ជំងឺមហារីក

ជំងឺ​មហារីក ​- បែង​ចែក​ជា​ដំណាក់​កាល​ទី១ រហូត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ។ ​មហារីក​បើ​សិន​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ គឺ​អាច​ព្យាបាល​ជា​សះស្បើយ។ ជំងឺ​មហារីក​​អាច​កើត​គ្រប់​កន្លែង​ក្នុង​រាងកាយ។ ​មហារីក​ដែល​មាន​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​មាន ​មហារីកសួត ​មហារីកពោះវៀនធំ ​មហារីកក្រពះ ​មហារីកមាត់ស្បូន ​មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ​មហារីកថ្លើម ​មហារីកស្បែក ​មហារីកសុដន់ ​មហារីកឆ្អឹង ​មហារីកប្លោកនោម ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ​មហារីកក្រពេញអូវែ ​មហារីកឈាម ​មហារីកលំពែង ​មហារីកកូនកណ្តុរ ​ដុំមហារីកខួរក្បាល ​មហារីកក្បាលនិងក ​មហារីកផ្សេងទៀត ព្រម​ទាំង​មូលហេតុ ​ដំណាក់កាល ​ផល​វិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​មហារីក ​និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺមហារីក

អ្នកជំងឺមហារីកសួតកម្រិតដំបូងភាគច្រើន មិនបង្ហាញរោគសញ្ញាសម្គាល់​ថា​ជាមហារីកនោះទេ ដរាបណាមិនទាន់វិវត្ដឈានដល់ដំណាក់​កាលរីករាលដាល ប៉ុន្ដែក៏មិនមែនទាំងអស់នោះដែរ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួនតូច ក៏បង្ហាញរោគសញ្ញា​បន្ដិចបន្ដួច ឬរោគសញ្ញាជំងឺសួតដទៃទៀត ស្ថិតក្នុងការសង្ស័យ ខណៈអ្នកជំងឺភាគច្រើន មិនសូវចាប់អារម្មណ៍។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ដោយសារតែជំងឺមហារីកសួតដំណាក់កាលដំបូងកម្របង្ហាញរោគសញ្ញា ដូច្នេះអ្នកជំងឺ ក៏ពិបាកនឹងកំណត់សម្គាល់​ខ្លួនឯងថាត្រូវពិនិត្យស្វែងរកជំងឺនេះ​ណាស់​។ ប៉ុន្ដែមានករណីគួរសង្ស័យមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងជីវិតរស់នៅអ្នកជំងឺ ដូចជាការជក់បារី ដែលមានរយៈពេលយូរ និងលក្ខខណ្ឌសុខភាពសួតផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងការសង្ស័យ ហើយអាចបង្ករោគសញ្ញាទូទៅគួរចាប់អារម្មណ៍បំផុត មានដូចខាងក្រោម៖ ការក្អកដែលមិនបាត់ ឬ កាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ក្អកចេញឈាម ឬមានកំហាកពណ៌ច្រែះ ការឈឺទ្រូងនៅពេល ដកដង្ហើមវែងៗ ក្អក ឬសើច ថប់ៗដង្ហើម បាត់បង់ចំណង់អាហារ ការស្រកទម្ងន់ មានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងឬខ្សោយ ការឆ្លងមេរោគដូចជារលាកទងសួត ជំងឺរលាកសួតដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយ​ ប៉ុន្មានចំណុចខាងលើ អ្នកជំងឺអាចស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទើបតែចាប់ផ្ដើម ហើយក៏ជាពេលវេលាដែលអ្នកជំងឺត្រូវស្វះស្វែងរកជំនួយពីគ្រូពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យពិគ្រោះ និងព្យាបាល។ ដំណាក់កាលនេះ អ្នកជំងឺមានភាគរយច្រើនអាចជាសះស្បើយបានលឿន។ ប៉ុន្ដែប្រសិនបើអ្នកជំងឺ មិនសូវចាប់អារម្មណ៍យកចិត្ដទុកដាក់នឹងអាការៈទាំងនេះទេ នឹងអាច​ឈានដល់ដំណាក់កាល​កោសិកា​មហារីក​រាលដាលទៅផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ នោះនឹងវិវត្ដទៅជាធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​អាចបង្ហាញអាការៈដូចជា៖ ឈឺឆ្អឹង (ដូចជាឈឺខ្នង ឬត្រគាក) ក្អកមានធ្លាក់ឈាម […]

សំណួរ​ដែល​សួរ​ញឹកញាប់​បំផុត

ជំងឺមហារីក

Icon Chevron

មហារីកជាជំងឺដែលកើតឡើងនៅពេលកោសិកាមិនប្រក្រតីនិងបំផ្លាញជាលិការាងកាយធម្មតា។ កោសិកាទាំងនេះលូតលាស់មិនអាចគ្រប់គ្រងបានហើយអាចរាលដាលទៅជាលិកាផ្សេងៗនៅក្នុងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយដែលជាដំណើរការមួយដែលហៅថា មេតាប៉ូលីស(Metastasizing) ។

អ្នកណាខ្លះ​អាចកើតមហារីក?

Icon Chevron

ចម្លើយខ្លី៖ អ្នកណាក៏អាចកើតមហារីកដែរ។ មានកត្តាមួយចំនួនដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក។ កត្តាទាំងនេះរួមមានអាយុ​ ហ្សែន និងចំពោះប្រភេទមហារីកមួយចំនួន ការប្រឈមមុខនឹងកត្តាជាក់លាក់មួយ។ ៩ ករណីក្នុងចំណោម ១០ ករណីនៃជំងឺនេះ ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើមនុស្សដែលមានអាយុលើសពី ៥០ ឆ្នាំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរពី ៥ ទៅ ១០ ភាគរយនៃជំងឺមហារីកត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹង ហ្សែនដែលទទួលបានពីពុកម្តាយ។ ការ​រស់នៅ និងការប៉ះពាល់បរិស្ថានក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីកផងដែរ ៖ ការចំណាយពេលច្រើនក្រោមពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយគ្មានការការពារពីកាំរស្មី ក៏​អាចនាំឱ្យកើតមហារីកស្បែក​ដែរ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ក៏អាចបណ្តាលឱ្យកើត មហារីកសួត មាត់ បំពង់កនិងសរីរាង្គ​ ដទៃទៀតផងដែរ។

ជំងឺមហារីក អាចព្យាបាលបានទេ?

Icon Chevron

មិនទាន់មានវិធីព្យាបាលជំងឺមហារីកឲ្យជាសះស្បើយ​នៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺ​ដែល​​ធ្លាប់បានព្យាបាលជំងឺមហារីកមួយចំនួន ភាគច្រើន​​បានធូរស្បើយ មានន័យថាគាត់​លែងមានរោគសញ្ញាមហារីកទៀតហើយ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួន​មានសំណាងដែលអាការៈ​ធូរស្បើយ​ ប៉ុន្តែអ្នក​ជំងឺ​ផ្សេងទៀតស្ថានភាព​​ជំងឺ​​​ កោសិកាមហារីកអាចលូតលាស់នៅក្នុងសរីរាង្គផ្សេងទៀតហើយបង្កើតជាដុំសាច់ថ្មីដែលបង្ខំឱ្យឆ្លងកាត់ការព្យាបាលម្តងទៀតដោយ​ជម្រើស​ផ្សេងៗ។

បើមហារីកកាចសាហាវ តើ​យើងអាចការពារខ្លួន​កុំឲ្យកើត​ជំងឺនេះបានទេ?

Icon Chevron

មិនមានវិធីប្រាកដក្នុងការការពារខ្លួនពីមហារីកទេ ប៉ុន្តែមានជំហានជាក់លាក់ដែលយើង​អាចអនុវត្តដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺនេះ​បាន។ ការរក្សារបបអាហារដែលសំបូរសារធាតុចិញ្ចឹម កាត់បន្ថយសាច់ក្រហម(សាច់គោ) កាត់បន្ថយបង្អែម ជៀសឆ្ងាយពី ថ្នាំជក់​ និងស្រា​ និងជៀសពីការត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យវាក៏អាចបន្ថយអត្រាហានិភ័យបានមួយចំណែក។ វ៉ាក់សាំងនិងឧបករណ៍ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ក៏ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យមហារីកផងដែរ។ វ៉ាក់សាំង HPV អាចការពារការឆ្លងមេរោគមហារីកមាត់ស្បូន ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំងឺមហារីក ៦ ប្រភេទ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការមកធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកជាប្រចាំ អាចជួយរកឃើញជំងឺមហារីកមុនពេលវាបង្កជារោគសញ្ញា ធ្វើឱ្យងាយស្រួលក្នុងការព្យាបាលដោយជោគជ័យនិងបង្កើនឱកាសនៃការជាសះស្បើយឡើងវិញ។

​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​អាចព្យាបាលម៉េចខ្លះ?

Icon Chevron

វិធីព្យាបាលមហារីកទូទៅមាន ៣ គឺ ៖ ការវះកាត់ ការព្យាបាលដោយប្រើគីមី និងការព្យាបាលដោយកាំរស្មី។ អ្នកជំងឺមហារីកអាចឆ្លងកាត់ការព្យាបាលណាមួយក្នុងចំណោមវិធីទាំងនេះ។ ការសម្រេចចិត្តលើផែនការព្យាបាល អាស្រ័យលើកត្តាដូចជាប្រភេទមហារីក ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលណា ព្រមទាំងការពិចារណាផ្សេងទៀតដូចជាសុខភាពទូទៅនិងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន។ ការ​រក​ឃើញជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកដោយផ្តល់នូវវិធីជាច្រើនទៀតក្នុងការព្យាបាលអ្នកដែលមានជំងឺមហារីក។ វិធីព្យាបាលមាន ការប្តូរកោសិកាដើម ការព្យាបាលដោយប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងការព្យាបាលតាមថ្ងៃកំណត់ ជាធម្មតាវិធីចុងក្រោយត្រូវបានផ្សំជាមួយការព្យាបាលផ្សេងទៀតដូចជាគីមី។

ជំងឺមហារីកអាចឆ្លង​អត់?

Icon Chevron

ជំងឺ​មហារីកមិន​អាចឆ្លង​ទេ ទោះជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​ជា​មួយ​និង​អ្នក​ជំងឺ ចែករំលែកអាហារ ឬថើប។ ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​ដែល​យើង​​ស្រលាញ់​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ កុំខ្លាច​និង​ការ​ទៅ​ជួប​ ​ឬ​ចំណាយ​ជាមួយ ព្រោះ​គាត់​​ត្រូវ​ការ​អ្នក​នៅ​ក្បែរ​ជាពិសេស​នៅ​កំឡុង​ពេល​ដែល​កំពុង​ព្យាបាល។

ដុំសាច់ជាអ្វី?

Icon Chevron

ដុំសាច់កើត​ឡើងនៅពេលកោសិកាបែកចេញហើយលូតលាស់លើស។ ដុំសាច់អាច ស្លូត (មិនមែនមហារីក) ឬកាច (មហារីក) ។

ជំងឺមហារីកមានប៉ុន្មានដំណាក់កាល?

Icon Chevron

នៅពេលដឹងថា​មាន​ការលូតលាស់នៃ​ជំងឺមហារីក គ្រូ​ពេទ្យនឹងធ្វើតេស្តដើម្បីកំណត់ថាតើមហារីកមានទំហំប៉ុនណា អាចនិង​រាលដាលដល់សរីរាង្គផ្សេងៗដែរឬទេ។ វា​សំខាន់ណាស់​ដើម្បីកំណត់ពីវិធីព្យាបាលឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ និងការជាសះស្បើយឡើងវិញ។ ប្រភេទមហារីកភាគច្រើនមានបួនដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី ១ (១) គឺជាមហារីកដំណាក់កាលដំបូងមានន័យ ថាវាមិនបានរាលដាលដល់ជាលិការាងកាយនៅក្បែរនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ២ និងទី ៣ (២ និង ៣) នៅតែជាមហារីកដំណាក់កាលទាបដែលអាចរីកកាន់តែជ្រៅទៅ ៗ នៅជាលិកាក្បែរ ៗ ប៉ុន្តែមិនទាន់រីករាលដាលដល់សរីរាង្គដទៃទៀតនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ៤ (៤) គឺជាជំងឺមហារីកកម្រិតខ្ពស់ ឬជាដំណាក់កាលចុងក្រោយ ​ឬមហារីករាលដាលមានន័យថាមហារីកបានរាលដាលដល់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ។

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី ជំងឺមហារីក

មហារីកផ្សេងទៀត

មហារីកភ្នាសក្នុងស្បូន និងមហារីកមាត់ស្បូនសុទ្ធតែ​កើតនៅ​ស្បូនរបស់​ស្រ្តីដែលជាសរីរាង្គបន្តពូជ​។ តើ​មហារីកទាំងពីរនេះខុសគ្នាបែបណា? ហើយ​មហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនអាចព្យាបាលជាដែរឬទេ? គួរបង្ការបែប​ណា? សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត គាន់ អូន ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី និង​ជាប្រធានមន្ទីរពហុព្យាបាល និង​សម្ភព​ត្បូងពេជ្របានលើកឡើងថា ស្រទាប់ស្បូន​ស្រ្តីមាន ៣ គឺស្រទាប់ក្នុង ស្រទាប់សាច់ស្បូន និង​ស្រទាប់ serosa ហើយមហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនកើតឡើង​នៅស្រទាប់ក្នុងរបស់ស្បូន​ដោយសារ​កោសិកា​នៅក្នុងស្រទាប់ក្នុងរបស់ស្បូនមានការបំរែបំរួលខុសធម្មតា ហើយបង្កើតបានជាមហារីក។ មហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនអាចហៅម្យ៉ាងទៀតបានថាមហារីកស្បូន ឬតួស្បូន​ ព្រោះកើត​ឡើងនៅក្នុង​ស្រទាប់​របស់ស្បូន ប៉ុន្តែចាប់ផ្តើមនៅស្រទាប់​ក្នុង ហើយខុសពីមហារីកមាត់ស្បូន​ដោយ​មហារីក​មាត់​ស្បូនកើត​តែនៅស្រទាប់កោសិកានៅលើមាត់ស្បូនប៉ុណ្ណោះ។ រោគសញ្ញារបស់មហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនមានដូចជា៖ ធ្លាក់ឈាមក្រោយវ័យអស់រដូវ ធ្លាក់ឈាមរដូវច្រើនខុសធម្មតា ឬមករដូវយូរថ្ងៃ (ចំពោះស្រ្តីក្នុងវ័យបន្តពូជ) ពេលណាត្រូវទៅជួបពេទ្យ? បើស្រ្តីមានរោគសញ្ញាដូចបានរៀបរាប់ខាង​លើ ស្រ្តីគួរប្រញាប់ទៅជួប​គ្រូពេទ្យដើម្បីធ្វើការពិនិត្យស្បូនឱ្យដឹងថា ស្រទាប់​ក្នុង​ស្បូន​មានបញ្ហាអី ជាការធ្លាក់ឈាមដោយសារ​ការ​បំរែបំរួល​អ័រម៉ូន ស្រទាប់ក្នុងស្បូនឡើងក្រាស់ ឬមាន​ដុំសាច់ក្នុងស្បូន។ បន្ទាប់មក គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការច្រឹបយកដុំសាច់ហ្នឹងទៅពិនិត្យមើល។ បើ​ដុំ​សាច់នោះ​ជា​កោសិកា​បំរែបំរួល​មិនធម្មតា នោះគ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការព្យាបាល តែបើដុំសាច់នោះជាកោសិកាបំរែបំរួលធម្មតា គ្រូពេទ្យនឹងធ្វើការតាមដានបន្ត។ សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត គាន់ អូន ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសួត ចុចទីនេះ! តើមហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនអាចព្យាបាលបានដែរឬទេ? ជាទូទៅបើសិន​ស្រ្តីធ្វើប្រទះ​ឃើញបានទាន់​ពេលវេលា គ្រូពេទ្យអាចព្យាបាលជាសះស្បើយដោយធ្វើការកោសសាច់មហារីកចេញ ឬធ្វើការកាត់​ស្បូនចេញតែម្តង។ ប៉ុន្តែបើស្រ្តីបណ្តែតបណ្តោយឱ្យមហារីកភ្នាសក្នុងស្បូនរីករាលដាលចេញផុតពីតួស្បូនដល់សរីរាង្គ​ជិតខាង នោះនឹងមានការពិបាកក្នុងការព្យាបាល។ បើព្យាបាលត្រូវប្រើវិធីវះកាត់ ចាក់គីមី ឬ​ប្រើ​អ័រម៉ូន​ដែលត្រូវចំណាយថវិកាអស់ច្រើន ហើយមិនសង្ឃឹមថាព្យាបាលជាទេ។ [embed-health-tool-bmi] លោកសាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិតបានបន្ថែមថា ដើម្បីកាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​កើត​មហារីក​ភ្នាស​ក្នុងស្បូន […]

មហារីកមាត់ស្បូន

តេស្តកៀសកោសិកាមាត់ស្បូនអាចជួយឱ្យស្រ្តីរកឃើញកោសិកាមិនប្រក្រតី​នៅក្នុងមាត់ស្បូន មុនពេលកោសិកានោះក្លាយជាមហារីក។ ក្នុងអំឡុងពេលធ្វើតេស្ត គ្រូពេទ្យនឹងកៀស​យក​កោសិកា​ពី​មាត់ស្បូន​ស្រ្តីយកទៅពិនិត្យនៅក្រោមមីក្រូទស្សន៍ដើម្បីរកកោសិកាមិនប្រក្រតី ឬមហារីក។ តើស្រ្តី​គួរ​ធ្វើ​តេស្តកៀរកោសិកាមាត់ស្បូននៅពេលណា? ញឹកញាប់​ប៉ុនណា? ហើយគួរចៀសវាង​អ្វីខ្លះ​មុនពេល​ធ្វើតេស្ត? សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត គាន់ អូន ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី និង​ជា​ប្រធាន​មន្ទីរពហុព្យាបាល និង​សម្ភពត្បូងពេជ្របានលើកឡើងថា ស្រ្តីទាំងអស់ក្រោយពេលមានដៃគូរួមភេទ ឬរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍​ហើយដែលស្ថិតក្នុងវ័យបន្តពូជចាំបាច់ត្រូវធ្វើតេស្តស្រាវជ្រាវរកមហារីកមាត់ស្បូន ព្រោះបើសិនជា​រកឃើញកោសិកាមិនប្រក្រតី ឬមហារីកទាន់ពេលវេលា នោះឱកាសព្យាបាល​មហារីកមាត់ស្បូន​អាច​ជា ១០០%​។ ប៉ុន្តែប្រសិនបើស្រ្តីយើង​ធ្វេសប្រហែស និងបណ្តែតបណ្តោយមិនបានធ្វើ​តេស្ត រកមហារីក​កោសិកា​មាត់ស្បូន អាច​ប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់​នៅពេលដែលជំងឺមហាររីកមាត់ស្បូន​វិវឌ្ឍ​ដល់​ដំណាក់​កាល​មួយដែលពិបាកព្យាបាល ហើយបើការព្យាបាលនឹងតម្រូវឱ្យធ្វើការវះកាត់ដែល​ធ្វើ​ឱ្យខាត់បង់​ពេលវេលា លុយកាស និងប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ។ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត​បញ្ជាក់ថា ប្រសិនបើក្រោយពីធ្វើតេស្តកៀសកោសិកាមាត់ស្បូនហើយ គ្រូពេទ្យឃើញមាន​ការបំរែបំរួល​កោសិកា​នៅលើមាត់ស្បូន នោះគ្រូពេទ្យអាចធ្វើការព្យាបាល​ឱ្យស្រ្តី​បានទាន់ពេល និងមិនអស់​ថវិកា​ច្រើន​។ ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសួត ចុចទីនេះ! ប្រសិនបើក្រោយពេលធ្វើតេស្តហើយ គ្រូពេទ្យឃើញមានការបំរែបំរួលកោសិការនៅលើមាត់ស្បូន ស្រ្តីត្រូវធ្វើតេស្តឆ្លុះមាត់ស្បូន ដើម្បីឱ្យដឹងថាកោសិកាតំបន់ណា​មានការប្រែប្រួលឈាន​ទៅរក​មហារីក ហើយគ្រូពេទ្យនឹងច្រឹបយកកោសិកាដែលមានការបំរែបំរួលនោះទៅពិនិត្យមើលថា កោសិកានោះជាបំរែបំរួលកោសិកាធម្មតា ឬជាការបំរែបំរួលឈានទៅរកមហារីក។ លោកសាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិតក៏បានបន្ថែមថា ជាទូទៅស្រ្តីគួរធ្វើតេស្ត​កៀស​កោសិកាមាត់ស្បូន ២ ទៅ ៣ ឆ្នាំម្តង ហើយយ៉ាងយូរបំផុតគឺ ៣ ឆ្នាំ ទោះបីជាស្រ្តីអត់មានរោគសញ្ញាអ្វីក៏ដោយ។ [embed-health-tool-bmi] មុនធ្វើតេស្តកៀសកោសិកាមាត់ស្បូន ស្រ្តីគួរចៀសវាង៖ ១. រួមភេទ ស្រ្តីត្រូវតមការរួមភេទក្នុងរយៈពេលយ៉ាងតិច ២ ទៅ ៣​ ថ្ងៃមុនពេលធ្វើតេស្ត […]

មហារីកសុដន់

ការពិនិត្យ និងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់ដោយខ្លួនឯងជាប្រចាំ​អាចកាត់​​បន្ថយហានិភ័យ​មហារីក​សុដន់​រីករាលដាល និងអាចជួយស្រ្តីព្យាបាល​​មហារីកសុដន់បានទាន់ពេល និងជោគជ័យ។ តើ​ស្រ្តី​អាចពិនិត្យ និងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់ដោយខ្លួនឯងបានដោយវិធីណា? ញឹកញាប់កម្រិត​ណា និង​នៅ​ពេលណា? សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត គាន់ អូន ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រីជាប្រធានមន្ទីរពហុព្យាបាល និង​សម្ភពត្បូងពេជ្របានលើកឡើងថា ស្រ្តីពេញវ័យគួរពិនិត្យ និងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់​ដោយ​ខ្លួនឯង​ជាប្រចាំរៀងរាល់ខែ បន្ទាប់ពីមករដូវរួចស្អាតខ្លួន ៤ ទៅ ៦ ថ្ងៃ ព្រោះក្រោយពេលមករដូវ​ហើយ​លើសុដន់ស្រ្តីមិនមានភាពតឹង ឬរឹងដោយសារបំរែបំរួលអ័រម៉ូនមានការថយចុះទេ​។ លោក​បន្ត​ថា ប្រសិនបើមានដុំ ឬដុំពកលើសុដន់ ស្រ្តីងាយនឹងស្ទាប ឬប៉ះដឹង តែប្រសិន​បើស្រ្តីពិនិត្យនៅពេល​ជិត​មករដូវ សុដន់ស្រ្តីអាចរីកធំ ឬឡើងតឹងដោយសារបំរែបំរួល​អ័រម៉ូន​ដែលធ្វើ​ឱ្យស្រ្តីមាន​ការពិបាក​ក្នុង​ការពិនិត្យ និងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់។ ស្រ្តីអាចធ្វើការពិនិត្យសុដន់ដោយមើលកញ្ចក់។ ប្រសិនបើស្រ្តីពិនិត្យសុដន់ខាងស្តាំ ស្រ្តីត្រូវលើកដៃ​ខាង​ស្តាំ​ដាក់លើក្បាល ហើយយកម្រាមដៃខាងធ្វេងស្ទាបរកដុំកូនកណ្តុរ ឬដុំចាប់ពីក្រោមក្បៀក ហើយ​អូសច្បូតចុះម្តងបន្តិចៗរហូតដល់ចុងសុដន់។ បន្ទាប់មកស្ទាបមើលដុំក្នុងសុដន់ដោយស្ទាបសុដន់ក្នុងចលនារង្វង់ពីចុងសុដន់រហូតដល់គល់សុដន់។ ជាចុងក្រោយ លោក វេជ្ជបណ្ឌិត​ថា ស្រ្តីត្រូវធ្វើការច្របាច់ចុងសុដន់ដើម្បីពិនិត្យមើលថាមានដុំ មានការហូរទឹករងៃ ឈាម ឬទឹកដោះដែរឬទេ? បន្ទាប់មកស្រ្តីត្រូវធ្វើការពិនិត្យសុដន់ខាងឆ្វេងទៀតដោយត្រូវលើកដៃខាងឆ្វេងដាក់លើក្បាល រួច​ធ្វើ​តាមការណែនាំដូចការពិនិត្យសុដន់ផ្នែកខាងស្តាំអ៊ឹចឹងដែរ​។ ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសួត ចុចទីនេះ! ពេលពិនិត្យ និងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់ដោយខ្លួន​ឯង ស្រ្តីត្រូវសង្កេតរកមើល​រោគ​សញ្ញាមហរីកសុដន់ទាំង ១២ ដូចខាងក្រោម៖ ស្បែកសុដន់មានសភាពក្រាស់ ឬក្រាស់ឃ្មឹកដែលមិនមានភាពទន់រលោងដូចធម្មតា ស្បែកសុដន់មានស្នាម ខួច […]

មហារីកមាត់ស្បូន

វ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីកមាត់ស្បូន ឬវ៉ាក់សាំង HPV អាចការពារស្រ្តីពីការឆ្លងវីរុស HPV ដែលឆ្លង​តាម​រយៈការរួមភេទ និងជាមូលហេតុចម្បងដែល​​​បង្កឱ្យស្រ្តីកើតមហារីកមាត់ស្បូន។ ក្មេងស្រី​ជំទង់​ដែល​មិន​ទាន់មាន​ដៃគូរួមភេទត្រូវបានលើកទឹកចិត្តឱ្យចាក់វ៉ាក់សាំងនេះដើម្បីការពារមហារីកមាត់ស្បូន។ ចុះ​ស្រ្តីដែលមានដៃគូរួមភេទហើយអាចវ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីក​​​មាត់ស្បូនបានដែរឬទេ? ទាក់ទងនឹងចម្ងល់នេះ សាស្ត្រាចារ្យវេជ្ជបណ្ឌិត គាន់ អូន ឯកទេសសម្ភព និងរោគស្ត្រី និង​ជា​ប្រធាន​មន្ទីរពហុព្យាបាល និងសម្ភពត្បូងពេជ្រ បានស្រាយ​បំភ្លឺថា ជាទូទៅក្មេងស្រីវ័យជំទង់អាយុចាប់ពី ៩ ទៅ ១៤ ឆ្នាំត្រូវចាក់​វ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីកមាត់ស្បូន ២ ដង និងស្រ្តី​ដែលមាន​អាយុ​ចាប់ពី ១៥ ឆ្នាំឡើងទៅដែលមិនទាន់រួមភេទត្រូវចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីកមាត់ស្បូន ៣ ដង។ ចំណែកឯស្រ្តីដែលមានដៃគូរួមភេទហើយ មិនថាមានអាយុក្រោម ឬលើ ១៨ ឆ្នាំទេចាំបាច់​ត្រូវចាក់​វ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីកមាត់ស្បូន ៣ ដងដែរ ព្រោះ​ស្រ្តីដែលមាន​ដៃគូរួមភេទហើយ​ប្រឈម​នឹង​ការកើត​មហារីកមាត់ស្បូនខ្ពស់ដោយសារអាចឆ្លងវីរុស HPV តាមរយៈការរួមភេទ។ យ៉ាងណាលោក​ថា មុននឹងចាក់វ៉ាក់សាំងបង្ការមហារីកមាត់ស្បូនសម្រាប់​ស្រ្តី​មាន​ដៃគូ​រួមភេទ​ គ្រូពេទ្យត្រូវធ្វើតេស្តរកវីរុស HPV និងតេស្តកៀស​កោសិកាមាត់ស្បូនដើម្បីរកមហារីកមាត់ស្បូន​ជាមុនសិន។ ប្រសិនបើស្រ្តីដែល​មានដៃ​គូរួម​ភេទ​ហើយឆ្លងវីរុស HPV ឬមានកោសិកាមាត់ស្បូនដែលមានបំរែបំរួលបម្រុងក្លាយជាមហារីក គ្រូពេទ្យ​នឹងធ្វើការព្យាបាលជំងឺ HPV ឬកោសិកាមាត់ស្បូនឱ្យជាសះស្បើយសិន ទើបអាចចាក់​​វ៉ាក់សាំង​​បង្ការ​មហារីកមាត់ស្បូនឱ្យបាន​។ ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសួត ចុចទីនេះ! ផ្ទុយមកវិញ ក្រោយពីការធ្វើតេស្ត បើស្រ្តីដែលមានដៃគូរួមភេទហើយអត់មានឆ្លងវីរុស HPV […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ពិត​ណាស់​ កុមារ​ក៏​អាច​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ដូច​ទៅ​នឹង​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ​ដែរ ដូច្នេះ​ហើយ​​ប៉ា​ម៉ាក់​គប្បី​តាមដាន​ និង​សង្កេត​មើល​រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​មួយ​ចំនួន​ មុន​ពេល​ដែល​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​មួយ​នេះ វិវត្ត​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ ជាក់​ស្ដែង ជំងឺ​មហារីក​​មិន​មែន​ជា​ជំងឺ​តែ​មួយ​ទេ ប៉ុន្តែ​វា​ជា​ចង្កោម​នៃ​ជំងឺ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​។ ជំងឺ​មហារីក​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​ការ​បែងចែក​កោសិកា​​មិន​ធម្មតា និង​ពិបាក​គ្រប់គ្រង​ ហើយ​វា​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​កោសិកា​ក្បែរ​ៗ​ ព្រម​ទាំង​រាលដាល​ដល់​ផ្នែក​រាងកាយ​ផ្សេង​ទៀត​តាម​រយៈ​ប្រព័ន្ធ​​ឈាម​ និង​កូន​កណ្ដុរ។ ជំងឺ​មហារីក​ទូទៅ​បំផុត​​កើត​លើ​កុមារ ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​ទូទៅ​បំផុត​មួយ​ចំនួន​ដែល​​ឧស្សាហ៍​កើត​លើ​កុមារ​មាន​ដូចជា​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​ ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​ មហារីក​ស្រទាប់​រ៉េទីន មហារីក​ឆ្អឹង និង​មហារីក​ពោះ ។ អ្នក​ជំនាញ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជំងឺ​មហារីក​​មួយ​ចំនួន​ដែល​កើត​លើ​កុមារ​ អាច​បណ្ដាល​មក​ពី​កត្តា​ហ្សែន​ ប៉ុន្តែ​មូលហេតុ​ជាក់លាក់​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ទេ​។ កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​​​អន​ឡាញ គណនា BMI គណនា BMR កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​អន​ឡាញ ​​រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​លើ​កុមារ​ ការ​ដឹង​ពី​សញ្ញា​ និង​រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​លើ​កុមារ​​ទាន់​ពេល​វេលា អាច​ជួយ​ឲ្យ​ការ​ព្យាបាល​កាន់​តែ​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ ប៉ា​ម៉ាក់​គប្បី​សង្កេត​មើល​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​​​ខាង​ក្រោម​នេះ។ ១. ស្លេកស្លាំង និង​គ្មាន​កម្លាំង​កំហែង កម្រិត​​ថាមពល​ថយ​ចុះ​ខ្លាំង អាច​ជា​រោគសញ្ញា​ព្រមាន​ដំបូង​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​លើ​កុមារ​។ ទោះ​បី​ជា​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ​ដែល​អាច​កើត​ចំពោះ​ក្មេង​យ៉ាង​ណា​ក្ដី ប៉ុន្តែ​រោគសញ្ញា​មួយ​នេះ​គឺ​​ជា​រោគសញ្ញា​ទូទៅ​បំផុត​នៃ​មហារីក​ទាំង​នោះ​។ ២. ងាយ​មាន​ស្នាម​ជាំ​ ឬ​ចេញ​ឈាម​ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ជំងឺ​មហារីក​លើ​កុមារ​ដែល​កើត​ញឹកញាប់​បំផុត គឺ​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​  ហើយ​ក្មេង​ដែល​​មាន​ជំងឺ​នេះ ​អាច​ចេញ​ឈាម​ច្រើន​ជាង​ធម្មតា​នៅ​ពេល​ដែល​​​ពួក​គេ​មាន​របួស​តិច​តួច ឬ​ចេញ​ឈាម​ច្រមុះ។ ហេតុ​នេះ​​ហើយ​ នៅ​ពេល​ដែល​កូន​ចេញ​ឈាម​ច្រើន​ជាង​ធម្មតា ប៉ា​ម៉ាក់​គួរតាមដាន​រោគសញ្ញា​នេះ​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់ ក៏​ដូចជា​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​។ អានបន្ថែម៖ រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ស្រី​ៗ​គួរ​ដឹង​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​មហារីក​សុដន់​ អនុវត្តទម្លាប់ល្អ​ៗទាំង​នេះ កំពុង​ព្យាបាលជំងឺមហារីកដឹងថាពិបាក នេះជាតិចនិកគួរដឹង អ្នកជាពីជំងឺមហារីក​សុដន់​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​៖ សុខភាពផ្លូវចិត្តជា​រឿងសំខាន់​ពេលកំពុងព្យាបាល ៣ ចំណុចសំខាន់​ ទាក់ទងនឹងការរកឃើញជំងឺមហារីក​ទាន់ពេល ៣. […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ជំងឺ​មហារីក​ ជា​ជំងឺ​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​បែបបទ​រស់​នៅ​មិន​ល្អ និង​​​កត្តា​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ដូចជា​ ការ​ប៉ះពាល់​នឹង​កាំរស្មី​UV ​​ឬ​កាំរស្មី​ដែល​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ដទៃ​ទៀត ភាព​ចាស់​ ការ​ជក់​បារី កង្វះ​សកម្មភាព​រាងកាយ​ និង​របប​អាហារ​មិន​ល្អ​ជាដើម​។ ពិត​ណាស់​ ទម្លាប់​នៃ​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​មាន​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​ក្នុង​ការ​កំណត់​លទ្ធភាព​នៃ​ការវិវត្តទៅ​ជា​ជំងឺ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​ការ​រស់នៅ​ រួម​មាន​ធាត់​ជ្រុល​ ជំងឺ​មហារីក​ ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ និង​ជំងឺ​ដទៃ​ទៀត​។ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ ជា​ទូទៅ​ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​រួម​មាន​ដុំ​ពក​មិន​ប្រក្រតី ​ស្រក​ទម្ងន់​ ​ទម្លាប់​បន្ទោបង់​ប្រែប្រួល​ និង​អស់​កម្លាំង​។ ជា​មួយ​នឹង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​បែបបទ​រស់នៅ​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស ការ​សិក្សា​ជា​ច្រើន​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ លទ្ធភាព​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​​មាន​អត្រា​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ទៅ​ៗ​។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ ដើម្បី​​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក គ្នា​យើង​គួររក្សា​បែបបទ​រស់នៅ​ល្អ​ និង​ញ៉ាំ​អាហារ​ដែល​មាន​តុល្យភាព​ជា​ប្រចាំ​។ កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​​​អន​ឡាញ គណនា BMI គណនា BMR កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​អន​ឡាញ ​​​​ហេតុអ្វី​បាន​ជា​គ្រឿង​ស្រវឹង​បង្កើន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក? យោង​តាម​ការ​សិក្សា​ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា កត្តា​ចម្បង​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ គឺ​ការ​ជក់​បារី ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​ និង​ភាព​ចាស់​។ បន្ថែម​ពី​នេះ ការ​ផឹក​គ្រឿងស្រវឹង​ក៏​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើន​ជំងឺ​មហារីក​ផង​ដែរ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ ប្រសិនបើ​យើង​មិន​ផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង​ទេ​នោះ ​យើង​អាច​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​បាន​រហូត​ដល់​៣១%។ ពិត​ណាស់ សារធាតុ​Ethanol​ដែល​ជា​សមាសធាតុ​សំខាន់​នៃ​ជាតិ​អាល់កុល​ ដែល​​បំបែក​ដើម្បី​ផ្ដល់​ជា​សារធាតុ​Acetaldehyde គឺ​ជា​ភ្នាក់ងារ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក​។ សារធាតុ​Acetaldehyde​មិន​ត្រឹម​តែ​បំផ្លាញ DNAប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​​ក៏​រារាំង​ដល់​​ដំណើរការ​​នៃ​ការ​ជួសជុល​កោសិកា​ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​​កោសិកា​​ត្រូវ​បំផ្លាញ​ជា​រៀង​រហូត និង​មិន​អាច​​ត្រលប់​មក​រក​សភាព​ដើម​វិញ​បាន​។ កត្តា​នេះ អាច​នាំ​ឲ្យ​កោសិកា​មហារីក​រាលដាល​ និង​លូតលាស់​ ព្រម​ទាំង​ប៉ះពាល់​ដល់​​ដល់​ការ​លូតលាស់​របស់​កោសិកា​ផ្សេង​ទៀត​ ក៏​ដូចជា​នាំ​ឲ្យ​ខូច​ជាលិកា និង​បង្កើន​ការ​ស្រូប​យក​សារធាតុ​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេង​ទៀត​។ លើស​ពី​នេះ គ្រឿង​ស្រវឹង​ក៏​អាច​បំផ្លាញ​​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ និង​បង្ក​ជា​ជំងឺ​អញ្ចាញ​ធ្មេញ […]

មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត

នៅ​ពេល​ដែល​អ័រម៉ូន​ទីរ៉ូអ៊ីត​​ប្រែប្រួល​​ យើង​អាច​នឹង​កើត​មាន​​​បញ្ហា​ធាត់​ជ្រុល​ ​ក៏​ដូចជា​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​។ ពិត​ណាស់​ ការ​យល់​ដឹង​ពី​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ទម្ងន់​ និង​​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ ជា​រឿង​សំខាន់​មួយ​​ ពី​ព្រោះ​ភាព​ធាត់​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត។ កត្តា​មួយ​ចំនួន​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត ស្ត្រី​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ច្រើន​ជាង​បុរស ដោយ​សារ​តែ​បញ្ហា​អតុល្យភាព​អ័រម៉ូន​ទីរ៉ូអ៊ីត​។ កត្តា​ហានិភ័យ​ផ្សេង​ទៀត​ គឺ​ការ​ប៉ះពាល់​នឹង​កម្រិត​វិទ្យុ​សកម្ម​ខ្ពស់​។ ជាក់​ស្ដែង ការ​ព្យាបាល​ដោយ​វិទ្យុសកម្ម​ដល់​ក្បាល​ និង​ក​ អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​។ អ្នក​ដែល​មាន​ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ ឬ​ជំងឺ​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​។ អ្នក​ដែល​ធាត់​ជ្រុល​ ឬ​លើស​ទម្ងន់​ក៏​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៃ​ការវិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ជាង​អ្នក​ដែល​មាន​ទម្ងន់​ខ្លួន​សមស្រប​ដូច​គ្នា​។ កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​​​អន​ឡាញ គណនា BMI គណនា BMR កម្មវិធី​ពិនិត្យ​​ជំងឺ​​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​អន​ឡាញ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ គ្នា​យើង​មិន​គួរ​មើល​រំលង​ ​​​​​​នៅ​ពេល​មហារីក​​ដែល​កើត​នៅ​ក្នុង​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​លូតលាស់​ ​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ដុំ​ពក​នៅ​លើ​ក​របស់​យើង​។ ការ​ប្រែប្រួល​សំឡេង​ (ស្អក) ពិបាក​ក្នុង​ការ​លេប​អាហារ ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​រលាក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ ឈឺ​ចាប់​នៅ​ក និង​បំពង់​ក​ ឬ​​ហើម​កូន​កណ្ដុរ​ អាការៈ​ក្អក​ដែល​មិន​បាត់​ទៅ​វិញ ហើយ​ក៏​មិន​មែន​​បណ្ដាល​មក​ពី​ជំងឺ​ផ្ដាសាយ។ តិចនិក​បង្ការ​ជំងឺ​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ អ្នក​ដែល​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ហ្សែន​គ្រួសារ អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​។ ក្នុង​ករណី​នេះ គ្នា​យើង​គួរ​ពិចារណា​លើ​ការ​វះកាត់​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត ដើម្បី​​បង្ការ​​ជំងឺ​មហារីក​។ មាន​កត្តា​ហានិភ័យ​ផ្សេង​​ៗ​ ព្រម​ទាំង​​ទំនាក់ទំនង​រវាង​បញ្ហា​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត និង​ទម្ងន់​ខ្លួន​។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ គ្នា​យើង​​គួរគ្រប់គ្រង​ទម្ងន់​ខ្លួន​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។ អានបន្ថែម៖ រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ស្រី​ៗ​គួរ​ដឹង​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​មហារីក​សុដន់​ អនុវត្តទម្លាប់ល្អ​ៗទាំង​នេះ កំពុង​ព្យាបាលជំងឺមហារីកដឹងថាពិបាក នេះជាតិចនិកគួរដឹង អ្នកជាពីជំងឺមហារីក​សុដន់​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​៖ សុខភាពផ្លូវចិត្តជា​រឿងសំខាន់​ពេលកំពុងព្យាបាល ៣ ចំណុចសំខាន់​ […]

មហារីកមាត់ស្បូន

​ជា​ទូ​ទៅ ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​មិន​លេច​ចេញ​រោគសញ្ញា​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​​គ្នា​យើង​អាច​នឹង​សង្កេត​ឃើញ​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ នៅ​ពេល​ដែល​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​នេះ​វិវត្ត​ចូល​ដំណាក់កាល​ចុង​ក្រោយ​។ អ្នក​​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ពិត​ណាស់​ មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​អាច​វិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ កត្តា​ហានិភ័យ​មួយ​ចំនួន​​​ រួម​មាន​ មាន​ដៃ​គូ​រួម​ភេទ​ច្រើន​ អ្នក​មាន​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ខ្សោយ​​ ប្រើប្រាស់​គ្រឿង​ញៀន​ ឬ​ជក់​បារី​ជា​ដើម។​ យ៉ាង​ណា​មិញ យើង​គប្បី​តាមដាន​រោគសញ្ញា​ទាំង​នេះ​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់​ មុន​នឹង​យឺត​ពេល​។ ១. ការ​ធ្លាក់​ឈាម​ពី​ទ្វារ​មាស​មិន​ប្រក្រតី បើ​គ្នា​យើង​សង្កេត​ឃើញ​​មាន​ធ្លាក់​ឈាម​ពី​ទ្វារ​មាស​ខុស​ប្រក្រតី​ ដូចជា​ក្រោយ​រួម​ភេទ​រួច​​ ចន្លោះ​ពេល​មក​រដូវ ឬ​ក្រោយ​ពេល​អស់​រដូវ​ និង​មក​រដូវ​ច្រើន​ជាង​ធម្មតា ​ព្រម​ទាំង​មាន​រយៈពេល​យូរ​ ​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ហើយ។ ២. ធ្លាក់​​ទឹក​រម្អិល​ពី​ទ្វារ​មាស​ខុស​ប្រក្រតី​ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ការ​ធ្លាក់​ទឹក​រម្អិល​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​បញ្ហា​សុខភាព​​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ រួម​ទាំង​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ដែរ។ ការ​ធ្លាក់​ទឹក​រម្អិល​នេះ​ អាច​មាន​ពណ៌​ស្លេក​ពណ៌​ត្នោត​ ឬ​ពណ៌​ផ្កា​ឈូក​ ហើយក្រៅពីនេះ ​ក៏​អាច​មើល​​ទៅ​​ដូច​ទឹក​ ឬ​មាន​ឈាម​ ដោយ​មាន​ក្លិន​មិន​ល្អ ឬ​គ្មាន​ក្លិន​តែ​ម្ដង​។ ៣. ទ្វារ​មាស​មាន​ក្លិន​មិន​ល្អ​ ក្លិន​ឆ្អេះ​ឆ្អាប​ចេញ​ពី​ទ្វារ​មាស​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​សំណល់​សេសសល់​ក្នុង​ជញ្ជាំង​ទ្វារ​មាស និង​បង្កើត​បាក់តេរី​ប្រភេទ​ជាក់លាក់​មួយ​។ ៤. ឈឺ​ចាប់​អំឡុង​ពេល​រួម​ភេទ​ អាការៈ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​រួម​ភេទ​ ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ដូច​គ្នា​។ ដូច្នេះ​ហើយ សម្រាប់​ស្រី​ៗ​ដែល​​ជួប​ប្រទះ​នឹង​បញ្ហា​មួយ​នេះ ចូរ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​រោគ​ស្រ្តី​​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។ ៥. ឈឺ​ពោះ ការ​ឈឺចាប់​នៅ​តំបន់​អាង​ត្រគាក ឬ​ឈឺ​ពោះ​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​មួយ​ទៀត​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​​អាច​ជួប​​រោគសញ្ញា​នេះ​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង ប៉ុន្តែ​ក៏​អាច​នឹង​មាន​ការ​ភ័ន្តច្រឡំ​ទៅ​នឹង​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ ដែល​ធ្វើ​​ឲ្យ​យើង​មាន​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​កំណត់​ជំងឺ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​។ ៦. ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​នោម​ ឬ​បន្ទោបង់ និង​នោម​​មាន​ឈាម​ បន្ថែម​ពី​នេះ​ ការ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​​នោម​ និង​នៅ​ពេល​បន្ទោបង់​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ លើស​ពី​នេះ រោគសញ្ញា​មួយ​ទៀត​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​នោះ​ គឺ​នោម​មាន​​ឈាម​ […]

មហារីកសុដន់

ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​កើត​ឡើង​ជា​ទូទៅ​ចំពោះ​ស្រី​ៗ​យើង​ ជា​ពិសេស​​អ្នក​​ដែល​អាយុ​ចាប់​ពី​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ ប៉ុន្តែ​​ស្ត្រី​វ័យ​ក្មេង​ក៏​អាច​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​នេះ​ដែរ​។ ជាក់ស្ដែង ​មាន​ស្ត្រី​ម្នាក់​ក្នុង​ចំណោម​ស្ត្រី​៨​នាក់​ ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆយ​ថា​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​។ យ៉ាង​ណា​មិញ ​ការ​រក​ឃើញ​ជំងឺ​នេះ​ទាន់​ពេល​អាច​ជួយ​ឲ្យ​​ការ​ព្យាបាល​កាន់​តែ​​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​ខ្ពស់​​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ គ្នា​យើង​គប្បី​ពិនិត្យ​សុដន់​​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ជា​ទៀងទាត់ និង​ចាំបាច់​ត្រូវ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ភ្លាម​​ៗ​ ក៏​ដូចជា​ថត​​សុដន់​​​​ដើម្បី​រក​មើល​ជំងឺ​មហារីក​​ឲ្យ​ទាន់​ពេលវេលា​។ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ប្រែប្រួល​ទំហំ ឬ​រូបរាង​នៃ​សុដន់​ម្ខាង ឬ​ទាំង​សង​ខាង​ ដុំ​ពក​ ឬ​ហើម​នៅ​ក្លៀក​ មាន​កន្ទួល​នៅ​ជុំវិញ​ចុង​សុដន់​ ចុង​សុដន់​ប្រែប្រួល ដូចជា​លឹប​ចូល​ក្នុង ​ហូរ​ទឹក​ពី​ចុង​សុដន់​ ដែល​អាច​មាន​ឈាម​ មូលហេតុ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ មូលហេតុ​ជាក់លាក់​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​ ប៉ុន្តែ​មាន​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ដែល​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ដែល​រួម​មាន​៖ អាយុ​ច្រើន​ ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ធ្លាប់​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ មាន​កម្ពស់​ខ្ពស់​ លើស​ទម្ងន់​ ឬ​ធាត់​ជ្រុល​ ជក់​បារី​ កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ តាម​គន្លឹះ​ទាំង​នេះ ១. កាត់​បន្ថយ​ការ​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ ការ​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​មាន​ទំនាក់ទំនង​យ៉ាង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ ស្រី​ៗ​យើង​គប្បី​កាត់​បន្ថយ​គ្រឿង​ស្រវឹង​​ឲ្យ​នៅ​កម្រិត​តិច​តួច​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។ ២. ឈប់​ជក់​បារី​ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ ការ​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ជា​កត្តា​ចម្បង​ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេង​ៗ​ រួម​ទាំង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ផង​ដែរ​។ ជាក់​ស្ដែង ស្ត្រី​ដែល​ជក់​បារី​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ។ សម្រាប់​អ្នក​ដែល​ចាប់ផ្ដើម​ជក់​បារី​នៅ​មុន​ពេល​សម្រាល​កូន​ដំបូង និង​បន្ត​ជក់​លើស​ពី​២០​ឆ្នាំ ​មាន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​​ដល់​ទៅ​៣៥​%​។ ៣. ហាត់​ប្រាណ​ជា​ទៀងទាត់​ ការ​ហាត់​ប្រាណ​ជា​ទៀងទាត់​ មាន​គុណប្រយោជន៍​ជួយ​ពង្រឹង​សុខភាព​ ក៏​ដូចជា​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​។ ដើម្បី​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ទាំង​នេះ គ្នា​យើង​គប្បី​ហាត់​ប្រាណ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១៥០​នាទី​​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​។ ​៤. ញ៉ាំ​របប​អាហារ​ល្អ​ៗ​ ​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​ល្អ​ៗ​ ដូចជា​បន្លែ ផ្លែឈើ​ អាច​ជួយ​ប្រយុទ្ធ​ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​។ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ពិត​ណាស់​ ការ​ដឹង​ថាមាន​ជំងឺ​មហារីក​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ជីវិត​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ប្រឈម​នឹង​ការ​ប្រែប្រួល​ដ៏​ធំ​មួយ។ ជា​ទូទៅ អ្នក​កើត​ជំងឺ​មហារីក​តែង​​មាន​ការ​ព្រួយបារម្ភ ខឹង​ ពិបាក​ចិត្ត​ សង្ស័យ​ និង​ភ័យ​ខ្លាច​ច្រើន​ ហើយ​ដើម្បី​ជម្នះ​ស្ថានភាព​ដ៏​លំបាក​​នេះ យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​មាន​ការ​​តាំង​ចិត្ត​ខ្ពស់​ និង​អត់ធ្មត់​ខ្លាំង។ ​​ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដែរ ការ​យល់​ដឹង​ពី​​​​​គន្លឹះ​រស់នៅ​ជាមួយ​នឹង​ជំងឺ​មហារីក គឺ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​បំផុត​។ តិចនិក​រស់​នៅ​ជាមួយ​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​គ្រប់គ្រាន់​៖ ចូរ​ស្វែង​យល់​អំពី​ការ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ ការ​ព្យាបាល​ ផល​ប៉ះពាល់​ និង​ការ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​អំឡុង​ពេល​ព្យាបាល​។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​​ គ្នា​​យើង​មិន​គួរ​ភ័យ​ខ្លាច​ក្នុង​ការ​សួរ​សំណួរ​ ក៏​ដូចជា​ស្រាវជ្រាវ​បន្ថែម​ឡើយ​​។ ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​៖ ការ​ហាត់ប្រាណ​តិចតួច​ក៏​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន​ក្នុង​ការ​កាត់បន្ថយ​ស្រ្តេស​ផង​ដែរ​។ សូម្បី​តែ​ការ​ដើរ​ជិត​ៗ ក៏​ជួយ​បង្កើន​ថាមពល​ដល់​យើង​ដោយ​មិន​ដឹង​ខ្លួន។ ជៀសវាង​​នៅ​​​តែ​ឯង​៖ ការ​រក្សា​ទំនាក់ទំនង​ដើម្បី​ទទួល​បាន​ការ​គាំ​ទ្រ​ផ្នែក​សង្គម​​ មិន​ថា​តាម​រយៈ​ទូរស័ព្ទ ហ្វេកប៊ុក​ ឬ​អ៊ីម៉ែល​នោះ​ទេ​​ គឺ​​មាន​សារសំខាន់​ណាស់​ចំពោះ​អ្នក​ជំងឺ​។ មិត្តភ័ក្ដិ និង​គ្រួសារ​ដែល​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​យើង​ និង​តែងតែ​ស្ដាប់​រាល់​ការ​ត្អូញត្អែរ​របស់​យើង គឺ​ពិត​ជា​មិន​អាច​ខ្វះ​បាន​ឡើយ​នៅ​អំឡុង​ពេល​នេះ​។ ពិភាក្សា​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​៖ ប្រសិនបើ​យើង​​មាន​បញ្ហា​ក្នុង​ការ​​រស់នៅ​ ក៏​ដូចជា​ការ​ព្យាបាល​ យើង​គប្បី​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​នឹង​ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​។ ញ៉ាំ​អាហារ​ល្អ និង​សម្រាក​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​៖ ដើម្បី​រក្សា​សុខភាព​ឲ្យ​បាន​ល្អ​​អំឡុង​ពេល​ព្យាបាល​ អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​គប្បី​ញ៉ាំ​របប​អាហារ​សុខភាព​ដូចជា​ត្រី​ សាច់​ និង​បន្លែ​ផ្លែឈើ​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ យើង​ចាំបាច់​គ្រប់គ្រង​បញ្ហា​ស្រ្តេស​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ ​ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។