home

ជំងឺមហារីក

ជំងឺ​មហារីក ​- បែង​ចែក​ជា​ដំណាក់​កាល​ទី១ រហូត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ។ ​មហារីក​បើ​សិន​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ គឺ​អាច​ព្យាបាល​ជា​សះស្បើយ។ ជំងឺ​មហារីក​​អាច​កើត​គ្រប់​កន្លែង​ក្នុង​រាងកាយ។ ​មហារីក​ដែល​មាន​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​មាន ​មហារីកសួត ​មហារីកពោះវៀនធំ ​មហារីកក្រពះ ​មហារីកមាត់ស្បូន ​មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ​មហារីកថ្លើម ​មហារីកស្បែក ​មហារីកសុដន់ ​មហារីកឆ្អឹង ​មហារីកប្លោកនោម ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ​មហារីកក្រពេញអូវែ ​មហារីកឈាម ​មហារីកលំពែង ​មហារីកកូនកណ្តុរ ​ដុំមហារីកខួរក្បាល ​មហារីកក្បាលនិងក ​មហារីកផ្សេងទៀត ព្រម​ទាំង​មូលហេតុ ​ដំណាក់កាល ​ផល​វិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​មហារីក ​និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

អត្ថបទ ជំងឺមហារីក

មហារីកស្បែក

ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ (Melanoma) គឺ​ជា​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​មួយ​​​ឆក់​យក​ជីវិត​មនុស្ស​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ ប៉ុន្តែ​ វា​អាច​ព្យាបាល​បាន​​ប្រសិនបើ​យើង​​បាន​ដឹង​ទាន់​ពេលវេលា​។​ ​ដូច្នេះ​ហើយ​ ការ​​ពិនិត្យ​ស្បែក​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ជា​ប្រចាំ​​ និង​​ទទួល​ការ​ពិនិត្យ​ពី​គ្រូពេទ្យ​​ជំនាញ​មួយ​ឆ្នាំ​ម្ដង​ គឺ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​បំផុត​ ប្រសិនបើ​គ្នា​យើង​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៃ​ការ​ឆ្លង​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​​មួយ​ប្រភេទ​នេះ។​ ១. ប្រជ្រុយ​មាន​លក្ខណៈ​ទាំង​នេះ ​យើង​ត្រូវ​តែ​មាន​ការ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ឲ្យ​បាន​ខ្ពស់​ ភាព​មិន​ស្មើ​គ្នា​៖ ប្រជ្រុយ​ម្ខាង​មិន​ដូច​គ្នា​ទៅ​នឹង​ប្រជ្រុយ​ម្ខាង​ទៀត។​ គែម​៖ ​ប្រជ្រុយ​មាន​គែម​មិន​ប្រក្រតី​ ពិបាក​ក្នុង​ការ​កំណត់​គែម។ ពណ៌៖ ប្រជ្រុយ​មាន​​ពណ៌​ពីរ​ ឬ​បី​ខុស​ៗ​ពី​គ្នា​ ដូចជា​ពណ៌​ត្នោត​ ឬ​ពណ៌​ខៀវ​ ប្រផេះ ក្រហម ខ្មៅ ឬ​ស​ជាដើម។​​ ​អង្កត់ផ្ចិត៖ ប្រជ្រុយ​ដែល​មាន​ទំហំ​ធំ​ជាង​​៦​មិល្លីម៉ែត្រ ឬ​ទំហំ​ប៉ុន​ជ័រ​លុប​ខ្មៅ​ដៃ​​។ ការ​វិវត្ត៖ ​ប្រជ្រុយ​ដែល​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​​ ឬ​ខុស​ទំហំ​ ​​រូបរាង​ ឬ​ពណ៌​។​​​​​ ២. ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ នៅ​ក្នុង​ករណី​ដែល​យើង​មាន​ប្រជ្រុយ​ច្រើន​ ឬ​កត្តា​ហានិភ័យ​ណាមួយ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ខាង​ក្រោម​នេះ​​ យើង​គួរ​​តែ​ទៅ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​​គ្រូ​ពេទ្យ​ជំនាញ​ខាង​សើ​ស្បែក​។ ​ស្បែក​ស ឬ​ស្បែក​ដែល​ងាយ​រលាក​ រោល​ ឬ​ក្រហម​ ធ្លាប់​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ កើត​ក្នុង​គ្រួសារ​ដែល​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​កម្ដៅ​ព្រះអាទិត្យ​ខ្លាំង​នៅ​កន្លែង​ធ្វើការ​ ឬ​លេង​កីឡា​ រលាក​ស្បែក​ដោយ​សារ​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​ច្រើន​នៅ​វ័យ​ក្មេង​ សក់​ពណ៌​ទង់​ដែង​ ឬ​ក្រហម​ ប្រភេទ​​ជាក់លាក់​នៃ​ប្រជ្រុយ​​ ប្រសិនបើ​​រក​ឃើញ​ថា​យើង​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ គ្រូពេទ្យ​អាច​នឹង​ធ្វើការ​ព្យាបាល​តាម​វិធី​​ផ្សេង​ៗ​គ្នា​ រួម​មាន​ការ​វះ​កាត់​ ការ​ព្យាបាល​ដោយ​ប្រើ​គីមី​ ការ​ព្យាបាល​ដោយ​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ និង​ការ​ព្យាបាល​តាម​គោលដៅ​។ ៣. […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ជំងឺ​មហារីក​ទងសួត គឺ​ច្រើន​ប៉ះពាល់​លើ​បំពង់​ខ្យល់​ ឬ​ទង​សួត​ និង​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់ ជា​ពិសេស​អាច​រាល​ដាល​ទៅ​សរីរាង្គ​ផ្សេង​ទៀត ​ប៉ុន្តែ​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​អាច​ព្យាបាល​បាន បើ​សិន​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ និ​ង​ព្យាបាល​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា។ ភាគ​ច្រើន​ប្រុសៗ​គ្រប់​វ័យ​​ ងាយ​នឹង​កើត​មហារីក​ទងសួត ច្រើន​ជាង​ស្រីៗ។ ជំងឺ​មហារីកទង​សួត​ចែកចេញជា​បី​ប្រ​ភេទ​គឺ៖ – ដុំ​ក្រពេញ (Carcinoid Tumors)៖ ​អាច​ប៉ះពាល់​លើ​សរសៃ​ប្រសាទ​វិញ្ញាណ​ និង​ការ​បញ្ចេញ​អ័រម៉ូន។ គេ​រក​ឃើញ​ដុំ​ភាគ​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​សួត ​ក្រពះ ​និង​ពោះវៀន។ – ដុំ​ទឹក​ជាមួយ​ដុំ​ក្រពេញ (Adenoid cystic carcinoma)៖ កើត​លើ​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ និង​បំពង់​ក​ ព្រម​ទាំង​អាច​មាន​លើ​បំពង់​ខ្យល់ ក្រពេញ​ទឹក​ភ្នែក ក្រពេញ​ញើស ស្បូន​ ផ្នែក​ខាង​ក្រៅ​ប្រដាប់​ភេទស្ត្រី​ និង​សុដន់​ជាដើម។ – មហារីក​ភ្នាស (Mucoepidermoid carcinoma)៖ ភាគ​ច្រើន​កើត​នៅ​លើ​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់ នៅ​ខាង​មុខ​ត្រចៀក។ ចំពោះ​ជំងឺ​នេះ បើ​​យើង​​បាន​​​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ឲ្យ​បាន​រហ័ស​ និង​ការ​ព្យាបាល​ឲ្យ​ទាន់​ពេល​វេលា​គឺ​អាច​បង្ការ​កុំ​ឲ្យ​រងផល​វិបាកដោយសារ​ជំងឺ​​ និង​បង្កជា​មហារីក​បាន។​ ​រោគ​សញ្ញា​​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​អាច​នៅ​ចំ​កណ្ដាល ឬ​នៅ​គែម​ៗបំពង់​ខ្យល់​ ខណៈ​រោគ​សញ្ញា​ចំ​កណ្ដាល​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្ទះ ​និង​​ហូរ​ឈាម​លាយ​ឡំ​ និង​មាន​អាការៈ៖ – ពិបាក​ដកដង្ហើម – បញ្ចេញ​សំឡេង​មិន​ធម្មតា​ពេល​ដក​ដង្ហើម ដោយសារ​ស្ទះ​បំពង់​ខ្យល់ ​ឬ​ទង​សួត​រីក​ធំ – ក្ដៅ​ខ្លួន ឬ​​ក្អក​ធ្លាក់​ស្លេស្ម ​មក​ពី​ការ​ក​រោគ​ ពេល​ខ្លះ​បង្ក​ឲ្យ​​រលួយ​ជាលិកា​សួត ​និង​ស្រុត​សួត​ទៀត​ផង។ – ក្អក​ធ្លាក់​ឈាម​ ព្រោះ​មាន​ដំបៅ​តាម​ភ្នាស​បំពង់​ខ្យល់ ជា​កត្តា​គ្រោះថ្នាក់​ […]

មហារីកសុដន់

មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​មិន​ទាន់​ដឹង​មូល​ហេតុ​ច្បាស់​លាស់នាំឲ្យស្ត្រីកើតជំងឺមហារីក​សុដន់​នៅ​ឡើយ​ទេ គ្រាន់​តែ​ដឹង​ថា ស្រ្តី​ដែល​កើត​មហារីក​សុដន់​មាន​បម្រែ​បម្រួល​ហ្សែន ដែល​វិវត្ត​ទៅ​ជា​​កើត​មហារីក​សុដន់។ នេះ​ជា​ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ាវ សុខា ឯកទេស​ជំងឺ​មហារីក និង​ជំងឺ​ឈាម។ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ដំណាក់​កាល​ទាំង ៤ នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់៖ មហារីក​សុដន់​ដំណាក់​កាលទី១ មហារីក​សុដន់ ដំណាក់កាល​ទី​មួយ គឺ ដុំ​សាច់​កោសិកា​មហារីក​ចាប់​ផ្ដើម​រីក​រាលដាល​ហើយ​ទៅ​កោសិកា​ខ្លាញ់​សុដន់ ឬ​ក៏​កូន​កណ្ដុរ​នៅ​ក្បែរៗ​ខាង។ ទោះ​ជា​ចាប់​ផ្ដើម​វិវត្ត ប៉ុន្តែ​ដុំ​មហារីក​នៅ​តែ​តូច ​ឬ​មិន​រីក​ធំ​នៅឡើយ​ទេ។ ដំណាក់​កាល​ដំបូង​ ដុំមហារីក​មាន​ទំហំ​តូច​ណាស់ រហូតដល់​យើង​មិន​អាច​កត់សម្គាល់ ឬ​ដឹង​អ្វី​ទាំង​អស់​ លុះ​ត្រា​តែ​​ថត ​(ស្កេន) ឬ​ប្រើ​​តិច​និក​រក​មើល​​កោសិកា​មហារីក​ ទើប​​​​ដឹង។ មហារីក​សុដន់​ដំណាក់កាល​ទី២ ដំណាក់​កាលទី២ ​ដុំ​សាច់​មហារីក​សុដន់​ចាប់​ផ្ដើម​លុក​លុយ​ហើយ។ ទំហំ​ដុំ​សាច់​​អាច​រីក​ធំ​ជាង​មុន ហើយ​បន្ត​រាលដាល​ទៅ​កូន​កណ្ដុរ​ក្បែរៗ​នោះ។ មហារីក​សុដន់​ដំណាក់កាល​ទី៣ មហារីក​សុដន់​នៅ​ដំណាក់កាល​ទី​បី​ គឺ​រីក​រាលដាល ហើយ​ចូល​ទៅ​ដល់​កូន​កណ្ដុរ​ជុំវិញ​ឆ្អឹង​កង​ក ឬ​ទៅ​ក្នុង​សុដន់​ជ្រៅ។ ដុំ​មហារីក​អាច​រីក​លូតលាស់​ទំហំ ហើយ​បន្ត​រីក​រាលដាល​ទៅ​ដល់​ជញ្ជាំង​ទ្រូង ឬ​ស្បែក។  មហារីក​សុដន់​ដំណាក់កាល​ទី៤ មហារីក​សុដន់/ដោះ​ដំណាក់កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុងក្រោយ​ ដុំ​សាច់​កាច (ដុំ​សាច់​មហារីក) ​បន្ត​ រីក​រាលដាល ​ហើយ​ចូល​ទៅ​ដល់​តំបន់​ដែល​នៅ​ឆ្ងាយៗ​ដូចជា ​សួត​ ឆ្អឹង​ ថ្លើម​ ខួរក្បាល​ ឬ​ក៏​ទៅ​ដល់​កូន​កណ្ដុរ​ឆ្ងាយៗ។

មហារីកសុដន់

សម័យ​មុន បច្ចេក​វិទ្យា​មិន​ទាន់​រីក​ចម្រើន​ខ្លាំង មាន​តែ​ការ​ពិនិត្យ​ស្ទាប​សុដន់​រក​ជំងឺ​មហារីក​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​ប៉ុណ្ណោះ ទើប​អាច​ដឹង​ថា ស្ត្រី​មាន​ដុំ​អ្វី​ប្លែក​នៅ​សុដន់​ឬ​អត់? តើ​ការ​ស្ទាប​សុដន់​រក​ជំងឺ​មហារីក​ដោយ​ខ្លួន​ឯង អាច​ជួយ​បាន​កម្រិត​ណា? ចុះ​ឥឡូវ​បច្ចេក​វិទ្យា​ទំនើប ​មាន​តេស្ត​ផ្សេង​ទៀត​អ្វីខ្លះ ​ដែល​​ច្បាស់​​លាស់​​ជាង​​នេះ? លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុវណ្ណារ៉ា ឯកទេស​រោគ​ស្ត្រី បម្រើ​ការងារ​នៅ Singapore Medical Center បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ការ​ស្ទាប​សុដន់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង ដើម្បី​រក​ជំងឺ​មហារីក ស្ត្រី​អាច​ពិនិត្យ​នៅ​ពេល​ក្រោយ​មករដូវ ៧-១០ ថ្ងៃ ដោយ ១ខែ ស្ត្រី​ត្រូវ​ពិនិត្យ​ខ្លួន​ឯង​ម្តង។ ការ​ស្ទាប​សុដន់ ស្ត្រី​អាច​ស្ទាប​ពេល​ងូត​ទឹក ពេល​ពាក់​អាវ ពេល​គេង​ក៏​បាន ដោយ​ដាក់​ម្រាម​ដៃ​ស្ទាប​ជុំវិញ​សុដន់ តែ​កុំ​ច្របាច់ តើ​មាន​ដុំ​អ្វី​ប្លែក​អត់? លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិតថា បើ​សិន​ជា​មាន​ដុំ យើង​អាច​ស្ទាប​ដឹង។ លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត​បាន​បញ្ជាក់បន្ថែម​ទៀត​ថា សូម​កុំ​មាន​ការ​ភាន់​ច្រឡំ នោះ​ជា​តិចនិក​ស្ទាប​សុដន់​រក​ជំងឺ​មហារីក មិនមែន​ច្របាច់​នោះ​ទេ កាល​ណា​យើង​ច្របាច់​សុដន់ យើង​នឹង​ឃើញ​ដុំ​ហើយ ដែល​ដុំ​នោះជា​ដុំ​ក្រពេញ​ទឹកដោះ​ប៉ុណ្ណោះ។ តាម​ការ​អះ​អាង​របស់​លោកស្រី​វេជ្ជបណ្ឌិត ថៃ សុវណ្ណារ៉ា ការ​ពិនិត្យ​សុដន់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង មិន​អាច​រក​ឃើញ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​បាន ១០០% ទេ បើ​សិន​ជា​យើង​ស្ទាប​មិន​ច្បាស់ ឬ​ស្ទាប​ឃើញ​ដុំ​អ្វី​ប្លែក យើង​អាច​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​ដើម្បី​ពិនិត្យ​អេកូ​បន្ថែម​ទៀត នេះ​ក្នុង​ករណី​ស្ត្រី​អាយុ​ក្រោម ៤០ ឆ្នាំ។ ចំពោះ​ស្ត្រី​អាយុ លើស​ពី […]

មហារីកសុដន់

ចូលចិត្តព័ត៌មាន “Hello គ្រូពេទ្យ” សូមចូលរួមស្ទង់មតិនៅទីនេះ។ មតិអ្នកទាំងអស់គ្នា ពិតជាមានតម្លៃសម្រាប់ “Hello គ្រូពេទ្យ” អាចកែលម្អព័ត៌មានឲ្យកាន់តែប្រសើរ! មក​ទល់ពេល​នេះ​មិន​ទាន់​មាន​វ៉ាក់​សាំង​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​នៅ​ឡើយ​ទេ មាន​តែ​រក​ឲ្យ​ឃើញ​មហារីក​សុដន់​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ ទើប​អាចព្យាបាល​បាន​ទាន់​ពេល។ នេះ​ជា​លើក​ឡើង​របស់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ាវ សុខា ឯកទេស​ជំងឺ​មហារីក និង​ឈាម។ វិធី​រក​មើល​មហារីក​សុដន់​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ ​មានដូចជា ការ​ពិនិត្យ​សុដន់​ដោយ​ខ្លួនឯ​ង អេកូ​សុដន់ ថត​សុដន់​ជាដើម ហើយ​ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ ដែល​ស្ត្រី​ចាំបាច់​ត្រូវ​តាម​ដាន និង​សង្កេត​មើល។ ១. ចុង​សុដន់​ប្រែប្រួល​ទំហំ ឬ​រូបរាង សញ្ញា​​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​​នោះ ចុង​សុដន់​ចាប់ផ្តើម​ប្រែប្រួល អាច​​ចុង​សុដន់​លឹប​ចូល​ក្នុង ឬ​ជ្រីវ​ជ្រួញ ដូចសំបកក្រូចសើច។ ២. ហូរ​ឈាម​ ឬទឹកថ្លាៗតាម​ចុង​សុដន់ ការ​ហូរ​ទឹក​រងៃ លាយ​ជាមួយ​ឈាម​តាម​ចុង​សដន់ នេះ​ជា​រោគ​សញ្ញា​មួយ​ដែល​អ្នក​មហារីក​សុដន់​គ្រប់​ដំណាក់កាល​ទាំងអស់​ដែល តែង​ជួប​ប្រទះ។​ ទឹក​ដែល​ហូរចេញ​ អាច​មាន​ពណ៌ថ្លា​ ពណ៌លឿង​ដូចខ្ទុះ​ ឬ​ពណ៌ក្រហម​ដូច​ឈាម។​ ៣. មាន​ដុំ​ក្នុង​សុដន់ ស្រីៗ​មួយ​ចំនួន ចាប់​ផ្តើម​មាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​ដុំ​នៅ​​ទ្រូងមុន​ឈាន​ដល់​ដំណាក់​កាល​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ​តែ​ជួន​កាល​​ អាច​មាននៅ​​​ជំុវិញ​តំបន់​ក្លៀក​ ឯ​​​គ្នា​យើ​ងខ្លះ​ទៀត​​មាន​អារម្មណ៍​ថា ​ហើម​ទាំង​នៅ​ជុំវិញ​សុដន់ និង​ក្លៀក។ បើ​រក​ឃើញ​ដុំ​មិន​ប្រក្រតី ត្រូវ​ប្រញាប់​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ជា​បន្ទាន់ ដុំ​ពក​ខ្លះ អាច​មិន​មែន​ជា​មហារីក ប៉ុន្ដែ​ស្រីៗ​គួរ​ទៅ​ពិនិត្យ​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​។ ៤. ស្បែក​សុដន់​ប្រែ​ពណ៌ ស្បែក​សុដន់​ប្រែប្រួល មក​ពី​មហារីក​សុដន់ កើត​ឡើង​ដោយសារ​ការ​រលាក ឬ​ដោយសារ​សរសៃ​ទឹករងៃ​ស្ទះ​កោសិកា​មហារីក​ ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ឡើង​ក្រហម​ […]

មហារីកក្រពះ

បើ​និយាយ​ពី​ជំងឺ​រលាក​ក្រពះ ទំនងជា​មាន​គ្នា​យើង​មិន​តិច​នាក់ទេបាន​ដឹង ឬ​បាន​ជួប​បទពិសោធន៍​នៃ​ជំងឺ​មួយ​នេះ។ ចុះ​គ្នា​យើង​ដឹង​អត់​ថា​បើ​រលាក​ក្រពះ​រ៉ាំរៃ​ទៅជា​យ៉ាង​មិញ​វិញ? ជំងឺ​រលាក​ក្រពះ​រ៉ាំ​រ៉ៃ​ កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​ស្រទាប់​កម្រាល​ខាង​ក្នុង​របស់​ក្រពះ​មាន​ការ​រលាក ហើយ​រោគ​សញ្ញា​​ អាច​​ជា​អាការៈ​ចុក​អួលៗ ឬ​ឈឺ​ជាប់​តែ​ម្តង។ ប្រភេទ​ជំងឺរលាក​ក្រពះ​រ៉ាំរ៉ៃ ឧស្សាហ៍​កើត​មានជាង​គេ​ គឺ​បង្ក​ដោយ​បាក់តេរី Helicobacter pylori។ ជំងឺ​នេះ នឹង​បាន​ធូរ​ស្រាល​ឡើង​វិញ បើសិន​ជា​បាន​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​ និង​តាម​ដាន​ត្រឹម​ត្រូវ។ បាក់តេរី ​ការ​ផឹកស្រា​ច្រើន​ពេក ថ្នាំពេទ្យ​​មួយ​ចំនួន ស្រ្តេស​ជាប់​រហូត ឬ​ជំងឺ​ប្រព័ន្ធ​ការពារ​នានា សុទ្ធ​តែ​អាច​បណ្ដាល​​រលាក​ក្រពះ​បាន​ទាំង​អស់។ ពេល​ក្រពះ​រលាក ស្រទាប់​ក្រាល​ក្រពះ ​នឹង​ប្រែប្រួល​ ហើយ​កោសិកា​ការពារ​មួយ​ចំនួន​ ក៏នឹង​ងាប់ផងដែរ ​ធ្វើឲ្យ​​យើង​មាន​អារម្មណ៍​​ឆាប់​ឆ្អែត​ជាង​រាល់​ដង។ ១. រោគសញ្ញាជំងឺ​រលាក​ក្រពះ​រ៉ាំរ៉ៃ​មាន​អ្វី​ខ្លះ? រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​រលាក​ក្រពះ​រ៉ាំរ៉ៃ​ រួម​មាន៖ – ចុក​ពោះ​ផ្នែក​ខាង​លើ (ចុង​ដង្ហើម) – មិន​រំលាយ​អាហារ – ហើម​ពោះ – ចង្អោរ – ក្អួត – ភើ – មិន​ឃ្លាន​អាហារ – ស្រក​ទម្ងន់ ២. ពេលណាត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ? បើ​សិន​ជា​គ្នា​យើង​មាន​រោគ​សញ្ញា​ណាមួយ​ដូច​បាន​រៀប​រាប់​ខាង​លើ​ ឬ​មាន​ចម្ងល់ យើង​គួរ​​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​ ព្រោះ​រាងកាយ​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​មាន​ភាព​ខុសគ្នា រោគ​សញ្ញា​ក៏​ខុស​គ្នា​ដែរ។ ល្អបំផុត​ ពិភាក្សា​ជា​មួយ​គ្រូពេទ្យ​សម្រាប់​ព័ត៌មាន​បន្ថែម និង​អាច​ព្យា​បាល​បាន​ទាន់​ពេល​។ ដោយ​សារជំងឺ​នេះ​នឹង​ធ្វើឲ្យ​​កោសិកា​ក្នុង​ក្រពះ​ងាប់ ហើយ​ដុះ​ថ្មី​មក​វិញ​ តែ​ប្តូរ​រូប​រាង​មិន​ដូច​ដើម​ឡើយ។ នេះ​ជា​ដំណាក់​ត្រៀម​កើត​មហារីក ហើយ​​អាច​​វិវត្តទៅ​ជា ​ជំងឺមហារីក​ក្រពះ បើ​សិន​ជា​មិន​បាន​ព្យាបាល​ត្រឹម​ត្រូវ។ ជា​ធម្មតា ជំងឺរលាក​ក្រពះ​រ៉ាំ​រ៉ៃ ​នឹង​ជា​មក​វិញ​ បើ​សិន​ជា​ព្យាបាល​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ តែ​ត្រូវ​តាម​ដានឲ្យបាន​ជាប់​លាប់។

មហារីកផ្សេងទៀត

ចូលចិត្តព័ត៌មាន “Hello គ្រូពេទ្យ” សូមចូលរួមស្ទង់មតិនៅទីនេះ។ មតិអ្នកទាំងអស់គ្នា ពិតជាមានតម្លៃសម្រាប់ “Hello គ្រូពេទ្យ” អាចកែលម្អព័ត៌មានឲ្យកាន់តែប្រសើរ ជំងឺ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​គឺ​ជា​ការ​រីក​លូត​លាស់​ខ្លាំង​របស់កោសិកា​មហារីក​ដែល​មិន​ធម្មតា (ដុំ​សាច់​មហារីក) នៅ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល។ មហារីក​ខួរ​ក្បាល​​ចែក​ចេញ​ជា​ពីរ​ប្រភេទគឺមហារីក​ខួរ​ក្បាល​ដំណាក់​បឋម មិន​សូវ​មាន​កើត​ទេ ​និង​កើត​ចេញ​ពី​ខួរ​ក្បាល។ ចំណែក​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ដំណាក់​កាល​ទី ២ ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​ជា​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ ដែល​មហារីក​បាន​រាល​ដាល​ពី​ផ្នែក​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​រាង​កាយ​ និង​រីក​រាល​ដាល​ទៅ​ខួរ​ក្បាល ហើយជំងឺនេះឃើញ​កើតមាន​ញឹក​ញាប់។ ជំងឺ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​មិន​អាច​ព្យា​បាលជា​​ទេ ប៉ុន្តែ​អត្រា​​ការ​រស់​រានមានជីវិត​ក៏​​អាច​កើន​មានដែរ​ ​បើ​សិនជាយើង​​បាន​ដឹងលឿន​ពី​ករណីនេះ​។ ជំងឺ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ដំណាក់​កាល​ទី ២ គឺ​កើត​មាន​ច្រើន​លើ​មនុស្ស​ពេញ​វ័យ​ខណៈ​​ដែល​ជំងឺ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ដំណាក់​កាល​បឋម​កើត​មាន​ច្រើន​លើ​កុមារ និង​ក្មេង​ដែលមាន​អាយុ​ក្រោម ២0 ឆ្នាំ។ មហារីក​ខួរ​ក្បាល​គឺ​ជា​ជំងឺដែល​នាំ​មុខ​គេ​នៃ​ការ​ស្លាប់​បើធៀបទៅ​នឹង​​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេងទៀត។ ១- រោគសញ្ញានៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល រោគសញ្ញា​ទូទៅ​នៃ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​មាន​ដូចជា៖  – ឈឺ​ក្បាល ភាគ​ច្រើន​នៅ​ពេល​ព្រឹក – ចង្អោរ និង​ក្អួត – ផ្លាស់​ប្តូរ​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​និយាយ ស្តាប់ ឬ​មើល – មាន​បញ្ហា​លើ​តុល្យភាព​រាង​កាយ ឬ​ការ​ដើរ – មាន​បញ្ហា​លើ​ការ​គិត ឬ​ការ​ចង​ចាំ – មាន​អារម្មណ៍​ខ្សោយ ឬ​ងងុយ​ដេក – មាន​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​អារម្មណ៍ ឬ​អាកប្បកិរិយា ២- មូលហេតុនៃជំងឺមហារីកខួរក្បាល មូល​ហេតុ​នៃ​ជំងឺមហារីក​ខួរ​ក្បាល​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​ ឬបឋមភាគ​ច្រើន​មិន​ត្រូវ​បាន​ដឹងច្បាស់​លាស់​ទេ តែថា​អាច​បណ្តាល​មក​ពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​នៃ​ជាលិកា​នៅ​ក្នុង​កោសិកា​ខួរ​ក្បាល​លូត​លាស់​លឿន​មិន​ធម្មតា​។ ដំណាក់​កាល​ដំបូង​នៃ​មហា​រីក​ខួរ​ក្បាល​មាន​ច្រើន​ប្រភេទ​ហើយ​អាស្រ័យ​​លើ​ប្រភេទ​នៃ​កោសិកា​ដែល​កើត។ ជំងឺ​មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ទី ២ បណ្តាល​មក​ពី​កោសិកា​មហារីក​ដែល​រាល​ដាល​ពី​ផ្នែក​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​រាង​កាយ​ទៅ​ខួរ​ក្បាល។ មហារីកខួរក្បាល​ច្រើន​កើត​លើអ្នក​ដែល​មាន​ប្រវត្តិធ្លាប់​កើត​មហារីក។ ជំងឺ​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​ភាគ​ច្រើន​រាល​ដាល​ពីជំងឺ​​មហារីក​ដទៃ​ទៀត​មាន​ដូច​ជា៖ – ជំងឺ​មហារីក​​សុដន់ – ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ – ជំងឺ​មហារីក​តម្រង​នោម – ជំងឺមហារីក​​សួត – និង​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក (Melanoma)។ ៣- ពេលណាត្រូវទៅជួបគ្រូពេទ្យ? គ្នា​យើង​​គួរ​តែទៅជួប​គ្រួ​ពេទ្យ​ប្រសិន​បើ​​មាន​បញ្ហា​ដូច​ខាង​ក្រោម៖ – រោគសញ្ញា​​មិន​បាន​ធូរ ឬ​កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ។ – ឈឺ​ក្បាល​ញឹក​ញាប់​ហើយ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​សកម្មភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ។ – បើ​យើង​​ឧស្សាហ៍​ប្រកាច់។

មហារីកមាត់ស្បូន

មហារីក​មាត់​ស្បូន​បង្ក​ឡើង​ដោយ​វីរុស HPV ដែល​ស្ត្រី​ខ្មែរ​​ប្រឈម​ខ្ពស់​បំផុត តែ​យើង​អាច​ការពារ​បាន ដោយ​ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង និង​តាម​ដាន ធ្វើ​តេស្ត​កោសិកា​មហារីក​មាត់​ស្បូន។ នេះ​បើ​តាម​ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ាវ សុខា ឯកទេស​ជំងឺ​មហារីក និង​ឈាម។ ​ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​សំណួរ​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន រួមទាំង​វ៉ាក់សាំង​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន ដែល​ស្រីៗ​ចង់​ដឹង​បំផុត។ សំណួរ ទី១៖ ត្រូវ​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​មហារីក​មាត់ស្បូន​ពេល​ណា? តាម​ការ​លើក​ឡើង​របស់​លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​វេជ្ជបណ្ឌិត អ៊ាវ សុខា កុមារី​អាយុ​ពី ៩ឆ្នាំ​ទៅ​អាច​វ៉ាក់​សាំង​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​បាន​ហើយ ប្រសិន​បើ​មាន​កាយ​សម្បទារ​មាំទាំ សុខភាព​ល្អ ដោយ​ចាក់​ចំនួន ៣ដង លើកទី១ លើកទី២ ១ខែក្រោយ​ចាក់​លើកទី១ និង​លើក​ទី៣ ៦ខែ​ក្រោយ​ចាក់​លើក​ទី១។ ឯ​ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការ​ចាក់វ៉ាក់​សាំង​នេះ​នៅ​វ័យ​ក្មេង ហើយ​មិន​មាន​ការ​រួមភេទ​ទាល់​​តែ​សោះ​នោះ អាច​ការពារការកើត​ជំងឺ​មហារីក​មាត់ស្បូន​ដល់​ទៅ​​ ៩០%។ សំណួរ ទី២៖ រួមភេទ​ហើយ​អាច​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​មហារីក​មាត់​ស្បូន​បាន​អត់? ចម្លើយ! ស្ត្រី​ឆ្លង​កាត់​ការ​រួមភេទ​អាច​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​បាន ប៉ុន្តែ​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ១០០% ដូច​យើង​ចាក់​ពី​នៅ​ក្មេង​នោះ​ទេ។ ប្រសិទ្ធភាព​នៃ​ការ​ចាក់​វ៉ាក់​សាំង​ការពារ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​លើ​ស្ត្រី​ដែល​ឆ្លង​កាត់​ការ​រួមភេទ​ហើយ​មាន​ត្រឹម ៧០% ប៉ុណ្ណោះ ដែល​អាយុ​អាច​ចាក់​បាន​ត្រឹម ២០ឆ្នាំ​ជាង រហូត​ដល់​អាយុ​ជាង​៤០ឆ្នាំ ហើយ​តម្រូវ​ឲ្យ​ស្ត្រី​ពិនិត្យ​កោសិកា​មាត់​ស្បូន ទឹក​រម្អិល​នៅ​ទ្វារមាស បើ​សិន​មិន​មាន​មេរោគ HVP ឯ​កោសិកា​មាត់​ស្បូន​មិន​មាន​កោសិកា​មហារីក​ទេ នោះ​ទើប​អាច​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ការពារ​មហា​រីក​មាត់​ស្បូន​បាន។ សំណួរ ទី៣៖ ការ​ពិនិត្យ​កោសិកា​មាត់​ស្បូន​ចាំបាច់​ប៉ុន​ណា? ចាក់​វ៉ាក់សាំង​ហើយ ត្រូវ​ពិនិត្យ​ទៀត​អត់? ត្បិត​វ៉ាក់សាំង​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​​បង្ការ​ក៏​ពិត​មែន […]

មហារីកសុដន់

ចំពោះ​មនុស្ស​ស្រី ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ ជា​ជំងឺ​សាហាវ​មួយ​ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ទៅ​ដល់​ជីវិត​បាន​ងាយ។ នៅ​ខ្មែរ​យើង ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​នេះ​ឈរ​នៅ​លំដាប់​ទី២ បន្ទាប់​ពី​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន ដែល​កើត​មាន​ញឹក​ញាប់​ខ្លាំង។ បើ​តាម​ការ​ឲ្យ​ដឹង​របស់​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ចាន់ រស្មី ឯកទេស​ផ្នែក​សម្ភព និង​រោគ​ស្ត្រី មហារីក​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​កោសិកា​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​កើន​លើស​ចំនួន ធ្វើឲ្យ​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​គ្រប់​គ្រង ខណៈ​ប្រភេទ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ចែក​ចេញ​ជា​២​ប្រភេទ​រួម​មាន៖ ទី១. Ductal carcinoma៖ សំ​ដៅ​នៅ​ពេល​មហារីកចាប់​ផ្ដើម​បង្ក​ឡើង​ក្នុង​ថង់​ផ្ទុក​ទឹក​ដោះ និង​ជា​ប្រភេទ​ខាង​គ្រូ​ពេទ្យ​ឧស្សាហ៍​ជួប​ប្រទះ​ជាង​គេ ទី២. Lobular carcinma៖ សំដៅ​នៅ​ពេល​កោសិកា​មហារីក​ចាប់​ផ្ដើម​បង្ក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ក្រពេញ​ផលិត​ទឹក​ដោះ ករណី​រាតត្បាត​មហារីក​សុដន់ ចាប់​ផ្ដើម​ឡើង​នៅ​ពេល​កោសិកា មហារីក​រាល​ដាល​ចេញ​ពី​ក្រពេញ​ផលិត​ទឹក​ដោះ ឬ​ថង់​ផ្ទុកទឹក​ដោះ និង​ទៅ​កាន់​កោសិកា​ជិតៗ ជា​ហេតុ​បង្កើន​ឱកាស​រីក​រាល​ដាល​ទៅ​កាន់​សរីរាង្គ​ផ្សេងៗ​ក្នុង​រាង​កាយ។ លោក​បន្ត​ថា ករណី​មហារីក​សុដន់​មិនរីករាលដាល​ដែល​កោសិកា​មហារីក​ស្ថិត​នៅ​កន្លែង​ដើម​ដដែល ហើយ​មិន​ទម្លុះ​ចេញ​មក​ក្រៅ។ យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​កោសិកា​ទាំង​នេះ នៅ​តែ​អាច​វិវត្ត​ទៅ​ជា​មហារីក​សុដន់​រីករាលដាលបាន​ដូច​គ្នា។ ធម្មតា ជំងឺ​មហារីក​ពិបាក​ឲ្យ​យើង​ជា​អ្នក​ជំងឺ​ដឹង​មុន​ថា កើត​ឬ​មិន​កើត​ណាស់ ព្រោះ​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ​វា​ស្ទើរ​តែ​មិន​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​ឲ្យ​ដឹង តែ​យើង​អាច​ដឹង​បាន​ដោយ​ការ​ស្ទាប​លើ​សុដន់​ទៅ​ប៉ះ​ជាមួយ​នឹង​ជាលិកា​រឹង​នៅ​តំបន់​ណា​មួយ​ក្នុង​សុដន់ ឬ​ដុំ​ពក​នៅ​ក្លៀក ឬ​ក្នុង​សុដន់។ ក្រៅ​ពី​នេះ យើង​អាច​សម្គាល់​ពី​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​បាន​តាម​សញ្ញា​ដទៃ​ទៀត​ដូច៖ - ឈឺ​ក្នុង​ក្លៀក ឬ​សុដន់ (មិន​មែន​បណ្ដាល​ពី​ការ​មក​វដ្ដ​រដូវ) - មាន​ទ្រុឌ ឬ​ស្បែក​សុដន់​ឡើង​ក្រហម​ដូច​ផ្លែ​ក្រូច - រមាស់​ចុង​សុដន់​ម្ខាង ឬ​មាន​ខ្ទុះ​ចេញ​មក​តាម​ចុង​សុដន់ (ជួន​កាល មាន​លាយ​ឈាម​មក​ជាមួយ) - សុដន់​ម្ខាង​ធំ ជាង​ម្ខាង​ទៀត និង​សុដន់​ឡើង​ប្រេះ​ស្រកា ឬ​របក​ស្បែក។ល។ តាម​ការ​សិក្សា​ពីឆ្នាំ ២០០៩-២០១៣ របស់​វេជ្ជបណ្ឌិត​រោគ​ស្ត្រី​រូប​នេះ បញ្ជាក់​ថា […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ដោយ​ហេតុ​ថា ជំងឺ​មហារីក ជា​ជំងឺ​សាហាវ គ្រាន់​តែ​យើង​ឭ​ហើយ​ខ្លាច ហើយ​វា​ក៏​ជា​ជំងឺ​មួយ​ដែល​អាច​កើត​បាន​ស្ទើរ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​លើ​រាង​កាយ​របស់​យើង ហើយ​ផ្នែក​បំពង់​អាហារ​ក៏​មិន​អាច​ចៀស​ផុត​បាន​ដែរ។ ចុះ​ជំងឺ​មហារីក​បំពង់​អាហារ​ហ្នឹងបណ្ដាល​មក​ពី​អ្វី? តាម​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​របស់​មន្ទីរពេទ្យ កាល់ម៉ែត ជំងឺ​មហារីក​បំពង់​អាហារ ជា​ការ​វិវត្ត​មិន​ប្រក្រតី (លឿន​ខុស​ធម្មតា) នៃ​កោសិកា​របស់​បំពង់​អាហារ បង្កើត​បាន​ជា​ដុំ​សាច់​ដែល​យើង​តែង​ហៅ​ថា ដុំ​សាច់​មហារីក។ ជំងឺ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចែក​ជា​ ២​ ប្រភេទ​ធំៗ គឺ ពួក​ស្កេមមើសសែល ការសីណូម៉ា និង​អាដេណូការសីណូម៉ា។ ចំណែក​កត្តា​ប្រឈម​ដែល​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ដុំ​មហារីក​នេះ​កើត​បាន​មាន​ដូច​ជា៖ - ជក់​បារី​រយៈ​ពេល​វែង - ញ៉ាំ​ស្រា ឬ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ហួស​កម្រិត - អាយុ​ច្រើន(លើស​ពី​៥៥​ឆ្នាំ) - ភេទ​ប្រុស - ញ៉ាំ​អាហារ​ផ្ដេសផ្ដាស (អនាម័យ​មិន​ល្អ អាហារ​មិន​ល្អ...) - ជំងឺ​ច្រាល​ជាតិ​អាស៊ីដ​ក្រពះ និង​រលាក​បំពង់​អាហារ​រ៉ាំរ៉ៃ​ដោយ​មិន​បាន​ព្យាបាល​ត្រឹម​ត្រូវ​តាម​ក្បួន​វេជ្ជសាស្ត្រ។ល។ ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​បំពង់​អាហារ វា​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​បែប​ណា​ឲ្យ​យើង​ដឹង? យើង​អាច​សង្កេត​បាន​ថា អ្នក​ជំងឺ​ដែល​មាន​ដុំ​មហារីក​បំពង់​អាហារ​នេះ មាន​រោគ​សញ្ញា​ដូចជា​៖ - អួល​ណែន និង​ពិបាក​លេប​អាហារ​ចូល (ដំបូង​អាហារ​រឹង ក្រោយ​មក​អាហារ​រាវ យូរៗ​ទៅ សូម្បី​ទឹក​ក៏​ពិបាក​លេប) - ឈឺ​ចុក​ចាប់ នៅ​ពេល​បរិភោគ​អាហារ - ក្អួត​ចង្អោរ ក្រោយ​ញ៉ាំ​អាហារ​រួច - ចុក​ណែន​អួល ក្នុង​ដើម​ទ្រូង - ស្លេក​ស្លាំង និង​ខ្វះ​គ្រាប់​ឈាម​ក្រហម - ចុះ​ខ្សោយ អស់​កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃ - មិន​ចង់​ញ៉ាំ​អាហារ - ស្រក​ទម្ងន់​ខ្លាំង​ខុស​ធម្មតា - ជួន​កាល […]

x