បើរវល់ ហើយចង់រក្សាអត្ថបទទុកអានពេលក្រោយច្រើនប៉ុណ្ណាក៏បាន គ្រាន់តែ Login ហើយចូលទៅកាន់ សុខភាពខ្ញុំ ឥឡូវនេះ!

មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ចែករំលែក

Gestational diabetes (ទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ)

និយមន័យ

១- អ្វីជាជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ?

ជាប្រភេទជំងឺទឹកនោមផ្អែម តែងកើតមានអំឡុងសប្តាហ៍ទី ២៤ ក្រោយពពោះ។ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទនេះ ប៉ះពាល់ការប្រើប្រាស់ជាតិស្កររបស់កោសិកា ជាហេតុនាំឲ្យជាតិស្ករក្នុងឈាមកើនឡើង ជះឥទ្ធិពលអាក្រក់ទាំងអ្នកម៉ាក់ និងបេប៊ី។ យ៉ាងណា ក្រោយសម្រាល ជាតិស្ករក្នុងពោះម៉ាក់ៗនឹងវិលត្រឡប់មកធម្មតាវិញ ប៉ុន្តែទាំងម៉ាក់ៗ និងបេប៊ី ក៏ប្រឈមហានិភ័យវិវត្តទៅរកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២ ដូចគ្នា។ គួរប្រឹក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យ តាមដានកម្រិតជាតិស្ករឲ្យបានទៀងទាត់។

Gestational diabetes (ទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ)

ជាដំបូន្មាន សម្រាប់ស្រីៗមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ ១ និងប្រភេទ ២ មុនសម្រេចចិត្តពពោះ គប្បីប្រឹក្សាយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បីទទួលបានការណែនាំល្អៗ បញ្ចៀសហានិភ័យទាំងម៉ាក់ៗ និងបេប៊ី ទៅថ្ងៃក្រោយ។

២- កើតឡើងញឹកញាប់ប៉ុណ្ណា?

ម្នាក់ក្នុងចំណោមស្ត្រីពពោះ ១០នាក់ មានជំងឺនេះ ហើយភាគច្រើនកើតមានលើស្ត្រីធាត់ៗ។ ប៉ុន្តែយើងអាចគ្រប់គ្រងជំងឺនេះបាន ដោយកាត់បន្ថយនូវកត្តាប្រឈមមួយចំនួន។ គួរសួរគ្រូពេទ្យបន្ថែមបើមានចម្ងល់។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

ធម្មតាមិនបង្កចេញជារោគសញ្ញាអ្វីទេ អ្នកជំងឺអាចដឹងថាខ្លួនកើតជំងឺនេះ នៅពេលគាត់ធ្វើតេស្តពិនិត្យផ្ទៃពោះ។ ម៉ាក់ៗ មួយចំនួនអាចមានរោគសញ្ញាពេលជាតិស្ករឡើងខ្ពស់ដូចជា៖

– នោមញឹក

– ស្រេកទឹកញឹកញាប់

– ស្ងួតមាត់

– នឿយហត់

ប៉ុន្តែរោគសញ្ញាខាងលើ អាចកើតមានអំឡុងពេលពពោះ ហើយក៏មិនប្រាកដជារោគសញ្ញាទឹកនោមផ្អែមទាំងស្រុងដែរ។ យ៉ាងណា បើមានរោគសញ្ញាអ្វីប្លែក ឆាប់ទៅជួបគ្រូពេទ្យ។

៤- គួរទៅជួបគ្រូពេទ្យពេលណា?

បើសិនយើងប្រទះឃើញរោគសញ្ញាដូចខាងលើ ឬរោគសញ្ញាណាមួយគួរឲ្យសង្ស័យ ត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញ ព្រោះរាងកាយមនុស្សម្នាក់ៗមានភាពខុសគ្នា រោគសញ្ញាក៏ខុសគ្នាដែរ។

មូលហេតុបង្ក

៥- អ្វីខ្លះជាមូលហេតុបង្ក?

អាំងស៊ុយលីន ជាអ័រម៉ូនផលិតចេញពីលំពែង មានតួនាទីជួយដឹកនាំស្ករទៅឲ្យកោសិកា សម្រាប់ប្រើប្រាស់ក្នុងរាងកាយ និងជួយសម្រួលជាតិស្ករក្នុងឈាម។ ពេលលំពែងផលិត អាំងស៊ុយលីន មិនគ្រប់គ្រាន់ បណ្តាលឲ្យម៉ាក់ៗ មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទនេះ។ មួយទៀត អ្នកខ្លះមានបញ្ហានេះអំឡុងពេលជិតសម្រាល និងខ្លះទៀតអាចមានបញ្ហាតាំងពីដំបូង ព្រោះលើសកម្រិតជាតិស្ករមុនពេលពពោះ ភាគច្រើនដោយសារលើសទម្ងន់ ហើយពេលពពោះ កាន់តែខ្វះ អាំងស៊ុយលីន ហេតុនាំឲ្យមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ។

ហើមជើងអំឡុងពេលពពោះ

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

កត្តាប្រឈមងាយកើតទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះមានច្រើនដូចជា៖

– លើសទម្ងន់

– អាយុលើស ២៥ឆ្នាំ

– ធ្លាប់កើតកូនថ្លោសពីមុន

– មានជំងឺដុំគីសនៅក្រពេញអូវែ

– សាច់ញាតិក្នុងផ្ទះមានកើតជំងឺនេះ

– ធ្លាប់មានជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះពីមុន

– គណនាធម្យមភាគទម្ងន់ និងគីឡូ (BMI) លើសពី ៣០

– មានជំងឺប្រចាំកាយ ពិសេសជំងឺ Glucose Intolerance (ជំងឺបំបែកជាតិស្ករមិនបានល្អ)

– លេបថ្នាំ Glucocorticoids (ថ្នាំប្រឆាំងរលាកសន្លាក់ ជំងឺហឺត ឬជំងឺប្រព័ន្ធភាពស៊ាំប្រឆាំងខ្លួនឯង) ប្រើថ្នាំ Beta-blockers (ថ្នាំលើសឈាម ឬចង្វាក់បេះដូងដើរលឿន) ឬថ្នាំ Antipsychotic (សម្រាប់ជំងឺផ្លូវចិត្ត)។

អត្ថបទគួរអាន៖

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យ នឹងសួរយើងសំណួរមួយចំនួនពេលណាត់ជួបពិនិត្យផ្ទៃពោះចន្លោះសប្តាហ៍ទី ៨-១២ ដើម្បីរកមើលមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ ឬអត់។

ក្នុងករណីមានកត្តាប្រឈមមួយ ឬច្រើន យើងត្រូវធ្វើតេស្តមួយចំនួនដូចជា៖

– តេស្តជាតិស្ករ (Initial Glucose Challenge Test)៖ ត្រូវផឹកទឹកស្ករ ១ ម៉ោងមុន បន្ទាប់មកគ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការវាស់ជាតិស្ករក្នុងឈាម បើកម្រិតជាតិស្ករក្រោម ១៣០-១៤០ មិលី្លក្រាម/ដេស៊ីលីត្រឈាម ឬ ៧,២-៧,៨ មិល្លីម៉ួល/លីត្រឈាម ចាត់ទុកជាកម្រិតធម្មតា ប៉ុន្តែបើជាតិស្ករវាស់ឃើញខ្ពស់ជាងនេះ យើងនឹងត្រូវធ្វើតេស្តជាតិស្ករមួយបែបទៀត ដើម្បីឲ្យប្រាកដយើងពិតជាគ្មាន ឬមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះ។

ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ !

ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ !

– តេស្ត Glucose tolerance testing៖ ទាមទារតមញ៉ាំចំណីពេញ ១យប់ ហើយនៅពេលព្រឹកគ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការវាស់កម្រិតជាតិស្ករ បន្ទាប់មកឲ្យយើងញ៉ាំទឹកស្ករផ្អែមខ្លាំងជាងមុន និងពិនិត្យជាថ្មីចន្លោះពេល ១ ម៉ោងម្តង និងធ្វើតេស្តសរុប ៣ដង។ បើមើលទៅឃើញថាជាតិស្ករក្នុងឈាមកាន់ឡើងលើសធម្មតា ២ ក្នុង ៣ដង បញ្ជាក់ថាយើងពិតជាមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមពេលពពោះពិតមែនហើយ។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

ការព្យាបាលអាចមិនមែនសម្រាប់តែម៉ាក់ៗទេ ក៏ដើម្បីជួយបេប៊ី គេចផុតពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី ២។ គោលដៅព្យាបាល ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យជាតិស្ករក្នុងខ្លួនស្ថិតនៅកម្រិតមួយអាចទទួលយកបាន ខណៈអ្វីយើងគួរធ្វើរួមមាន៖

– ញ៉ាំអាហារល្អសម្រាប់សុខភាព

– ចាក់ អាំងស៊ុយលីន បើចាំបាច់

– ធ្វើលំហាត់ប្រាណ យ៉ាងតិច ៣០នាទី ក្នុងមួយថ្ងៃ បើចង់ហាត់ដោយប្រើកម្លាំងខ្លាំង គួរតែពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជាមុនសិន។ ក្នុងត្រីមាសទី ១ ពេលពពោះគប្បីកុំហាត់កីឡាណាប្រើខ្នង។

ស្វែងយល់បន្ថែមតាមរយៈវីដេអូខាងក្រោម៖

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលនៅផ្ទះ អាចជួយបង្ការ និងគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺបាន ដូចជា៖

– អាហារមានជីវជាតិ៖ ញ៉ាំអាហារសម្បូរជាតិសរសៃ និងជាតិខ្លាញ់ទាប កុំភ្លេចញ៉ាំផ្លែឈើ បន្លែ និងស្រូវសាឡី។ គួរតែញ៉ាំឲ្យបានគ្រប់មុខ ប៉ុន្តែកុំច្រើនពេក។

– បញ្ចេញជាតិពុល៖ បញ្ចេញសកម្មភាព ឬហាត់ប្រាណរៀងរាល់ថ្ងៃ ជិះកង់ ហែលទឹក យ៉ាងហោចណាស់ ៣០ នាទី។ បើមិនអាចហាត់ម្តងបាន ៣០នាទី ហាត់តិចជាងនេះក៏បាន។

– សម្រកទម្ងន់មុនពពោះ៖ សម្រកគីឡូអាចជួយយើងមានសុខភាពល្អពេលពពោះ។ លើកទឹកចិត្តខ្លួនឯងដោយគិតថា យើងនឹងទទួលបានផលប្រយោជន៍ច្រើននៅពេលក្រោយ ដូចជា បេះដូងមានសុខភាពល្អ កម្លាំងខ្លាំងជាងមុន និងមានទំនុកចិត្តលើខ្លួនឯង។

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ Duk Panharat · កែ 28/03/2023