home

ជំងឺមហារីក

ជំងឺ​មហារីក ​- បែង​ចែក​ជា​ដំណាក់​កាល​ទី១ រហូត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ។ ​មហារីក​បើ​សិន​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ គឺ​អាច​ព្យាបាល​ជា​សះស្បើយ។ ជំងឺ​មហារីក​​អាច​កើត​គ្រប់​កន្លែង​ក្នុង​រាងកាយ។ ​មហារីក​ដែល​មាន​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​មាន ​មហារីកសួត ​មហារីកពោះវៀនធំ ​មហារីកក្រពះ ​មហារីកមាត់ស្បូន ​មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ​មហារីកថ្លើម ​មហារីកស្បែក ​មហារីកសុដន់ ​មហារីកឆ្អឹង ​មហារីកប្លោកនោម ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ​មហារីកក្រពេញអូវែ ​មហារីកឈាម ​មហារីកលំពែង ​មហារីកកូនកណ្តុរ ​ដុំមហារីកខួរក្បាល ​មហារីកក្បាលនិងក ​មហារីកផ្សេងទៀត ព្រម​ទាំង​មូលហេតុ ​ដំណាក់កាល ​ផល​វិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​មហារីក ​និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺមហារីក

ជក់បារី​​នាំ​ឲ្យ​កើតជំងឺ​មហារីក​ផ្សេង​ៗ ហើយ​ការ​ឈប់​ជក់​បារី ឬ​មិន​ជក់​បារី ជា​វិធី​សាស្រ្ត​ល្អ​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ការ​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក​​។សារធាតុ​គីមី​នៅ​ក្នុង​ផ្សែង​បារី​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​រាងកាយ​ទាំង​មូល មិន​ត្រឹម​តែ​សួត​នោះ​ទេ។ ការ​ជក់​បារី​អាច​បង្ក​ឲ្យ​អ្នក​ជក់​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​យ៉ាង​តិច​១៥​ប្រភេទ​ផ្សេងៗ​គ្នា​។ ការ​ជក់បារី​មិន​ថា​តិច​ឬ​ច្រើន សុទ្ធ​តែ​គ្មាន​សុវត្ថិភាព​ចំពោះ​សុខ​ភាព ការ​ឈប់​ជក់បារី​ទាំង​ស្រុង ជា​រឿង​ល្អ​បំ​ផុត​សម្រាប់​សុខភាព​។ ១. ជក់បារី​បង្ក​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​បែប​ណា? រាង​កាយ​​យើង​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​​ដោយ​អាច​មាន​សមត្ថភាព​ជួសជុល​ការ​ខូច​ខាត​តិច​តួច​បាន ប៉ុន្តែ​រាង​កាយ​មិន​អាច​ជួសជុល​ការ​ខូច​ខាត​ច្រើន​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ការ​ជក់បារី​នោះ​ទេ​។ ចំនួន​បារី​ដែល​យើង​ជក់​ និង​រយៈពេល​នៃ​ការ​ជក់​បារី បូក​បញ្ចូល​គ្នា​ ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​កាន់​តែ​ខ្ពស់​។ ចំនួន​បារី ជក់​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​កាន់តែ​ច្រើន ហានិភ័យ​កាន់​តែ​ខ្ពស់។ ការ​អាច​កាត់​បន្ថយ​ចំនួន​បារី​ជក់​ប្រចាំ​ថ្ងៃ អាច​ជា​ជំហាន​ល្អ​សម្រាប់​សុខភាព​។ ការ​ជក់​បារី​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ​ឆ្នាំ ក៏​បង្កើន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​កាន់តែ​ខ្ពស់​ដែរ។ ដូច​នេះហើយ​បាន​ជា​ការ​មាន​ផែន​ការ​ឈប់​ជក់​បារី​ទាំង​ស្រុង​ជា​រឿង​សំខាន់​។ គ្នា​យើង​អ្នក​ជក់​បារី​ត្រូវ​ដឹង​ថា ការ​ឈប់​ជក់​បារី​បាន​កាន់​តែ​លឿន ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក៏​អាច​កាត់​បន្ថយ​បាន​ច្រើន​ដែរ​។ គ្រប់​គ្នា​ដែល​សម្រេច​ចិត្ត​ឈប់​ជក់​បារី អាច​ទទួល​ប្រយោជន៍​សុខភាព​ជា​ច្រើន ហើយ​មិន​យឺត​ពេល​នោះ​ទេ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ឈប់​ជក់​បារី ទោះ​ជា​ធ្លាប់​ជក់​យូរ​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ក្ដី​។ ២. ការ​ជក់​បារី ការ​ខូចខាត​DNA និង​ជំងឺ​មហារីក​ ​DNA​ មាន​នៅ​ក្នុង​កោសិកា និង​គ្រប់​គ្រង​ដំណើរ​ការ​របស់​កោសិកា​។ បារី​ត្រឹម​តែ​មួយ​ដើម​ក៏​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​DNA ខូច​បាន​ដែរ​។ ផ្សែង​បារី បញ្ចេញ​សារធាតុ​គីមី​ជាង ៥ ០០០ ហើយ​សារធាតុ​គី​មី​ជា​ច្រើន ដែល​គេ​ដឹង​ថា​មិន​តិច​ជាង​៧០ អាច​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​បាន​។ សារធាតុ​គីមី​ចូល​ទៅ​ក្នុង​សួត និង​បន្ត​សាយភាយ​ពេញ​ទាំង​រាង​កាយ​របស់​អ្នក​ជក់​បារី​។ សារធាតុ​គី​មី​ពី​បារី អាច​បំផ្លាញ​DNA។ សារធាតុ​គីមី​នៅ​ក្នុង​បារី ធ្វើ​ឲ្យ​កោសិកា​ជួប​ការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​ជួស​ជុល​DNA ដែល​ខូចខាត​។ ដូច​គ្នា​ដែរ សារធាតុ​គីមី​ទាំង​នេះ ក៏​បាន​បំផ្លាញ​ផ្នែក​របស់​DNA ដែល​ជួយ​ការពារ​យើង​ពី​ជំងឺ​មហារីក​ផង​ដែរ​។ ការ​ខូច​ខាត​DNA កាន់​តែ​ច្រើន​ក្នុង​កោសិកា​ដដែល​ៗ​ និង​ក្នុង​រយៈពេល​យូរ នាំ​ឲ្យ​កើត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​។ ៣. […]

ស្វែងរក​បន្ថែម​ទៀត ជំងឺមហារីក អត្ថបទ

មហារីកឈាម

ជំងឺ​មហារីក​ឈាម កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ខួរ​ឆ្អឹង ដែល​ជា​កន្លែង​ផលិត​ឈាម​។ មហារីក​ឈាម​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​កោសិកា​ឈាម​​ខុស​ប្រក្រតី​ចាប់​ផ្ដើម​លូត​លាស់​​មិន​អាច​គ្រប់​គ្រង​បាន​ និង​រំខាន​ដល់​ដំណើរ​ការ​ជា​ប្រក្រតី​របស់​កោសិកា​ឈាម​ធម្មតា​។ កោសិកា​ឈាម​មាន​តួនាទី​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ឆ្លង​រោគ និង​ផលិត​កោសិកា​ឈាម​ថ្មីៗ​បន្ថែម​ទៀត​។ ១. ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម ​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​មាន​ប្រភេទ​ដូច​ជា៖​​ មហារីក​ឈាម​ស(Leukemia)៖ ជា​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​ដែល​កើត​ចេញពី​ឈាម និង​ខួរ​ឆ្អឹង​ វា​កើត​ឡើង​ពេល​រាង​កាយ​បង្កើត​កោសិកា​ឈាម​ស​ខុស​ប្រក្រតី​ច្រើន​ពេក និង​រំខាន​ដល់​លទ្ធភាព​របស់​ខួរ​ឆ្អឹង​ក្នុង​ការ​ផលិត​កោសិកា​ឈាម​ក្រហម និង​ផ្លាកែត​។ ជំងឺ​មហារីក​កូន​កណ្តុរ(Non-Hodgkin lymphoma)៖ ជា​ប្រភេទ​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​ដែល​កើត​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ទឹក​រងៃ​បង្ក​ឡើង​ដោយ​កោសិកា​ឈ្មោះថា​ឡាំផូស៊ីត​(lymphocytes)។ ឡាំផូស៊ីត ជា​ប្រភេទ​កោសិកា​ឈាម​ស ដែល​ជួយ​រាង​កាយ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​។​ ​Hodgkin lymphoma ៖ ជា​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​ដែល​កើត​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ទឹក​រងៃ បង្ក​ឡើង​ដោយ​កោសិកា​ឈ្មោះ​ឡាំផូស៊ីត​។ ជំងឺ​មហារីកHodgkin lymphoma ត្រូវ​បាន​កំណត់​ថា​​មាន​វត្តមាន​របស់​កោសិកា​ឡាំផូស៊ីត​មិន​ប្រក្រតី ដែល​គេ​​ហៅ​ថា​កោសិកាReed-Sternberg ។ Multiple myeloma៖ គឺ​ជា​ជំងឺ មហារីក​ឈាម​​ផ្ដើម​ចេញ​ពី​កោសិកា​ឈាម​ផ្លាស្មា​។ ផ្លាស្មា​ ជា​ប្រភេទ​កោសិកា​ឈាម​ស ដែល​ផលិត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ខួរ​ឆ្អឹង​។ ២. រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម និង​ខួរ​ឆ្អឹង​ រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​មួយ​ចំនួន​របស់​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម និង​ខួរ​ឆ្អឹង​រួម​មាន​ ក្ដៅ​ខ្លួន គ្រុន​រងា អស់កម្លាំង ខ្សោយ​ ចង្អោរ មិន​ឃ្លាន​អាហារ បែក​ញើស​ពេល​យប់ ស្រក​ទម្ងន់​មិន​ដឹង​មូល​ហេតុ ឈឺ​សន្លាក់ ឧស្សាហ៍​ឆ្លង​រោគ ហត់ រមាស់​ស្បែក និង​ហើម​កូន​កណ្ដុរ​ ជា​ដើម​។ ​សម្រាប់​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម​អាច​ធ្វើ​តាម​វិធី​ច្រើន​យ៉ាង​ដូច​ជា​ប្រើ​គីមី វិទ្យុសកម្ម និង​ការ​វះកាត់​ ជាដើម​។ វិធី​ព្យាបាល​ណាមួយ​អាច​ធ្វើ​ទៅ​បាន​អាស្រ័យ​លើ​ប្រភេទ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ឈាម អាយុ​អ្នកជំងឺ […]

មហារីកសុដន់

​​ពិត​ណាស់​ ការ​ធ្វើការ​វេន​យប់​អាច​​​​​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​វា​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​រាងកាយ​ទាំង​មូល​ធ្វើការ​ផ្ទុយ​ទៅ​នឹង​ចង្វាក់​​នៃ​សកម្មភាព​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ផង​ដែរ​។ ប្រសិនបើ​យើង​មិន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​​ចំពោះ​បញ្ហា​​សុខភាព​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់​ទេ​នោះ​​ យើង​អាច​នឹង​ប្រឈម​នឹង​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​​ បញ្ហា​ការ​ធ្វើ​មេតាប៉ូលីស និង​ជំងឺ​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង​ថែម​ទៀត​ផង​។ យោង​តាម​ការ​សិក្សា​ថ្មី​មួយ​​បាន​បង្ហាញ​ថា អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​វេន​យប់​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​។ មូលហេតុ ​​​ចំពោះ​ស្រី​ៗ​ដែល​ធ្វើការ​វេន​យប់​ ​ងាយ​នឹង​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​រ៉ាំរ៉ៃ​ផ្សេង​ៗ ដូចជា​ជំងឺ​មហារីក​ស្បែក​ មហារីក​សួត និង​​ជា​ពិសេស​គឺ​មហារីក​សុដន់​។ ជាក់​ស្ដែង ជាតិ​មេឡាតូនីន ​​​មាន​មុខងារ​​ការពារ​​ការលូតលាស់​នៃ​ដុំ​សាច់​នៅ​ក្នុង​រាងកាយ​ ដោយ​​ការ​​ប្រឆាំង​នឹង​អុកស៊ីតកម្ម​ និង​​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​។ ដំណើរការ​ពិសេស​នៃ​ការ​បញ្ចេញ​ចោល​ជាតិ​មេឡាតូនីន​តាម​ធម្មជាតិ​នឹង​​ត្រូវ​បាន​រារាំង​ដោយ​ការ​ប៉ះពាល់​នឹង​ពន្លឺ​សិប្បនិម្មិត​នៅ​ពេល​យប់​ ដែល​ធ្វើ​​ឲ្យ​យើង​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​។ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ការ​ធ្វើការ​វេន​យប់​ក៏​អាច​រំខាន​ដល់​ចង្វាក់​សកម្មភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​២៤​ម៉ោង​របស់​ហ្សែន​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​​ជំងឺ​មហារីក​ជាក់លាក់​ ដោយ​ជំរុញ​​ឲ្យ​អ្នក​ដែល​ធ្វើការ​វេន​យប់​ងាយ​ប្រឈម​នឹង​ការ​បំផ្លាញ​DNA។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យ​Shobhan Gaddameedhi បម្រើការ​នៅ​នាយកដ្ឋាន​វិទ្យាសាស្ត្រ​ជីវវិទ្យា​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​North Carolina ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​​មាន​ភស្តុតាង​ជា​ច្រើន​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ជំងឺ​មហារីក​កើត​ឡើង​ជា​ទូទៅ​ចំពោះ​អ្នក​ធ្វើការ​វេន​យប់​ ដែល​កត្តា​នេះ​ជំរុញ​ឲ្យ​ទី​ភ្នាក់ងារ​អន្តរជាតិ​ របស់​​WHO ​សម្រាប់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​លើ​ជំងឺ​មហារីក​​កំណត់​ថា​ ការ​ធ្វើ​ការ​នៅ​វេន​យប់​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​។ ​​​​​រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​គួរ​យល់​ដឹង​ យើង​ដឹង​ហើយ​​វេន​ធ្វើការ​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​​​​ក្នុង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ វា​មាន​សារសំខាន់​ណាស់​ក្នុង​ការ​កំណត់​​រោគសញ្ញា​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់​។ រោគសញ្ញា​​ទូទៅ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​មាន​ដូចជា​៖ ​​ មាន​ដុំ​ពក​នៅ​ក្នុង​សុដន់​ ហើម​សុដន់​ មាន​ស្នាម​ក្រហម​ ឬ​របក​ស្បែក​ ជា​ពិសេស​នៅ​​បរិវេណ​ក្បាល​សុដន់​ ឬ​សុដន់​ មាន​​សារធាតុ​រាវ​ចេញ​ពី​ចុង​​សុដន់​មិន​ប្រក្រតី​។

មហារីកពោះវៀនធំ

អាហារ​​ញ៉ាំ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​​មួយ​ចំនួន​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀនធំ​បាន​។ អាហារ​ដូច​ជា​សាច់​ក្រហម និង​សាច់​កែ​ច្នៃ ​ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​ជា​មូល​ហេតុ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​។​ ១. អ្វី​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ​? មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​គឺ​ជា​មហារីក​កើត​ឡើង​លើ​សរីរាង្គ​ពោះវៀន​ធំ​ដែល​ជា​ផ្នែក​ចុង​ក្រោយ​នៃ​ផ្លូវ​រំលាយ​អាហារ​របស់​មនុស្សយើង​​។ ភាគ​ច្រើន​នៃ​ជំងឺ​នេះ​គឺ​ចាប់​ផ្ដើម​ពី​សាច់​ដក់​នៅ​តាម​ប្រហោង​ពោះវៀន​ដែល​យូរ​ៗ​ទៅ​វិវត្ត​ទៅ​ជា​មហារីក​បាន​។ ២. សាច់​ក្រហម ​និង​សាច់​កែច្នៃ គ្នា​យើង​ទំនង​ជា​មិន​បាន​ដឹង​ទេថា ការ​ញ៉ាំ​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​ជាង​៧០០ក្រាម​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​​ជា​កត្តា​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ​។ ដូច​គ្នា​ដែរ ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ មហារីក​ពោះ​វៀន​អាច​កើត​មាន​ដល់ទៅ​១,៨​ដង​ រាល់​ការ​ញ៉ាំ​អាហារ​កែច្នៃ៥០​ក្រាម​​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។ សាច់​ក្រហម​មា​ន​ទាំង​សាច់​គោ សាច់ចៀមនិង​សាច់​ជ្រូក។ ចំណែក​សាច់​កែច្នៃ មាន​ដូច​ជា​សាច់​ជ្រូក​បី​ជាន់​bacon សាច់ ham សាច់ក្រក និង​Hot dog ​ជាដើម​។ ការ​សិក្សា​ថ្មីៗ​នេះ​បាន​រក​ឃើញ​​ពី​សារធាតុ​គី​មី​ជាក់​លាក់​មួយ​ចំនួន​នៅ ក្នុង​សាច់​ក្រហម និង​សាច់​កែ​ច្នៃ។ អាហារ​ពីរ​ប្រភេទ​នេះ មាន​ទាំង​សារធាតុ​គី​មី​កើត​ឡើង​ដោយ​ការ​បន្ថែម​ក្រៅ និង​សារធាតុ​គី​មី​ដែល​កើត​ឡើង​ដោយ​ធម្មជាតិ​ ដែល​សារធាតុ​ទាំង​នេះ​ហើយ ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​ញ៉ាំ​ងាយ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​។​ ដូច​ជា​សារធាតុ​គី​មី​មួយ​ប្រភេទ​ឈ្មោះ​ថា​ Haem ត្រូវ​បំបែក​ក្នុង​ពោះ​វៀន​​​​ ហើយ​សារធាតុគីមី N-nitroso ​ ក៏​បាន​កើត​ឡើង ដែល​សារធាតុ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​រក​ឃើញ​ថា​អាច​បំផ្លាញ​ដល់​កោសិកា​នៅ​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​បាន​។​ សារធាតុ​គីមី​ដូច​គ្នា​នេះ ក៏​កើត​មាន​នៅ​ពេល​សាច់​កែច្នៃ​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​ក្នុង​​ប្រព័ន្ធ​រំលាយអាហារ​​ដែរ​។ បន្ថែម​ពី​នេះ សារធាតុ​នីទ្រីត និង​នីត្រាត​ ត្រូវ​បាន​គេ​បន្ថែម​ដើម្បី​រក្សា​គុណភាព​ផលិត​ផល​​សាច់​កែច្នៃ ដែល​អាច​បង្កើត​បាន​ជា សារធាតុគីមី N-nitroso ដែរ ដែល​សារធាតុ​នេះ​ហើយ​អាច​បង្ក​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​។ សារធាតុ​គី​មី​ទាំង​អស់​នេះ​អាច​បំផ្លាញ​កោសិកា​នៅ​ក្នុង​ពោះ​វៀន​ធំ និង​​កោសិកា​នៅ​ចុង​ពោះ​វៀន​ធំ។ ការ​​ខូច​ខាត​នេះ​កើត​មាន​កាន់​តែ​យូរ កត្តា​ប្រឈម​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក៏​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ដែរ​។ ​៣. វិធី​បន្ថយ​ហានិភ័យ​ ដើម្បី​បន្ថយ​ហានិភ័យ​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ គ្នា​យើង​មិន​គួរ​ញ៉ាំ​សាច់​ក្រហម​ច្រើន​ជាង​ម្ដង​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍ និង​សាច់​កែច្នៃ​មិន​លើស​ពី​៣​ទៅ​៤​ដង​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​។ ការ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ញ៉ាំ​សាច់​ក្រហម និង​សាច់​កែច្នៃ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

អ្នក​ចូលចិត្ត​អង្គុយ​មិន​ងើប​យូរៗ​ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​អាច​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​យ៉ាង​តិច​បី​ប្រភេទ​។ ការ​សិក្សា​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ការ​ចំណាយ​ពេល​​ច្រើន​ម៉ោង​អង្គុយ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ គឺ​កំពុង​ធ្វើ​ឲ្យ​សុខភាព​មាន​បញ្ហា​ច្រើន ទោះ​បី​ជា​បាន​ហាត់​ប្រាណ​ក៏​ដោយ​។ ការ​អង្គុយ​យូរ​នៅ​មួយ​កន្លែង​ដូច​ជា​មើល​ទូរទស្សន៍ អាន​សៀវភៅ លេង​ហ្គេម និង​អង្គុយ​ធ្វើ​ការ​ជា​ដើម សុទ្ធ​តែ​អាច​បង្ក​ហានិភ័យ​ដល់​សុខ​ភាព​។ ១. មូលហេតុ​ សាស្រ្តាចារ្យ​នៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​Texas លោកស្រី Karen Basen-Engquist មាន​ប្រ​សាសន៍​ថា ការ​អង្គុយ​យូរ​ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ៗ​អាច​ប្រឈម​ខ្ពស់​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ ជំងឺ​មហារីក​​ក្រពេញ​អូវែ និង​ជំងឺ​មហារីក​ស្រទាប់​ស្បូន​។​ ក្រៅពី​នេះ លោក​ស្រី​ថា ក៏​អាច​ប្រឈម​នេះ​បញ្ហា​ធាត់ ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម និង​ជំងឺ​បេះ​ដូង​ផ្សេងៗ​ទៀត​ផង​ដែរ​។ ​ការ​សិក្សា​ផ្សេង​ទៀត​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា ​រាល់​ការ​អង្គុយ​នៅ​ស្ងៀម​​ពីរ​ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​យើង​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ​កើន​ឡើង​៨​% ហើយ​ចំពោះ​មនុស្ស​ស្រី​វិញ​ការ​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​ស្រទាប់​ស្បូន​កើន​ឡើង​១០​ភាគ​រយ​។ ការ​សិក្សា​ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដែរ​ថា អ្នក​ចំណាយ​ពេល​អង្គុយ​៦ម៉ោង ឬ​ច្រើនជាង​នេះ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃៗ មាន​ហានិភ័យ​ឆាប់​ស្លាប់​៣៦%​ខ្ពស់​ជា​ង​អ្នក​​ដែល​អង្គុយ​តិច​ជាង​៣ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​។ ២. គួរ​ដោះ​ស្រាយ​បែប​ណា?​ ​​​មនុស្ស​ពេញ​កម្លាំង​មិន​តិច​នាក់​ទេ​បាន​ចំណាយ​ពេល​ច្រើន​ក្នុង​ការ​អង្គុយ​ពេល​បំពេញ​ការងារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​។ ប៉ុន្តែ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ការ​អង្គុយ​ យើង​អាច​ដើរ​ចុះ​ឡើង​ទៅ​ជជែក​ពី​ការងារ ជាជាង​ផ្ញើ​សារ​ ឬ​ក្រោកទៅ​ចាក់​ទឹក​បាន​ញឹក​ញាប់​ ឬ​ដើរ​ទៅ​ញ៉ាំ​អាហារ​ថ្ងៃ​ត្រង់​ជា​ដើម​។ ក្រៅពី​ធ្វើ​សកម្មភាព​រាង​កាយ​ខ្លះ​ៗ​ក្នុង​ពេល​បំពេញ​ការងារ ​ក៏​មិន​ត្រូវ​ភ្លេច​រឿង​ហាត់​ប្រាណ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ដែរ។ ការសិក្សា​បាន​រក​ឃើញ​ថា អ្នក​បាន​ដើរ​ហាត់​ប្រាណ​១៥០​នាទី​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​បាន​បន្ថយ​ហានិភ័យ​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​ផ្សេង​ៗ​២៦​ភាគ​រយ​ទាប​ជាង​អ្នក​​បញ្ចេញ​សកម្មភាព​រាង​កាយ​តិច​ជាង​នេះ។ ការ​សិក្សា​បញ្ជាក់​ទៀត​ថា ការ​ហាត់​ប្រាណ និង​ធ្វើ​ឲ្យ​រាង​កាយ​មាន​សកម្ម​ភាព ពិត​ជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ខ្លាំង​ក្នុង​ការ​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ស្លាប់​ដោយ​សារ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ​ជាង​អ្នក​ដែល​ចូល​ចិត្ត​នៅ​អង្គុយ​មួយ​កន្លែង​មិន​ងើប​ដើរ​ទៅ​ណា​សោះ​។ ដូច​នេះ​ហើយ បើ​យើង​ជា​មនុស្ស​អង្គុយ​ធ្វើ​ការ​ច្រើន​ម៉ោង​ៗ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ៗ​ក្រៅពី​ព្យាយាម​ដើរ ឬ​ធ្វើ​ចលនា​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ក្នុង​ម៉ោង​ធ្វើការ ក៏​ត្រូវ​កំណត់​ពេល​វេលា​ហាត់​ប្រាណ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ដែរ​ ដើម្បី​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​ជំងឺ​មហារីក​។ ជា​ការ​ណែ​នាំ​ការ​ហាត់​ប្រាណ​កម្រិត​ធម្មតា​ដូច​ជា​ដើរ រត់ ជិះកង់ ហែល​ទឹក ត្រឹម​១៥០​នាទី​​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​ ឬ​ការ​ហាត់​ប្រាណ​ប្រើ​កម្លាំង​ខ្លាំង​ៗ​ត្រឹម​​១ម៉ោង​កន្លះ​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​។

មហារីកផ្សេងទៀត

​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ ជា​ជំងឺ​មហារីក​ដែល​កើត​ឡើង​ជា​ទូទៅ​ទាំង​​ចំពោះ​បុរស​ និង​ស្ត្រី។ យោង​តាម​ការ​សិក្សា​ថ្មី​ៗ​នេះ​បាន​បង្ហាញ​ថា ជំងឺ​នេះ​កើត​ឡើង​ចំពោះ​មនុស្ស​ដែល​មាន​​អាយុ​ក្រោម​៥០​ឆ្នាំ​ ហើយ​ស្ត្រី​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ជាង​បុរស​ទៅ​ទៀត​។ ខណៈ​ពេល​ដែល​មាន​កត្តា​ជា​ច្រើន​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​​នៃ​ការវិវត្តន៍​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ដែល​មាន​ជាតិ​ស្ករ​​គឺ​​ជា​​កត្តា​ចម្បង​មួយ​។ ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​មាន​ជាតិ​ស្ករ​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ តាម​ការ​សិក្សា​ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​ដោយ​Journal Gut​បាន​បង្ហាញ​ថា ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ដែល​មាន​ជាតិ​ស្ករ​អំឡុង​ពេល​ដែល​យើង​ស្ថិត​ក្នុង​វ័យ​ជំទង់​ និង​ពេញ​វ័យ​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន ហើយ​ករណី​នៃ​ជំងឺ​នេះ​បាន​កើន​ឡើង​គួរ​ឲ្យ​​កត់​សម្គាល់​។ ការ​សិក្សា​ដដែល​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ អ្នក​ដែល​កើត​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៩០​ មាន​ហានិភ័យ​​ខ្ពស់​​ក្នុង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ និង​ហានិភ័យ​នៃ​ការវិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​​ចុង​ពោះវៀន​ធំ ។ ​ ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ដែល​មាន​ជាតិ​ស្ករ​​​ចំនួន​២​កំប៉ុង​ ឬ​ច្រើន​ជាង​នេះ​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ​ អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន ​ដល់​ទៅ​២​ដង មុន​ពេល​ដែល​ឈាន​ដល់​វ័យ​៥០​ឆ្នាំ​។ ចំពោះ​អ្នក​ដែល​ផឹក​ភេសជ្ជៈ​ទាំង​នេះ​នៅ​ចន្លោះ​អាយុ​ពី​១៣​ដល់​១៨​ឆ្នាំ មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​​រហូត​ដល់​ទៅ​៣២% ​​ក្នុង​ការវិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​។ កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​​​​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​​តាម​រយៈ​វិធីសាស្ត្រ​​ទាំង​នេះ ជាក់​ស្ដែង​ ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ដែល​មាន​ជាតិ​ស្ករ​ច្រើន​នៅ​​វ័យ​ក្មេង​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​ធំ​ចំពោះ​ស្ត្រី​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ យើង​គប្បី​កាត់​​បន្ថយ​ការ​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ទាំង​នេះ ដោយ​ការ​​ញ៉ាំ​​ទឹក​ដោះ​គោ ឬ​ទឹក​ធម្មតា​​ជំនួស​វិញ។ បន្ថែម​ពី​នេះ យើង​គប្បី​ញ៉ាំ​បន្លែ​ ផ្លែឈើ និង​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ​ទាំង​មូល​ឲ្យ​បាន​ច្រើន និង​ញ៉ាំ​សាច់​ក្រហម​ ដូចជា​សាច់​​គោ​ សាច់​ជ្រូក និង​សាច់​កែច្នៃ នៅ​ក្នុង​កម្រិត​តិចតួច។ ជាង​នេះ​ទៅ​​ទៀត​ ការ​ហាត់​ប្រាណ​ជា​ទៀងទាត់ និង​ការ​គ្រប់គ្រង​ទម្ងន់​ឲ្យ​បាន​ល្អ​ ក៏​អាច​ជួយ​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ពោះវៀន​នេះ​ដែរ។ យើង​គួរ​ជៀសវាង​​ការ​ជក់​បារី និង​ផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង​នៅ​ក្នុង​បរិមាណ​សម​ល្មម​ គឺ​ត្រឹម​តែ​១​កែវ​សម្រាប់​មនុស្ស​ស្រី​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ​។

មហារីកលំពែង

ជំងឺ​ទឹកនោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​២ គឺ​​ជា​​កត្តា​ប្រឈម​ធំ​ទី​បី​បន្ទាប់ពី​ការ​ជក់​បារី និង​ធាត់​ជ្រុល ដែល​នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​។ តាម​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ប្រភេទ​២​​រយៈពេល​យូរ អាច​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​ពី​១,៥​ដង​ ទៅ​២​ដង​បន្ថែម​ទៀត​។ ខាង​ក្រោម​​នេះ​ជា​អ្វី​ដែល​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​គួរ​ដឹង​ពី​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​៖ ១. អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​មាន​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​​ អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​អាច​ត្រូវ​ចាត់​ចូល​ថា​អ្នក​​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​។ ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​អាច​បន្ថែម​ឱកាស​ប្រឈម​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​ពី​១,៥​ដង​ទៅ​២​ដង​។ កត្តា​ប្រឈម​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​ផ្សេង​ទៀត​មាន​ដូច​ជា​ជក់បារី រលាក​លំពែង​រ៉ាំរ៉ៃ ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង អ្នក​ធាត់​ខ្លាំង និង​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ហ្សែន​ជាក់​លាក់​មួយ​ចំនួន​។​ ២. រយៈពេល​កើត​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ ​​​សម្រាប់​អ្នក​មាន​ជំងឺ​ទឹក​​នោម​ផ្អែម​ចាប់ពី​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ឡើង ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​មាន​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​ជាង​កម្រិត​មធ្យម​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​ ដែល​ទើប​រក​ឃើញ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ដំបូង​។ ដោយ​ឡែក​សម្រាប់​អ្នក​មាន​វ័យ​លើស​ពី​៥០​ឆ្នាំ និង​ទើប​បាន​រក​ឃើញ​ថា​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម មាន​អត្រា​កើត​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​១​ភាគ​រយ ក្នុង​រង្វង់​បី​ឆ្នាំ​បន្ទាប់​ពី​បាន​រក​ឃើញ​ជំងឺ​នេះ​។ ក្នុង​ករណី​នេះ ដុំ​សាច់​នៅ​លំពែង​ទៅ​វិញ​ទេ ជា​មូល​ហេតុ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​នោះ​។ ៣. ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​ជា​រោគ​សញ្ញា​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​ ការ​សិក្សា​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​កោសិកា​ក្នុង​រាង​កាយ​ក្លាយ​ជា​ធន់​នឹង​អាំង​ស៊ុយលីន​។ អាំង​ស៊ុយលីន​ ជា​អ័រម៉ូន​ផលិត​ឡើង​ដោយ​លំពែង ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​កម្រិត​ជាតិ​ស្ករ​ក្នុង​ឈាម​។ ករណី​មាន​ភាព​ធន់​នឹង​អាំងស៊ុយលីន​ផ្សេងទៀត ដូចជា​ករណី​ធាត់​ជ្រុល កោសិកា​ផលិត​អាំងស៊ុយលីន​នៅ​ក្នុង​លំពែង​នឹង​ផលិត​អាំងស៊ុយលីន​ឲ្យ​កាន់​តែ​ច្រើន​ដើម្បី​យក​ឈ្នះ​លើ​ភាព​ធន់​នឹង​អាំងស៊ុយ​លីន​។ ប៉ុន្តែ​មហារីក​លំពែង​ហាក់​ដូច​ជា​បាន​ទៅ​បញ្ឈប់​កោសិកា​ផលិត​អាំងស៊ុយលីន​ទៅ​វិញ មិន​អាច​ផលិត​អាំងស៊ុយលីន​ទៅ​តាម​តម្រូវ​ការ​បាន​​ពេល​មាន​ភាព​ស៊ាំ​អាំងស៊ុយលីន​កើត​ឡើង​។ ការ​នេះ​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម​កើត​ឡើង​។ ៤. គុណប្រយោជន៍​នៃ​ការ​រក​ឃើញ​ជំងឺ​ទាំង​ពីរ​​បាន​លឿន ការ​ធ្វើ​រោគ​វិនិច្ឆ័យ​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម និង​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​បាន​លឿន ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ដល់​អ្នក​ជំងឺ​។ ទាំង​ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម និង​ជំងឺ​មហារីក​លំពែង​អាច​មាន​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​កម្រិត​ស្រាល​ណា​មួយ ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​គ្រូពេទ្យ និង​អ្នក​ជំងឺ​ខ្លួន​ឯង​មើល​រំលង​។ យ៉ាងណា ជំងឺ​ទាំងពីរ​នេះ​​អាច​គ្រប់គ្រង​បាន បើ​សិន​ជា​បាន​រក​ឃើញ​បាន​លឿន និង​ច្បាស់​លាស់​។ ៥. រោគ​សញ្ញា​​ជំងឺមហារីក​លំពែង ​ការធ្វើ​រោគវិនិច្ឆ័យ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​ អាច​ចៀស​ផុត​គ្រោះថ្នាក់​ជា​ច្រើន កើត​មាន​ឡើង​ជា​យថាហេតុ ដូច្នេះ​អ្វី​យើង​ត្រូវ​ដឹង​ជា​ចាំបាច់ គឺ​រោគ​សញ្ញា​នៃ​មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​ដូច​ជា៖ ខាន់​លឿង ស្រក​ទម្ងន់ បាក់​ទឹក​ចិត្ត លែង​ឃ្លាន​អាហារ វិបត្តិ​កំណក​ឈាម ឈឺ​ពោះ​ផ្នែក​ខាង​លើ​ […]

មហារីកថ្លើម

វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទC ជា​ទូទៅ​ឆ្លង​តាម​ឈាម ហើយ​វីរុស​នេះ​ក៏​អាច​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​បាន​ដែរ​។ គ្នា​យើង​ប្រហែល​ជា​ធ្លាប់​បាន​ដឹង​ហើយ​ថា​វីរុស​HPV អាច​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ស្បូន តែ​មិន​មែន​មាន​តែ​វីរុស​មួយ​ប្រភេទ​នេះ​ទេ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​មហារីក​នោះ។ វីរុស​ផ្សេង​ៗ​ទៀត ដូច​ជា​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C ក៏​អាច​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​។ ​ ​​តាម​ការ​ចុះ​ផ្សាយ​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​ជំងឺ​មហារីក​MD Anderson នៃ​សាកលវិទ្យាល័យ​Texas បាន​លើក​ឡើង​ថា​មនុស្ស​ប្រហែល​ជា​៣០​ភាគ​រយ​បាន​ឆ្លង​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C ហើយ​ក៏​​បាន​បាត់​ទៅវិញ​ដោយ​ឯកឯង។ ប៉ុន្តែ​ថា​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​អាច​វិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​ក្រិន​ថ្លើម​ប្រភេទ​C (CHC)។​ ការ​ឆ្លង​វីរុស​នេះ បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​រលាក​នៅ​ថ្លើម ហើយ​បើ​ការ​រលាក​បន្ត​កាន់​តែ​យូរ​វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ថ្លើម​មាន​ស្នាម ហៅ​ថា​ជំងឺក្រិន​ថ្លើម​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ​ ដែល​អាច​ឈាន​ដល់​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​។​ ខុស​ពី​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​A និង​B វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C មិន​មាន​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​នោះ​ទេ ហើយ​ពេល​ឆ្លង​វីរុស​នេះ​ក៏​កម្រ​មាន​ចេញ​រោគ​សញ្ញា​ដែរ​។ វេជ្ជបណ្ឌិត​​​របស់​មជ្ឈមណ្ឌល​ខាងលើ គឺលោក Harrys A. Torres បាន​និយាយ​ថា វីរុស​នេះ​ឆ្លង​ចូល​ក្នុង​ខ្លួន​មនុស្ស​យើង​ដោយ​ស្ងៀម​ស្ងាត់ និង​ថា​វីរុស​នេះ​មាន​ភាព​ឆ្លាត​វៃ​ដែល​អាច​បំប្លែង​ខ្លួន​បាន​យ៉ាង​រហ័ស ដូច​នេះ​ហើយ​ទើប​មាន​ការ​ពិបាក​ក្នុង​ការ​ផលិត​វ៉ាក់សាំង​បង្ការ​វីរុស​មួយ​ប្រភេទ​នេះ​។​ ​ ការ​ដឹង​ពី​កត្តា​ប្រឈម និង​ពិនិត្យ​សុខភាព​បាន​ទៀង​ទាត់ ជា​វិធី​ល្អ​បំផុត​មួយ​ក្នុង​ការ​ការ​ពារ​ខ្លួន​ប្រឆាំង​នឹង​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C។ ការ​ព្យាបាល​ការ​ឆ្លង​វីរុស​បាន​ទាន់​ពេល អាច​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ថ្លើម​បាន​ដល់​៧៥​ភាគ​រយ​។​​​ ១. មូលហេតុ​បង្ក​ ជំងឺ​ថ្លើម​ប្រភេទ​C បង្ក​ឡើង​ដោយ​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C។ វីរុស​នេះ​អាច​ឆ្លង​តាម​រយៈ​​ឈាម​មាន​ផ្ទុក​វីរុស​ ចូល​ទៅ​ក្នុង​ចរន្ត​ឈាម​របស់​អ្នក​ដែល​មិន​មាន​វីរុស​។ វីរុស​នេះ​អាច​ឆ្លង​តាម​រយៈ​៖ ការ​ប្រើ​ម្ជុល​ សឺរ៉ាំង​រួម​គ្នា ការ​បញ្ចូល​ឈាម​ដោយ​មិន​មាន​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​ត្រឹម​ត្រូវ​ ការ​រួម​ភេទ​ដែល​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ដាច់​រហែក​ចេញ​ឈាម (ដូច​ជា​ការ​រួម​ភេទ​រវាង​បុរស​នឹង​បុរស​) អាច​ឆ្លង​ពី​ម្ដាយ​ទៅ កូន ករណី​ម្ដាយ​មាន​វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ C តែ​ជា​ករណី​កម្រ អង្គការ​សុខភាព​ពិភព(WHO)​លោក​បញ្ជាក់​ថា វីរុស​ថ្លើម​ប្រភេទ​C មិន​ឆ្លង​តាម​ការ​បំបៅ​ដោះ ការ​ញ៉ាំ​អាហារ ទឹក ​រួម​គ្នា […]

មហារីកផ្សេងទៀត

មហារីក​ជាជំងឺកាចសាហាវ គួរ​ណាស់​តែ​គ្នា​យើង​ស្រីៗ​ស្វែង​យល់​ព័ត៌មាន​ពី​ជំងឺ និង​រោគ​សញ្ញា​ឲ្យ​បាន​ច្បាស់ ព្រោះ​មហារីក ជា​ជំងឺ​កាច​សាហាវ កើត​ឡើង​នៅ​លើ​រាងកាយ​យើង​ស្ងាត់​ៗ ទម្រាំ​តែ​ដឹង អាច​ហួស​ពេល​ព្យាបាល។ ជំងឺ​មហារីក​លើ​មនុស្ស​ស្រី​ទាំង ៥មុខ ១. ជំងឺ​មហារីក​សុដន់៖ ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ អាច​កើត​ឡើង​លើ​មនុស្ស​ស្រី​គ្រប់​វ័យ ប៉ុន្តែ​បើ​អាយុ​កាន់​តែ​ខ្ពស់ ហានិភ័យ​កើត​មហារីក​សុដន់​ក៏​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ដូច​គ្នា។ ហានិភ័យ​ប្រឈម​កើត​មហារីក​សុដន់​មាន​ច្រើន​ដូច​ជា ភេទ​ស្រី អាយុ ប្រវត្តិ​គ្រួសារ កត្តា​ហ្សែន ធាត់​លើស​ទម្ងន់ អស់​រដូវ ឬ​មិន​ធ្លាប់​មាន​រដូវ។ រោគសញ្ញា​ស្រី​គ្នា​យើង​គួរ​កត់​សម្គាល់​រួមមាន៖ ឈឺ​ក្នុង​ក្លៀក ឬ​សុដន់ មិនមែន​បណ្ដាល​ពី​ការ​មក​វដ្ត​រដូវ មាន​ទ្រុឌ ឬ​ស្បែក​សុដន់​ឡើង​ក្រហម ដូច​ផ្លែ​ក្រូច រមាស់​ចុង​សុដន់​ម្ខាង មាន​ខ្ទុះ​ចេញ​ពី​ចុង​សុដន់ អាច​មាន​ទាំង​ឈាម​មក​ជា​មួយ ចុង​សុដន់​លិប​ចូល​ក្នុង សុដន់​ម្ខាង​ធំ​ជាង​ម្ខាង​ទៀត ឡើង​ប្រេះ​ស្រកា ឬ​របក​ស្បែក​សុដន់ ស្បែក​ចុង​សុដន់។ ២. ជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន៖ ជំងឺ​មហារីក​មាត់ស្បូន ឧស្សាហ៍​ជួប​ប្រទះ​បំផុត​លើ​ស្រ្ដី​ពាសពេញ​ពិភពលោក។ មហារីក​មាត់ស្បូន បង្ក​ឡើង​នៅ​ក្នុង​មាត់​ស្បូន ស្ថិត​នៅ​ផ្នែក​ក្រោមស្បូន ចាប់​ផ្តើម​រីក​លូតលាស់​មិន​អាច​គ្រប់គ្រងបាន។ កោសិកា​ថ្មី កកើត​ឡើង​ឆាប់​រហ័ស បង្កើត​ជា​ដុំសាច់​នៅ​ក្នុង​ក​ស្បូន។ កត្តា​ប្រឈម​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ស្បូន​មាន ឆ្លង​មេរោគ HPV ជក់​បារី ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ធ្លាក់​ចុះ ឆ្លង​មេរោគ​ប្រមេះ ញ៉ាំ​ផ្លែ​ឈើ បន្លែ​តិចតួច […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ក្នុង​ខ្លួន​សម្បូរ​ខ្លាញ់​ច្រើន​អាច​ប្រឈម​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ច្រើន​ប្រភេទ តើ​ពិត​ដែរ​ទេ? ការ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​មិន​មែន​ជា​រឿង​ល្អ​សោះ​ឡើយ​ចំពោះ​សុខ​ភាព​ ដោយ​ហេតុ​ថា​ការ​ធាត់​លើស​ទម្ងន់​នេះ​ជា​ដើម​ចម​មួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​ច្រើន​យ៉ាង មាន​ទាំង​មហារីក​ផង​។​ ១. ខ្លាញ់​ក្នុង​ខ្លួន​បង្ក​ជា​ជំងឺ​មហារីក​បែប​ណា?​ ខ្លាញ់​ច្រើន​​​ក្នុង​ខ្លួន ​​ធ្វើ​ឲ្យ​មុខ​ងារ​មួយ​ចំនួន​របស់​រាង​កាយ​​​មិន​អាច​ធ្វើ​ការបាន​ល្អ​​ដូច​ធម្មតា​។ ​​ពេល​​​ស្តុក​ខ្លាញ់​ច្រើនលើស​​តម្រូវ​ការ​ក្នុង​ខ្លួន​សម្រាប់​ដុត ឬ​ប្រើ​ប្រាស់ នោះ​វា​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​​ប្រែ​ទៅ​ជា​ធាត់​លើស​ទម្ងន់ ដែល​​​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​ប្រព័ន្ធ​រំលាយ​អាហារ ដូចជា​ ពោះ​វៀន​ធំ និង​ក្រពះ​ ជា​ដើម។ រឿង​បន្ទាប់​ ​ពេល​ចាប់​ផ្ដើម​ធាត់ ឬ​ស្លៀក​ខោ​លែង​ចូល មាន​ន័យ​ថា​ជាតិ​កូលេស្តេរ៉ូល​ សម្ពាធ​ឈាម និង​ជាតិ​ស្ករ​ក្នុង​ខ្លួន​​កើន​ឡើង​ដូច​គ្នា។ ជាតិ​កូលេស្តេរ៉ូល​ក្នុង​ឈាម គឺ​ជា​កត្តា​យ៉ាង​សំខាន់​មួយ ​ទាក់​ទង​ជាមួយ​នឹង​សុខភាព​សរសៃ​ឈាម​។ អ្នកមាន​កូលេស្តេរ៉ូល​ខ្ពស់ ​ភាគ​ច្រើន​មាន​បញ្ហា​ត្បៀត ​និង​មាន​កំណក​ក្នុង​សរសៃ​ឈាម ដែល​សុទ្ធ​តែ​ជា​កត្តា​រារាំង​លំហូរ​ឈាម ហើយ​ជា​លទ្ធ​ផល​ វា​អាច​ឲ្យ​កើត​ទៅ​ជា​គាំង​បេះ​ដូង ឬ​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល។ ដំណាក់​កាល​បន្ទាប់​ កត្តា​លើស​ខ្លាញ់​នេះ នឹង​​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ដល់​​សួត បេះ​ដូង​ ថង់​ទឹក​ប្រមាត់ ​និង​ថ្លើម។ ប្រព័ន្ធ​ការ​ពារ​ខាង​ក្នុង​របស់​យើង ​ចាប់​ផ្ដើម​ថយ​ចុះ ហើយ​កោសិកា​មហារីក​អាច​មាន​លទ្ធ​ភាព​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​រីក​លូត​លាស់។ បន្ទាប់​ពី​​អស់​រយៈ​ជា​យូរ​មក វា​នឹង​រាល​ដាល​ដល់​សរីរាង្គ​ដទៃ​ពាស​ពេញ​​​រាង​កាយ​។ ២. ខ្លាញ់​ច្រើន​បង្ក​ជា​មហារីក​អ្វី​ខ្លះ​? អ្នក​វិទ្យាសាស្រ្ត​បាន​រក​ឃើញ​​ពី​ទំនាក់​ទំនង​ដោយ​ផ្ទាល់​រវាង​ជាតិ​ខ្លាញ់ និង​ជំងឺ​មហារីក​ជាក់​លាក់​មួយ​ចំនួន តែ​ក៏​អាច​​ជា​មូល​ហេតុ​បង្ក​ជំងឺ​មហារីក​ផ្សេងៗ​ទៀត​ដែរ​។ កាល​ណា​យើង​ធាត់ លើស​ទម្ងន់ នឹង​មាន​ខ្លាញ់​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​ប្រព័ន្ធ​ឈាម ​ចំពោះ​ស្រី​ៗ អាច​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់​ក្រោយ​អស់​រដូវ​។ ​​ឯ​មហារីក​ផ្សេង​ទៀត​អាច​​បណ្ដាល​មក​ពី​មាន​ជាតិ​ខ្លាញ់​ច្រើន មាន​ដូច​ជា មហារីក​តម្រង​នោម មហារីក​ពោះ​វៀន​ធំ​ និង​ចុង​ពោះ​វៀន​ធំ មហារីក​លំពែង មហារីក​​​បំពង់អាហារ និង​មហារីក​ស្រទាប់​ស្បូន […]

ដុំមហារីកខួរក្បាល

ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​អាច​កើត​លើ​មនុស្ស​គ្រប់​គ្នា ដោយ​មាន​ច្រើន​ទម្រង់ និង​ទំហំ ហើយ​រោគ​សញ្ញា​ដុំសាច់ខួរក្បាល​ក៏​មាន​ច្រើន​ដែរ​។ រោគ​សញ្ញា​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​ដែល​​គេ​អាច​ដឹង​បាន​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ទីតាំង​ដែល​វា​កើត​នៅ​​ផ្នែក​ណា​មួយ​នៃ​ខួរ​ក្បាល​។ ឧទាហរណ៍​ថា ដុំ​សាច់​មាន​ទី​តាំង​នៅ​កន្លែង​ខួរក្បាល​គ្រប់​គ្រង​ចលនា​ដៃ ឬ​គំហើញ នោះ​រោគ​សញ្ញា​អាច​មាន​ដូចជា​​ខ្សោយ​នៅ​ត្រង់​ដៃ ឬ​ខ្សោយ​គំហើញ​ជា​ដើម​។ យ៉ាង​ណា​ក៏​មាន​រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​មួយ​ចំនួន​ច្រើន​កើត​ឡើង​ជាង​រោគ​សញ្ញា​ផ្សេងទៀត​ពេល​មាន​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​។ ១. ឈឺក្បាល​ អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​អាច​ជា​រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​នៃ​ជំងឺ​ផ្សេងៗ ហើយ​អាការៈ​នេះ​តែ​មួយ​មុខ​មិន​អាច​សន្និដ្ឋាន​បាន​ថា​ជា​ដុំ​សាច់​ខួរក្បាល​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​យើង​គួរ​ទៅ​ជួប​ពេទ្យ​​​បើ​​ឈឺ​ក្បាល​បែប​​៖​ ឈឺក្បាល​ជាមួយ​នឹង​អារម្មណ៍​មិន​ស្រួល​ខ្លួន ឈឺ​ក្បាល​បែប​មិន​ធ្លាប់​មាន​ពីមុន​មក ឈឺ​ក្បាល​ធ្វើឲ្យ​ភ្ញាក់​ពី​គេង​នៅ​ពេល​យប់ ឈឺក្បាល​ធ្វើ​ឲ្យ​​ភ្នែក​ចាប់​ផ្ដើម​ព្រិល ឈឺក្បាល​កាន់​តែ​អាក្រក់​ទៅ​ក្នុង​រយៈពេល​រាប់​អាទិត្យ ឬ​ខែ​​​​​​ ​២. បញ្ហា​ភ្នែក ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​ក៏​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​បញ្ហា​ភ្នែក​ផង​ដែរ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​គំហើញ​របស់​យើង​ធ្លាក់​ចុះ ហើយ​​ការ​ប្រើ​វ៉ែន​តា​មិន​អាច​ជួយ​អ្វី​បាន​នោះ​ទេ​។ ពេល​ខ្លះ​គំហើញ​របស់​យើង​វិល​មក​រក​សភាព​ធម្មតា និង​ពេល​ខ្លះ​ក៏​ពិបាក​មើល​វិញ​ក៏​មាន​។ មួយ​វិញ​ទៀត ក៏​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​បាត់​បង់​សមត្ថភាព​មើល​ឃើញ​របស់​នៅ​ខាង​ចុង​នៃ​ភ្នែក​ដែល​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ដើរ​បុក​របស់​នៅ​ខាង​ស្ដាំ ឬ​ខាង​ឆ្វេង​ដៃ​។ បញ្ហា​នេះ អាច​លេច​ចេញ​មក​ដូច​ជា​៖ ស្រវាំង​ភ្នែក មាន​ស្នាម​នៅ​អណ្ដែត​ក្នុង​ភ្នែក ​​​ពិបាក​មើល​របស់​នៅ​ឆ្ងាយ ក្រៅពី​រោគ​សញ្ញា​ទាំង​ពីរ​នេះ នៅ​មាន​រោគ​សញ្ញា​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ដូច​ជា​ ប្រកាច់ ស្ពឹក​លើ​​ផ្នែក​ណាមួយ​នៃ​រាង​កាយ ការ​ចងចាំ​ប្រែ​ប្រួល ឬ​ភ្លេចភ្លាំង ពិបាក​គិត​ ពិបាក​រក្សា​លំនឹង​ និង​ចង្អោរ ជា​ដើម។ ការ​ព្យាបាល​បញ្ហា​ដុំ​សាច់​ខួរក្បាល គឺ​អាស្រ័យ​លើ​ប្រភេទ​ដុំ​សាច់ ទី​តាំង​ដុំ​សាច់ និង​ស្ថាន​ភាព​សុខ​ភាព​អ្នក​ជំងឺ​ជាក់​ស្ដែង។ ដូច​នេះ បើ​យើង​មាន​រោគ​សញ្ញា​សង្ស័យ​ណា​មួយ គួរ​តែ​ប្រញាប់​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​។

គ្រូពេទ្យឯកទេសផ្នែក ជំងឺមហារីក របស់យើង

មើល​បន្ថែម​ពី​គ្រូពេទ្យ​ឯកទេសsee-more-icon
expert-avatarbadge
វេជ្ជ. ចាន់ ស៊ីណេត

ម​ន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

expert-avatarbadge
វេជ្ជបណ្ឌិត ចាន់ ស៊ីណេត

ម​ន្ទីរពេទ្យបង្អែកមិត្តភាពកម្ពុជា-ចិន សែនសុខ

x