ជំងឺមហារីក

ជំងឺ​មហារីក ​- បែង​ចែក​ជា​ដំណាក់​កាល​ទី១ រហូត​ដល់​ដំណាក់​កាល​ទី៤ ឬ​ដំណាក់​កាល​ចុង​ក្រោយ។ ​មហារីក​បើ​សិន​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់​កាល​ដំបូងៗ គឺ​អាច​ព្យាបាល​ជា​សះស្បើយ។ ជំងឺ​មហារីក​​អាច​កើត​គ្រប់​កន្លែង​ក្នុង​រាងកាយ។ ​មហារីក​ដែល​មាន​ក្នុង​ផ្នែក​នេះ​មាន ​មហារីកសួត ​មហារីកពោះវៀនធំ ​មហារីកក្រពះ ​មហារីកមាត់ស្បូន ​មហារីកក្រពេញប្រូស្តាត ​មហារីកថ្លើម ​មហារីកស្បែក ​មហារីកសុដន់ ​មហារីកឆ្អឹង ​មហារីកប្លោកនោម ​មហារីកក្រពេញទីរ៉ូអ៊ីត ​មហារីកក្រពេញអូវែ ​មហារីកឈាម ​មហារីកលំពែង ​មហារីកកូនកណ្តុរ ​ដុំមហារីកខួរក្បាល ​មហារីកក្បាលនិងក ​មហារីកផ្សេងទៀត ព្រម​ទាំង​មូលហេតុ ​ដំណាក់កាល ​ផល​វិបាក ​ការ​រស់​នៅ​ជាមួយ​មហារីក ​និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ជំងឺមហារីក

ការសិក្សាបង្ហាញថា ចង្ក្រានហ្គាសអាចបញ្ចេញសារធាតុបង្កជាមហារីក

ការសិក្សា​ថ្មី​មួយ​ពី​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា​បាន​បង្ហាញ​ថា ចង្ក្រាន​ហ្គាស​ដែល​យើង​ប្រើប្រាស់​រាល់​ថ្ងៃ​នេះ អាច​លេច​ធ្លាយ​សារធាតុ​បំពុល​បរិយាកាស​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់ ដូចជា​សារធាតុBenzene ដែល​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ការ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​។ លោក​បណ្ឌិត​Eric Lebel ជា​អ្នក​ដឹកនាំ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ខាង​លើ​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ចង្ក្រាន​ហ្គាស​ អាច​លេច​ធ្លាយ​​បាន​ បើ​ទោះ​បី​ជា​យើង​បិទ​ហ្គាស​ហើយ​ក៏​ដោយ។ ពិត​ណាស់​ សារធាតុ​ពុល​នៅ​ក្នុង​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ​ អាច​សាយភាយ​នៅ​ក្នុង​ផ្ទះ ហើយ​នឹង​កាន់​តែ​គ្រោះថ្នាក់​សម្រាប់​​គ្នា​យើង​ដែល​មាន​ផ្ទះ​បាយ​តូច​ចង្អៀត និង​មិន​សូវ​មាន​ខ្យល់​ចេញ​ចូល។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ! ​​ការ​សិក្សា​ស្រដៀង​គ្នា​​មួយ​ ដែល​​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ទស្សនាវដ្ដី Environmental Science & Technology បាន​​ធ្វើការ​សិក្សា​លើ​សំណាក​ឧស្ម័ន​ធម្មជាតិ​ដែល​មិន​ឆេះ​​ពី​គ្រួសារ​ចំនួន​១៥៩ នៅ​រដ្ឋ​កាលីហ្វ័រញ៉ា។ លទ្ធផល​បាន​បង្ហាញ​​ថា មាន​ការ​បំពុល​ខ្យល់​ដ៏​គ្រោះថ្នាក់​ចំនួន​១២​ប្រភេទ​ផ្សេង​គ្នា ដែល​អាច​បង្ក​ឲ្យ​កើត​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ និង​ផល​ប៉ះពាល់​សុខភាព​ធ្ងន់ធ្ងរ​ផ្សេង​ទៀត។ សូម្បី​តែ​សារធាតុ​Benzene ដែល​មាន​កម្រិត​ទាប ក៏​អាច​ប្រមូលផ្ដុំ​នៅ​ក្នុង​រាងកាយ​យើង​បន្តិច​ម្ដង​ៗ​បាន​ដែរ​ ហើយ​ថែម​ទាំង​អាច​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​សុខភាព​ដូច​គ្នា។ ហេតុដូច្នេះ​ហើយ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​ណែនាំ​ឲ្យ​គ្រួសារ​ដែល​ប្រើ​ចង្ក្រាន​ហ្គាស​ គួរ​កាត់បន្ថយ​ការ​ប៉ះពាល់​ទៅ​នឹង​សារធាតុ​ប្រភេទ​នេះ ដោយ​ការ​ប្រើ​ម៉ាស៊ីន​បន្សុទ្ធ​ខ្យល់​ ឬ​ម៉ាស៊ីន​បឺតផ្សែង និង​បើក​បង្អួច​អំឡុង​ពេល​ចម្អិន​ម្ហូប​អាហារ​ ដើម្បី​កាត់បន្ថយ​ហានិភ័យ​សុខភាព​​ផ្សេង​ៗ ជា​ពិសេស​គឺ​​ជំងឺ​មហារីក​​តែ​ម្ដង។ អត្ថបទគួរអាន៖ កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​មហារីក​សុដន់​ អនុវត្តទម្លាប់ល្អ​ៗទាំង​នេះ​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ តិចនិកជួយស្រីៗ ចៀសឆ្ងាយពីជំងឺមហារីកសុដន់​ ស្រីៗគួរដឹង! ជំងឺមហារីកសុដន់ និងការបំបៅដោះកូន មកដឹងពីដំណាក់កាលទាំង៤ នៃជំងឺមហារីកសុដន់ ស្ទាបសុដន់រកដុំសាច់ជំងឺមហារីក​ខ្លួនឯង អាចជួយបានកម្រិតណាដែរ? មហារីកសុដន់ដោយសារមិនបានបំបៅកូន វិវត្តមកពីបែប

សំណួរ​ដែល​សួរ​ញឹកញាប់​បំផុត

ជំងឺមហារីក

Icon Chevron

មហារីកជាជំងឺដែលកើតឡើងនៅពេលកោសិកាមិនប្រក្រតីនិងបំផ្លាញជាលិការាងកាយធម្មតា។ កោសិកាទាំងនេះលូតលាស់មិនអាចគ្រប់គ្រងបានហើយអាចរាលដាលទៅជាលិកាផ្សេងៗនៅក្នុងផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយដែលជាដំណើរការមួយដែលហៅថា មេតាប៉ូលីស(Metastasizing) ។

អ្នកណាខ្លះ​អាចកើតមហារីក?

Icon Chevron

ចម្លើយខ្លី៖ អ្នកណាក៏អាចកើតមហារីកដែរ។ មានកត្តាមួយចំនួនដែលបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីក។ កត្តាទាំងនេះរួមមានអាយុ​ ហ្សែន និងចំពោះប្រភេទមហារីកមួយចំនួន ការប្រឈមមុខនឹងកត្តាជាក់លាក់មួយ។ ៩ ករណីក្នុងចំណោម ១០ ករណីនៃជំងឺនេះ ត្រូវបានគេធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើមនុស្សដែលមានអាយុលើសពី ៥០ ឆ្នាំ។ ទន្ទឹមនឹងនេះដែរពី ៥ ទៅ ១០ ភាគរយនៃជំងឺមហារីកត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹង ហ្សែនដែលទទួលបានពីពុកម្តាយ។ ការ​រស់នៅ និងការប៉ះពាល់បរិស្ថានក៏អាចបង្កើនហានិភ័យនៃការកើតជំងឺមហារីកផងដែរ ៖ ការចំណាយពេលច្រើនក្រោមពន្លឺព្រះអាទិត្យដោយគ្មានការការពារពីកាំរស្មី ក៏​អាចនាំឱ្យកើតមហារីកស្បែក​ដែរ។ ការប្រើប្រាស់ថ្នាំជក់ក៏អាចបណ្តាលឱ្យកើត មហារីកសួត មាត់ បំពង់កនិងសរីរាង្គ​ ដទៃទៀតផងដែរ។

ជំងឺមហារីក អាចព្យាបាលបានទេ?

Icon Chevron

មិនទាន់មានវិធីព្យាបាលជំងឺមហារីកឲ្យជាសះស្បើយ​នៅឡើយទេ។ ប៉ុន្តែអ្នកជំងឺ​ដែល​​ធ្លាប់បានព្យាបាលជំងឺមហារីកមួយចំនួន ភាគច្រើន​​បានធូរស្បើយ មានន័យថាគាត់​លែងមានរោគសញ្ញាមហារីកទៀតហើយ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួន​មានសំណាងដែលអាការៈ​ធូរស្បើយ​ ប៉ុន្តែអ្នក​ជំងឺ​ផ្សេងទៀតស្ថានភាព​​ជំងឺ​​​ កោសិកាមហារីកអាចលូតលាស់នៅក្នុងសរីរាង្គផ្សេងទៀតហើយបង្កើតជាដុំសាច់ថ្មីដែលបង្ខំឱ្យឆ្លងកាត់ការព្យាបាលម្តងទៀតដោយ​ជម្រើស​ផ្សេងៗ។

បើមហារីកកាចសាហាវ តើ​យើងអាចការពារខ្លួន​កុំឲ្យកើត​ជំងឺនេះបានទេ?

Icon Chevron

មិនមានវិធីប្រាកដក្នុងការការពារខ្លួនពីមហារីកទេ ប៉ុន្តែមានជំហានជាក់លាក់ដែលយើង​អាចអនុវត្តដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជំងឺនេះ​បាន។ ការរក្សារបបអាហារដែលសំបូរសារធាតុចិញ្ចឹម កាត់បន្ថយសាច់ក្រហម(សាច់គោ) កាត់បន្ថយបង្អែម ជៀសឆ្ងាយពី ថ្នាំជក់​ និងស្រា​ និងជៀសពីការត្រូវពន្លឺព្រះអាទិត្យវាក៏អាចបន្ថយអត្រាហានិភ័យបានមួយចំណែក។ វ៉ាក់សាំងនិងឧបករណ៍ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ក៏ជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យមហារីកផងដែរ។ វ៉ាក់សាំង HPV អាចការពារការឆ្លងមេរោគមហារីកមាត់ស្បូន ដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ទៅនឹងជំងឺមហារីក ៦ ប្រភេទ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការមកធ្វើតេស្តរកជំងឺមហារីកជាប្រចាំ អាចជួយរកឃើញជំងឺមហារីកមុនពេលវាបង្កជារោគសញ្ញា ធ្វើឱ្យងាយស្រួលក្នុងការព្យាបាលដោយជោគជ័យនិងបង្កើនឱកាសនៃការជាសះស្បើយឡើងវិញ។

​ការ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​អាចព្យាបាលម៉េចខ្លះ?

Icon Chevron

វិធីព្យាបាលមហារីកទូទៅមាន ៣ គឺ ៖ ការវះកាត់ ការព្យាបាលដោយប្រើគីមី និងការព្យាបាលដោយកាំរស្មី។ អ្នកជំងឺមហារីកអាចឆ្លងកាត់ការព្យាបាលណាមួយក្នុងចំណោមវិធីទាំងនេះ។ ការសម្រេចចិត្តលើផែនការព្យាបាល អាស្រ័យលើកត្តាដូចជាប្រភេទមហារីក ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលណា ព្រមទាំងការពិចារណាផ្សេងទៀតដូចជាសុខភាពទូទៅនិងផលប៉ះពាល់ដែលអាចកើតមាន។ ការ​រក​ឃើញជាបន្តបន្ទាប់ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងការស្រាវជ្រាវជំងឺមហារីកដោយផ្តល់នូវវិធីជាច្រើនទៀតក្នុងការព្យាបាលអ្នកដែលមានជំងឺមហារីក។ វិធីព្យាបាលមាន ការប្តូរកោសិកាដើម ការព្យាបាលដោយប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ និងការព្យាបាលតាមថ្ងៃកំណត់ ជាធម្មតាវិធីចុងក្រោយត្រូវបានផ្សំជាមួយការព្យាបាលផ្សេងទៀតដូចជាគីមី។

ជំងឺមហារីកអាចឆ្លង​អត់?

Icon Chevron

ជំងឺ​មហារីកមិន​អាចឆ្លង​ទេ ទោះជា​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជិត​ស្និទ្ធ​ជា​មួយ​និង​អ្នក​ជំងឺ ចែករំលែកអាហារ ឬថើប។ ប្រសិន​បើ​មនុស្ស​ដែល​យើង​​ស្រលាញ់​មាន​ជំងឺ​មហារីក​ កុំខ្លាច​និង​ការ​ទៅ​ជួប​ ​ឬ​ចំណាយ​ជាមួយ ព្រោះ​គាត់​​ត្រូវ​ការ​អ្នក​នៅ​ក្បែរ​ជាពិសេស​នៅ​កំឡុង​ពេល​ដែល​កំពុង​ព្យាបាល។

ដុំសាច់ជាអ្វី?

Icon Chevron

ដុំសាច់កើត​ឡើងនៅពេលកោសិកាបែកចេញហើយលូតលាស់លើស។ ដុំសាច់អាច ស្លូត (មិនមែនមហារីក) ឬកាច (មហារីក) ។

ជំងឺមហារីកមានប៉ុន្មានដំណាក់កាល?

Icon Chevron

នៅពេលដឹងថា​មាន​ការលូតលាស់នៃ​ជំងឺមហារីក គ្រូ​ពេទ្យនឹងធ្វើតេស្តដើម្បីកំណត់ថាតើមហារីកមានទំហំប៉ុនណា អាចនិង​រាលដាលដល់សរីរាង្គផ្សេងៗដែរឬទេ។ វា​សំខាន់ណាស់​ដើម្បីកំណត់ពីវិធីព្យាបាលឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ និងការជាសះស្បើយឡើងវិញ។ ប្រភេទមហារីកភាគច្រើនមានបួនដំណាក់កាល។ ដំណាក់កាលទី ១ (១) គឺជាមហារីកដំណាក់កាលដំបូងមានន័យ ថាវាមិនបានរាលដាលដល់ជាលិការាងកាយនៅក្បែរនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ២ និងទី ៣ (២ និង ៣) នៅតែជាមហារីកដំណាក់កាលទាបដែលអាចរីកកាន់តែជ្រៅទៅ ៗ នៅជាលិកាក្បែរ ៗ ប៉ុន្តែមិនទាន់រីករាលដាលដល់សរីរាង្គដទៃទៀតនោះទេ។ ដំណាក់កាលទី ៤ (៤) គឺជាជំងឺមហារីកកម្រិតខ្ពស់ ឬជាដំណាក់កាលចុងក្រោយ ​ឬមហារីករាលដាលមានន័យថាមហារីកបានរាលដាលដល់ផ្នែកផ្សេងៗនៃរាងកាយ។

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី ជំងឺមហារីក

មហារីកសុដន់

ស្រ្តីគួរធ្វើតេស្តពិនិត្យរកជំងឺមហារីកសុដន់នៅអាយុប៉ុន្មាន?

ជំងឺមហារីកសុដន់ជាជំងឺកាចសាហាវដែលបានឆក់យកជីវិតស្រ្តីជាច្រើននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ជំងឺនេះ​គ្មាន​វ៉ាក់សាំងការពារទេ តែស្រ្តីអាចកាត់បន្ថយអត្រាគ្រោះថ្នាក់​នៃមហារីកសុដន់ដោយ​ធ្វើតេស្ត​រក​មហារីកសុដន់មុនពេលកោសិកាមហារីករីករាលដាល ព្រោះការព្យាបាលនៅដំណាក់កាល​ដំបូង​មាន​ភាពងាយស្រួលនិងមានឱកាសជាសះស្បើយខ្ពស់។ តើស្រ្តីគួរធ្វើតេស្តពិនិត្យ​រកជំងឺ​មហារីក​សុដន់នៅអាយុប៉ុន្មាន តាមវិធីណាខ្លះនិងញឹកញាប់ប៉ុនណា? ដើម្បីកាត់បន្ថយអត្រាគ្រោះថ្នាក់នៃជំងឺមហារីកសុដន់ ស្រ្តីអាចធ្វើតេស្តពិនិត្យរក​មហារីក​សុដន់​តាម​រយៈការស្ទាបពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯង ការថតអេកូសុដន់និងការថតកៀបសុដន់ (Mammogram)។ ១. ការស្ទាបពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯង ការស្ទាបពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯងអាចជួយស្រ្តីដឹងពីស្ថានភាពសុដន់ខ្លួន​ឯង។ ស្រ្តីពេញ​វ័យ​ចាប់​ពី​អាយុ២០ឆ្នាំឡើងគួរពិនិត្យនិងស្ទាបរកដុំមហារីកសុដន់​ដោយ​ខ្លួនឯង​ជាប្រចាំរៀងរាល់ខែ បន្ទាប់​ពី​ថ្ងៃ​មករដូវដំបូង​៧-១០ថ្ងៃ ព្រោះក្រោយពេលមករដូវ​ហើយ ​សុដន់ស្រ្តីមិនមានភាព​តឹង រឹងនិងឈឺទេ ដោយសារបំរែបំរួលអ័រម៉ូនមានការថយចុះ។ ចំណែក​ស្រ្តី​វ័យអស់រដូវ​គួរស្ទាបពិនិត្យសុដន់ដោយ​ខ្លួន​ឯង​នៅថ្ងៃដដែលៗ​ជារៀងរាល់ខែ ឧទាហរណ៍ ថ្ងៃទី១ជារៀងរាល់ខែ។ ស្រ្តីអាចធ្វើការស្ទាបពិនិត្យសុដន់ខ្លួនឯងដោយមើលកញ្ចក់។ ប្រសិន​បើ​ស្រ្តីពិនិត្យសុដន់ខាងស្តាំ ស្រ្តី​ត្រូវ​លើកដៃខាងស្តាំដាក់លើក្បាល ហើយយក​ម្រាមដៃខាងធ្វេងស្ទាបរកកូនកណ្តុរ ឬដុំនៅ​តំបន់​ឆ្អឹង​ដងកាំបិត កនិង​ក្រោមក្លៀក ហើយអូសច្បូតចុះម្តងបន្តិចៗរហូតដល់ចុងសុដន់។ បន្ទាប់​មកស្ទាបមើលដុំក្នុងសុដន់ដោយប្រើម្រាមដៃចង្អុរ កណ្តាលនិងនាង​​ស្ទាបសុដន់​ជាចលនា​រង្វង់​ពីគល់សុដន់រហូតដល់ចុងសុដន់ រួចច្របាច់​ចុងសុដន់មើល។ ក្នុងអំឡុងពេលស្ទាបពិនិត្យសុដន់ បើស្រ្តីប្រទះឃើញសុដន់មានការប្រែប្រួលដូចខាងក្រោម ស្រ្តីគួរ​ទៅពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញជាបន្ទាន់ ព្រោះអាចជារោគសញ្ញាមហារីកសុដន់៖ សុដន់សងខាងប្រែប្រួលរូបរាង អាចរីកធំខុសធម្មតា ឬធំម្ខាងតូចម្ខាង លើសុដន់ឬក្រោមក្លៀកមានដុំពក ស្បែកឬចុងសុដន់មានស្នាម ខួចឬខូងចូលក្នុងដូចសំបកក្រូចពោធិ៍សាត់ ស្បែកឬចុងសុដន់មានការរលាក ឡើងក្រហមឬក្តៅ ចុងសុដន់លិបចូលក្នុង ចុងសុដន់មានហូរទឹករងៃ ឈាមឬទឹកដោះ ពេល​សង្កត់​លើឬច្របាច់ (ក្នុងករណីស្រ្តីមិន​បំបៅដោះ​ឬមានផ្ទៃពោះ) [embed-health-tool-bmi] ២. ការថតអេកូសុដន់ ជាទូទៅស្រ្តីគួរថតអេកូសុដន់ចាប់ពីអាយុ២០-៣៩ឆ្នាំជារៀងរាល់ឆ្នាំដើម្បី​រកជំងឺមហារីកសុដន់។ ការ​ថតអេកូសុដន់គឺជាការថតសុដន់ដោយ​ប្រើរលកសំឡេងដើម្បីចាប់យករូបភាពក្នុងសុដន់ដែលអាចឱ្យគ្រូពេទ្យដឹងពីស្ថានភាពក្នុងសុដន់រួមមានគីស ដុំស្លូតឬដុំកាច (ដុំមហារីក) ជាដើមច្បាស់។ ជាងនេះ​ទៅទៀតស្រ្តីមានផ្ទៃពោះក៏អាចថតអេកូសុដន់បានដែរ និង​មានសុវត្ថិភាព។ ក្នុងករណីស្រ្តីបានរកឃើញរោគសញ្ញាសង្ស័យថាជាមហារីកសុដន់ក្រោយពេលស្ទាបពិនិត្យសុដន់ដោយខ្លួនឯង ឬក្រោយពេលគ្រូពេទ្យឃើញមានការប្រែប្រួលក្នុង​សុដន់របស់​ស្រ្តីតាម​រយៈ​ការ​ថត​កៀប​សុដន់ គ្រូពេទ្យនឹង​ថតអេកូសុដន់ស្រ្តីបន្ថែមដើម្បីឱ្យដឹងពីស្ថានភាពក្នុងសុដន់កាន់តែច្បាស់ ថា​ជា​កោសិកាមហារីកឬមិនមែន ដោយសារក្នុងការថតអេកូសុដន់​​គ្រូពេទ្យអាចកាន់​ឧបករណ៍​ថត​អេកូ​អូស​ពិនិត្យលម្អិតលើទីតាំងជាលិកាសុដន់ដែលសង្ស័យថាជារោគសញ្ញាមហារីក។ ម្យ៉ាងទៀតគ្រូពេទ្យក៏ធ្វើការថតអេកូសុដន់ស្រ្តីបន្ថែមដើម្បីរក​កោសិ​កា​​មហារីកដែរ បើ​ក្រោយ​ពិនិត្យ​ឃើញថាជាលិកាសុដន់ស្រ្តីក្រាស់តាមរយៈការថតកៀបសុដន់ […]

មហារីកសុដន់

មធ្យោបាយពន្យារកំណើតមាន​ផ្ទុកអ័រម៉ូនអាចបង្កើនហានិភ័យកើតមហារីកសុដន់?

មហារីកសុដន់ជាជំងឺកាចសាហាវដែលជាលិកាក្នុងសុដន់ដុះលូតលាស់ខុសធម្មតា ហើយបង្កទៅជាដុំនៅក្នុងសុដន់ ឬក្រោមក្លៀក។ មហារីកសុដន់បង្កឡើងដោយកត្តាជាច្រើន ក្នុងនោះក៏មាន​មធ្យោបាយ​ពន្យារ​កំណើតប្រភេទ​ផ្ទុកអ័រម៉ូនដែរ ដែល​ការសិក្សារក​ឃើញ​ពី​លទ្ធភាព​តិច​តួច​នៃ​ទំនាក់​ទំនង​រវាង​ជំងឺ​មហារីក​សុដន់ និង​មធ្យោបាយ​ពន្យារកំណោះត​ប្រភេទ​នេះ​។ តើមធ្យោបាយ​ពន្យារ​កំណើតផ្ទុកអ័រម៉ូនមានអ្វីខ្លះ ហើយមានទំនាក់ទំនងអ្វីនឹងមហារីកសុដន់? ១. មធ្យោបាយ​ពន្យារ​កំណើតផ្ទុកអ័រម៉ូន តាមការសិក្សាបានឱ្យដឹងថា ស្រ្តីប្រើមធ្យោបាយពន្យារកំណើតផ្ទុក​អ័រម៉ូន​ដូចខាងក្រោម​មាន​ហានិភ័យ​កើតមហារីកសុដន់ប្រហែល ២០% ខ្ពស់ជាងស្រ្តីមិនប្រើ។ ក. ថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើត ការសិក្សាភាគច្រើនបានរកឃើញថា ស្ត្រីដែលប្រើថ្នាំគ្រាប់ពន្យារកំណើត​មានហានិភ័យកើតជំងឺមហារីកសុដន់ខ្ពស់ជាងស្ត្រីដែលមិនធ្លាប់ប្រើបន្តិច ប៉ុន្តែអត្រាហានិភ័យនឹង​ថយចុះ​ទៅធម្មតាវិញ បើយើងឈប់ប្រើក្នុងរយៈពេលប្រហែល ១០ ឆ្នាំ។ ខ. ថ្នាំចាក់ពន្យារកំណើត ការសិក្សាមួយចំនួន បង្ហាញថា ការចាក់ថ្នាំពន្យារ​កំណើត​រៀងរាល់ ៣ ខែម្តងអាចបង្កើនហានិភ័យកើតមហារីកសុដន់ ព្រោះមានផ្ទុកអ័រម៉ូន progesterone ដែលមានប្រសិទ្ធិភាពយូរ។ គ. កងដាក់ក្រោមស្បែក កងដាក់ក្នុងស្បូន និងកៅអៀកពន្យារកំណើត មធ្យោបាយពន្យារកំណើត​ទាំងនេះ​ក៏មានផ្ទុកអ័រម៉ូនដែរ ហើយអាចជំរុញការលូតលាស់កោសិកាមហារីកសុដន់ តែ​ក្នុង​អត្រា​ទាប​ជាងថ្នាំគ្រាប់ ឬថ្នាំចាក់ពន្យារកំណើត។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ! ២. កត្តាបង្កើនហានិភ័យមហារីកសុដន់ផ្សេងទៀត ការសិក្សាក៏បានបន្ថែម​ថាអត្រាហានិភ័យកើតមហារីកសុដន់​ដែលបណ្តាលមក​ពីមធ្យោបាយ​ពន្យារកំណើត​ផ្ទុកអ័រម៉ូនអាចប្រែប្រួលពីស្រ្តីម្នាក់ទៅស្រ្តីម្នាក់​ទៀតទៅតាមកត្តាបង្កមហារីកសុដន់​ផ្សេងទៀតរួមមាន៖ អាយុច្រើន មានប្រវត្តិគ្រួសារកើតមហារីកសុដន់ ការញុំាគ្រឿងស្រវឹង ការធាត់លើសគីឡូ [embed-health-tool-bmi] ៣. ដំណោះស្រាយ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យកើតមហារីកសុដន់​ដោយសារប្រើមធ្យោ​បាយពន្យារកំណើត​ផ្ទុក​អ័រម៉ូន យើងអាច៖ ចៀសវាងប្រើមធ្យោបាយពន្យារកំណើតផ្ទុកអ័រម៉ូនក្នុងរយៈពេលយូរ និង​ច្រើនឆ្នាំ ជ្រើសរើសប្រើមធ្យោបាយពន្យារកំណើតគ្មានផ្ទុកអ័រម៉ូនដូចជា ស្រោមអនាម័យ ឬការចង់ដៃ​ស្បូន​ជំនួស​វិញ​ មុននឹងប្រើមធ្យោបាយពន្យារកំណើតមានផ្ទុកអ័រម៉ូន យើងគួរពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ជាមុន​សិន ដើម្បីដឹងពីជម្រើសមធ្យោបាយពន្យារកំណើតដែលស័ក្តិសម និង​ចៀសវាង​​ផល​វិបាក​សុខភាព ទោះជាមហារីកសុដន់គ្មានវិធីការពារ តែយើងអាចកាត់បន្ថយហានិភ័យ​តាមរយៈគ្រប់គ្រងទម្ងន់ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

ការសិក្សា​ថ្មី! ការព្យាបាលដោយវីរុសអាចសម្លាប់កោសិកាមហារីកបាន

ការ​ព្យាបាល​ប្រភេទ​ថ្មី​មួយ​ ដោយ​​​ប្រើ​វីរុស​ធម្មតា​ អាច​បំផ្លាញ​កោសិកា​មហារីក​​​បាន​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព នេះ​បើ​យោង​តាម​ក្រុម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នៃ​ប្រទេស​អង់គ្លេស ក្រោយ​ធ្វើការ​ពិសោធន៍​លើ​មនុស្ស​​ជា​លើក​ដំបូង​។ ជា​លទ្ធផល​ ដុំ​មហារីក​នៃ​អ្នក​ជំងឺ​ម្នាក់​បាន​រលាយ​បាត់​ ស្រប​ពេល​ដែល​ដុំ​សាច់​មហារីក​របស់​អ្នក​ជំងឺ​ផ្សេង​ទៀត​កំពុង​តែ​រួម​តូច​ទៅ​ៗ។ យ៉ាង​ណា​មិញ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថា​​ត្រូវការ​ការ​សិក្សា​​បន្ថែម​ទៀត​លើ​បញ្ហា​នេះ។   នេះ​បើតា​ម​ការ​ផ្សាយ​របស់​សារព័ត៌មាន BBC កាលពី​ថ្ងៃទី​២៤​​ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ​២០២២​ កន្លង​មក​នេះ​។ អ្នក​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​​ម្នាក់​ មាន​ឈ្មោះ​ថា​Krzysztof Wojkowski អាយុ​៣៩​ឆ្នាំ ​បាន​ទទួល​​ការ​​វះកាត់​ និង​ការ​ព្យាបាល​​ជា​ច្រើន​លើក​ច្រើន​សារ ប៉ុន្តែ​ជំងឺ​មហារីក​របស់​គាត់​នៅ​តែ​បន្ត​រាលដាល​ ហេតុ​នេះ​លោក​ក៏​បាន​​សម្រេច​ចិត្ត​ចូលរួម​នៅ​ក្នុង​ការ​ពិសោធន៍​មួយ​នេះ។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ វគ្គ​ខ្លី​នៃ​ការ​ព្យាបាល​ដោយ​វីរុស ​​ដែល​ជា​ការ​បំប្លែង​ពិសេស​នៃ​វីរុស​រើម​ ដែល​ជា​ទូទៅ​បង្ក​ឲ្យ​មាន​បំបៅនោះ​​ បែរ​ជា​អាច​កម្ចាត់​ចោល​ជំងឺ​មហារីក​បាន​យ៉ាង​ស័ក្ដិសិទ្ធិ ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​​លោក Krzysztof Wojkowski បាន​បាត់​បង់​កោសិកាមហារីក​​ទាំង​ស្រុង​។ ការ​ចាក់​ថ្នាំ​បញ្ចូល​ទៅ​ក្នុង​ដុំ​សាច់​ដោយ​ផ្ទាល់​ ដើម្បី​វាយ​ប្រហារ​មហារីក​មាន​​វិធី​២​យ៉ាង ទី​១​គឺ​ វាយ​លុក​កោសិកា​មហារីក​ ដោយ​​ធ្វើ​ឲ្យ​វា​ផ្ទុះ​បែក​​ និង​ដោយ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ដំណើរការ​ឡើង​វិញ។ អ្នក​ជំងឺ​ប្រហែល​ជា​៤០​នាក់ បាន​​ទទួល​យក​ការ​ព្យាបាល​សាកល្បង​នេះ។ ក្នុង​នោះ​ដែរ អ្នក​ជំងឺ​មួយ​ចំនួន​ចាក់​វីរុស​RP2 និង​ខ្លះ​ទៀត​ញ៉ាំ​ថ្នាំ​ព្យាបាល​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​ទៀត ឈ្មោះ​ថា Nivolumab។ [embed-health-tool-bmi] អត្ថបទគួរអាន៖ ស្រីៗធាត់ពេក ប្រឈមនឹងកើតជំងឺមហារីកប្រភេទនេះខ្ពស់ រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ស្រី​ៗ​គួរ​ដឹង​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ស្ត្រីធ្លាប់រួមភេទ ឬរៀបការហើយ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

សញ្ញានៃជំងឺមហារីកទ្វារមាស អាចច្រលំនឹងការបង្ករោគលើផ្លូវទឹកនោម

ជំងឺ​មហារីក​ទ្វារ​មាស​ ជា​ការ​លូតលាស់​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​កោសិកា​​ក្នុង​ទ្វារ​មាស​ ហើយ​កត្តា​អាយុ​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​​ការ​កើត​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​មួយ​នេះ​បាន​។ សម្រាប់​អ្នក​ដែល​មាន​អាយុ​តិច​ជាង​៥០​ឆ្នាំ មាន​ឱកាស​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ទ្វារ​មាស​តិចតួច​ជាង​​អ្នក​ដែល​មាន​អាយុ​លើស​ពី​៧០​ឆ្នាំ​ឡើង​ទៅ។ រី​ឯ​រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​នេះ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ភ័ន្ត​ច្រឡំ​ទៅ​នឹង​ការ​បង្ក​រោគ​លើ​ផ្លូវ​ទឹក​នោម​ ឬ​ការ​បង្ក​រោគ​ផ្សិត​ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ ស្រី​ៗ​យើង​ចាំបាច់​ត្រូវ​តាមដាន​ឲ្យ​ដិតដល់​ពី​រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​ណា​មួយ។ ​​​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ទ្វារ​មាស​ ១. រមាស់​​ទ្វារ​មាស និង​ក្រហាយ​នៅ​ពេល​នោម​ ជា​ទូទៅ អាការៈ​រមាស់​ និង​ក្រហាយ​ទ្វារ​មាស​ជា​រោគសញ្ញា​ទូទៅ​ ដែល​កើត​លើ​ស្រី​ៗ​យើង​ភាគច្រើន​ និង​បង្ហាញ​ពី​ការ​បង្ក​រោគ​លើ​ប្លោក​នោម​ ការ​បង្ក​រោគ​លើ​ផ្លូវ​ទឹក​នោម​ ឬ​ការ​បង្ក​រោគ​ផ្សិត​។ យ៉ាង​ណា​មិញ អាការៈ​ខាង​លើ​ក៏​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ទ្វារ​មាស​ដូច​គ្នា​។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ​២. ឫស​លើ​ទ្វារ​មាស ជំងឺ​ឫស​លើ​ប្រដាប់​បន្ត​ពូជ កើត​ឡើង​ជា​​ញឹកញាប់ ដែល​មាន​ពណ៌​ដូច​ទៅ​នឹង​ស្បែក​របស់​យើង​ដែរ និង​កើត​នៅ​ជុំវិញ​ទ្វារ​មាស មាត់​ស្បូន​ លិង្គ ឬ​រន្ធ​គូទ។ យោង​តាម​សមាគម​ជំងឺ​មហារីក​អាមេរិក​​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ជំងឺ​មហារីក​verrucous carcinoma ​ដែល​ជា​ប្រភេទ​រង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ទ្វារ​មាស​ ក៏​​មាន​រូបរាង​ស្រដៀង​ទៅ​នឹង​ឫស​ផង​ដែរ ដូច្នេះ​ហើយ​ យើង​គួរ​តែ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ និង​ពិនិត្យ​ឫស​ដែល​ដុះ​នៅ​លើ​បរិវេណ​នោះ​ ទើប​ជា​ការ​ប្រសើរ។ អត្ថបទគួរអាន៖ ស្រីៗធាត់ពេក ប្រឈមនឹងកើតជំងឺមហារីកប្រភេទនេះខ្ពស់ រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ស្រី​ៗ​គួរ​ដឹង​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ស្ត្រីធ្លាប់រួមភេទ ឬរៀបការហើយ គួរចាក់វ៉ាក់សាំងការពារមហារីកមាត់ស្បូនទេ? បន្ថែមពីលើការចាក់វ៉ាក់សាំង មានវិធីអីទៀតការពារជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន? ពិតទេ ឲ្យតែធ្លាប់​រួមភេទ​ហើយ​​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​មហារីកមាត់​ស្បូន​អត់​ប្រសិទ្ធភាព? ខ្លាច​មហារីក​មាត់​ស្បូន​អត់? បើខ្លាច​ត្រូវ​ស្វែងយល់អំពីវ៉ាក់សាំង […]

មហារីកក្រពះ

មហារីកក្រពះដំណាក់កាលដំបូង អាចចេញសញ្ញាទាំងនេះលើផ្ទៃមុខ

មហារីក​ក្រពះ​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​កោសិកា​មិន​ប្រក្រតី​​លូតលាស់​នៅ​លើ​ស្រទាប់​ខាង​ក្នុង​នៃ​​ក្រពះ។ ជាក់​ស្ដែង មហារីក​ប្រភេទ​នេះ​កម្រ​​បង្ហាញ​រោគសញ្ញា​នៅ​ដំណាក់​កាល​ដំបូង​ណាស់​ ​ឬ​អាច​បង្ហាញ​រោគ​សញ្ញា​មិន​ច្បាស់លាស់។ ​ យ៉ាង​ណា​មិញ មហារីក​ក្រពះ​ក៏​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​​បញ្ហា​ស្បែក​ផង​ដែរ ជា​ពិសេស​​ចេញ​រោគសញ្ញា​នៅ​លើ​​ផ្ទៃ​មុខ​តែ​ម្ដង ដែល​ជា​​ធម្មតា​ ​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ជំងឺ​ស្ថិត​ក្នុង​ដំណាក់កាល​ដំបូង​។ រោគសញ្ញា​លើ​ស្បែក​ ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​ស្បែក​ដ៏​កម្រ​មួយ​​ឈ្មោះ​ថា Papuloerythroderma of Ofuji ដែល​នាំ​ឲ្យ​ស្បែក​កើត​មាន​កន្ទួល​ពកតូច​ៗ​  ហើម​​របក​ស្បែក​ស្ទើរ​តែ​ពាសពេញ​រាងកាយ និង​​ភាគ​ច្រើន​កើត​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​មុខ។ លើស​ពី​នេះ ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ​ក៏​ប៉ះពាល់​ដល់​ស្រទាប់​មុយកឺ ចង្កោម​ក្រពេញ​ជុំវិញ​ស្បែក​ និង​កូន​កណ្ដុរ ព្រម​ទាំង​នាំ​ឲ្យ​ស្បែក​យើង​ឡើង​រមាស់​ថែម​ទៀត​ផង​។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ​រោគសញ្ញា​ដំបូង​ផ្សេង​ទៀត ក្រៅ​ពី​បញ្ហា​ស្បែក​ រោគសញ្ញា​ដំណាក់កាល​ដំបូង​ផ្សេង​ទៀត​ រួម​មាន​​ មិន​ឃ្លាន​អាហារ ស្រក​ទម្ងន់​ភ្លាម​ៗ ឈឺ​ពោះ ឬ​ហើម​នៅ​ក្នុង​ពោះ។ រោគ​សញ្ញា​ដទៃ​ទៀត​មាន​ ក្រហាយ​ទ្រូង ពិបាក​រំលាយ​អាហារ ចង្អោរ និង​ក្អួត​ដែល​អាច​មាន​ ឬ​គ្មាន​ឈាម។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត អ្នក​ជំងឺ​អាច​មាន​អារម្មណ៍​ឆ្អែត បន្ទាប់​ពី​ញ៉ាំ​អាហារ​តិចតួច​ប៉ុណ្ណោះ។ [embed-health-tool-bmi] កត្តា​ហានិភ័យ​ ​ភាគ​ច្រើន​ អ្នក​ដែល​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ​ច្រើន​តែ​ជា​អ្នក​មាន​អាយុ​លើស​ពី៦០​ឆ្នាំ។ កត្តា​ហានិភ័យ​ចម្បង​​ដ៏​ធំ​មួយ​ទៀត​ គឺ​របប​អាហារ​តែ​ម្ដង។ ចំពោះ​របប​អាហារ​ដែល​ប្រៃ​ខ្លាំង ​​អាហារ​ឆ្អើរ និង​ផ្អាប់​ ព្រម​ទាំង​ការ​ញ៉ាំ​បន្លែ និង​ផ្លែឈើ​តិចតួច​ក៏​អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​កើត​ជំងឺ​​មហារីក​ក្រពះ​​នេះ​ដែរ។ លើស​ពី​នេះ អ្នក​ដែល​ជួប​បញ្ហា​​រលាក​ ឬ​ក្រហាយ​ក្រពះ​រ៉ាំរ៉ៃ វះកាត់​ក្រពះ​ពី​មុន​ […]

មហារីកសួត

ជំងឺមហារីកសួតកម្រិតដំបូង មិនងាយបង្ហាញរោគសញ្ញានោះទេ

អ្នកជំងឺមហារីកសួតកម្រិតដំបូងភាគច្រើន មិនបង្ហាញរោគសញ្ញាសម្គាល់​ថា​ជាមហារីកនោះទេ ដរាបណាមិនទាន់វិវត្ដឈានដល់ដំណាក់​កាលរីករាលដាល ប៉ុន្ដែក៏មិនមែនទាំងអស់នោះដែរ។ អ្នកជំងឺមួយចំនួនតូច ក៏បង្ហាញរោគសញ្ញា​បន្ដិចបន្ដួច ឬរោគសញ្ញាជំងឺសួតដទៃទៀត ស្ថិតក្នុងការសង្ស័យ ខណៈអ្នកជំងឺភាគច្រើន មិនសូវចាប់អារម្មណ៍។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ដោយសារតែជំងឺមហារីកសួតដំណាក់កាលដំបូងកម្របង្ហាញរោគសញ្ញា ដូច្នេះអ្នកជំងឺ ក៏ពិបាកនឹងកំណត់សម្គាល់​ខ្លួនឯងថាត្រូវពិនិត្យស្វែងរកជំងឺនេះ​ណាស់​។ ប៉ុន្ដែមានករណីគួរសង្ស័យមួយចំនួន ទាក់ទងនឹងជីវិតរស់នៅអ្នកជំងឺ ដូចជាការជក់បារី ដែលមានរយៈពេលយូរ និងលក្ខខណ្ឌសុខភាពសួតផ្សេងទៀតស្ថិតក្នុងការសង្ស័យ ហើយអាចបង្ករោគសញ្ញាទូទៅគួរចាប់អារម្មណ៍បំផុត មានដូចខាងក្រោម៖ ការក្អកដែលមិនបាត់ ឬ កាន់តែអាក្រក់ទៅៗ ក្អកចេញឈាម ឬមានកំហាកពណ៌ច្រែះ ការឈឺទ្រូងនៅពេល ដកដង្ហើមវែងៗ ក្អក ឬសើច ថប់ៗដង្ហើម បាត់បង់ចំណង់អាហារ ការស្រកទម្ងន់ មានអារម្មណ៍អស់កម្លាំងឬខ្សោយ ការឆ្លងមេរោគដូចជារលាកទងសួត ជំងឺរលាកសួតដែលមិនទាន់ជាសះស្បើយ​ ប៉ុន្មានចំណុចខាងលើ អ្នកជំងឺអាចស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលទើបតែចាប់ផ្ដើម ហើយក៏ជាពេលវេលាដែលអ្នកជំងឺត្រូវស្វះស្វែងរកជំនួយពីគ្រូពេទ្យ ដើម្បីពិនិត្យពិគ្រោះ និងព្យាបាល។ ដំណាក់កាលនេះ អ្នកជំងឺមានភាគរយច្រើនអាចជាសះស្បើយបានលឿន។ ប៉ុន្ដែប្រសិនបើអ្នកជំងឺ មិនសូវចាប់អារម្មណ៍យកចិត្ដទុកដាក់នឹងអាការៈទាំងនេះទេ នឹងអាច​ឈានដល់ដំណាក់កាល​កោសិកា​មហារីក​រាលដាលទៅផ្នែកផ្សេងទៀតនៃរាងកាយ នោះនឹងវិវត្ដទៅជាធ្ងន់ធ្ងរ ដែល​អាចបង្ហាញអាការៈដូចជា៖ ឈឺឆ្អឹង (ដូចជាឈឺខ្នង ឬត្រគាក) ក្អកមានធ្លាក់ឈាម […]

មហារីកសួត

ផលវិបាកមួយចំនួនអ្នកជំងឺអាចជួប ពេលព្យាបាលជំងឺមហារីកសួត

មហារីកសួតគឺជាជំងឺដែលមនុស្សលើពិភពលោក មានការភ័យខ្លាច ព្រោះវាមិនត្រឹមតែបង្កការលំបាក តែក្នុងអំឡុង​​ពេលចាប់ផ្ដើមកើតមាននោះទេ គឺរាប់ចាប់ពីដំណាក់កាលដំបូងដល់ ដំណាក់កាលព្យាបាល។ ជាក់ស្ដែងណាស់ ស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលព្យាបាល អ្នកជំងឺប្រឈមនឹងផលវិបាកជាច្រើនផង​ដែរ​។ ចង់គណនា BMR ចុចទីនេះ! ចង់គណនា BMI ចុចទីនេះ! ចង់គណនារង្វាស់ចង្វាក់បេះដូង ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យសុខភាពប្រព័ន្ធរំលាយអាហារ ចុចទីនេះ! ១.បញ្ហាពិបាកដកដង្ហើម អ្នកជំងឺមហារីកសួតប្រឈមនឹងការពិបាកដកដង្ហើម មិនថាស្ថិតក្នុងកំលុងឈឺ និង ព្យាបាល។ ផលវិបាកនៃការដកដង្ហើមគឺដោយសារតែ សារធាតុរាវមានកកើតជុំវិញបេះដូង សួត ដែលវាបង្កឲ្យស្ទះក្នុងបំពង់ខ្យល់ ធ្វើឲ្យអ្នកជំងឺកើតស្ដ្រេស ថប់បារម្ភ ឆ្លងមេរោគ ឬអាចជា​ជំងឺក្រិនសាច់សួត ដោយវិទ្យុសកម្ម។ កត្ដាទាំងនេះបណ្ដាលមកពីផលប៉ះពាល់នៃការព្យាបាល ឬអាចជារោគសញ្ញាមហារីក។ ក្នុងស្ថានភាពបែបនេះ អ្នកជំងឺអាចសាកល្បងអនុវត្ដវិធីផ្សេងៗដូជ​ជា កុំជក់បារី ឬនៅឆ្ងាយពីផ្សេងបារី ហាត់ប្រាណបន្ដិចបន្ដួច ញ៉ាំអាហារសុខភាព គេងឲ្យក្បាលខ្ពស់ជាងសួត ដកដង្ហើមវែងៗ មួយៗ បន្ទប់ត្រូវត្រជាក់ល្មម ក្នុងករណីចាំបាច់ដែលអ្នកជំងឺ ពិបាកទ្រាំខ្លាំងត្រូវទាក់​ទងទៅគ្រូពេទ្យជាបន្ទាន់។ ២.អស់កម្លាំង អ្នកជំងឺមហារីកសួត ក្នុងកំលុងព្យាបាលនឹងជួបបញ្ហា អស់កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃ។ អាការៈនេះ នឹងអាចកើតមាន ក្នុងកំលុងព្យាបាលលើកដំបូង។ អ្នកជំងឺត្រូវតែនិយាយពីអាការៈទាំងអស់ប្រាប់ទៅគ្រូពេទ្យ ជាពិសេសពេលចាប់ផ្ដើមព្យាបាលលើកដំបូង ព្រោះការព្យាបាល ទៅមុខទៀត អ្នកជំងឺអាចប្រឈមនឹងការអស់កម្លាំងកាន់តែខ្លាំងទៅៗ។ គ្រូពេទ្យអាចអនុវត្ដតាមវិធីព្យាបាលរៀងៗខ្លួន ផ្អែកលើអាការៈអ្នកជំងឺ។ ម្យ៉ាងវិញទៀតវាអាចជា […]

មហារីកពោះវៀនធំ

លទ្ធផលពិសោធ៖ អាមេរិករកឃើញថ្នាំព្យាលបាលជំងឺមហារីកឲ្យជាសះស្បើយ

ការពិសោធន៍ផ្នែកវេជ្ជសាស្ដ្រទ្រង់ទ្រាយតូចមួយរបស់អាមេរិកលើវិធីព្យាបាលជំងឺមហារីក បានបង្ហាញលទ្ធផលថា​អាច​ព្យាបាល​ជំងឺនេះ​បានជា​សះស្បើយ លើអ្នកជំងឺមហារីកពោះវៀនចំនួន១៨នាក់ ដោយប្រើរយៈពេល៦ខែ។ ការពិសោធន៍នេះធ្វើឡើងនៅមជ្ឈមណ្ឌលមហារីក Memorial Sloan Kettering ក្នុងតំបន់ Manhattan ទីក្រុងញូវយ៉ក បានសម្រេចលទ្ធផលត្រួតពិនិត្យចុងក្រោយកាលពីថ្ងៃទី ៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២២។ ថ្វីដ្បិតតែនេះជាលទ្ធផលនៃការពិសោធន៍ទ្រង់ទ្រាយតូច​មែន ប៉ុន្ដែគឺជាក្ដីសង្ឃឹមយ៉ាងធំសម្រាប់មនុស្សទូទាំងពិភពលោកដែលរស់នៅជាមួយនឹងជំងឺមហារីក។ មានករណីស្លាប់ដោយសារជំងឺមហារីកទូទាំងពិភពលោក ជិត​១០​លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០២០ ក្នុងនោះមានអ្នកស្លាប់​ដោយជំងឺមហារីកសុដន់ មហារីកព្រោះវៀន មហារីកសួត និង ក្រពេញប្រូស្ដាតជាដើម នេះបើយោងតាមរបាយ​ការណ៍របស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក។ គួរអាន៖ ស្រីៗ​ពពោះ បើ​នៅជិត​អ្នក​ជក់​បារី គ្រោះ​ថ្នាក់ធំ​ខ្លាំង​ដល់​គភ៌ កូន​​ក្នុង​​ពោះ​​ទៅ​​ជា​​យ៉ាងណា បើម៉ាក់ៗជក់ ឬ​នៅជិត​អ្នក​ជក់​បារី? ជក់បារីអាចនាំឲ្យ​កើត​ជំងឺមហារីកយ៉ាងតិច ១៥ប្រភេទ ឈប់លេសទៀត នេះជា​វិធីសាស្ត្រ​ងាយៗ ដើម្បី​ផ្តាច់​បារី ជក់បារី​អេឡិចត្រូនិក​ អាច​ធ្វើឲ្យស្លាប់​លឿន​ជាង​ជក់​បារី​ធម្មតា អ្នក​ជក់​​បារី​អេឡិចត្រូនិក​(E-Cigarette) អាច​ប្រកាច់​ ឬ​វង្វេង​ យោងតាមការចុះផ្សាយរបស់ភ្នាក់ងាព័ត៌មាន New York Times បានបង្ហាញថា ថ្នាំចាក់ Dostarlimab ស្ថិតក្នុងការពិសោធន៍ពិតជាអាចព្យាបាល អ្នកជំងឺទាំង១៨នាក់បានជាសះស្បើយពិតមែន។ ក្រុមគ្រូពេទ្យបានប្រើថ្នាំចាក់ Dostarlimab រាល់៣សប្ដាហ៍ម្ដងសម្រាប់​រយៈពេល៦ខែ និងក្រោយ ៦ខែបន្ទាប់ វេជ្ជបណ្ឌិតក៏បានរកឃើញថា ដុំសាច់​មហា​​រីកក្នុងខ្លួន​អ្នកជំងឺក៏បានរលាយបាត់អស់រលីង។ […]

មហារីកផ្សេងទៀត

មហារីកក្រពេញទឹកមាត់ អាចចេញរោគសញ្ញាទាំងនេះ

មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ ជា​ជំងឺ​មហារីក​ដ៏​កម្រ​មួយ​ ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​កោសិកា​​មហារីក កកើត​នៅ​ក្នុង​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​។ ពិត​ណាស់​ ទឹក​មាត់​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ ដែល​មាន​ទីតាំង​នៅ​សង​ខាង​ផ្ទៃ​មុខ ដោយ​ផ្ទុក​អង់ស៊ីម​ អង់ទីក័រ ដើម្បី​​ជួយ​ការពារ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​នៅ​មាត់​ និង​បំពង់​ក។ ថ្វី​ត្បិត​តែ​ដុំ​សាច់​នៅ​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​មិន​មែន​​កើត​ឡើង​ជា​ទូទៅ​ក៏​ពិត​មែន​ ប៉ុន្តែ​មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ភាគ​ច្រើន​​មិន​រាលដាល​ទៅ​ផ្នែក​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​រាងកាយ​ឡើយ​។ ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកក្រពេញអូវែ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសួត ចុចទីនេះ! មូលហេតុ​ទូទៅ​​នាំ​ឲ្យ​កើត​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់ កត្តា​មួយ​ចំនួន​ខាង​ក្រោម​ អាច​បង្កើន​ហានិភ័យ​នៃ​ការវិវត្តទៅ​ជា​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់ ប៉ះពាល់​នឹង​សារធាតុ​វិទ្យុ​សកម្ម​មួយ​ចំនួន ថ្នាំ​សម្លាប់​សត្វ​ល្អិត ឬ​សារធាតុ​គីមី​ដែល​ប្រើ​ក្នុង​ឧស្សាហកម្ម​ស្បែក​ ជក់​បារី​ ផ្ទុក​មេរោគ​អេដស៍​ របប​អាហារ​ដែល​មាន​បន្លែ​តិច​ និង​ខ្លាញ់​សត្វ​ខ្ពស់​ [embed-health-tool-heart-rate] រោគសញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពេញ​ទឹក​មាត់​ អ្នក​ដែល​កើត​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ អាច​មាន​រោគសញ្ញា​ដូច​ខាង​ក្រោម​៖ ស្ពឹក​មុខ​ ដុំ​ពក​ដែល​មិន​បង្ក​អាការៈ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​លើ​ផ្ទៃ​មុខ ក ឬ​មាត់​ ពិបាក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ចលនា​សាច់ដុំ​​មុខ​ ខ្សោយ​ផ្ទៃ​មុខ ហើម​ ឬ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​ក មុខ ចង្កា ឬ​តំបន់​ថ្គាម។ អត្ថបទគួរអាន៖ ស្រីៗធាត់ពេក ប្រឈមនឹងកើតជំងឺមហារីកប្រភេទនេះខ្ពស់ រោគសញ្ញា​មិន​ប្រក្រតី​នៃជំងឺ​មហារីក​មាត់​ស្បូន​ ស្រី​ៗ​គួរ​ដឹង​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​​ ស្ត្រីធ្លាប់រួមភេទ ឬរៀបការហើយ គួរចាក់វ៉ាក់សាំងការពារមហារីកមាត់ស្បូនទេ? បន្ថែមពីលើការចាក់វ៉ាក់សាំង មានវិធីអីទៀតការពារជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន? ពិតទេ ឲ្យតែធ្លាប់​រួមភេទ​ហើយ​​ចាក់​វ៉ាក់សាំង​មហារីកមាត់​ស្បូន​អត់​ប្រសិទ្ធភាព? ខ្លាច​មហារីក​មាត់​ស្បូន​អត់? បើខ្លាច​ត្រូវ​ស្វែងយល់អំពីវ៉ាក់សាំង HPV តិចនិក​បង្ការ​ ​​​គួបផ្សំ​ជាមួយ​នឹង​បែបបទ​រស់នៅ​ល្អ យើង​ក៏​អាច​បង្ការ​ជំងឺ​មហារីក​​នៅ​ក្បាល​ និង​មាត់​បាន​ តាម​រយៈ​ការ​អនុវត្ត​តិចនិក​មួយ​ចំនួន​ខាង​ក្រោម​នេះ។ ជៀសវាង​ជក់​បារី​ […]

មហារីកក្រពះ

ចេញសញ្ញាសង្ស័យទាំងនេះគួរជួបពេទ្យ អាចជារោគសញ្ញាមហារីកក្រពះ

ទោះ​ជា​យើង​ជួប​ប្រទះ​​អាការៈ​ឈឺ​ក្រពះ​ពី​ពេល​មួយ​ទៅ​ពេល​មួយ​ក៏​ដោយ​ ​ក៏​មិន​អាច​បញ្ជាក់​ពី​រោគសញ្ញា​​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ​​​ដែរ​។ ហេតុនេះ​ហើយ​ ដើម្បី​ដឹង​ថា​យើង​​អាច​ប្រឈម​នឹង​ជំងឺ​មហារីក​មួយ​ប្រភេទ​នេះ​ឬ​អត់​ គ្នា​យើង​គួរ​តែ​សង្កេត​មើល​រោគសញ្ញា​មួយ​ចំនួន​​​ខាង​ក្រោម​។ រោគសញ្ញា​ព្រមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ​ ​កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការ​លូតលាស់​កោសិកា​មិន​ប្រក្រតី​នៅ​ក្នុង​ក្រពះ​របស់​យើង​។ ជា​ទូទៅ រោគសញ្ញា​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ ពិបាក​ក្នុង​ការ​​កត់សម្គាល់​ណាស់​ ពីព្រោះ​ថា​រោគសញ្ញា​ទាំង​នោះ អាច​ភ័ន្ត​ច្រឡំ​ជាមួយ​នឹង​ជំងឺ​ក្រពះ​ពោះវៀន​​ធម្មតា។ ហេតុ​នេះ​ហើយ ទើប​យើង​បាន​ដឹង​ពី​វត្តមាន​នៃ​ជំងឺ​មហារីក​នេះ នៅ​ពេល​ដែល​ជំងឺ​វិវត្ត​ដល់​ដំណាក់កាល​ធ្ងន់ធ្ងរ​ទៅ​ហើយ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ យើង​ក៏​អាច​សង្កេត​មើល​សញ្ញា​ព្រមាន​ដំបូង​មួយ​ចំនួន​ដូច​ខាង​ក្រោម​នេះ​។ ១. ហើម​ពោះ​ យើង​អាច​នឹង​មាន​អារម្មណ៍​ថា​ពោះ​​ឆ្អែត និង​តឹង។ ពិត​ណាស់​ ជំងឺ​មហារីក​ក្រពះ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ជញ្ជាំង​ក្រពះ​​រឹង និង​កាត់បន្ថយ​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​ផ្ទុក​អាហារ​។ ក្នុង​ករណី​ដែល​មហារីក​ក្រពះ​រាលដាល​ដល់​ស្រទាប់​ខាង​ក្នុង​នៃ​ពោះ វា​អាច​បង្ក​ជា​ការ​ប្រមូលផ្ដុំ​​​សារធាតុ​រាវ​នៅ​ក្នុង​ពោះ​របស់​យើង ព្រម​ទាំង​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ហើម​ពោះ​ដូច​ទៅ​នឹង​ស្ត្រី​ដែល​ជិត​គ្រប់​ខែ​។ [embed-health-tool-bmi] ២. ក្រហាយ​ទ្រូង​ ​ក្រហាយ​ទ្រូង ដែល​ជា​ការ​ឈឺ​ចុកចាប់​នៅ​ដើម​ទ្រូង និង​បំពង់​ក​ ជា​រឿង​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ​ ហើយ​ជា​ទូទៅ អាការៈ​នេះ​​មិន​មាន​អ្វី​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​ឡើយ​។ ប៉ុន្តែ ប្រសិនបើ​យើង​កើត​មាន​អាការៈ​ក្រហាយ​ទ្រូង​ដែល​មិន​បាត់​ទៅ​វិញ​ ក្រោយ​ប្រើ​ថ្នាំ​បន្សាប​ជាតិ​អាស៊ីដ (Antacids) ​ឬ​ថ្នាំ​ផ្សេង​ទៀត នោះ​អាច​ជា​រោគសញ្ញា​ព្រមាន​មួយ​។ ប្រសិនបើ​មាន​ការ​លូតលាស់​កោសិកា​មហារីក​ដ៏​ធំ​នៅ​ក្នុង​ចំណុច​ចេញ​នៃ​ក្រពះ  សារធាតុ​រាវ​អាច​កកកុញ ហើយ​​អាហារ​​អាច​នឹង​ត្រលប់​មក​​កាន់​បំពង់​អាហារ​វិញ ជា​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​អាការៈ​ក្រហាយ​ទ្រូង​។ ៣. ក្អួត និង​ចង្អោរ​ ​ទន្ទឹម​នឹង​នេះ​ដែរ រោគសញ្ញា​មួយ​ទៀត​នៃ​ការ​លូតលាស់​កោសិកា​មហារីក​ គឺ​ជា​ការ​រារាំង​ច្រក​ចេញ​របស់​​ក្រពះ (Exit of stomach) ​។ ប្រសិនបើ​ អាហារ​ និង​ភេសជ្ជៈ​ដែល​យើង​ញ៉ាំ ​មិន​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​ផ្នែក​ដំបូង​នៃ​ពោះវៀន​របស់​យើង​បាន​​ទេ​នោះ វា​នឹង​​បញ្ជូន​សញ្ញា​ទៅ​ខួរ​ក្បាល​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​មាន​អារម្មណ៍​ចង់​ក្អួត​។ ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកសុដន់ ចុចទីនេះ! ចង់ពិនិត្យជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន […]