home

ជំងឺមហារីក

ជំងឺ​មហារីក ​- បែង​ចែក​ជា​ដំណាក់​កាល​ទី១ រហូត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ។ ​មហារីក​បើ​សិន​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ គឺ​អាច​ព្យាបាល​ជា​សះស្បើយ។ ជំងឺ​មហារីក​​អាច​កើត​គ្រប់​កន្លែង​ក្នុង​រាងកាយ។ ​មហារីក​ដែល​មាន​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​មាន ​មហារីកសួត ​មហារីកពោះវៀនធំ ​មហារីកក្រពះ ​មហារីកមាត់ស្បូន ​មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ​មហារីកថ្លើម ​មហារីកស្បែក ​មហារីកសុដន់ ​មហារីកឆ្អឹង ​មហារីកប្លោកនោម ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ​មហារីកក្រពេញអូវែ ​មហារីកឈាម ​មហារីកលំពែង ​មហារីកកូនកណ្តុរ ​ដុំមហារីកខួរក្បាល ​មហារីកក្បាលនិងក ​មហារីកផ្សេងទៀត ព្រម​ទាំង​មូលហេតុ ​ដំណាក់កាល ​ផល​វិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​មហារីក ​និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺមហារីក

​ជា​ទូ​ទៅ ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​មិន​លេច​ចេញ​រោគសញ្ញា​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​​គ្នា​យើង​អាច​នឹង​សង្កេត​ឃើញ​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ នៅ​ពេល​ដែល​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​នេះ​វិវត្ត​ចូល​ដំណាក់កាល​ចុង​ក្រោយ​។ អ្នក​​ប្រឈម​នឹង​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ពិត​ណាស់​ មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​អាច​វិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ កត្តា​ហានិភ័យ​មួយ​ចំនួន​​​ រួម​មាន​ មាន​ដៃ​គូ​រួម​ភេទ​ច្រើន​ អ្នក​មាន​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ខ្សោយ​​ ប្រើប្រាស់​គ្រឿង​ញៀន​ ឬ​ជក់​បារី​ជា​ដើម។​ យ៉ាង​ណា​មិញ យើង​គប្បី​តាមដាន​រោគសញ្ញា​ទាំង​នេះ​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់​ មុន​នឹង​យឺត​ពេល​។ ១. ការ​ធ្លាក់​ឈាម​ពី​ទ្វារ​មាស​មិន​ប្រក្រតី បើ​គ្នា​យើង​សង្កេត​ឃើញ​​មាន​ធ្លាក់​ឈាម​ពី​ទ្វារ​មាស​ខុស​ប្រក្រតី​ ដូចជា​ក្រោយ​រួម​ភេទ​រួច​​ ចន្លោះ​ពេល​មក​រដូវ ឬ​ក្រោយ​ពេល​អស់​រដូវ​ និង​មក​រដូវ​ច្រើន​ជាង​ធម្មតា ​ព្រម​ទាំង​មាន​រយៈពេល​យូរ​ ​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ហើយ។ ២. ធ្លាក់​​ទឹក​រម្អិល​ពី​ទ្វារ​មាស​ខុស​ប្រក្រតី​ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ការ​ធ្លាក់​ទឹក​រម្អិល​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​បញ្ហា​សុខភាព​​ជា​ច្រើន​ប្រភេទ រួម​ទាំង​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ដែរ។ ការ​ធ្លាក់​ទឹក​រម្អិល​នេះ​ អាច​មាន​ពណ៌​ស្លេក​ពណ៌​ត្នោត​ ឬ​ពណ៌​ផ្កា​ឈូក​ ហើយក្រៅពីនេះ ​ក៏​អាច​មើល​​ទៅ​​ដូច​ទឹក​ ឬ​មាន​ឈាម​ ដោយ​មាន​ក្លិន​មិន​ល្អ ឬ​គ្មាន​ក្លិន​តែ​ម្ដង​។ ៣. ទ្វារ​មាស​មាន​ក្លិន​មិន​ល្អ​ ក្លិន​ឆ្អេះ​ឆ្អាប​ចេញ​ពី​ទ្វារ​មាស​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​សំណល់​សេសសល់​ក្នុង​ជញ្ជាំង​ទ្វារ​មាស និង​បង្កើត​បាក់តេរី​ប្រភេទ​ជាក់លាក់​មួយ​។ ៤. ឈឺ​ចាប់​អំឡុង​ពេល​រួម​ភេទ​ អាការៈ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​រួម​ភេទ​ ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ដូច​គ្នា​។ ដូច្នេះ​ហើយ សម្រាប់​ស្រី​ៗ​ដែល​​ជួប​ប្រទះ​នឹង​បញ្ហា​មួយ​នេះ ចូរ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​រោគ​ស្រ្តី​​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។ ៥. ឈឺ​ពោះ ការ​ឈឺចាប់​នៅ​តំបន់​អាង​ត្រគាក ឬ​ឈឺ​ពោះ​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​មួយ​ទៀត​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ ក្រុម​គ្រូពេទ្យ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​​អាច​ជួប​​រោគសញ្ញា​នេះ​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង ប៉ុន្តែ​ក៏​អាច​នឹង​មាន​ការ​ភ័ន្តច្រឡំ​ទៅ​នឹង​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ ដែល​ធ្វើ​​ឲ្យ​យើង​មាន​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​កំណត់​ជំងឺ​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​។ ៦. ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​នោម​ ឬ​បន្ទោបង់ និង​នោម​​មាន​ឈាម​ បន្ថែម​ពី​នេះ​ ការ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ពេល​​នោម​ និង​នៅ​ពេល​បន្ទោបង់​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​។ លើស​ពី​នេះ រោគសញ្ញា​មួយ​ទៀត​ដ៏​គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​នោះ​ គឺ​នោម​មាន​​ឈាម​ […]

សំណួរ​ដែល​សួរ​ញឹកញាប់​បំផុត

ជំងឺមហារីក

Icon Chevron

មហារីកជាជំងឺដែលកើតឡើងនៅពេលកោសិកាមិនប្រក្រតីនិងបំផ្លាញជាលិការាងកាយធម្មតា។ កោសិកាទាំងនេះលូតលាស់មិនអាចគ្រប់គ្រងបានហើយអាចរាលដាលទៅជាលិកាផ្សេងៗនៅក្នុងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយដែលជាដំណើរការមួយដែលហៅថា មេតាប៉ូលីស(Metastasizing) ។

អ្នកណាខ្លះ​អាចកើតមហារីក?

Icon Chevron

ចម្លើយខ្លី៖ អ្នកណាក៏អាចកើតមហារីកដែរ។ មានកត្តាមួយចំនួនដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក។ កត្តាទាំងនេះរួមមានអាយុ​ ហ្សែន និងចំពោះប្រភេទមហារីកមួយចំនួន ការប្រឈមមុខនឹងកត្តាជាក់លាក់មួយ។ ៩ ករណីក្នុងចំណោម ១០ ករណីនៃជំងឺនេះ ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើមនុស្សដែលមានអាយុលើសពី ៥០ ឆ្នាំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរពី ៥ ទៅ ១០ ភាគរយនៃជំងឺមហារីកត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹង ហ្សែនដែលទទួលបានពីពុកម្តាយ។ ការ​រស់នៅ និងការប៉ះពាល់បរិស្ថានក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីកផងដែរ ៖ ការចំណាយពេលច្រើនក្រោមពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយគ្មានការការពារពីកាំរស្មី ក៏​អាចនាំឱ្យកើតមហារីកស្បែក​ដែរ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ក៏អាចបណ្តាលឱ្យកើត មហារីកសួត មាត់ បំពង់កនិងសរីរាង្គ​ ដទៃទៀតផងដែរ។

ជំងឺមហារីក អាចព្យាបាលបានទេ?

Icon Chevron

មិនទាន់មានវិធីព្យាបាលជំងឺមហារីកឲ្យជាសះស្បើយ​នៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺ​ដែល​​ធ្លាប់បានព្យាបាលជំងឺមហារីកមួយចំនួន ភាគច្រើន​​បានធូរស្បើយ មានន័យថាគាត់​លែងមានរោគសញ្ញាមហារីកទៀតហើយ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួន​មានសំណាងដែលអាការៈ​ធូរស្បើយ​ ប៉ុន្តែអ្នក​ជំងឺ​ផ្សេងទៀតស្ថានភាព​​ជំងឺ​​​ កោសិកាមហារីកអាចលូតលាស់នៅក្នុងសរីរាង្គផ្សេងទៀតហើយបង្កើតជាដុំសាច់ថ្មីដែលបង្ខំឱ្យឆ្លងកាត់ការព្យាបាលម្តងទៀតដោយ​ជម្រើស​ផ្សេងៗ។

បើមហារីកកាចសាហាវ តើ​យើងអាចការពារខ្លួន​កុំឲ្យកើត​ជំងឺនេះបានទេ?

Icon Chevron

មិនមានវិធីប្រាកដក្នុងការការពារខ្លួនពីមហារីកទេ ប៉ុន្តែមានជំហានជាក់លាក់ដែលយើង​អាចអនុវត្តដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺនេះ​បាន។ ការរក្សារបបអាហារដែលសំបូរសារធាតុចិញ្ចឹម កាត់បន្ថយសាច់ក្រហម(សាច់គោ) កាត់បន្ថយបង្អែម ជៀសឆ្ងាយពី ថ្នាំជក់​ និងស្រា​ និងជៀសពីការត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យវាក៏អាចបន្ថយអត្រាហានិភ័យបានមួយចំណែក។ វ៉ាក់សាំងនិងឧបករណ៍ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ក៏ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យមហារីកផងដែរ។ វ៉ាក់សាំង HPV អាចការពារការឆ្លងមេរោគមហារីកមាត់ស្បូន ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំងឺមហារីក ៦ ប្រភេទ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការមកធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកជាប្រចាំ អាចជួយរកឃើញជំងឺមហារីកមុនពេលវាបង្កជារោគសញ្ញា ធ្វើឱ្យងាយស្រួលក្នុងការព្យាបាលដោយជោគជ័យនិងបង្កើនឱកាសនៃការជាសះស្បើយឡើងវិញ។

​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​អាចព្យាបាលម៉េចខ្លះ?

Icon Chevron

វិធីព្យាបាលមហារីកទូទៅមាន ៣ គឺ ៖ ការវះកាត់ ការព្យាបាលដោយប្រើគីមី និងការព្យាបាលដោយកាំរស្មី។ អ្នកជំងឺមហារីកអាចឆ្លងកាត់ការព្យាបាលណាមួយក្នុងចំណោមវិធីទាំងនេះ។ ការសម្រេចចិត្តលើផែនការព្យាបាល អាស្រ័យលើកត្តាដូចជាប្រភេទមហារីក ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលណា ព្រមទាំងការពិចារណាផ្សេងទៀតដូចជាសុខភាពទូទៅនិងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន។ ការ​រក​ឃើញជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកដោយផ្តល់នូវវិធីជាច្រើនទៀតក្នុងការព្យាបាលអ្នកដែលមានជំងឺមហារីក។ វិធីព្យាបាលមាន ការប្តូរកោសិកាដើម ការព្យាបាលដោយប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងការព្យាបាលតាមថ្ងៃកំណត់ ជាធម្មតាវិធីចុងក្រោយត្រូវបានផ្សំជាមួយការព្យាបាលផ្សេងទៀតដូចជាគីមី។

ជំងឺមហារីកអាចឆ្លង​អត់?

Icon Chevron

ជំងឺ​មហារីកមិន​អាចឆ្លង​ទេ ទោះជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​ជា​មួយ​និង​អ្នក​ជំងឺ ចែករំលែកអាហារ ឬថើប។ ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​ដែល​យើង​​ស្រលាញ់​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ កុំខ្លាច​និង​ការ​ទៅ​ជួប​ ​ឬ​ចំណាយ​ជាមួយ ព្រោះ​គាត់​​ត្រូវ​ការ​អ្នក​នៅ​ក្បែរ​ជាពិសេស​នៅ​កំឡុង​ពេល​ដែល​កំពុង​ព្យាបាល។

ដុំសាច់ជាអ្វី?

Icon Chevron

ដុំសាច់កើត​ឡើងនៅពេលកោសិកាបែកចេញហើយលូតលាស់លើស។ ដុំសាច់អាច ស្លូត (មិនមែនមហារីក) ឬកាច (មហារីក) ។

ជំងឺមហារីកមានប៉ុន្មានដំណាក់កាល?

Icon Chevron

នៅពេលដឹងថា​មាន​ការលូតលាស់នៃ​ជំងឺមហារីក គ្រូ​ពេទ្យនឹងធ្វើតេស្តដើម្បីកំណត់ថាតើមហារីកមានទំហំប៉ុនណា អាចនិង​រាលដាលដល់សរីរាង្គផ្សេងៗដែរឬទេ។ វា​សំខាន់ណាស់​ដើម្បីកំណត់ពីវិធីព្យាបាលឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ និងការជាសះស្បើយឡើងវិញ។ ប្រភេទមហារីកភាគច្រើនមានបួនដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី ១ (១) គឺជាមហារីកដំណាក់កាលដំបូងមានន័យ ថាវាមិនបានរាលដាលដល់ជាលិការាងកាយនៅក្បែរនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ២ និងទី ៣ (២ និង ៣) នៅតែជាមហារីកដំណាក់កាលទាបដែលអាចរីកកាន់តែជ្រៅទៅ ៗ នៅជាលិកាក្បែរ ៗ ប៉ុន្តែមិនទាន់រីករាលដាលដល់សរីរាង្គដទៃទៀតនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ៤ (៤) គឺជាជំងឺមហារីកកម្រិតខ្ពស់ ឬជាដំណាក់កាលចុងក្រោយ ​ឬមហារីករាលដាលមានន័យថាមហារីកបានរាលដាលដល់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ។

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី ជំងឺមហារីក

មហារីកផ្សេងទៀត

ជំងឺ​​មហារីក​មាត់​ ជា​ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​ដែល​កើត​នៅ​ក្នុង​មាត់ ឬ​នៅ​ជុំវិញ​បបូរ​មាត់​របស់​យើង​។ មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ ក៏​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ជំពូក​មហារីក​ក្បាល​ និង​ក​ផង​ដែរ​។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត ជា​ញឹកញាប់​ ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ក៏​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ចាប់ផ្ដើម​នៃ​ការលូតលាស់​ដុំ​សាច់​លើ​ផ្ទៃ និង​បរិវេណ​ជុំវិញ​មាត់​ ដែល​មាន​ដូច​ជា​៖ ​ ធ្មេញ​ អណ្ដាត​ ខាង​ក្នុង​ថ្ពាល់​ អញ្ចាញ​ធ្មេញ​ ស្រទាប់​បបូរ​មាត់​ បាត​នៃ​មាត់​ ក្រអូម​មាត់​រឹង ​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​។ មូលហេតុ​បង្ក​ និង​កត្តា​ហានិភ័យ​ដទៃ​ទៀត​ រាល់​អ្វី​មួយ​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​មាត់​ សុទ្ធ​តែ​អាច​បង្ក​ជា​មហារីក​មាត់​ ប៉ុន្តែ​មូលហេតុ​ទូទៅ​បំផុត​ដែល​យើង​តែងតែ​ជួប​ប្រទះ​ រួម​មាន​​៖ ការ​ជក់​បារី ការ​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ ការ​ឆ្លង​វីរុស​បង្កជំងឺមហារីកមាត់​ស្បូន​(HPV) រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ ប្រសិនបើ​យើង​ចាប់ផ្ដើម​សង្កេត​ឃើញ​សញ្ញា​ទាំង​នេះ យើង​អាច​នឹង​កើត​មាន​​ជំងឺ​មហារីក​មាត់៖ ដំបៅ​មាត់​ បបូរ​មាត់​ឡើង​ក្រាស់​ ដំបៅ​ ដុំ​ពក​​នៅ​ជុំវិញ​បបូរ​មាត់​ មាត់​ និង​បំពង់​ក​ដែល​មាន​ស្រាប់​ ការ​ហូរ​ឈាម​មិន​ធម្មតា ឬ​ស្ពឹក​ក្នុង​មាត់​ ផ្ទាំង​ស​ៗ​នៅ​លើ​អណ្ដាត ថ្ពាល់​ និង​អញ្ចាញ​ធ្មេញ​ ផ្ទាំង​ក្រហម​ៗ​នៅ​លើ​អណ្ដាត ថ្ពាល់​ និង​អញ្ចាញ​ធ្មេញ ​រង្គើ​ធ្មេញ​ដោយ​គ្មាន​មូលហេតុ​ ពិបាក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ចលនា​ថ្គាម​ ​ការ​និយាយ​ និង​លេប​អាហារ​ ការ​ហូរ​ឈាម​មិន​ប្រក្រតី មិន​ស្រួល​ ឬ​ស្ពឹក​ក្នុង​មាត់​ ឈឺ​ធ្មេញ​  បណ្ដាល​មក​ពី​ហើម​មាត់​។ ការ​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ យើង​​អាច​បញ្ចៀស​ ក៏​ដូចជា​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក​មាត់​បាន​ តាម​រយៈ​បែបបទ​រស់នៅ​ប្រកប​ដោយ​សុខភាព​ល្អ​។ បន្ថែម​ពី​នេះ ចូរ​ជៀសវាង​ការ​ជក់​បារី​ និង​ត្រូវ​កម្រិត​ការញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះបំពង់ក ជា​ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​​ដែល​មាន​ប្រភព​ចេញ​ពី​បំពង់​ច្រមុះនិងបំពង់ក និង​​មាន​ទីតាំង​នៅ​ក្រោយ​ច្រមុះ និង​បំពង់​អាហារ​ផ្នែក​ខាង​លើ ។ យោង​តាម​អ្នក​ជំនាញ​បាន​​បង្ហាញ​ថា មហារីក​ច្រមុះ​ជា​ប្រភេទ​មហារីក​ដ៏​កម្រ​មួយ​ ប៉ុន្តែ​វា​កើត​ឡើង​ញឹកញាប់​​នៅ​តំបន់​មួយ​ចំនួន​ ជា​ពិសេស​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍​។ ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះ​បំពង់កកើត​ឡើង​ដោយ​សារ​កត្តា​​ណា​ខ្លះ​? តាម​ពិត​​ទៅ​​ មូលហេតុ​បង្ក​ជាក់លាក់​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​នៅ​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ​ ក៏​មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​ដែល​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះ​​បំពង់កផង​ដែរ ដែល​រួម​មាន​៖ ​អ្នក​ដែល​មាន​អាយុ​​ចាប់​ពី​៥០​ ទៅ​៦០​ឆ្នាំ​ ស្ត្រី​មាន​ហានិភ័យ​នៃ​​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះ​ច្រើន​ជាង​បុរស​ ការ​ញ៉ាំ​ត្រី និង​សាច់​ដែល​មាន​ជាតិ​អំបិល​ខ្ពស់​ អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​កម្ទេច​ឈើ​រឹង ។ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះ​ដែល​យើង​ច្រើន​តែ​មើល​រំលង​ ​​​ជាក់​ស្ដែង រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ច្រមុះ​មាន​ភាព​ស្រដៀង​ទៅ​នឹង​បញ្ហា​សុខភាព​ស្រាល​ៗ​ដទៃ​ទៀត ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ពិបាក​​​ក្នុង​ការ​កំណត់​រោគសញ្ញា​​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​។ លើស​ពី​នេះ អ្នក​ជំងឺ​ភាគ​ច្រើន​មិន​​មាន​លេច​ចេញ​រោគសញ្ញា​ណា​មួយ​​ឡើយ​ រហូត​ទាល់​តែ​ជំងឺ​មហារីក​​ឈាន​ដល់​ដំណាក់កាល​​ធ្ងន់ធ្ងរ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ យើង​អាច​សង្កេត​​ឃើញ​​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ដូច​​ខាង​ក្រោម​​៖ ហឹង​ត្រចៀក​ ឬ​តឹង​ច្រមុះ​ មាន​ឈាម​នៅ​ក្នុង​ទឹក​មាត់​ ឬ​ហូរ​ឈាម​តាម​ច្រមុះ​ ដុំ​ពក​នៅ​ក​ ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​ហើមកូន​កណ្ដុរ​ ការ​បង្ក​រោគ​នៅ​ត្រចៀក​ ឈឺ​ត្រចៀក​ ស្ដាប់​មិន​ឮ (ត្រចៀក​​ម្ខាង​) ឈឺ​ក​ ឈឺ​ក្បាល​ ពិបាក​ដកដង្ហើម​ ពិបាក​និយាយ។ ប្រសិនបើ​គ្នា​យើង​​​ប្រឈម​នឹង​រោគសញ្ញា​ទាំង​នេះ ចូរ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ភ្លាម​ៗ​។

មហារីកថ្លើម

ជា​ទូ​ទៅ ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​កម្រ​បង្ហាញ​រោគសញ្ញា​​នៅ​​ដំណាក់កាល​ដំបូង​​ណាស់​។ នៅ​ពេល​ដែល​ទំហំ​ដុំ​សាច់​​ធំ​ឡើង​ ​អ្នក​ជំងឺ​​អាច​នឹង​កើត​មាន​អាការៈ​ឈឺចាប់​នៅ​ផ្នែក​ខាង​ស្កាំ​នៃ​ពោះ​។ អ្នក​ខ្លះ​ទៀត​អាច​មាន​រោគសញ្ញា​កាន់​តែ​ដុនដាប​នៃ​ជំងឺ​ថ្លើម​រ៉ាំរ៉ៃ​ ឬ​ក្រិន​ថ្លើមដែល​ជា​រឿយ​ៗ​កើត​ឡើង​មុន​ពេល​វិវត្ត​​ទៅ​ជា​​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​។ សញ្ញា​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​​មាន​អ្វី​ខ្លះ​? ស្រក​ទម្ងន់​ដោយ​មិន​ដឹង​មូលហេតុ​ ថ្លើម​រីក​ ឈឺ​ក្នុង​ពោះ ឬ​នៅ​​ជិត​ស្លាប​ប្រចៀវខាង​ស្តាំ​​ ហើម​ពោះ​ ​មាន​សារធាតុ​រាវ​នៅ​ក្នុង​ពោះ​ កើតខាន់​លឿង​ រោគសញ្ញា​ទូទៅ​ផ្សេង​ទៀត​រួម​មាន​៖ គ្រុន​ក្ដៅ​ សរសៃ​ឈាម​វ៉ែន​រីក​ធំ​នៅ​ក្នុង​ពោះ​ ស្នាម​ជាំ ឬ​ហូរ​ឈាម​មិន​ប្រក្រតី​ ចំណង់​អាហារ​ថយ​ចុះ ចង្អោរ ឬ​ក្អួត​ លាមក​ពណ៌​ស​ ​រមាស់​ មាន​អារម្មណ៍​ឆ្អែត​ក្រោយ​ញ៉ាំ​អាហារ​តិចតួច​ ខ្សោយ​ ឬ​អស់​កម្លាំង​ ​អ្នក​ណា​ខ្លះ​មាន​ហានិភ័យ​​​​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​? អ្នក​ឆ្លង​មេរោគ​រលាក​ថ្លើម​ប្រភេទ​B ឬ ​Cរ៉ាំរ៉ៃ​ ជំងឺ​ថ្លើម​តំណ​ពូជ​ ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ជំងឺ​​ខ្លាញ់​រុំ​ថ្លើម​ដែល​មិន​មែន​ដោយ​សារ​ញ៉ាំ​ជាតិ​អាល់កុល ការ​ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​រ៉ាំរ៉ៃ​ ធាត់​ជ្រុល។ ​​យើង​អាច​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​ដោយ​របៀប​ណា​? ញ៉ាំ​គ្រឿង​ស្រវឹង​ក្នុង​កម្រិត​សម​ល្មម​ រក្សា​ទម្ងន់​ខ្លួន​សមស្រប​ ចាក់​ថ្នាំ​បង្ការ​ជំងឺ​រលាក​ថ្លើម​ប្រភេទ​B ជៀសវាង​រួម​ភេទ​ដោយ​ពុំ​មាន​ការ​ការពារ។

មហារីកសួត

មហារីកសួតកើតឡើងនៅពេលមានកោសិកាខុសធម្មតាដុះ និងរីកលូតលាស់ក្នុងសួត និងបង្កឡើងដោយកត្តាជាច្រើន។ តើអ្នកណាខ្លះមាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់ក្នុងការកើតមហារីក​សួត? អ្នកដែលមានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើតជំងឺមហារីកសួតមាន​ដូច​ជា៖ ១. ជក់បារី ការជក់បារីអាចបណ្តាលឱ្យយើងកើតជំងឺមហារីកសួត ព្រោះសារធាតុគីមី​នៅក្នុងផ្សែង​បារី​បំផ្លាញកោសិកាសួត និងធ្វើឱ្យជាលិកាសួតប្រែប្រួល។ ដំបូង​​​រាងកាយយើង​អាច​ជួសជុល​កោសិកាដែលខូចនោះដោយខ្លួនឯងបាន ប៉ុន្តែយូៗទៅ កោសិកាសួត​ខូចកាន់​តែច្រើន ហើយបង្កជាមហារីក។ ២. ស្រូបផ្សែងបារី ទោះបីយើងមិនជក់បារី ការស្រូបផ្សែងបារីច្រើនក៏ធ្វើឱ្យយើងប្រឈម​កើតមហារីក​ដែរ ព្រោះ​យើង​បានស្រូបសារធាតុគីមីដែលមាននៅក្នុងផ្សែងបារី។ ៣. ស្រូបសារធាតុគីមី អ្នកដែលធ្វើការជាមួយ ឬឧស្សាហ៍ស្រូបសារធាតុគីមីគ្រោះថ្នាក់មួយចំនួន​ដូចជា អាសបេស្តូស (asbestos) អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម អាសេនិច កាដមៀម (cadmium) ក្រូមីញ៉ូម នីកែល និងប្រេងឥន្ធនៈដូចជា សាំង ម៉ាស៊ូត ប្រេងរំអិល ប្រេងកាត ជាដើម ក៏​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីកសួត​ដែរ​។​ ចង់គណនាចង្វាក់បេះដូងលោត ចុចទីនេះ! ៤. មានសមាជិកគ្រួសារកើតមហារីកសួត អ្នកដែលមានឪពុកម្តាយ បងប្អូនបង្កើត ឬកូនដែលមានមហារីកសួត មានឱកាសខ្ពស់​ក្នុងការកើតមហារីកសួត ដោយសារកត្តាហ្សែន ឬការរស់នៅក្នុងផ្ទះជាមួយគ្នា​ដែល​ស្រូប​ផ្សែងបារី ឬសារធាតុគីមីដូចគ្នា។ ៥. ស្រូបឧស្ម័នរ៉ាដុន (Radon) ឧស្ម័នរ៉ាដុនជាឧស្ម័នវិទ្យុសកម្មគ្មានពណ៌ គ្មានក្លិន ដែលបានមកពីការ​សាយភាយ​សារធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមពីក្នុងដី និងថ្ម។ ឧស្ម័ន​នេះអាចឡើង​មក​តាម​ដី ហើយ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​អគារ​តាម​ចន្លោះ​តូចៗ និង​ស្នាម​ប្រេះៗ។ អ្នកដែល​ជក់​បារី ហើយ​បានស្រូប​ឧស្ម័ន​រ៉ាដុន​មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើត​​មហារីក​សួត​។ ៦. ធ្លាប់ព្យាបាលដោយវិទ្យុសកម្ម អ្នកដែលធ្លាប់ព្យាបាលមហារីកប្រភេទផ្សេងដោយវិទ្យុសកម្មនៅទ្រូងដូចជាហារីកសុដន់ក៏អាចមានហានិភ័យកើតមហារីកសួតដែរ។ មហារីកសួតសាហាវ តែយើងអាចការពារបាន។ ដើម្បីការពារហារីកសួតយើងត្រូវចៀសវាងការជក់បារី ស្រូបផ្សែងបារី ឬស្រូបសារធាតុគីមី។ លើស​ពីនេះទៅទៀត […]

មហារីកសុដន់

មហារីក​សុដន់​​ជា​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​មួយ​ និង​ច្រើន​តែ​កើត​លើ​ស្ត្រី​អាយុ​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ​។ ​ថ្វី​ត្បិត​តែ​មហារីក​សុដន់​ជា​ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​ទូទៅ​បំផុត​មួយ​ ប៉ុន្តែ​​គ្នា​យើង​មួយ​ចំនួន​នៅ​មិន​ទាន់​យល់​ច្បាស់​ពី​​​មូលហេតុ​បង្ក​នៅ​ឡើយ​។ តើ​​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​អ្វី​? ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ចាប់ផ្ដើម​នៅ​ពេល​ដែល​កោសិកា​សុដន់​លូតលាស់​ខុស​ធម្មតា និង​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​បង្កើត​ជា​ដុំ​ពក​ ឬ​ដុំ​សាច់​។ ទោះ​បី​ជា​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​កើត​មាន​ច្រើន​ចំពោះ​​ស្ត្រី​ក៏​ដោយ​ ជួន​កាល​ ជំងឺ​នេះ​​ក៏​អាច​កើត​ឡើង​លើ​បុរស​ដូច​គ្នា​។ ​​សញ្ញា​ និង​រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​មិន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ឡើយ​ ប៉ុន្តែ​អាចចាប់ផ្ដើម​លេច​ឡើង​​នៅ​ពេល​ស្ថានភាព​ជំងឺ​កាន់​តែ​ដុនដាប​ទៅ​ៗ​។ មូលហេតុ​ចម្បង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ គឺ​ការ​លូតលាស់​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​កោសិកា​សុដន់​។ យ៉ាង​ណា​មិញ ឫសគល់​​នៃ​ការវិវត្ត​របស់​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​នៅ​មិន​ទាន់​ដឹង​ច្បាស់​​នោះ​ឡើយ​។ បែបបទ​នៃ​ការ​រស់នៅ​ និង​កត្តា​បរិស្ថាន​ក៏​​អាច​បង្កើន​ឱកាស​នៃ​ការ​​បង្កើត​កោសិកា​មហារីក​បាន​ផង​ដែរ​​។ ទន្ទឹម​នឹង​នេះ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ ការ​ប្រែប្រួល​ និង​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​នៅ​ក្នុង​DNA អាច​ជា​ហេតុផល​​​ដែល​កោសិកា​សុដន់​ធម្មតា​ក្លាយ​ជា​មហារីក​បាន​។ កត្តា​ប្រឈម​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ស្ត្រី​អាយុ​ចាប់​ពី​៥០​ឆ្នាំ​ឡើង​ ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​ដែល​​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ធ្លាប់​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ពី​មុន ​​ធ្លាប់​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​ថា​មាន​ដុំ​សាច់​ដែល​មិន​មែន​ជា​មហារីក អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការវិវត្តនៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​នៅ​ពេល​អនាគត​។ ចាប់ផ្ដើម​មក​រដូវ​មុន​អាយុ​១២​ឆ្នាំ និង​អស់​រដូវ​ក្រោយ​អាយុ​៥៥​ឆ្នាំ​ ស្ត្រី​ដែល​សម្រាល​កូន​នៅ​អាយុ​ច្រើន​ ឬ​ស្ត្រី​ដែល​មិន​ធ្លាប់​មាន​កូន​ទាល់​តែ​សោះ​ ប៉ះពាល់​នឹង​វិទ្យុ​សកម្ម​ខ្លាំង​ជ្រុល​ បែបបទ​រស់​នៅ​មិន​ត្រឹមត្រូវ ដូចជា​ញ៉ាំ​ជាតិ​អាកុល​ ធាត់​ជ្រុល​ និង​អសកម្ម​។ រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ដុំ​ពក​ថ្មី​នៅ​ក្នុង​សុដន់​ ឬ​ក្រោម​ក្លៀក​ ផ្នែក​នៃ​សុដន់​ឡើង​ក្រាស់​ ឬ​ហើម​ រមាស់​​ស្បែក​សុដន់​ ស្បែក​ឡើង​ក្រហម​ ឬ​​របក​នៅ​បរិវេណ​ចុង​សុដន់​ ឬ​សុដន់​ ចុង​សុដន់​លឹប​ចូល​ក្នុង ឬ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​បរិវេណ​ចុង​សុដន់​ មាន​ការ​ធ្លាក់​ទឹក​រម្អិល​ពី​ចុង​សុដន់​ក្រៅ​ពី​ទឹក​ដោះ រួម​ទាំង​មាន​ឈាម មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ទំហំ ឬ​រូបរាង​នៃ​សុដន់​ ឈឺចាប់​នៅ​បរិវេណ​ណាមួយ​នៃ​សុដន់​។ រោគសញ្ញា​ទាំង​នេះ​ អាច​កើត​ឡើង​ដោយសារលក្ខខណ្ឌសុខ​ភាព​ផ្សេង​ទៀត ដែល​មិន​មែន​ជា​មហារីក​ដែរ​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ ប្រសិនបើ​យើង​សង្កេត​ឃើញ​រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​ណា​មួយ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ ចូរ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ភ្លាម​ៗ​។

មហារីកស្បែក

ការ​ត​ជែល​ក្រចក​​មាន​ការ​ពេញ​និយម​ខ្លាំង​សម្រាប់​ស្រី​ៗ​យើង​នៅ​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ ថ្វី​ត្បិត​តែ​ការ​ត​ជែល​​មាន​ភាព​ស្រស់​ស្អាត​ និង​អាច​រក្សា​ទុក​បាន​យូរ​ក៏​ពិត​មែន​ ប៉ុន្តែ​វា​ត្រូវការ​ជំនួយ​ពី​កាំរស្មី​UV ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ជែល​ឆាប់​ស្ងួត​ល្អ​ ដែល​ដំណើរការ​នេះ​​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ ប្រសិនបើ​យើង​ត​ជែល​ជា​រៀង​រាល់​​ពីរ​បី​សប្ដាហ៍​ម្ដង​។ តើ​​វិទ្យុ​សកម្ម​នៃ​កាំរស្មី​UV​ប៉ះពាល់​អ្វី​ខ្លះ​ចំពោះ​ស្បែក​? មាន​កាំរស្មី​UV ​មាន​ចំនួន​៣​ប្រភេទ ដែល​កាំ​រស្មី​ទាំង​នេះ​សុទ្ធ​តែ​បំផ្លាញ​ស្បែក​ ប៉ុន្តែ​មាន​តែ​កាំរស្មី​UVA និង​UVB​ ប៉ុណ្ណោះ​ដែល​អាច​មក​ដល់​ផ្ទៃ​ផែនដី​។ ពិត​ណាស់​ កាំ​រស្មី​UV​កើត​ចេញ​ពី​ព្រះអាទិត្យ​​ អាច​ជួយ​ស្បែក​​ផលិត​វីតាមីន​D តែ​វា​ក៏​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​រលាក​ប្រសិនបើ​យើង​ប៉ះពាល់​​​រយៈពេល​យូរ​។ លើស​ពី​នេះ​ កាំរស្មី​UV​​ក៏​អាច​បង្ក​គ្រោះថ្នាក់​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ស្បែក​របស់​យើង​ឆាប់​ចាស់​មុន​វ័យ​ និង​លេច​ចេញ​ស្នាម​ជ្រីវជ្រួញ។ កាំរស្មី​ទាំង​នេះ អាច​ជ្រាបចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្រទាប់​ស្បែក​យ៉ាង​ជ្រៅ ដោយ​បំផ្លាញ​DNA​នៅ​ក្នុង​កោសិកា​ស្បែក​ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ចុះ​ខ្សោយ​ ក៏​ដូចជា​ធ្វើ​ឲ្យ​រាងកាយ​ពិបាក​ទប់ទល់​នឹង​ការ​ឆ្លង​មេរោគ និង​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​។ ​​ម៉ាស៊ីន​សម្ងួត​ក្រចក​ប៉ះពាល់​ស្បែក​យ៉ាង​ម៉េច​ខ្លះ​? ម៉ាស៊ីន​សម្ងួត​ក្រចក​ដែល​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ត​ជែល​ បញ្ចេញ​កាំរស្មី​UV​ក្នុង​បរិមាណ​ខុស​ៗ​គ្នា​ ព្រោះ​វា​មាន​កម្រិត​ពន្លឺ​ខុស​ៗ​គ្នា​ ហើយ​កម្លាំង​ក៏​​អាស្រ័យ​លើ​ថាមពល​ចំនួន​វ៉ាត់​របស់​ម៉ាស៊ីន​ដូច​គ្នា។ ដូច្នេះ​ហើយ​ ម៉ាស៊ីន​ដែល​មាន​ចំនួន​វ៉ាត់​ខ្ពស់​ បញ្ចេញ​កាំរស្មី​កាន់​តែ​ច្រើន​។ ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​អាច​កើត​នៅ​លើ​ដៃ​ ជើង​ និង​ក្រោម​ក្រចក​ មហារីក​ស្បែក​អាច​វិវត្ត​​នៅ​ក្រោម​ក្រចក​ និង​ដៃ​ទាំង​ពីរ​ ក៏​ដូចជា​ម្រាម​ដៃ​ និង​ម្រាម​ជើង​។ ចំណែក​ឯ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ដែល​កើត​នៅ​ក្រោម​ក្រចក​ អាច​​​​មាន​ពណ៌​ត្នោត​ខ្ចី ​ឬ​ចាស់​នៅ​លើ​ក្រចក​ និង​​មាន​លក្ខណៈ​បញ្ឈរ​។ ដូចនេះ​ គ្នា​យើង​គប្បី​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ ប្រសិនបើ​​ក្រចក​មាន​ពណ៌​ក្រមៅ និង​កាន់​តែ​ធំ​ទៅ​ៗ ព្រម​ទាំង​​គ្រប​ដណ្ដប់​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​ក្រចក។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត យើង​ក៏​ត្រូវ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​ ប្រសិនបើ​​ដៃ ឬ​ជើង​របស់​យើង​មាន​ដំបៅ​ក្រហម​ ស្នាម​អុជៗ ឬ​ឫស​​ដែល​ក្រ​ជា​សះស្បើយ​។

មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត

​មហារីក​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​ ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ដែល​កើត​ឡើង​ទូទៅ​បំផុត​លើ​បុរស​។ ទោះ​បី​ជា​ជំងឺ​​មហារីក​​មួយ​ប្រភេទ​នេះ កម្រ​បង្ហាញ​រោគសញ្ញា​ជាក់ស្ដែង​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ក៏​ពិត​មែន​ ប៉ុន្តែ​គ្នា​យើង​ក៏​នៅ​តែ​អាច​សង្កេត​មើល​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ខាង​ក្រោម​នេះ ​ដែល​បញ្ជាក់​ថា​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​​កំពុង​តែ​មាន​បញ្ហា​​។ សញ្ញា​ព្រមាន​ធំ​ៗ​ទាំង​៥ នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​មាន​អ្វី​ខ្លះ​? មាន​អារម្មណ៍​ឈឺ​ចាប់​ ឬ​ក្រហាយ​នៅ​ពេល​នោម​ ឬ​នៅ​ពេល​​បញ្ចេញ​ទឹក​កាម​ នោម​ញឹកញាប់ ជា​ពិសេស​នៅ​ពេល​យប់​ ពិបាក​​បញ្ឈប់​ ឬ​ចាប់ផ្ដើម​នោម លិង្គ​មិន​ឡើង​រឹង​ភ្លាម​ៗ មាន​ឈាម​នៅ​ក្នុង​ទឹក​នោម​ ឬ​ទឹក​កាម​ ​​សញ្ញា​ព្រមាន​ដំបូង​ដទៃ​ទៀត​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​រួម​មាន ​លំហូរ​ទឹក​នោម​ចុះ​ខ្សោយ​ខុស​ពី​ធម្មតា និង​ការ​ឈឺចាប់​​នៅ​ជុំវិញ​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​ដែល​ពិបាក​ពន្យល់​នៅ​ពេល​អង្គុយ។​ ប្រសិនបើ​ជំងឺ​មហារីក​រាលដាល​ហួស​​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​ ប្រុស​ៗ​យើង​អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​ហើម​នៅ​​រាងកាយ​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​ ខ្នង​ ត្រគាក ឬ​ឆ្អឹង​ ការ​បន្ទោបង់ ឬ​នោម​មិន​ប្រក្រតី ឬ​​​ស្រក​ទម្ងន់​​ជា​ដើម​។ យ៉ាង​ណា​មិញ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​​ អាច​មាន​លក្ខណៈ​ស្រដៀង​នឹង​បញ្ហា​សុខភាព​ស្រាល​ៗ​ដទៃ​ទៀត​។ ​​​​យើង​គួរ​ធ្វើ​យ៉ាង​ម៉េច​ខ្លះ បើ​មាន​រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​? ប្រសិនបើ​គ្នា​យើង​ចេញ​រោគសញ្ញា​មួយ​ ឬ​ច្រើន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ យើង​គប្បី​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ ពីព្រោះ​ថា​ សូម្បី​តែ​បញ្ហា​ក្រពេញ​ប្រូស្តាត​ដែល​មិន​មែន​ជា​មហារីក​ ក៏​ត្រូវការ​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​ឲ្យ​ទាន់​ពេលវេលា​ផង​ដែរ​។ ជា​ធម្មតា ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​​អាច​ព្យាបាល​បាន​​ ប្រសិន​បើ​យើង​ធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​។

មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត

មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតគឺជាដុំសាច់នៅក្នុងក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតដែលជាក្រពេញមាន​រាងដូចមេអំបៅស្ថិតនៅខាងមុខក និងនៅពីក្រោមគ្រាប់ពោន។ តើអ្នក​ណា​ខ្លះងាយប្រឈមកើតជំងឺ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត? យោងតាមវិទ្យាស្ថានជាតិមហារីករបស់អាមេរិក មនុស្សដែលមានហានិភ័យខ្ពស់​ក្នុងការកើតមហារីក​ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតអាចជា៖ ១. ស្រ្តី ស្ត្រីងាយប្រឈមកើតមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតជាងបុរសដល់ទៅ ៣ដង។ មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត​អាច​កើតលើមនុស្សគ្រប់វ័យ ប៉ុន្តែជាញឹកញាប់កើត​លើ​ស្ត្រីដែលមានអាយុចាប់ពី ៤០ ទៅ ៥០ឆ្នាំ និងលើបុរសដែលមានអាយុចាប់​ពី ៦០ ទៅ ៧០ឆ្នាំ។ ២. អ្នកប៉ះពាល់នឹងវិទ្យុសកម្មក្នុងកម្រិតខ្ពស់ អ្នកដែលធ្លាប់ព្យាបាល​ក្បាល ​ក​ ឬទ្រូងដោយ​វិទ្យុសកម្ម ឬអ្នកដែលរស់នៅតំបន់​ដែលមាន​ការសាយ​ភាយថាមពលនុយក្លេអ៊ែរ ឬអ្នកដែលបានប៉ះពាល់​វិទ្យុសកម្មដែល​ចេញពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ​ មាន​ហានិភ័យ​​ខ្ពស់ក្នុងការកើត​​មហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត។ ៣. អ្នកលើសទម្ងន់ ឬធាត់ យោងតាមទីភ្នាក់ងារអន្តរជាតិសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីក (IARC) បានឱ្យដឹងថា អ្នកដែល​លើស​ទម្ងន់ ឬធាត់មានហានិភ័យខ្ពស់ក្នុងការកើតមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត។ ប្រសិនបើសន្ទស្សន៍​ម៉ាស​រាងកាយ (BMI) របស់យើង​កើនឡើង ហានិភ័យនៃការកើត​មហារីកក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត​ក៏កើន​ឡើង​ដែរ។ ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ!   ៤. ប្រវត្តិគ្រួសារកើតមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ឬបញ្ហាក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតអាចកើតលើអ្នកដែលមានសមាជិកគ្រួសារដែលមាន​ក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតរីកធំ (ពកក) រលាកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ឬកើតមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត។ ៥. អ្នកខ្វះ ឬលើសជាតិអ៊ីយ៉ូត កង្វះជាតិអ៊ីយ៉ូតអាចបណ្តាលឱ្យយើងកើតមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតលើ​កោសិកា follicular ។ ផ្ទុយ​មកវិញ បើយើងលើស​ជាតិអ៊ីយ៉ូតក្នុងខ្លួន ក៏អាចមានហានិភ័យ​កើតជំងឺ​មហារីកក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីតលើកោសិកា papillary ដែរ​។ ជាធម្មតា មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតមិនបង្កជារោគសញ្ញា ឬបង្ហាញអាការៈទេ ប៉ុន្តែនៅពេលមហារីក​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីតរីកធំ អ្នក​ជំងឺ​អាច៖ ស្ទាបដឹងថាមានដុំពកនៅពីមុខក ប្រែប្រួលសំឡេងដូចជា ស្អក ពិបាកដកដង្ហើម ពិបាកលេបអាហារ ហើមកូនកណ្តុរនៅក ក្អកមិនបាត់ ឈឺក និងបំពង់ក ភាគច្រើនមហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីតអាចព្យាបាលបាន ប្រសិនបើប្រទះឃើញ និងធ្វើការ​ព្យាបាល​នៅដំណាក់កាលដំបូង […]

មហារីកពោះវៀនធំ

ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ធំ​ (colon polyp) គឺ​ជា​ដុំ​តូច​មួយ​​របស់​កោសិកា​ដែល​តោង​ជាប់​នៅ​ជញ្ជាំង​ពោះ​វៀន។ ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ ភាគ​ច្រើន​មិន​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់​ទេ ប៉ុន្តែ​ដុំ​សាច់​មួយ​ចំនួន​ កើត​មាន​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ​អាច​វិវដ្ដ​ទៅ​ជា​មហារីក ​ដែល​អាច​គំរាម​កំហែង​ដល់​អាយុ​ជីវិត​ផង​ដែរ បើ​រក​ឃើញ​​នៅ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​។ អ្នក​ណា​ក៏​អាច​កើត​មាន​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ដែរ ប៉ុន្តែ​ក្រុម​មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​ដូច​ជា​អ្នក​មាន​វ័យ​ ៥០​ឆ្នាំ​ឡើង អ្នក​លើស​ទម្ងន់ អ្នក​ជក់​បារី ឬ​អ្នក​មាន​ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​មាន​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន ឬ​មហារីក​ពោះ​វៀន គឺ​ជា​ក្រុម​មនុស្ស​​ប្រឈម​ខ្ពស់​។ ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ធំ ជានិច្ចកាល​មិន​បង្ក​ជា​រោគ​សញ្ញា​នោះ​ទេ​។ ការ​ធ្វើ​តេស្ត​រក​មើល​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះវៀន​គឺ​ជា​រឿង​ចាំ​បាច់ ព្រោះ​ថា​ការ​រក​ឃើញ​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​ៗ គ្រូពេទ្យ​អាច​យក​ដុំ​សាច់​នោះ​ចេញ​បាន​អស់ និង​សុវត្ថិ​ភាព​។ ១. រោគ​សញ្ញា​ ដោយ​សារ​តែ​អ្នក​មាន​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ភាគ​ច្រើន​មិន​ចេញ​រោគ​សញ្ញា យើង​អាច​ដឹង​ថា​មាន​បញ្ហា​នេះ​បាន​តាម​រយៈ​តែ​ការ​ធ្វើ​តេស្ត​ពិនិត្យ​ពោះ​វៀន​​ប៉ុណ្ណោះ​។ យ៉ាង​ណា ក៏​មាន​ដែរ អ្នក​មាន​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន និង​បាន​បញ្ចេញ​រោគ​សញ្ញា​មួយ​ចំនួន​។ ឈាម​រន្ធ​គូទ៖ ឈាម​នៅ​រន្ធ​គូថ អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន ឬ​ជំងឺ​មហារីក ឬ​បញ្ហា​សុខ​ភាព​ផ្សេង​ទៀត ដូចជា​ជំងឺ​ឫសដូងបាត ឬ​ការ​ដាច់​រហែក​តិច​តូច​នៅ​រន្ធ​គូថ​។​ លាមក​ប្រែ​ពណ៌៖ ឈាម​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​លាមក​ប្រែជា​ក្រហម ឬ​អាច​ប្រែជា​ក្រមៅ។ ការ​ប្រែ​ប្រួល​នេះ​ក៏​អាច​កើត​ចេញ​ពី​អាហារ ថ្នាំពេទ្យ ឬ​អាហារ​បំប៉ន​ណា​មួយ​ដែរ​។ ​ប្រែ​ប្រួល​ទម្លាប់​បត់ជើង​ធំ៖ បញ្ហា​ទល់​លាមក ឬ​រាក ដែល​កើត​ឡើង​ក្នុង​រយៈ​ពេល​យូរ​ជាង​មួយ​សប្ដាហ៍​អាច​បញ្ជាក់​ពី​វត្តមាន​របស់​ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ ឬ​ជំងឺ​មហារីក​ដែរ​។ យ៉ាងណា បញ្ហា​សុខ​ភាព​ជាច្រើន​ផ្សេង​ទៀត ក៏​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រែប្រួល​ទម្លាប់​បត់ជើង​ធំ​នេះ​ដែរ​។​​ ឈឺ​ចាប់​៖ ដុំ​សាច់​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ធំ ក៏​អាច​ធ្វើឲ្យ​ស្ទះ​លាមក​មិន​អាច​បញ្ចេញ​មក​ក្រៅ​អស់ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការ​ឈឺ​ចុក​រមួល​ពោះ​បាន​ដែរ​។​ ស្លេក​ស្លាំង​ខ្វះ​ជាតិ​ដែក​៖ ការ​ហូរ​ឈាម​តិច​តួច​ពី​ដុំ​សាច់​អាច​កើត​មាន​ឡើង​យឺត​ៗ​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ ដោយ​យើង​មិន​អាច​ទាំង​មើល​ដឹង​ថា​មាន​ឈាម​ក្នុង​លាមក​ផង​។ ការ​ហូរ​ឈាម​រ៉ាំរ៉ៃ​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​រាង​កាយ​បាត់​បង់​ជាតិ​ដែក​ដែល​រាង​កាយ​ត្រូវ​ការ ​ដើម្បី​ផលិត​កោសិកា​ឈាម​ក្រហម​ដឹក​នាំ​អុកស៊ីសែន​ទៅ​កាន់​រាង​កាយ​ទាំង​មូល​។ ជា​លទ្ធផល […]

មហារីកក្បាលនិងក

ការ​ឈឺចាប់​​ស្រួចស្រាល់ និង​ហើម​​បរិវេណ​បំពង់​ក​អាច​ជា​សញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​​ក្បាល​ និង​ក​។ ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ​ មាន​ទំនាក់ទំនង​នឹង​បែបបទ​នៃ​ការ​រស់​នៅ​របស់​យើង​ និង​អាច​បង្ការ​ ឬ​ព្យាបាល​បាន​ ប្រសិនបើ​យើង​រក​ឃើញ​​នៅ​ដំណាក់កាល​ដំបូង​។ ជំងឺ​មហារីក​ក្បាល​ និង​ក​​ ជា​ដុំ​សាច់​សាហាវ​នៅ​ក្នុង​ផ្លូវ​ខ្យល់​ និង​ផ្លូវ​អាហារ​ចូល​គ្នា​នៅ​ផ្នែក​ខាង​លើ ដែល​រួម​មាន​​មាត់​ ក្រអូម​មាត់​ ច្រមុះ​បំពង់​ក​ មាត់​បំពង់​ក និងបំពង់​សំឡេង។​ ដុំ​សាច់​នេះ​ប៉ះពាល់​​ដល់​ផ្នែក​ផ្សេង​ៗ​នៃ​ក្បាល​ និង​បំពង់​ក​។ ​ជំងឺ​មហារីក​​ក្បាល​ និង​ក​បណ្ដាល​មក​ពី​អ្វី​? មាន​មូលហេតុ​​ផ្សេង​ៗ​ដែល​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​​មួយ​នេះ។​ ប៉ុន្តែ​មូលហេតុ​ចម្បង​បំផុត​គឺ​អនាម័យ​​ធ្មេញ ដែល​បណ្ដាល​​មក​ពី​ការ​ប្រើប្រាស់​​​ថ្នាំ​ជក់​ និង​ផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង​។ ​ចំណែក​ឯ​ការ​ប៉ះពាល់​នឹង​កាំរស្មី​UV​រយៈពេល​យូរ​ ក៏​អាច​​បង្ក​​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​បបូរ​មាត់​ដូច​គ្នា។ លើស​ពី​នេះ ការ​ប៉ះពាល់​នឹង​សារធាតុ​គីមី​ ឬ​សារធាតុ​ផ្សេង​ៗ​ដូចជា​ធូលី ផ្សែង​ Asbestos, Formaldehyde​ ក៏​អាច​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​ដែរ​។ រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​​ក្បាល​ និង​ក​​មាន​អ្វី​ខ្លះ​? ជាក់ស្ដែង​ ផ្នែក​ផ្សេង​ៗ​នៃ​ក្បាល​ និង​ក​ បង្ហាញ​ពី​​រោគសញ្ញា​​ខុស​ៗ​គ្នា​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​​​។ ១. ប្រអប់​សំឡេង​ ប្រសិនបើ​គ្នា​យើង​ពិបាក​ក្នុង​ការ​និយាយ​ស្ដី ឬ​ដកដង្ហើម​មិន​ស្រួល​ ឬ​ឈឺ​​ចាប់​នៅ​​ពេល​លេប​ទឹក​មាត់ វា​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្បាល​ និង​ក។ ចំណែក​ឯ​ការ​ឈឺចាប់​នៅ​ក្នុង​ត្រចៀក​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​នេះ​ដែរ​។ ២. ក្រអូម​មាត់​ រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ អាច​មើល​​ឃើញ​នៅ​ក្នុង​ក្រអូម​មាត់​ ដែល​រួម​មាន​ធ្មេញ អណ្ដាត​ និង​ថ្គាម​ដោយ​មាន​លេច​ឡើង​​ចំណុច​តូច​ៗ​ពណ៌​ក្រហម​ ឬ​ស ​នៅ​លើ​អញ្ចាញ​ធ្មេញ អណ្ដាត ស្រទាប់​មាត់ ថ្គាម​រីក​ធំ ហូរ​ឈាម​ ឬ​ឈឺ​ចាប់​ក្នុង​មាត់​ ។ ៣. […]