មហារីកសួត

មហារីក​សួត​ - ក្នុង​ផ្នែក​នេះ ​បងប្អូន​អាច​ស្វែងយល់​ពី​បញ្ហា​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​កើត​ជា​ជំងឺ​មហារីក​​សួត ​ផលវិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជា​មួយ​ជំងឺប្រភេទ​នេះ ការការពារ​ និង​ការ​ព្យាបាល

ចំណេះដឹងទូទៅ

មហារីកសួត

មហារីកសួតកើតឡើងនៅពេលមានកោសិកាខុសធម្មតាដុះ និងរីកលូតលាស់ក្នុងសួត និងបង្កឡើងដោយកត្តាជាច្រើន។ តើអ្នកណាខ្លះមាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់ក្នុងការកើតមហារីក​សួត? អ្នកដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើតជំងឺមហារីកសួតមាន​ដូច​ជា៖ ១. ជក់បារី ការជក់បារីអាចបណ្តាលឱ្យយើងកើតជំងឺមហារីកសួត ព្រោះសារធាតុគីមី​នៅក្នុងផ្សែង​បារី​បំផ្លាញកោសិកាសួត និងធ្វើឱ្យជាលិកាសួតប្រែប្រួល។ ដំបូង​​​រាងកាយយើង​អាច​ជួសជុល​កោសិកាដែលខូចនោះដោយខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែយូៗទៅ កោសិកាសួត​ខូចកាន់​តែច្រើន ហើយបង្កជាមហារីក។ ២. ស្រូបផ្សែងបារី ទោះបីយើងមិនជក់បារី ការស្រូបផ្សែងបារីច្រើនក៏ធ្វើឱ្យយើងប្រឈម​កើតមហារីក​ដែរ ព្រោះ​យើង​បានស្រូបសារធាតុគីមីដែលមាននៅក្នុងផ្សែងបារី។ ៣. ស្រូបសារធាតុគីមី អ្នកដែលធ្វើការជាមួយ ឬឧស្សាហ៍ស្រូបសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួន​ដូចជា អាសបេស្តូស (asbestos) អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម អាសេនិច កាដមៀម (cadmium) ក្រូមីញ៉ូម នីកែល និងប្រេងឥន្ធនៈដូចជា សាំង ម៉ាស៊ូត ប្រេងរំអិល ប្រេងកាត ជាដើម ក៏​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីកសួត​ដែរ​។​ ចង់គណនាចង្វាក់បេះដូងលោត ចុចទីនេះ! ៤. មានសមាជិកគ្រួសារកើតមហារីកសួត អ្នកដែលមានឪពុកម្តាយ បងប្អូនបង្កើត ឬកូនដែលមានមហារីកសួត មានឱកាសខ្ពស់​ក្នុងការកើតមហារីកសួត ដោយសារកត្តាហ្សែន ឬការរស់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយគ្នា​ដែល​ស្រូប​ផ្សែងបារី ឬសារធាតុគីមីដូចគ្នា។ ៥. ស្រូបឧស្ម័នរ៉ាដុន (Radon) ឧស្ម័នរ៉ាដុនជាឧស្ម័នវិទ្យុសកម្មគ្មានពណ៌ គ្មានក្លិន ដែលបានមកពីការ​សាយភាយ​សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមពីក្នុងដី និងថ្ម។ ឧស្ម័ន​នេះអាចឡើង​មក​តាម​ដី ហើយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​អគារ​តាម​ចន្លោះ​តូចៗ និង​ស្នាម​ប្រេះៗ។ អ្នកដែល​ជក់​បារី ហើយ​បានស្រូប​ឧស្ម័ន​រ៉ាដុន​មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើត​​មហារីក​សួត​។ ៦. ធ្លាប់ព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម អ្នកដែលធ្លាប់ព្យាបាលមហារីកប្រភេទផ្សេងដោយវិទ្យុសកម្មនៅទ្រូងដូចជាហារីកសុដន់ក៏អាចមានហានិភ័យកើតមហារីកសួតដែរ។ មហារីកសួតសាហាវ តែយើងអាចការពារបាន។ ដើម្បីការពារហារីកសួតយើងត្រូវចៀសវាងការជក់បារី ស្រូបផ្សែងបារី ឬស្រូបសារធាតុគីមី។ លើស​ពីនេះទៅទៀត […]

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី មហារីកសួត

មហារីកសួត

​​របប​អាហារ​សុខភាព​មិន​អាច​ព្យាបាល​​ជំងឺ​មហារីក​សួត​បាន​ក៏​ពិត​មែន​ ប៉ុន្តែ​វា​អាច​ជួយ​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​​ការវិវត្តនៃ​ជំងឺ​ ក៏​ដូចជា​​ជួយ​គ្រប់គ្រង​រោគ​សញ្ញា​ នៅ​ក្នុង​​ករណី​ដែល​យើង​មាន​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​មួយ​នេះ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ​ គ្នា​យើង​គួរ​បញ្ចូល​អាហារ​ទាំង​នេះ​ ​ទៅ​ក្នុង​របប​អាហារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ ដើម្បី​ទទួល​បាន​​អត្ថប្រយោជន៍​ជា​ច្រើន​ចំពោះ​សុខភាព ក៏​ដូចជា​​ដើម្បី​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សួរតផង​ដែរ​។ ១. ផ្លែឈើ​ និង​បន្លែ​ចម្រុះ​ពណ៌​ ​​សារធាតុ​ប្រឆាំង​នឹង​អុកស៊ីតកម្ម​ជួយ​ទ្រទ្រង់​​រាងកាយ​ក្នុង​ការ​​ប្រឆាំង ក៏​ដូចជា​​ជួយ​ឲ្យ​ជា​សះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​។​ ​​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សួត​ ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​ដែល​មាន​សារធាតុ​ប្រឆាំង​នឹង​អុកស៊ីតកម្ម​ខ្ពស់​ អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​រោគ​សញ្ញា​បាន​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។​ ​រី​ឯ​ផ្លែឈើ​ និង​បន្លែ​ចម្រុះ​ពណ៌​ដូចជា​ប៉េងប៉ោះ ផ្លែបឺរី​ និង​ម្ទេស​ប្លោក​ មាន​ផ្ទុក​​អុកស៊ីតកម្ម​ខ្ពស់​ បើ​ប្រៀបធៀប​នឹង​បន្លែ​ និង​ផ្លែឈើ​ផ្សេង​ៗ​។ កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​មហារីក​សួត​​​​អន​ឡាញ កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​អន​ឡាញ កម្មវិធីពិនិត្យជំងឺរលាកក្រពះពោះវៀនរ៉ាំរ៉ៃអនឡាញ កម្មវិធីពិនិត្យ​សុខភាពក្រពះពោះវៀនអនឡាញ ២. គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ ​​​​​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​ គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ទាំង​មូល​ផ្ដល់​កាបូអ៊ីដ្រាត​ និង​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ជា​ច្រើន​ រួម​ទាំង​សារធាតុ​ប្រឆាំង​នឹង​អុកស៊ីតកម្ម​។​ យោង​តាម​ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​ដែល​សំបូរ​ទៅ​ដោយ​បន្លែ ផ្លែឈើ និង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ទាំង​មូល​​អាច​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ ជំងឺ​បេះដូង​ និង​​អត្រា​មរណភាព​។ ​​​ដូច្នេះ​ហើយ​ គ្នា​យើង​គប្បី​​ញ៉ាំ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ទាំងមូល​ ​ដូចជា​ ស្រូវ​សាឡី​​ ហើយ​ជ្រើសរើស​​យក​បាយ​អង្ករសម្រូប​​ ជំនួស​ឲ្យ​បាយ​ស ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។​ ៣. ប្រភព​ប្រូតេអ៊ីន​មាន​ជីវជាតិ​ ​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​ដែល​មាន​ជាតិ​ប្រូតេអ៊ីន​គ្រប់គ្រាន់​ អាច​ជួយ​ឲ្យ​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ចំនួន​កាន់តែ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​ទ្វេ​ដង​។ ប្រភព​ប្រូតេអ៊ីន​​ដែល​មាន​គុណភាព​ មាន​ដូចជា​ស៊ុត​សរីរាង្គ​ សាច់​ ផលិតផល​ធ្វើ​ពី​ទឹក​ដោះ​គោ​ និង​ទឹក​បន្លែ​ជាដើម​ ​អាច​ជួយ​បង្កើន​ម៉ាស់​សាច់ដុំ ដើម្បី​ការពារ​សាច់​ដុំ​​ពី​ការ​រួញ​ស្វិត ដែល​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​​កើត​មាន​ជំងឺ​មហារីក​​សួត​។​ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត​ ចូរ​កាត់​បន្ថយ​​ប្រូតេអ៊ីន​ខ្ពស់​នៅ​ក្នុង​ខ្លាញ់​ឆ្អែត​ ដូចជា​សាច់​ខ្លាញ់​ ​និង​សាច់​មាន់​ចៀន​ ដែល​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​រលាក​ ដោយ​ជ្រើសរើស​យក​តែ​សាច់​ក្រហម​ដែល​គ្មាន​ខ្លាញ់​ […]

មហារីកសួត

មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​យល់​ឃើញ​ថា ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សួត គឺ​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ជក់​បារី​ច្រើន​លើស​លប់ ហើយ​ក៏​មាន​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​បញ្ជាក់​ថា ជំងឺ​មហារីក​សួត​ ៩០% កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ការ​ជក់​បារី​ពិតមែន។ ចុះ​អ្នក​ដែល​មិន​ជក់​បារី​សោះ គ្មាន​ហានិភ័យ​ក្នុង​ការ​កើត​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សួត​មែនទេ? លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ាវ សុខា​ ជំនាញ​ផ្នែក​មហារីក​ និង​ឈាម​ បកស្រាយ​ថា អ្នក​ដែល​យល់​ឃើញ​ថា​មិន​ជក់​បារី​សោះ មិន​អាច​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សួត​បាន គឺ​ខុស​ទាំងស្រុងហើយ។ ត្បិត​តែមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ​ នៅ​មិន​ទាន់​មាន​ការ​បញ្ជាក់​មូលហេតុ​ច្បាស់លាស់​ពី​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សួត​ក៏​ពិត​មែន តែ​គេ​ដឹង​ថា​កត្តា​ជា​ច្រើន​ទៀត​អាច​រួម​ចំណែក​ក្នុង​ការ​កើត​ជា​ជំងឺ​មហារីក​សួត​នេះ ក្រៅ​ពី​ការ​ជក់​បារី​ ហើយ​កត្តា​ទាំង​នោះ​មាន​ដូច​ជា៖ ១. កត្តា​បំពុល​បរិយា​កាស ២. កត្តា​សារធាតុ​វិទ្យុសកម្ម​ខ្លះ ដែល​មាន​ជា​ធម្មជាតិ​ក្នុង​ដី ៣​. កត្តា​សារ​ធាតុ​គីមី​ពុល​ខ្លះ ដែល​យើង​ប្រើប្រាស់​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន​ក្នុង​ជីវភាព​រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និង​កត្តា​ផ្សេង​ទៀត​រួម​មាន៖ ការ​ឆ្លង​វីរុស ការ​ឆ្លង​ពពួក​ផ្សិត ជំងឺ​របេង តួនាទី​របស់​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​រាងកាយ​ចុះ​ខ្សោយ ប្រព័ន្ធ​អង់​ដូគ្រីន​មិន​មាន​តុល្យភាព និង​កត្តា​តំណ​ពូជ។ល។ ចំណែក​កត្តា​ហានិភ័យ ដែល​អាច​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​សួតរួមមាន៖ -​ អ្នក​ជក់បារី បង្កើន​ហានិភយ័ កើត​មហារីក​សួត ២០​ដង ច្រើន​ជាង​អ្នក​មិន​ជក់​បារី – អ្នក​មិន​ជក់​បារី បុ៉ន្តែទទួល​ផ្សែង​បារី​ពី​អ្នក​ដទៃ – ឧស្ម័ន វិទ្យុ​សកម្ម រ៉ាដុង ដែល​មាន​ក្នុង​ដី ជា​លក្ខណៈ​ធម្មជាតិ – សារ​ធាតុ អា​បេ​ស្តុស មាន​ក្នុង ភី​ប្រូ​សុី​ម៉ង់ ឬ ម្នាងសិលា… – កត្តា​ហ្សែន – អ្នក​ដែល​ធ្លាប់​ព្យាបាល​ដោយ​កាំរស្មី​លើ​ទ្រូង – […]

មហារីកសួត

និយមន័យ១- អ្វី​ទៅ​ជា​ជំងឺមហារីក​សួត? ពេល​កោសិកា​សាច់​សួត​កើន​លើស​ប្រក្រតី មិន​អាច​គ្រប់​គ្រង​បាន ​បង្កើតទៅ​ជា​ដុំសាច់​នៅ​ក្នុង​សួត​ នេះ​ហៅ​ថា​មហារីក​សួត។ មហារីកសួត មាន​ច្រើន​ប្រភេទ ​ប៉ុន្តែ​អត្ថបទ​នេះ​លើក​យកតែ ២ ​ប្រភេទ​សំខាន់ៗ​ឧស្សាហ៍​ជួប​ប្រទះ​ មក​បក​ស្រាយ​មាន៖ – មហារីក​សួត​កោសិកា​ទំហំ​តូច៖ មាន​ន័យ​ថា រូបរាង​នៃ​ដុំ​មហារីក​នៅ​មាន​សភាព​តូច ក្រោម​មីក្រូទស្សន៍។ ទោះ​ជា​មហារីក​សួត​ប្រភេទ​នេះ​កម្រ​ជួប​ប្រទះ ប៉ុន្តែ​ពិត​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង អាច​រាលដាល​លឿន​ខ្លាំង​ជាង​មហារីកសួត​ដទៃ​ទៀត។ – មហារីក​សួត​កោសិកា​ទំហំ​ធំ៖ គឺផ្អែក​លើ​ទំហំ​ដុំសាច់​ធំ​នៅ​ក្រោម​មីក្រូទស្សន៍ ខណៈ​អត្រា​កើត​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ មាន​ច្រើន​ជាង​គេ ​ប៉ុន្តែ​ល្បឿន​រីក​រាល​ដាល បែរ​ជា​យឺត​ជាង​មហារីក​ដទៃ។ យ៉ាងណា​នៅ​មាន​ប្រភេទ​មហារីក​សួត​កោសិកា​ទំហំ​តូច​ដទៃ​ទៀត អាច​កើត​មាន ​ដូចជា ​មហារីក​សួត​កោសិកា​រូបរាង​ចម្លែក ដុំ​មហារីក​ជាលិកា​ក្រពេញ​​ មហារីក​ជាលិកា​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់ និង​មហារីក​ជាលិកា​ក្រពេញ​ផ្សេង​ទៀត។ ២- កើត​ឡើង​ញឹកញាប់​ប៉ុណ្ណា? យោង​តាម​អង្គ​ការ​សុខភាព​ពិភព​លោក​ មហារីក​សួត ស្ថិត​ក្នុង​ចំណោម​ប្រភេទ​ជំងឺ​សម្លាប់​មនុស្ស​​ច្រើន​ជាង​គេ​កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១២ ដោយ​ឆក​យក់​ជីវិត​មនុស្ស​ដល់​ទៅ​ជាង ១,៥៩​ លាន​នាក់ ហើយ​តួលេខ​នេះ​រំពឹង​អាច​កើន​ឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់ ​និង​ប៉ះពាល់​​លើ​គ្រប់​វ័យ​តែ​ម្ដង។​ លើស​ពី​នេះ ពិការភាព​ដោយ​សារ​មហារីក​សួត​ ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់ការ​រស់​នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​សម្រាប់​អ្នក​ជំងឺ​ទៀត​ផង។ យ៉ាង​ណា យើង​អាច​គ្រប់​គ្រង​ស្ថាន​ភាពជំងឺ​បាន​ប្រសិន​បើ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​និង​ព្យាបាល​ទាន់​ពេល​វេលា។ គណនា BMI គណនា BMR កម្មវិធីពិនិត្យជំងឺបម្រុងទឹកនោមផ្អែមអនឡាញ កម្មវិធីពិនិត្យ​បញ្ហាលិង្គមិនឡើងរឹងអនឡាញ រោគសញ្ញា៣- រោគសញ្ញាមានអ្វីខ្លះ? ទោះ​មហារីក​សួត​ក៏​ពិត​មែន ​ប៉ុន្តែ​រោគ​សញ្ញា​មិន​មែន​បង្ក​ការ​ឈឺចាប់​លើ​សួត​មួយ​មុខ​ទេ ​អាច​មាន​លើ​រាងកាយ​ច្រើន​កន្លែង ​ព្រោះ​កោសិកា​មហារីក​អាច​រាល​ដាល​ទៅ​កន្លែង​ផ្សេង។ ម្យ៉ាង​ទៀត ​រោគសញ្ញា​លេចចេញ គឺ​ទៅ​តាម​ស្ថាន​ភាព​​ជំងឺ ខ្លះ​គ្រាន់​តែ​អស់​កម្លាំង ​តែ​អ្នក​ខ្លះ​វិញ​អាច​មាន​សញ្ញា​ដូចជា៖ – […]