និយមន័យ

១- អ្វីទៅជាមហារីកក្រពេញអូវែ?

មហារីក្រពេញអូវែ គឺជាដុំមហារីកវិវត្តនៅក្នុងក្រពេញអូវែ ដែលជាកន្លែងផលិតស៊ុត (មេជីវិតញី) និងអ័រមូ៉នស្រ្តី ដូចជា អ័រម៉ូនអឺស្រ្តូសែន និងប្រ្តូហ្គេសេ្តរ៉ូន។ មហារីកក្រពេញអូវែ បើយើងអាចរកឃើញនៅដំណាក់កាលដំបូង គឺអាចព្យាបាលមានប្រសិទិ្ធភាពខ្ពស់ ប៉ុន្តែក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ជំងឺមហារីកប្រភេទនេះ ពិបាកធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យឃើញណាស់។

២- មហារីកក្រពេញអូវែកើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

មហារីកក្រពេញអូវែ ភាគច្រើនកើតចំពោះស្រីៗវ័យកណ្តាល ខណៈករណីស្រីៗស្លាប់ដោយសារកើតមហារីកក្រពេញអូវែ ភាគច្រើនលើស្រីៗមានវ័យលើសពី ៥៥ ឆ្នាំ។ យ៉ាងណា យើងអាចបង្កជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែបាន ដោយការកាត់បន្ថយកត្តាប្រឈម។ សូមទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ !

ចង់គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ !

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមហារីកក្រពេញអូវែ

មហារីកក្រពេញអូវែ ជាធម្មតាមិនលេចចេញជារោគសញ្ញាជាក់លាក់នោះទេ ជាពិសេសនៅដំណាក់កាលដំបូង។ ស្រីៗមានជំងឺនិ ងគ្រូពេទ្យជាច្រើន អាចយល់ច្រលំរោគសញ្ញាជំងឺនេះ ជាមួយរោគសញ្ញាជំងឺដទៃទៀត។

រោគសញ្ញាមហារីកក្រពេញអូវែជាទូទៅមានដូចជា៖

– ហើមពោះ និងយារប៉ោង

– ឆាប់ឆ្អែតពេលញ៉ាំអាហារ

– ស្រកទម្ងន់

– មានអារម្មណ៍មិនស្រួលនៅតំបន់អាងត្រគាក

– ផ្លាស់ប្តូរការបន្ទោបង់

– បត់ជើងតូចញឹកញាប់

រោគសញ្ញាដទៃទៀត៖

– រដូវមិនទៀង

– ចង្អោរ ក្អួត មិនរំលាយអាហារ មិនចង់ញុំអាហារ ហើមពោះ

– ឈឺឆ្អឹងខ្នងដោយគ្មានមូលហេតុ

អាចមានរោគសញ្ញាខ្លះទៀត មិនបានរាយរាប់នៅខាងលើ។ បើសិនជាមានបញ្ហាត្រង់ណា សូមមេត្តាទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៤- ពេលណាគួរទៅជួបពេទ្យ?

បើសិនជាមានរោគសញ្ញាដូចរៀបរាប់ខាងលើ សូមប្រញាប់ទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។ ក្រៅពីនេះ បើមានក្រុមគ្រួសារមានកើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ និងមហារីកសុដន់ គប្បីទៅពិនិត្យរកមើលជំងឺមហារីកទាំងពីរនេះជាប្រចាំ។ រាងកាយមនុស្សម្នាក់ៗមានភាពខុសគ្នា រោគសញ្ញាក៏ខុសគ្នាដែរ សូមទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្។

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កឲ្យកើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ

បច្ចុប្បន្នគេនៅមិនទាន់រកឃើញមូលហេតុជាក់លាក់បង្កឲ្យកើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវេនៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែជាទូទៅមហារីកនេះ កើតឡើងដោយសារមានបម្រែបម្រួលហ្សែន ធ្វើឲ្យកោសិកាធម្មតា វិវត្តទៅជាកោសិកាដុំមហារីក។ បន្ទាប់មក វានឹងបង្កើនចំនួន ហើយក្លាយជាដុំសាច់ ហើយកោសិកាទាំងនេះ នឹងទៅបំផ្លាញកោសិកានៅជុំវិញ រាលដាលទៅសរីរាង្គផ្សេងទៀត។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមនាំឲ្យកើតមហារីកក្រពេញអូវែ

កត្តាប្រឈមនាំឲ្យកើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែមានដូចជា៖

– មានកូនតិច៖ ស្រីៗមានកូនកាន់តែតិច កាន់តែមានហានិភ័យខ្ពស់ កើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ។

– មានជំងឺមហារីកសុដន់៖ ស្រីៗមានជំងឺមហារីកសុដន់ ឬមានសមាជិកគ្រួសារមានជំងឺមហារីកសុដន់ ប្រឈមខ្ពស់កើតជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែដូចគ្នា។

– ប្រើប្រាស់ថ្នាំអ័រម៉ូនយូរឆ្នាំ៖ ស្រីៗប្រើប្រាស់ការព្យាបាលដោយអ័រមូ៉នអឺស្រ្តូសែនលើសពី ៥ឆ្នាំ ប្រឈមកើតមហារីកនេះ។

– កត្តាអាយុ៖ ស្រីៗមានវ័យចំណាស់។

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មានទាំងនេះ មិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យមហារីកអូវែ ដោយផ្អែកលើរោគសញ្ញា និងសញ្ញាគ្លីនិក។ រោគវិនិច្ឆ័យរូបភាពវេជ្ជសាស្រ្ត (Ultrasound, MRI, CT scan) អាចបង្ហាញពីសញ្ញាមហារីកក្រពេញអូវែបានក៏ពិតមែន ប៉ុន្តែមានតែការច្រឹបយកសាច់ទៅវិភាគទេ ដែលអាចបញ្ជាក់បានថាវាជាដុំមហារីក ឬជាដុំសាច់ស្លូត។ ការយកសាច់ទៅវិភាគ គឺត្រូវកាត់យកជាលិកាតូចមួយនៃដុំសាច់នោះ ទៅមើលដោយមីក្រូទស្សន៍។ គ្រូពេទ្យអាចដឹងពីដំណាក់កាលជំងឺ ដោយធើ្វការវះកាត់ (ដំណាក់កាលបញ្ជាក់ពីកម្រិតរាលដាលជំងឺ)។ ពេលខ្លះ Antigen របស់មហារីក (CA-125 ជាសារធាតុមាននៅក្នងឈាម) អាចជាជំនួយដល់ការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។

មហារីកក្រពេញអូវែ

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

វះកាត់ គឺជាវិធីព្យាបាលមហារីកក្រពេញអូវែញឹកញាប់ជាងគេ មិនគិតពីដំណាក់កាលទេ។ ចំពោះដំណាក់កាលដំបូង ការវះកាត់ ជាវិធីព្យាបាលតែមួយគត់ ដោយកាត់ចោលនូវក្រពេញអូវែ និងដៃស្បូន។ ក្រៅពីនេះ ស្បូន ឬសរីរាង្គផ្សេងទៀតដែលមាននៅក្នុងអាងត្រគាក និងក្រពះ នឹងត្រូវបានកាត់ចេញ បើសិនជាមហារីកបានរាលដាលដល់។ បើចាំបាច់ ពេទ្យនឹងតម្រូវឲ្យយើងទទួលការព្យាបាលដោយគីមី ដើម្បីសម្លាប់កោសិកានៅសេសសល់ និងចុងក្រោយ គ្រូពេទ្យនឹងណែនាំគ្នាយើងមានជំងឺ ឲ្យមកទទួលការពិនិត្យជាប្រចាំ។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ និងវិធីព្យាបាលនៅផ្ទះ អាចជួយកាត់បន្ថយ និងបង្ការជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែបាន ដូចជា៖

– ត្រូវមកពិនិត្យឲ្យបានទៀងទាត់

– អនុវត្តតាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ

– ទាក់ទងមកគ្រូពេទ្យ បើសិនជាប្រទះឃើញរោគសញ្ញាណាមួយ បន្ទាប់ពីការប្រើប្រាស់ថ្នាំ

– ញ៉ាំបន្លែផ្លែឈើឲ្យបានច្រើន និងកាត់បន្ថយការញ៉ាំជាតិខ្លាញ់

– គ្រប់គ្រងទម្ងន់ និងហាត់បា្រណ។

អត្ថបទគួរអាន៖

លម្អិតពីជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ស្រីៗកុំរំលង!