វីរុសអុតស្វា (Monkeypox) ជាប្រភេទវីរុសដែលចម្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ហើយមានរោគសញ្ញាស្រដៀងទៅនឹងជំងឺអុតធំដែរ។ ប៉ុន្តែជំងឺអុតធំ ត្រូវបានសាបសូន្យតាំងពីឆ្នាំ១៩៨០ មកម្ល៉េះ ខណៈវីរុសអុតស្វានៅតែបន្តរាលដាលរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ជំងឺអុតស្វា កើតឡើងជាចម្បងនៅអាហ្វ្រិកកណ្ដាល និងខាងលិច ហើយជារឿយៗកើតនៅជិតព្រៃតំបន់ត្រូពិក និងកំពុងតែមានការកើនឡើងនៅតំបន់ទីក្រុងផងដែរ។

ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអុតស្វា

ជំងឺនេះ ត្រូវបានរកឃើញជាលើកដំបូងលើមនុស្សក្នុងឆ្នាំ១៩៧០ នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោលើក្មេងប្រុសអាយុ៩ឆ្នាំម្នាក់។ ចាប់ពីពេលនោះមក ករណីឆ្លងកាន់តែច្រើនឡើងត្រូវបានរាយការណ៍ពីតំបន់ជនបទ តំបន់ព្រៃត្រូពិក និងទូទាំងអាហ្វ្រិកកណ្ដាល និងអាហ្វ្រិកខាងលិច។ ជំងឺអុតស្វាជាជំងឺមួយដែលគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ ពីព្រោះវាមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់បណ្ដាប្រទេសនៅអាហ្វ្រិកកណ្ដាល និងអាហ្វ្រិកខាងលិចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជំងឺនេះរាលដាលដល់ជុំវិញពិភពលោក។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអុតស្វាដំបូងបង្អស់ក្រៅពីនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ត្រូវបានរកឃើញនៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងសត្វកំប្រុកដែលមានមេរោគ។

ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ !

ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ !

ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ !

រោគសញ្ញានៃជំងឺអុតស្វា

រយៈពេលបង្ករោគជាទូទៅ គឺចាប់ពី៦ថ្ងៃទៅ១៣ថ្ងៃ ឬអាចពី៥ថ្ងៃទៅ២១ថ្ងៃ។រយៈពេលឆ្លង (ពី០ទៅ៥ថ្ងៃ) ដោយមានរោគសញ្ញាដូចជាគ្រុនក្ដៅ ឈឺក្បាលខ្លាំង ហើមកូនកណ្ដុរ ឈឺខ្នង ឈឺសាច់ដុំ និងអស់កម្លាំងខ្លាំង។
ការផ្ទុះពងបែកចាប់ផ្ដើមនៅចន្លោះថ្ងៃទី១ ទៅថ្ងៃទី៣នៅពេលដែលកើតមានអាការៈក្ដៅខ្លួន។

ជំងឺអុតស្វាមានរោគសញ្ញារយៈពេល២ទៅ៤សប្តាហ៍។ ករណីធ្ងន់ធ្ងរកើតឡើងញឹកញាប់ជាងគេលើកុមារ ដោយពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការប៉ះពាល់ជាមួយមេរោគ ក៏ដូចជាស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នកជំងឺ។ មួយវិញទៀត បញ្ហាភាពស៊ាំចុះខ្សោយក៏អាចធ្វើឲ្យជំងឺកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនដូចគ្នា។ ផលវិបាកនៃជំងឺអុតស្វា រួមមានជំងឺរលាកទងសួត និងសាច់សួត ការបង្ករោគក្នុងឈាម រលាកស្រោមខួរក្បាល និងការរលាកកញ្ចក់ភ្នែក ព្រមទាំងអាចងងឹតភ្នែកក៏មាន។ អត្រាមរណដោយជំងឺអុតស្វា មានចាប់ពី០ទៅ១១% នៅពេលអតីតកាល ហើយប្រហែល៣% ទៅ៦%នៅពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

ការចាក់វ៉ាក់សាំង

វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺអុតធំ មានប្រសិទ្ធភាពប្រហែល៨៥% ក្នុងការបង្ការជំងឺអុតស្វា។ ដូច្នេះហើយ ប្រសិនបើយើងចាក់វ៉ាក់សាំងជំងឺអុតធំ យើងអាចមានរោគសញ្ញាស្រាលនៃជំងឺអុតស្វាច្រើនជាងអ្នកដែលមិនបានចាក់វ៉ាក់សាំង។ ប៉ុន្តែ នៅពេលថ្មីៗនេះ វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺអុតធំ កាលពីមុន លែងមានទៀតហើយសម្រាប់សាធារណជនទូទៅ។

ការបង្ការជំងឺអុតស្វា

ធ្វើអនាម័យខ្លួនប្រាណ និងជៀសវាងប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់នឹងអ្នកជំងឺ
ប្រើស្រោមអនាម័យនៅពេលរួមភេទ
លាងសម្អាតដៃជាមួយសាប៊ូ និងជែលអាល់កុល
ញ៉ាំអាហារដែលឆ្អិនល្អ
ជៀសវាងប៉ះពាល់ជាមួយសត្វរស់ ឬស្លាប់
ចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងនឹងជំងឺអុតស្វាយកន្លងមក។

អានបន្ត៖

ចំណុចសំខាន់

វីរុសអុតស្វា ជាប្រភេទវីរុសដែលចម្លងពីសត្វទៅមនុស្ស ហើយមានរោគសញ្ញាស្រដៀងទៅនឹងជំងឺអុតធំដែរ។ ប៉ុន្តែជំងឺអុតធំ ត្រូវបានសាបសូន្យតាំងពីឆ្នាំ១៩៨០មកម្ល៉េះ ខណៈវីរុសអុតស្វានៅតែបន្តរាលដាលរហូតមកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន។ ជំងឺអុតស្វា កើតឡើងជាចម្បងនៅអាហ្វ្រិកកណ្ដាល និងខាងលិច ហើយជារឿយៗកើតនៅជិតព្រៃតំបន់ត្រូពិក និងកំពុងតែមានការកើនឡើងនៅតំបន់ទីក្រុងផងដែរ។

ទាំងនេះជាអ្វីគ្រប់គ្នា​គួរ​ដឹង​ពីជំងឺអុតស្វា កំពុងផ្ទុះនៅប្រទេសនានា

ការ​ផ្ទុះ​ឡើង​នៃ​ជំងឺ​អុតស្វា

​​​​​​​រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​អុតស្វា

ការ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​

ការ​បង្ការ​ជំងឺ​អុតស្វា

ចំណុចសំខាន់

ទាំងនេះជាអ្វីគ្រប់គ្នាគួរដឹងពីជំងឺអុតស្វា កំពុងផ្ទុះនៅប្រទេសនានា

ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺអុតស្វា

រោគសញ្ញានៃជំងឺអុតស្វា

ការចាក់វ៉ាក់សាំង

ការបង្ការជំងឺអុតស្វា