈឺសាច់ដុំ ។ បច្ចុប្បន្នមានវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺនេះហើយ កុំភ្លេចនាំកូនតូចៗទៅចាក់ការពារ។

៦- ជំងឺគ្រុនលឿង

ជំងឺគ្រុនលឿងកើតមានដំបូងនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក និងអាមេរិកខាងត្បូង ជំងឺនេះអាចកើតមានលើមនុស្សគ្រប់វ័យ និងបង្កឡើងដោយមូសខ្លាខាំ។ រោគសញ្ញាមានដូចជា គ្រុនក្តៅ ឈឺសាច់ដុំ ឈឺក្បាល ឈឺពោះ ក្អួតចង្អោរ ខាន់លឿង ករណីធ្ងន់ធ្ងរមានចេញឈាមតាមច្រមុះ មាត់ ភ្នែក ក្រពះ អាចឈានដល់ស្លាប់ ប្រសិនបើព្យាបាលមិនទាន់ពេលវេលា។ បច្ចុប្បន្នមានវ៉ាក់សាំងការពារជំងឺគ្រុនលឿងហើយ។

មូសខាំ

អត្ថបទគួរអាន៖

គួរ​​ប្រយ័ត្ន​ទាំង​​ក្មេង​ចាស់! រដូវភ្លៀងចឹង​មាន​ជំងឺ​ច្រើន​ប្រភេទ​ឆ្លង​ដោយសារ​មូសខាំ

គួរប្រយ័ត្នទាំងក្មេងចាស់! រដូវភ្លៀងចឹងមានជំងឺច្រើនប្រភេទឆ្លងដោយសារមូសខាំ