home

វ័យជំទង់

វ័យ​ជំទង់ - នៅ​តែ​ដំណាក់កាល​សំខាន់​​ក្នុង​ការ​លូតលាស់​ប្រាជ្ញា ស្មារតី ​សុខភាព​ផ្លូវកាយ និង​ផ្លូវ​ចិត្ត ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​ម៉ាក់ប៉ា បន្ត​ការ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់ ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់ទង អង្កេត និង​មាន​ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហា​មិនប្រក្រតី​ណាមួយ​ដែល​អាច​កើត​ឡើង

ចំណេះដឹងទូទៅ

អត្ថបទ វ័យជំទង់

ការលូតលាស់វ័យជំទង់

ប៉ាម៉ាក់មួយចំនួនលើកឡើងថា ពេលដែលកូនលូតលាស់ដល់វ័យជំទង់ ជាវ័យដែលពិបាកចិញ្ចឹម ព្រោះជាវ័យដែលកូនៗចាប់ផ្ដើមចង់ដឹងថាខ្លួនចង់បានអ្វី ចង់សប្បាយច្រើន ចង់ស្វែងយល់ពីអ្វីដែលកើតឡើងក្នុងពិភពខាងក្រៅ។ ឈានចូលដល់វ័យជំទង់ ក្មេងខ្លះ ច្រើនជ្រើសយកមិត្តភក្ដិសំខាន់ជាងសមាជិកគ្រួសាររបស់ខ្លួន ជាហេតុអាចបណ្ដាលឲ្យដើរផ្លូវខុសក្នុងជីវិតក៏ថាបាន។ ដូចនេះ យើងជាម៉ាក់ប៉ាត្រូវចេះតិចនិកចិញ្ចឹមកូនៗវ័យជំទង់ ដើម្បីដើរផ្លូវល្អ រីករាយ ស្គាល់ពិភពខាងក្រៅ និងចេះគិតគូរពីអនាគត។ ១. ក្លាយជាគំរូល្អ តាំងពីតូចរហូតមកដល់វ័យចេះគិតជ្រៅជ្រះ កូនៗរៀនត្រាប់តាមទង្វើពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន ជាពិសេសនោះគឺម៉ាក់ប៉ា។ យើងត្រូវចាំថា សកម្មភាពបង្ហាញច្បាស់ជាងពាក្យសម្ដី។ យើងត្រូវបង្ហាញឲ្យកូនៗពីរបៀបគ្រប់គ្រងស្ថានការណ៍អ្វីមួយតាមបែបវិជ្ជមាន មិនថាភាពសប្បាយ ឬភាពពិបាកទេ និងត្រូវចេះអត់ធន់។ បែបនេះ កូនៗអាចយកគំរូតាមពេលដែលពួកគេលូតលាស់ធំទៅៗ។ ២. បង្ហាញក្ដីស្រឡាញ់ ម៉ាក់ប៉ាត្រូវបង្ហាញក្ដីស្រឡាញ់ឲ្យដូចកាលពីកូនៗនៅតូច ទោះពួកគេលូតលាស់ធំដឹងក្ដីក៏ដោយ ហើយកូនៗក៏ត្រូវការក្ដីស្រឡាញ់ពេញលេញដដែលនេះដូចគ្នា។ ការទទួលបានក្ដីស្រឡាញ់ និងភាពកក់ក្ដៅពីម៉ាក់ប៉ា អាចជាកម្លាំងចិត្តមួយភាគធំសម្រាប់ពួកគេ ឲ្យមានភាពវិជ្ជមានក្នុងខ្លួន ហើយក៏អាចបញ្ជាក់ថា យើងនឹងឈរនៅក្បែរកូនជានិច្ច។ ៣. បង្រៀនកូនឲ្យចេះអភ័យទោស ការអភ័យទោសជាមេរៀនសំខាន់មួយដែលនាំឲ្យកូនលូតលាស់ដោយភាពរីករាយ មិនមានចិត្តគុំគួន។ តាមការលើកឡើងរបស់វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញចិត្តសាស្ត្រជនជាតិអាមេរិកលោក Martin Seligman ឲ្យដឹងការមិនចេះអភ័យទោស ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងការបាក់ទឹកចិត្ត និងការថប់បារម្ភ។ លើសពីនេះ ក្មេងដែលចេះអធ្យាស្រ័យ ងាយរកភាពវិជ្ជមាននៅក្នុងជីវិតពេលកាន់តែលូតលាស់ធំទៅ និងមិនមានភាពស្មុគស្មាញច្រើន។ ៤. បង្រៀនកូនយល់ពីភាពសំខាន់នៃសុខភាព ក្នុងវ័យជំទង់ គឺជាពេលដែលត្រូវការលូតលាស់ និងវិវត្តទៅមុខយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ដូចនេះ យើងត្រូវជំរុញកូនឲ្យយល់ដឹងពីសារៈសំខាន់នៃការមានសុខភាពល្អ និងត្រូវមានរបបរស់នៅប្រកបដោយផាសុកភាព ក្នុងនោះមានការហាត់ប្រាណ […]

សុខភាពផ្លូវចិត្ត

វ័យជំទង់ គឺជាវ័យដែលត្រូវជួបនឹងការផ្លាស់ប្ដូរច្រើន ទាំងរូបរាងកាយ និងផ្នែកផ្លូវអារម្មណ៍។ នៅវ័យនេះ កូនៗក៏ចាប់ផ្ដើមទទួលសម្ពាធពីការសិក្សា និងការរំពឹងទុកនូវភាពជោគជ័យពីម៉ាក់ប៉ា ដែលជាហេតុធ្វើឲ្យកូនរងសម្ពាធ និងឆាប់ធុញទ្រាន់នឹងរឿងរ៉ាវនៅក្នុងផ្ទះ។ ក្នុងនាមជាឪពុកម្ដាយ យើងច្បាស់ជាចង់បានអ្វីល្អៗ កើតឡើងចំពោះកូន ប៉ុន្តែពេលខ្លះយើងអាចបង្កើតកំហុសមួយចំនួនធ្វើឲ្យកូនធុញ តែយើងមិនចាប់អារម្មណ៍។ ១. ប្រដៅកូនដោយមិនស្ដាប់ហេតុផលឲ្យចប់ ម៉ាក់ប៉ាមួយចំនួន មិនទាន់ស្ដាប់រឿងកូននិយាយចប់ដើម ចប់ចុងផង ចាប់ផ្ដើមទូន្មាន ប្រដៅកូនបាត់ហើយ។ ការធ្វើបែបនេះ បណ្ដាលឲ្យកូនមានអារម្មណ៍ថា ម៉ាក់ប៉ាមិនយល់ចិត្ត ហើយមិនស្ដាប់ហេតុផលច្បាស់លាស់ ជួនកាលពេលរកដំណោះស្រាយរឿងអ្វីមួយកូនសុខចិត្តសួរអ្នកដទៃ មិនព្រមរត់រកម៉ាក់ប៉ាទេ។ ២. ផ្ដល់ការវិនិច្ឆ័យកូនខុសពេល ចំពោះក្មេងៗវ័យជំទង់ ងាយទទួលផលប៉ះពាល់មិនល្អពីការរិះគន់ណាស់។ ភាគច្រើន រាល់មតិដែលយើងបញ្ចេញឲ្យកូនឮ គឺព្រោះតែយើងចង់ឲ្យកូនល្អប៉ុណ្ណោះ តែពេលខ្លះកូនៗអាចគិតខុសពីអ្វីដែលយើងសំដៅលើ ទោះពេលខ្លះ យើងគិតថារឿងតូចតាច តែកូនៗអាចយកវាដាក់ក្នុងចិត្ត ហើយចាំវារហូត។ ៣. មិនខ្វល់ពីសម្តីកូន ក្មេងៗវ័យនេះ ដឹងច្រើនជាងចាស់ៗផង។ ពួកគេចង់ឲ្យយើង យកចិត្តទុកដាក់ និងពិចារណានូវគំនិតដែលគេបញ្ចេញមក ។ ហេតុនេះ យើងមិនគួរបដិសេធ ឭធ្វើហីៗដាក់មតិរបស់កូនទេ។ យកល្អ យើងគួរសួរកូនថែមពីមតិរបស់កូន និងជំរុញពួកគេគិតឲ្យបានវែងឆ្ងាយ និងថ្លឹងថ្លែងពីផលល្អ ផលអាក្រក់របស់ពាក្យសម្តីកូនលើកឡើង។ ៤. ភ្លេចបង្ហាញកូនពីការគោរព កូនវ័យជំទង់ ស្ដាប់បង្គាប់ល្អជាងនៅពេលដែលយើងនិយាយស្រួលបួល និងបង្ហាញការគោរពដល់ពួកគេ។ យើងត្រូវរៀនសង្កេតថា ក្មេងវ័យនេះ យើងកាន់តែនិយាយពិបាកជាមួយ […]

ការលូតលាស់វ័យជំទង់

ក្មេង​ៗ​តែង​និយម​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ស្ទីល​របស់​ពួក​គេ​ជា​ញឹក​ញាប់​ ជួន​កាល​គេ​ចូល​ចិត្ត​បែប​ខ្យូត​ៗ​តែ​ពេល​ខ្លះ​ក៏​ប្ដូរ​ទៅ​ជា​បែប​ស្រគត់​ស្រគំ។ ហេតុ​នេះ​ពួក​គេ​ចូល​ចិត្ដ​សុំ​លុយ​ពី​ប៉ា​ម៉ាក់​ដើម្បី​ទិញ​សម្លៀក​បំពាក់​ថ្មី​ៗ ដែល​វា​ក៏​អាច​ចោទ​ជា​បញ្ហា​រវាង​យើង​​និង​កូន​​ព្រោះ​ថា​កូន​​​អាច​នឹង​ចំណាយ​​លុយ​ច្រើន​លើ​ខោអាវ​​របស់​ពួក​គេ។ តែ​យ៉ាង​ណា​មិញប៉ាម៉ាក់​ក៏​​កុំ​ទាន់​ព្រួយ​បារម្ភ​ តោះ​ទៅ​ស្វែង​យល់​ពី​សារៈ​សំខាន់​នៃ​ម៉ូត​សម្លៀក​បំពាក់​របស់​កូន​ៗ​បន្ដិច​​មើល។  ១- អត្ដសញ្ញាណ ពេល​កូនយើង​កាន់តែ​ចម្រើន​វ័យ​​ ពួក​គេ​តែង​ចង់​ឲ្យ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​ទទួល​ស្គាល់​ពី​រូប​រាង​ និង​ភាព​ជឿ​ជាក់​របស់​ខ្លួន​​ ហើយ​វា​ជា​រឿង​ធម្មតា​ចំពោះ​ក្មេង​ៗ​​ក្នុង​ការ​ជ្រើស​រើស​ពី​របៀប​តុប​តែង​ខ្លួន​របស់​គេ​ ដើម្បី​បញ្ជាក់​ពី​អត្ដ​ចរិក​ផ្ទាល់​ខ្លួន​​​​ដល់​​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា​បាន​​ឃើញ។ យើង​មិន​ចាំ​បាច់​ភ័យពេក​​​នោះ​ទេ​បើឃើញ​កូន​​ប្លែក​នោះ​។  អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ ប៉ាម៉ាក់​ចង់ឲ្យ​កូនអភិវឌ្ឍផ្នែកភាសាលឿន ត្រូវដឹងរឿងទាំងនេះ ប៉ាម៉ាក់មានកូន​អាយុចន្លោះ១-២ ឆ្នាំ គួរដឹង​តិចនិកចិញ្ចឹម​កូន​ទាំងនេះ ប៉ាៗមានកូនប្រុស ហាមធ្វើរឿងទាំងនេះបើមិនចង់ឲ្យកូនខ្លាច ឬអារម្មណ៍មិនល្អ ប៉ាម៉ាក់ចង់ដឹងថាអូនៗមានទេពកោសល្យលើអ្វីមួយ ត្រូវចេះសង្កេតបែបនេះ ២-ភាព​ឯករាជ្យ ការ​តុប​តែង​ខ្លួន​គឺ​ជា​មធ្យោយ​បាយ​មួយ​សម្រាប់​ឲ្យ​កូន​​បញ្ជាក់​ពី​ភាព​ជឿជាក់​របស់​ខ្លួន​។ របៀប​តុប​តែង​ខ្លួន​គឺ​ជា​វិធី​មួយ​ដែល​អាច​ឲ្យ​ពួក​គេ​ជ្រើស​រើស​ដោយ​ខ្លួនឯង ស្រប​ពេល​ដែល​ពួក​គេ​មិន​អាច​សម្រេច​ចិត្ដ​ក្នុង​រឿង​កិច្ចការ​សាលា ​ឬ​វិន័យ​ក្នុង​ផ្ទះ​បាន​។ ប៉ាម៉ាក់​​មិន​គួរ​ប្រាប់​កូន​ឲ្យ​ពាក់នេះ ពាក់​នោះ​​តាមគ្រប់ពេល​​ទេ​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​គួរ​តែ​ជួយកូន​​ជ្រើស​រើស​អ្វី​ដែល​ស័ក្ដិសម​នឹង​កូន​​វិញ​​ទើប​ល្អ​​។  ៣-ភាព​មានៈ ពេល​ខ្លះ​កូន​យើង​​អាច​ចូល​ចិត្ដ​ស្លៀក​ពាក់​ខើច​លើ​ខើច​ក្រោម​ ដោយ​សារ​តែ​ពួក​គេ​ចង់​ផ្គើន​ប៉ាម៉ាក់​ មិត្ដ​ភក្ដិ​​ឬ​សង្គម​ក៏​ថា​បាន​។ ៤-របត់សង្គម របត់​សង្គម​គឺ​ជា​មូល​ហេតុ​មួយ​ដែល​ជះ​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ខ្លាំង​លើ​ការ​ស្លៀក​ពាក់​របស់​ក្មេង​ៗ។ បើយើង​​គិត​ឲ្យ​ដិត​ដល់​នោះ​នឹង​ដឹង​ថា​ពួក​គេ​ចូល​ចិត្ដ​ស្លៀក​ពាក់​ទៅ​តាម​ម៉ូត​ដែល​សង្គម​កំពុង​ពេញ​និយម។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត​ពួក​គេ​និយម​ស្លៀក​ពាក់​តាម​គ្នីគ្នា​ និង​ស័ក្ដិ​​សម​នឹង​ឋានៈ​របស់​ខ្លួន។  ប៉ុន្ដែ​បើ​​​កូនយើង​​ស្លៀក​ពាក់​បែប​សិច​ស៊ី​​ដូច​មិត្ដ​​ភក្ដិ​​របស់​គេ​ខ្លាំង​ នោះជា​ពេល​ដែល​ម៉ាក់​​ប៉ា​ត្រូវចាំ​​ជួយ​កែ​តម្រូវហើយ​។  ៥- បុគ្គលល្បី ជន​ល្បី​ៗ​គឺ​ជា​អ្នក​និយម​ស្លៀក​ពាក់​ដេញ​តាម​សម័យ​ ដែល​ជះ​ឥទ្ធិពល​យ៉ាង​ធំ​លើ​យុវវ័យ។ ពួក​គេ​និយម​ស្លៀក​ពាក់​ទៅ​តាម​តារា​ក្នុង​ចិត្ត​ ​ដើម្បី​ឲ្យ​ដូច​ជា​ពួក​គេ​បេះ​បិត។ តារា​ល្បី​ៗ​ អ្នក​ចម្រៀង​ តារា​វ័យ​ក្មេង​ល្បី​ល្បាញ​និង​អ្នក​បង្ហាញ​ម៉ូត​ឲ្យ​ទស្សនាវដ្តី​​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​កូនយើង​​ចង់​ស្លៀក​ពាក់​ស្អាត​ៗ​ទៅ​តាម​ពួក​គេ​ហើយ​​បើ​កូន​​ចូល​ចិត្ត​តារា​បែប​ក្រុម​ៗ​ នោះ​គេ​នឹង​ប្រហែល​អាច​ស្លៀក​ពាក់​ឲ្យ​ដូច​តារា​ក្នុង​ចិត្ដ​គេ​។ ​ ៦-សម្ពាធពីមិត្តភក្តិ ប្រសិន​បើ​កូនយើង​​មិន​សូវ​ចេះ​តុប​តែង​ខ្លួន​ នោះ​វា​អាច​ធ្វើ​ក្មេង​ដទៃ​សើច​ចំអក​គេ​ព្រោះ​ថា​ក្មេង​ៗ​ជា​ច្រើន​ចូល​ចិត្ដ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ការ​ស្លៀក​ពាក់ ​ដោយ​សារ​តែហេតុនេះ ទើបកូន​យើង​​​មិន​ចង់​ឲ្យ​នរណា​សើច​ចំអក ​និង​មិន​រាប់​រក​ ក៏​កូន​យើង​ត្រូវជ្រើស​រើស​សម្លៀក​បំពាក់​តាម​បែប​ណា​មួយ​ដែរ​។

ការលូតលាស់វ័យជំទង់

បន្ទុក​ក្នុង​ការ​មាន​កូន​គឺ​ខ្លាំង​ណាស់​ ដែល​ឳពុក​ម្តាយ​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​អះ​អាង​ថា​ពួក​គាត់​បាត់​បង់​​អស់​​សេរីភាព មិនដូចកាលនៅលីវ និង​ខ្លះគិតថា​ប្រហែលជា​ធ្វើឲ្យ​ខ្លួន​​មាន​អាយុ​ខ្លីផង​​ ​ដោយ​សារ​តែ​កូន​បង្កបញ្ហា​ច្រើន​​។​ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ ការ​សិក្សា​បាន​បង្ហាញ​ថា​អាយុ​កាល​របស់​មនុស្ស​ម្នាក់​ៗតាម​ពិត​ទៅ​ត្រូវ​បាន​បន្លាយ​ឲ្យ​វែង​ដោយ​សារ​តែ​ភាព​ជា​ឳ​ពុក​ម្តាយ​​នោះ​ឯង​។​ ប្រ​ការ​នេះ​​អាច​​នឹង​ស្តាប់​​ទៅ​គួរ​​ឲ្យ​ចង់​​សើច​សម្រាប់​ឳ​ពុក​ម្តាយ​ដែល​បាន​ជួប​ប្រទះ​ និង​ឆ្លង​កាត់រឿង​លំបាកច្រើន​​ ហើយ​នៅ​តែ​ស៊ូ​ទ្រាំ​ទ្រ​នឹង​បន្ទុក​នៃ​ការ​ចិញ្ចឹម​កូន​ទាំងលំបាក​ តែ​ការ​ពិត​នៅតែជាការពិត​​។​ ១- ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ និង​លទ្ធផល​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល វេជ្ជបណ្ឌិត​ Karin Modig នៃ​វិទ្យា​សា្ថន​ Karolinska ក្នុង​ប្រទេស​ស៊ុយអែត​បាន​ធ្វើ​ការ​សិក្សា​ដើម្បី​ស្វែង​រក​ចម្លើយ​ទៅ​នឹង​​សំណួរ​​ថា​តើ​​អ្នក​ជា​ឳពុក​ម្តាយ​​ពិត​ជា​​រស់​នៅ​បាន​កាន់​តែ​យូរ​ជាង​​មនុស្ស​នៅ​លីវ​មែន​ទេ​។​ ក្រោយ​ពី​វិភាគ​​មូល​ដ្ឋាន​​ទិន្ន​ន័យ​​នៃ​​ប្រជា​ជន​ស៊ុយ​អែត​​​ហើយ​ ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​​​នៅ​ចន្លោះ​​ឆ្នាំ​១៩១១ និង​ឆ្នាំ​ ១៩២៥ បុរស​ដែល​មាន​កូន​អាច​រស់​នៅ​បាន​ពីរ​ឆ្នាំ​យូរ​ជាង​បុរស​ដែល​​គ្មាន​កូន​​។​ ចំណែក​ភាព​ខុស​គ្នា​នៅ​លើ​ស្ត្រី​គឺ​ ១​,៥ ​ឆ្នាំ​។​ ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​សាស្ត្រា​ចារ្យ​ Esben Agerbo និង​សហ​សេវិក​របស់​គាត់​។​ ពួ​ក​គាត់​សម្លឹង​មើល​ទៅ​ក្នុង​គូ​ស្វាមី​ភរិយា​គ្មាន​កូន​សរុប​ចំនួន​ ២១ ២៧៦ នាក់​ដែល​បាន​ទៅ​​​​គ្លីនិច​​​បង្ក​កំណើត​​សប្ប​និមិត្ត​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៩៤ និង​នៅ​ត្រឹម​ឆ្នាំ​ ២០០៥ មាន​ស្ត្រី​ ៩៦ នាក់​ និង​បុរស​ ២២០​ នាក់​បាន​ស្លាប់​។ ចេញ​ពី​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នេះ​ គេ​​អាច​ធ្វើ​ការ​សន្និដ្ឋាន​ថា​ស្ត្រី​ដែល​គ្មាន​កូន​ទំនង​ឆាប់ស្លាប់ជាងស្រ្តីដែល​មានកូន​​ ហើយ​បុរស​ដែល​គ្មាន​កូនក៏​​ទំនង​ជាឆាប់​​ជាង​ពីរ​ដង​ធៀប​នឹង​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ណា​ដែល​មាន​កូន​។ អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ៖ បញ្ចេញញើសច្រើន ខ្វះជាតិទឹក ញ៉ាំភេសជ្ជៈទាំងនេះបំពេញជាតិទឹកបានលឿន អាកាសធាតុក្ដៅ ញ៉ាំបន្លែ ផ្លែឈើ ទាំងនេះអាចជួយបំពេញជាតិទឹកបានល្អ ត្រូវ​ដឹង ក្មេង​ខ្វះជាតិ​ទឹក​មាន​អី​សម្គាល់? ហេតុផល​ […]

ការលូតលាស់វ័យជំទង់

ជាម៉ាក់ ជាប៉ាគេ អ្នក​ណា​មិន​ចង់​ឲ្យ​កូន​ឯង​ស្អាត ពិសេស​មាន​កូន​ស្រី ច្បាស់​ជា​ចង់​ឲ្យ​មើល​ទៅ​បើ​មិន​បាន​លើស​គេ ក៏​ចុះ​ចំណោម​គេ​ខ្លះ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ចង់​ស្អាត ក៏ស្អាត​ចុះ កុំ​ទម្លាប់​កូន​ឲ្យប្រើ​គ្រឿង​សម្អាង​តាំង​វ័យ​ក្មេង​ឲ្យសោះ ព្រោះ​ការ​សិក្សា​ថ្មីរក​ឃើញ​ថា សារធាតុ​គីមី​ក្នុង​គ្រឿង​សម្អាង និងទឹក​អប់ ជា​មូលហេតុនាំ​ឲ្យ​ក្មេង​ស្រី ឆាប់​ពេញ​វ័យ​មុន​អាយុ នាំ​ឲ្យ​ក្មេង​រង​ផល​ប៉ពាល់​ពី​ជំងឺ​កាច​សាហាវ​ជាច្រើន​ទៅ​ថ្ងៃ​មុខ។ គ្រប់​ការ​ ឬពេញ​វ័យ​មុន​អាយុ ជា​មូលហេតុ​តូច​មួយ រួម​ចំណែក​ធ្វើ​ឲ្យ​អត្រា​ប្រឈម​ មហារីក និង​មហារីកក្រពេញ​អូវែ​ កើត​លើ​ក្មេង​ស្រី និង​មហារីក​ពង​ស្វាស ​កើត​លើ​ក្មេង​ប្រុស​កើន​ឡើងខ្លាំង។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​ បាន​ផ្ដោត​អារម្មណ៍​លើ​កម្រិត​សារធាតុ​គីមី ​ភាគច្រើន​មាន​ក្នុង​ផលិតផល​ថែរក្សា​សម្រស់ និង​ផលិតផល​ប្រើប្រាស់​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ក្នុង​គ្រួសារ ដែល​ស្រីៗ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ និង​ក្មេង​ៗមាន​អាយុ ៩ឆ្នាំ និយម​ប្រើ​ប្រាស់។ ជា​ទូទៅ​ ក្មេង​ៗ​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​ការ​លូតលាស់​លើ​សរីរាង្គ​ ដូច​ជា​ដើមទ្រូង ដុះ​រោម ពងស្វាស និង​មាន​វដ្ត​រដូវ ក្នុង​ចន្លោះ​ពី​អាយុ ៩-១៣ ឆ្នាំ ខណៈ​ការ​សិក្សា​រក​ឃើញ​ថា ក្មេង​ស្រី​មាន​ផ្ទុក​សារធាតុ​គីមី​ខ្ពស់​តាំង​ពី​ក្នុង​ផ្ទៃ ឬ​នៅវ័យ ៩ឆ្នាំ មាន​ការ​លូតលាស់​ពេញវ័យ​មុន​កាល​កំណត់ ២ ខែ។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ ក៏​បាន​ជ្រើសរើស​ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ ១៩៩៩ ដល់ ២០០០ ពី​តំបន់​កសិកម្ម​មួយ​នៅ​រដ្ឋ California ដោយ​ប្រមូល​តេស្ត​ទឹក​នោមទៅ​ពិនិត្យ​រក​សារធាតុ​គីមី​ដែល​មាន​ជាប់ទាក់​ទង ដូចជាជាតិ Diethyl, […]

វ័យជំទង់

រឿង​ចិញ្ចឹម​កូន មិន​មែន​ងាយ​ស្រួល​ទេ ​ជា​ប៉ាម៉ាក់​គេ ទើប​ដឹង​ច្បាស់។ បារម្ភ​គ្រប់​រឿង ចាប់​តាំង​ពី​ដឹង​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ រហូត​ដល់​កូន​ធំដឹង​ក្តី កាន់​តែ​បារម្ភ​ខ្លាំង​ទៀត ពិសេស​ប៉ាម៉ាក់​មាន​កូន​ស្រី ខ្លាច​នេះ​ខ្លាច​នោះ បើ​កូន​តាម​គន្លង​មិន​អីទៀត ប៉ុន្តែ​បើ​កូន​ដើរ​ផ្លូវ​ខុស​ ច្បាស់​ជា​វីវរ​ហើយ។ អនាគត​កូន មួយ​ភាគ​ធំ​​ជា​ទំនួល​ខុស​ត្រូវ​របស់​ប៉ាម៉ាក់ បើ​មិន​ចង់​ឲ្យកូនស្រី​ដើរ​ខុស​ផ្លូវ ពិសេស​រឿង​ស្នេហា អាច​ស្វែង​យល់​ចំណុច​ខាង​ក្រោម​សិន។ ១- រក​ឲ្យ​ឃើញ​រឿង​ហេតុ​ ម៉ាក់​ប៉ា​គួរ​មានពេល​វេលា​ស័ក្តិសម​ណា​មួយ និយាយ​ជា​មួយ​កូន ហើយ​ស្ដាប់​រឿង​ក្នុង​ចិត្ដ​របស់​កូន ដោយ​គ្មាន​ការ​រំខាន​ពី​អ្នក​ផ្សេង។ ២- បង្រៀន​កូន​ពី​ទំនាក់​ទំនង​ស្នេហា គួរ​ពន្យល់កូនពី​របៀប​ជ្រើស​រើស​ដៃ​គូ ឲ្យ​ស្គាល់​ទំនាក់​ទំនង​ល្អ ការ​ស្រលាញ់​សម្រាប់​មនុស្ស​ពីរ​នាក់​ ចេះ​គោរព​គ្នាឲ្យ​តម្លៃ​គ្នា និង​ចេះ​ទុក​ពេល​វេលា​ឲ្យ​គ្នាសម្រាប់​គ្រួសារ ឬ​មិត្ដ​ភ័ក្ដិ មិន​មែន​គ្រប់​គ្រងកូន​ស្រី បិទ​សិទ្ធិគ្នាគ្រប់​ពេល​វេលា​​ទេ។ បើ​ដៃ​គូ​សង​ខាង​មិន​ចេះ​គោរព​គ្នា អាច​នឹង​ឈាន​ដល់​ការ​ប្រើ​ហឹង្សា​ញឹក​ញាប់ ស្រលាញ់​លើស​កម្រិត និង​ឈាន​ដល់​ការ​បង្ខំ​ឲ្យ​រួម​ភេទ​ទៀត​ផង ដែល​ទាំង​នេះ គឺ​ជា​សញ្ញា​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​ស្នេហា​មិន​ល្អ។ អត្ថបទ​ពាក់ព័ន្ធ៖ ជា​ឪពុកម្ដាយ គួរ​ចែកឲ្យ​ដាច់​​ភាព​ខុស​គ្នា​រវាង​ក្មេង​ជំទង់ ​និង​ជិតជំទង់ កូន​បាក់​ទឹក​ចិត្ត ប៉ាម៉ាក់​មិន​ដឹង​ធ្វើ​ម៉េច អាន​អត្ថបទ​នេះ​សិន ៣- លើក​ទឹក​ចិត្ដ​កូនៗ ប៉ាម៉ាក់អាច​ព្យាយាម​ជួយ​កូនស្រី ដោយ​សាក​សួរ​ពី​អារម្មណ៍​នាង​កំពុង​មាន លើក​ទឹក​ចិត្ដ​ដល់​កូន ព្រោះ​កូនគួរ​ទទួល​បាន​ការ​ស្រលាញ់​ដ៏​កក​ក្តៅ​មួយ។ គ្មាន​មូលហេតុ​ណា ត្រូវ​ឲ្យ​កូន​រង​គ្រោះ​​នោះ​ទេ ប៉ុន្ដែ​ករណី នាង​មិន​ចង់​និយាយ​ពី​រឿង​នេះ ប៉ាម៉ាក់​ក៏​មិន​គួរ​បង្ខំ​កូន​ដែរ គួរ​រង់​ចាំ​រហូត​ដល់​នាង​អាច​ធ្វើ​ចិត្ដ​បាន។ ៤- បង្រៀន​នាងឲ្យ​យល់​ពី​ទំនាក់​ទំនង​មិន​ល្អ ត្រូវ​ប្រាកដ​ថា កូន​យល់​ច្បាស់​ពី​ផល​វិបាក​ដោយ​សារ​ទំនាក់​ទំនង​មិន​ល្អ ដែល​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​នាង​ឆ្លង​ជំងឺ​កាមរោគ ថ្លោះ​ធ្លោយ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន […]

ការលូតលាស់វ័យជំទង់

បើ​ទោះ​បី​ជា​ចរិត​លក្ខណៈ​របស់​ក្មេង​ជំទង់ (ចាប់​ពី​អាយុ​១២​ឆ្នាំ​ឡើង)​និង​ក្មេង​អាយុ​ក្បែរ ជំទង់ (អាយុ​ក្រោម ឬ​ក្បែរ ១២ ឆ្នាំ) មាន​ភាព​ប្រហាក់​ប្រហែល​គ្នា​ក៏​ដោយ។ តាម​ពិត​ទៅ​បើ សង្កេត​ឲ្យ​ច្បាស់ នឹង​ឃើញ​ភាព​ខុស​គ្នា​របស់​ពួក​គេ​ទាំង​ការ​គិត អារម្មណ៍ រូបរាង​ ឬ​អត្តចរិត​ជាដើម។ ១- ភាពខុសគ្នាផ្នែករាងកាយ អាយុ​ពេញ​វ័យ​ឬ "គ្រប់ការ" របស់​ក្មេង​ៗ​សុទ្ធ​តែ​ខុសៗ​គ្នា ក្មេង​ខ្លះ​គ្រប់​ការ​តាំង​ពី​អាយុ​១០​ឆ្នាំ​ម្ល៉េះ។ ក្មេង​ដែល​មាន​អាយុ​ក្បែរ​ជំទង់​ហើយ​នោះ​តែង​មាន​ការផ្លាស់ប្ដូរ​ផ្នែក​រាង​កាយ និង​អារម្មណ៍​លឿន​គួរ​ឲ្យ​កត់​សម្គាល់ បើ​ធៀប​ជាមួយ​ការ​វិវត្តរបស់​ក្មេង​ជំទង់​ឈាន​ទៅ​រក​អាយុ​២០​ឆ្នាំ។ ២- ភាពខុសគ្នាផ្នែកអារម្មណ៍ ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ផ្នែក​អារម្មណ៍​នេះ​ពិត​ជា​ពិបាក​ណាស់ ចំពោះ​ក្មេង​អាយុ​ក្បែរ​ជំទង់។ ពួក​គេ​អាច​មើល​ទៅ​ស្ងប់​ស្ងាត់ និង​ចាស់​ទុំ តែ​ពេល​ខ្លះ​ក៏​ចេញ​ចរិត​ដូច​កូន​ក្មេង​ភ្លាម​ៗ​ទៅ​វិញ។ មិនតែ​ប៉ុណ្ណោះ​ពួក​គេ​ចាប់​ផ្ដើម​មើល​ឃើញ​ចំណុច​ខ្សោយ និង​កំហុស​របស់​ឪពុក​ម្ដាយ។ ការ​ដឹង​ថា​ឪពុក​ម្ដាយ​គេ​មិន​ល្អ​ឥត​ខ្ចោះ​ដូច​អ្វី​ដែល​គេ​តែង​គិត​នោះ អាច​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​គេ​តក់ស្លុត ឬមាន​អារម្មណ៍​ផ្សេង។ តែ​បញ្ហា​ទាំង​នេះ​កើត​ឡើង​តែ​២​ឬ៣​ឆ្នាំ​ប៉ុណ្ណោះ រហូត​ដល់​ពួក​គេ​ឈាន​ដល់​វ័យ​ជំទង់។ ពេល​នោះ​គេ​អាច​ទន្លាប់​ខ្លួន​និង​ទទួល​ស្គាល់​រឿង​បាន​ច្រើន ហើយ​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ក៏​រឹង​មាំ​ជាង​មុន​ដែរ។ ៣- ការ​តវ៉ា​ចង់​បាន​ឯករាជ្យ​ភាព ទាំង​ក្មេង​ជំទង់ និងក្បែរ​ជំទង់​ចង់​បាន​ណាស់​ការ​ឯករាជ្យ​លើ​ខ្លួន​ឯង។ ក្មេង​ក្បែរ​ជំទង់​មួយ​ចំនួន​ធំ​ចង់​បាន​ទាំង​២​គឺ ឯករាជ្យ​ និង​ការ​នាំ​ផ្លូវ​ពី​ឪពុក​ម្ដាយ​ក្នុង​ពេល​តែ​មួយ។ តែ​គេ​កាន់​តែ​មិន​ចង់​បង្ហាញ​ភាព​ស្និទ្ធ​ស្នាល​ជាមួយ​ឪពុក​ម្ដាយ​ជាពិសេស​ក្នុង​ទី​សាធារណៈ​ឬ​នៅ​មុខ មិត្តភ័ក្ដិ​គេ។ ឯ​ក្មេង​ជំទង់​វិញ​មាន​ទំនោរ​ទៅ​រក​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​អំណាច​ទៅ​វិញ យ៉ាង​ណា​មិញ​ពួក​គេ​មាន​ទំនុក​ចិត្ត​ក្នុង​ខ្លួន​និង​មិន​ងាយ​ធ្លាក់​ក្នុង​សម្ពាធ​មិត្ត​ភក្ត្រ​ដូច​ក្មេង​មិនទាន់​ជំទង់​ឡើយ។ ៤- ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​អត្តចរិត ការ​សិក្សា​ផ្នែក​ទី​ផ្សារ​ទូទៅ​ចំពោះ​ក្មេង​ទាំង​២​វ័យ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​នូវ​ភាព​ដូច​គ្នា ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ការ​សិក្សា​ផ្នែក​ទី​ផ្សារ​អេឡិចត្រូនិក​បាន​បង្ហាញ​ថា ក្មេង​ក្បែរ​ជំទង់​មាន​ទំនោរ​ទៅ​រក​ការ​លេង​ហ្គេម ពេល​ដែល​ក្មេង​ជំទង់​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​ប្រព័ន្ធ​សង្គម​ច្រើន​ជាង។ ខណៈ​ដែល​ពួក​គេ​ឈាន​ដល់​វ័យ​ជំទង់​ហើយ​នោះ គេ​តែង​ចាប់​អារម្មណ៍​លើ​ការ​ប្រាស្រ័យ​ទាក់​ទង​ជាមួយ​អ្នក​ដទៃ។ ៥- ភាព​ខុស​គ្នា​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផ្នែក​ខួរ​ក្បាល អ្នក​ជំនាញ​ជឿ​ថា​មុន​អាយុ​គ្រប់​ការ ខួរ​ក្បាល​មាន​ការ​លូតលាស់​យ៉ាង​រហ័ស​គួរ​ឲ្យ​កត់​សំគាល់។ ខួរ​ក្បាល​របស់​ក្មេង​ធ្វើ​ការ​​ពេញ​ទំហឹង​ក្នុង​ការ​ផលិត​កោសិកា​ខួរ​ក្បាល និង​ផ្លូវ​បញ្ញា​ថ្មីៗ។ បន្ទាប់​ពី​ឈាន​ដល់​វ័យ​ជំទង់​ហើយ […]

x