មាតិកា

រង្វាស់សុខភាព

ចែករំលែក

ដាក់ធ្មេញ ឬសម្អាតធ្មេញ និងអញ្ចាញមិនបានត្រឹមត្រូវ អាចបង្កជាជំងឺមហារីកអណ្តាត

និយមន័យ

១- អ្វីជាជំងឺមហារីកអណ្តាត?

ដាក់ធ្មេញ ឬសម្អាតធ្មេញ និងអញ្ចាញមិនបានត្រឹមត្រូវ អាចបង្កជាជំងឺមហារីកអណ្តាត

មហារីកអណ្តាត ជាផ្នែកមួយក្នុងចំណោមមហារីកមាត់ ដូចជាមហារីកដទៃដែរ គឺកើតដោយសារការបំបែកខ្លួននៃកោសិកាច្រើនលើសកម្រិត បង្កើតជាដុំមហារីក។ ជំងឺចែកជាពីរប្រភេទទី ១ ហៅថាមហារីកមាត់អណ្ដាត (Oral Tongue Cancer) កើតដោយសារប៉ះពាល់ផ្នែក លានចេញមកក្រៅបាន និងទី ២ កើតនៅបាតអណ្ដាត ជាប់ជាមួយបំពង់ក ហើយករណីនេះ គ្រូពេទ្យអាចដឹង នៅពេលរាលដាលទៅដល់កូនកណ្តុរនៅក។

២- កើតឡើងញឹកញាប់ដែរទេ?

មហារីកអណ្ដាត ជាជំងឺកម្រ មិនសូវជួបប្រទះដូចមហារីកផ្សេងៗទេ ភាគច្រើនកើតចំពោះតែមនុស្សចាស់ កម្រមានលើក្មេងៗណាស់។

រោគសញ្ញា

៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ?

រោគសញ្ញាទូទៅរបស់មហារីកអណ្ដាតមាន៖

– ឈឺអណ្ដាត ឬឈឺ-ជាប់ ថ្គាម

– មានដុំ ឬស្បែកក្នុងមាត់ឡើងក្រាស់

– មានបន្ទះស ឬក្រហមនៅតាមអញ្ចាញ អណ្ដាត សាច់បំពង់ក ឬក្រអូមមាត់

– ឈឺក ឬមានអារម្មណ៍មានដុំអ្វីមួយស្ទះក្នុងបំពង់ក

– ពិបាកលេប ឬទំពារ

– ពិបាកកម្រើកថ្គាម ឬអណ្ដាត

អាចមានរោគសញ្ញាដទៃទៀត មិនបានរៀបរាប់ដូចខាងលើ ហេតុនេះបើមានចម្ងល់ ឬប្រទះរោគសញ្ញាគួរឲ្យសង្ស័យណាមួយ សូមពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ។

៤- ពេលណាគួរទៅជួបគ្រូពេទ្យ?

បើមានសញ្ញា អាការៈដូចបានរៀបរាប់ខាងលើ ឬមានចម្ងល់ផ្សេងៗ សូមពិគ្រោះយោបល់ជាមួយគ្រូពេទ្យ ព្រោះរាងកាយមនុស្សម្នាក់មានភាពខុសគ្នាដូច្នេះ អ៊ីចឹងរោគសញ្ញាអាចនឹងខុសគ្នាដែរ។

មូលហេតុបង្ក

៥- មូលហេតុបង្កមានអ្វីខ្លះ?

វីរុស Human Papilloma (HPV) អាចបង្កឲ្យកើតមហារីកជាច្រើនប្រភេទ ទាំងលើគល់អណ្ដាតហើយអាចឆ្លងលើបរិវេណប្រដាប់ភេទ នាំឲ្យកើតមហារីកមាត់ស្បូន ភាគច្រើនបង្ករោគតាមការរួមភេទ។

កត្តាប្រឈម

៦- កត្តាប្រឈមមានអ្វីខ្លះ?

កត្ដាប្រឈមធ្វើឲ្យកើតជំងឺមហារីកអណ្ដាតមានដូចជា៖

– ញៀនស្រា

– ក្រិនថ្លើម

– ដាក់ធ្មេញ មិនបានត្រឹមត្រូវ

– មុខធ្មេញមិនស្មើ

– សម្អាតធ្មេញ និងអញ្រ្ចាញមិនត្រឹមត្រូវ

– ជក់បារី

– មានជំងឺស្វាយ

ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ !

ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ !

ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ !

រោគវិនិច្ឆ័យ និងការព្យាបាល

ព័ត៌មាននេះមិនអាចយកទៅប្រើប្រាស់គ្រប់ប្រភេទជំងឺទេ។ គួរពិភាក្សាជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញសម្រាប់ព័ត៌មានបន្ថែម។

៧- គួរធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យដោយវិធីណា?

គ្រូពេទ្យនឹងពិនិត្យមាត់យើង ក៏ដូចជាសួរនាំពាក់អាការៈមួយចំនួន បន្ទាប់មកនឹងសុំធ្វើការឆ្លុះកាំរស្មីអ៊ិន ឬស្កេន CT (Computed Tomography)។ តេស្តថតដោយកាំរស្មីអ៊ិចមួយចំនួន អាចថតបានច្រើនជ្រុង ជួយធ្វើឲ្យរូបភាពកាន់តែច្បាស់។ ករណីខ្លះ គ្រូពេទ្យអាចកាត់យកជាលិកាពីមាត់ធ្វើតេស្ដនៅឯមន្ទីរពិសោធផងដែរ។

៨- ព្យាបាលដោយវិធីណា?

វិធីព្យាបាលមហារីកអណ្ដាតជាទូទៅមានដូចជា៖

– ព្យាបាលដោយវះកាត់៖ កាត់យកដុំមហារីកចេញឲ្យអស់ពីអណ្ដាត

– ព្យាបាលដោយសារធាតុវិទ្យុសកម្ម៖ គ្រូពេទ្យឯកទេសខាងមហារីក នឹងប្រើសារធាតុវិទ្យុសកម្ម ដើម្បីព្យាបាលទៅលើជាលិកាមហារីកក្នុងកម្រិតមួយខ្ពស់ ជួយកាសិកាល្អ និងបន្ថយល្បឿនលូតលាស់នៃកោសិកាមហារីក។

– ព្យាបាលដោយសារធាតុគីមី៖ ធម្មតាគ្រូពេទ្យ នឹងប្រើសារធាតុគីមី ដើម្បីសម្លាប់កោសិកាមហារីក ពិសេសក្នុងករណីមហារីក រាលដាលទៅកូនកណ្ដុរជិតៗនោះ។ ប្រភេទថ្នាំ គ្រូពេទ្យអាចប្រើខុសៗគ្នា ដើម្បីប្រឆាំងកោសិកាមហារីកអាស្រ័យលើសា្ថនភាពជាក់ស្តែង រារាំងឱកាសកោសិកាមិនប្រក្រតីស៊ាំជាមួយថ្នាំ។

– ព្យាបាលដោយថ្នាំ និងត្រូវគោលដៅ៖ វិធីព្យាបាលនេះ គឺធ្វើយ៉ាងណាដឹងពីប្រភេទកោសិកាមហារីក និងប្រើថ្នាំជាក់លាក់មួយ ដើម្បីបង្អាក់ការលូតលាស់នៃកោសិកាក្នុងកម្រិតជាម៉ូលេគុល។ ជារឿយៗ គ្រូពេទ្យតែងប្រើការព្យាបាលដោយគីមី លាយឡំនឹងសារធាតុវិទ្យុសកម្មដើម្បីប្រឆាំងមហារីកប្រភេទនេះ។

ផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់រស់នៅ

៩- ទម្លាប់រស់នៅ

គ្មានវិធីណាមួយ មានប្រសិទ្ធភាព ១០០ ភាគរយទេ តែដើម្បីបង្ការ និងកាត់បន្ថយហានិភ័យគួរតែកែប្រែទម្លាប់រស់នៅខ្លះៗដូចជា៖

– ចូលចិត្ដរួមភេទត្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងប្រឆាំងមេរោគ HPV

– ចូលចិត្ដរួមភេទត្រូវប្រើស្រោមអនាម័យគ្រប់ពេល

– ឈប់ជក់បារី

– ផឹកស្រាបន្តិចបន្តួចបានហើយ

– សម្អាតធ្មេញ និងអញ្ចាញឲ្យបានត្រឹមត្រូវ

– បើប្រើធ្មេញក្លែងក្លាយ ប្រាកដថាគឺត្រូវឥតខ្ចោះជាមួយអញ្ចាញ។

អត្ថបទគួរអាន៖

ត្រួតពិនិត្យដោយ

វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី · មន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

អត្ថបទដោយ Prem Satya · កែ 27/02/2023

ដាក់ធ្មេញ ឬសម្អាតធ្មេញ និងអញ្ចាញមិនបានត្រឹមត្រូវ អាចបង្កជាជំងឺមហារីកអណ្តាត

និយមន័យ​

រោគសញ្ញា​