home

ខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ

ខួរក្បាល​និង​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​​ ​- បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​ដែល​បង្ក​ទុក្ខទោស​ដល់​ខួរក្បាល​និង​ប្រព័ន្ធប្រសាទ​​​គ្រប់​គ្នា​មាន ជំងឺប្រកាច់ ​ជំងឺបាត់ការចងចាំនិងវង្វេងវង្វាន់ ​ជំងឺប៉ះពាល់បេះដូងនិងខួរក្បាល ​គ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាម ​ឈឺក្បាលនិងឈឺក្បាលប្រកាំង ​ជំងឺ​ខួរ​ក្បាលនិង​ឆ្អឹង​ខ្នង ​ជំងឺ​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ ​បញ្ហាខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធ​ប្រសាទផ្សេងទៀត ​​បូករួម​ទាំង​រោគសញ្ញា មូលហេតុ​បង្ក និង​ការ​ព្យាបាល​ជា​ដើម

ចំណេះដឹងទូទៅ

ខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ

ជា​ទូ​ទៅ ស្ត្រី​ប្រឈម​នឹង​ការ​រីកប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ច្រើន​ជាង​បុរស​ ហើយ​ក្នុង​ករណី​មួយ​ចំនួន បញ្ហា​នេះ​​អាច​មិន​​បង្ហាញ​រោគសញ្ញា​អ្វី​ទាំង​អស់​ រហូត​ដល់​​សរសៃ​ឈាម​ធ្លាយ​ ឬ​ដាច់​រហែក​ ដែល​បណ្ដាល​ឲ្យ​ហូរ​ឈាម​​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​ និង​​​អាច​នាំ​ឲ្យ​ខូច​ខួរ​ក្បាល​ ក៏​ដូចជា​បាត់បង់​អាយុ​ជីវិត​ ។ ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​រីក​ប៉ោង​​? ​​​​​យោង​តាម​វេជ្ជបណ្ឌិត​ Saxena ការ​រីក​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​​ ជា​ការ​​រីក​ ឬ​ប៉ោង​ជញ្ជាំង​សរសៃ​ឈាម​ដែល​ខ្សោយ​នៃ​ខួរ​ក្បាល​ ពីព្រោះ​សរសៃ​ឈាម​នៅ​ជុំវិញ​ខួរ​ក្បាល​​មិន​ត្រូវ​បាន​ទ្រទ្រង់​ដោយ​​រចនាសម្ព័ន្ធ​ជុំវិញ ដូចជា​សាច់ដុំ​ឡើយ​ ហើយ​សរសៃ​ឈាម​ទាំង​នេះ ងាយ​នឹង​បែកព្រម​ទាំង​​បណ្ដាល​ឲ្យ​ហូរ​ឈាម​​ចេញ​ពី​សរសៃ​ឈាម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ (haemorrhage)។ រោគសញ្ញា​នៃ​ការ​រីកប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល ការ​រីក​ប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​​ដែល​មិន​​ធ្លុះធ្លាយ​ អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​រោគសញ្ញា​ដូច​ខាង​ក្រោម​ ប្រសិនបើ​សរសៃ​ឈាម​ដែល​រីក​មាន​ការ​លូតលាស់​ និង​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​សម្ពាធ​លើ​រចនា​សម្ព័ន្ធ​ខួរ​ក្បាល​ ។ ឈឺ​ក្បាល​ពី​ស្រាល ទៅ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ ឈឺ​ភ្នែក​ និង​មើល​​ឃើញ​រូបភាព​បែក​ៗ វិល​មុខ ការ​ចេញ​ឈាម​តិចតួច​ពី​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ដែល​រីក​​​ អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​យើង​​ឈឺ​ក្បាល​ភ្លាម​ៗ​ ប៉ុន្តែ​វា​នឹង​ជា​សះស្បើយ​ដោយ​ខ្លួន​​ឯង​។ ពិត​ណាស់​ ការ​រីកប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ដែល​មិន​បែក​​ មិន​មាន​​បង្ហាញ​​ជា​រោគសញ្ញា​​អ្វី​ទាំង​អស់​នៅ​ពេល​ដំបូង​​ ប៉ុន្តែ​​ជា​ធម្មតា​វា​នឹង​លេច​ចេញ​នូវ​​រោគសញ្ញា​ នៅ​ពេល​ដែល​​ទំហំ​កាន់​តែ​ធំ​ឡើង។ រោគ​សញ្ញា​​ព្រមាន​នៃ​ការ​រីក​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ដែល​​ធ្លុះធ្លាយ​ និង​ចាំបាច់​ត្រូវការ​​ការ​ព្យាបាល​បន្ទាន់​ មាន​ដូច​ជា​៖ ឈឺ​ក្បាល​​ខ្លាំង និង​ភ្លាម​ៗ បាត់បង់​ស្មារតី​ ក្អួត ឬ​ចង្អោរ​ រឹង​ក​ ព្រិល​ភ្នែក​ ឬ​មើល​ឃើញ​រូបភាព​បែក​ៗ ងងុយ​គេង​ ប្រកាច់​។ មូលហេតុ​មួយ​ចំនួន​នៃ​ការ​រីកប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ ជក់​បារី​ ក្រិនសរសៃឈាម លើស​សម្ពាធ​ឈាម​រយៈពេល​យូរ និង​មិន​​មាន​ការ​ព្យាបាល​ មាន​ប្រវត្តិ​គ្រួសារ​ដែល​ធ្លាប់​​មាន​អាការៈ​រីក​ប៉ោងសរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ ជំងឺ​ជាក់លាក់​ដែល​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​រីក​ប៉ោងសរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ មាន​ដូចជា​ជំងឺ​​Marfan’s syndrome ជំងឺ​​គីស​តម្រង​នោម​ច្រើន​កន្លែង និង​ជំងឺ​ehler danlos disease​ជា​ដើម​។

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី ខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ

បញ្ហាខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទផ្សេងទៀត

រោគសញ្ញា​Ataxia កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​ដែល​កង្វះ​ការ​គ្រប់គ្រង​សាច់ដុំ​ ឬ​​ចលនា​ ដូចជា​ការ​​ដើរ​ ឬ​ការ​កាន់​វត្ថុ​ផ្សេង​ៗ​។ ជាក់​ស្ដែង​ អាការៈ​​នេះ​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់ចលនា​ ព្រម​ទាំង​បង្ក​ជា​ការ​លំបាក​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​និយាយ​ស្ដី ធ្វើ​ចលនា​ភ្នែក​ និង​លេប​អាហារ​។ ជាទូទៅ វា​​កើត​ឡើង​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​បំផ្លាញ​ផ្នែក​​គ្រប់គ្រង​​ការ​សម្របសម្រួល​សាច់​ដុំ​នៃ​ខួរ​ក្បាល​។ ​សញ្ញា​ព្រមាន​ និង​​រោគ​សញ្ញា​ អាការៈ​Ataxia អាច​វិវត្ត​បន្តិច​ម្ដង​ៗ ឬ​កើត​ឡើង​ភ្លាម​ៗ​ ហើយ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​សរសៃ​ប្រសាទ​ មួយ​នេះ​ អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​៖ ពិបាកទប់លំនឹង​ ដើរ​មិន​នឹង ព្រម​ទាំង​ងាយ​ជំពប់​ជើង​ដួល​ ពិបាក​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​កិច្ចការ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​សរសៃ​ប្រសាទ ដូចជា​ញ៉ាំ សរសេរ ឬ​បិទ​ឡេវ​អាវ​ ប្រែប្រួល​ការ​និយាយ​ស្ដី​ ភ្នែក​ក្រឡាប់​ចុះ​ឡើង ពិបាក​លេប​អាហារ​ ​មូលហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យើង​កើត​​មាន​អាការៈ​Ataxia? ការ​បំផ្លាញ​ ការ​​ចុះ​ខ្សោយ ឬ​ការ​បាត់បង់​កោសិកា​សរសៃ​ប្រសាទ​នៅ​ក្នុង​ផ្នែក​​គ្រប់គ្រង​ការ​សម្របសម្រួល​សាច់ដុំ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​ សុទ្ធ​តែ​អាច​បង្ក​​ឲ្យ​កើត​មាន​អាការៈ​Ataxia។ ខួរ​តូច​ របស់​យើង​មាន​ជាលិកា​បត់​ចំនួន​២​ផ្នែក​ ​ស្ថិត​នៅ​មូលដ្ឋាន​នៃ​ខួរ​ក្បាល​​ដែល​នៅ​ជិត​ប្រព័ន្ធ​ខួរ​ក្បាល។ តំបន់​ខួរ​ក្បាល​នេះ​អាច​ជួយ​ដល់​​ចលនា​ភ្នែក ការ​លេប​អាហារ និង​ការ​និយាយ​ស្ដី​មាន​ឲ្យ​មាន​​តុល្យភាព​។ ជំងឺ​ដែល​បំផ្លាញ​ខួរ​ឆ្អឹង​ខ្នង ​សរសៃ​ប្រសាទ​សាច់ដុំ​ និង​កោសិកា​វិញ្ញាណ​ផ្នែក​ខាង​ចុង ​ដែល​ភ្ជាប់​ខួរ​តូច​ទៅ​កាន់​សាច់ដុំ​ក៏​អាច​នាំ​ឲ្យ​កើត​អាការៈ​Ataxia​ផង​ដែរ​។ មូលហេតុ​បង្ក​នៃ​រោគ​សញ្ញា​Ataxia​​នេះ​ រួម​មាន​៖ ការ​ប៉ះទង្គិច​ខួរ​ក្បាល​ ជំងឺ​គ្រោះថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ ពិការ​​ខួរ​ក្បាល​ អំឡុង​ពេល​ដែល​ក្មេង​មាន​ការអភិវឌ្ឍ ឬ​មុន​ អំឡុង​ពេល​ និង​​ក្រោយ​ពេល​ដែល​ក្មេង​កើត​ ​ជំងឺ​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​ប្រឆាំង​នឹង​ខ្លួន​ឯង ការ​ឆ្លង​មេរោគ ជំងឺ​Paraneoplastic syndromes ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៅ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​ ដូចជា​អាប់សែ មហារីក​ខួរ​ក្បាល​ ដែល​អាច​​បំផ្លាញ​ខួរ​តូច។ ប្រតិកម្ម​នឹង​សារជាតិ​ពុល​ កង្វះ​វីតាមីន​E វីតាមីន​B-12 បញ្ហា​ក្រពេញ​ទីរ៉ូអ៊ីត។

ឈឺក្បាលនិងឈឺក្បាលប្រកាំង

វា​ជា​រឿង​ទូទៅ​មួយ​ដែល​​គ្រប់គ្នា​តែង​មាន​អាការៈ​ឈឺក្បាល​ ជា​ពិសេស​ពេល​កើត​ស្រ្តេស អស់​កម្លាំង ឬ​គេង​មិន​គ្រប់​គ្រាន់​ជា​ដើម​។ ​ពេល​ខ្លះ​យើង​អាច​ប្រើ​ថ្នាំ​បំបាត់​អាការៈ​ឈឺ​​ក្បាល ដោយ​មិន​ត្រូវ​ការ​វេជ្ជ​បញ្ជា​មួយ​ចំនួន​ដើម្បី​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហា​នេះ ប៉ុន្តែ​ក្រៅពី​ប្រើ​ថ្នាំ​យើង​នៅ​មាន​វិធីសាស្រ្ត​មួយ​ទៀត ហៅ​ថា​ម៉ាស្សា ដែល​អាច​ជួយ​សម្រួល​អាការៈ​បាន​ដែរ​។ ការ​ម៉ាស្សា​ត្រង់​ក្បាល​នេះ​មិន​មែន​មានន័យ​ថា​អាច​ជួយ​សម្រួល​អាការៈ​បាន​គ្រប់​ពេល​នោះ​ទេ បើសិនជា​គ្នា​យើង​មាន​បញ្ហា​ឈឺ​ក្បាល​ខ្លាំង និង​កើត​ឡើង​ញឹក​ញាប់ គួរ​ជួប​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​។​ ១. គុណ​ប្រយោជន៍​របស់​ម៉ាស្សា ការ​ធ្វើ​ម៉ាស្សា​ដើម្បី​សម្រួល​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​អាច​ថា​មាន​សុវត្ថិ​ភាព ប៉ុន្តែ​មាន​ប្រ​សិទ្ធ​ភាព​បែប​ណា? តាម​ការ​បញ្ជាក់​របស់​សមាគម​ព្យាបាល​តាម​បែប​ម៉ាស្សា​របស់​អាមេរិក បាន​លើក​ឡើង​ថា​ការ​ម៉ាស្សា​អាច​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​ព្យាបាល​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ទេ​ថា​អាច​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​លើ​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ ឬ​ឈឺក្បាល​ខ្លាំង​នោះ​ទេ​។ ក្រៅ​ពី​ជួយ​សម្រួល​ដល់​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល ការ​ធ្វើ​ម៉ាស្សា​នៅ​ត្រង់​ក្បាល ត្រូវ​គេ​ជឿ​ថា​ជួយ​ធ្វើ​ឲ្យ​សក់​ដុះ​ច្រើន និង​ជួយ​បន្ថយ​សម្ពាធ​ឈាម​ទៀត​ផង​។​​​ ២. ម៉ាស្សា​ស្បែក​ក្បាល​ ការ​ម៉ាស្សា​ស្បែក​ក្បាល ត្រូវ​គេ​ដឹង​ថា​ជួយ​សម្រួល​ដល់​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​។ ដើម្បី​ម៉ាស្សា​ស្បែក​ក្បាល​យើង​ត្រូវ​អង្គុយ​ឲ្យ​បាន​ស្រួល​បួល និង​មាន​ផាសុកភាព។ បើ​សិន​ជា​យើង​ប្រើ​ប្រេង​ដើម្បី​ម៉ាស្សា​ ចូរ​ដាក់​កន្សែង​​គ្រប់​ស្មា​​កុំ​ឲ្យ​ប្រឡាក់​​។ បន្ទាប់​មក​យើង​អាច​យក​ចុង​ម្រាម​ដៃ​ចុច​លើ​ស្បែក​ក្បាល​របៀប​ម៉ាស្សា​​ដោយ​ប្រើ​កម្លាំង​ពី​ស្រាល​​ទៅ​មធ្យម​។ យើង​ត្រូវ​ម៉ាស្សា​ជា​រាង​រង្វង់​ ដើម្បី​​ឲ្យ​បាន​សព្វ​កន្លែង​នៅ​ត្រង់​ក្បាល និង​អាច​ធ្វើ​ប្រហែល​​ប្រាំ​នាទី មុន​នឹង​លាង​សម្អាត​ប្រេង​ចេញ ក្នុង​ករណី​យើង​ប្រើ​ប្រើ​ប្រេង​។ ៣. ម៉ាស្សា​ត្រង់​ក និង​ស្មា​ វិធី​សាស្រ្ត​មួយ​ទៀត គឺ​យើង​អាច​ម៉ាស្សា​នៅ​ត្រង់​ក និង​ស្មា ដែល​ការ​ធ្វើ​ដូច​នេះ​ក៏​ទំនង​ជា​អាច​ជួយ​សម្រួល​ដល់​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ផង​ដែរ​។ ការសិក្សា​មួយ​បាន​​បាន​ធ្វើ​ការ​ពិសោធន៍​លើ​អ្នក​ឈឺ​ក្បាល​រ៉ាំរ៉ៃ ដោយ​ឲ្យ​​មក​ទទួល​យក​ការ​ព្យាបាល​បែប​ម៉ាស្សា​ត្រង់​ក និង​សាច់ដុំ​ស្មា​ ​និង​បាន​ប្រៀប​ធៀប​ពី​រយៈពេល ចំនួន​ដង​នៃ​ការ​ឈឺ​ក្បាល និង​ភាព​ធ្ងន់​ធ្ងរ​នៃ​អាការៈ​នេះ។ ​ជា​លទ្ធ​ផល អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​បាន​រក​ឃើញ​ថា​ចំនួន​ដង​នៃ​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ដែល​​ធ្លាប់​កើត​មាន​បាន​ធ្លាក់​ចុះ ទោះ​បី​ជា​ការ​ម៉ាស្សា​នេះ​ហាក់​មិន​មាន​ប្រសិទ្ធ​ភាព​លើ​ការ​បន្ធូរ​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ក៏​ពិត​មែន​។ ជា​ការ​សន្និដ្ឋាន​ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវ​ជ្រាវ​ថា​ការ​ធ្វើ​ម៉ាស្សា​នៅ​ត្រង់ក និង​សាច់ដុំ​ស្មា អាច​ជួ​យ​កាត់​បន្ថយ​ចំនួន​ដង​នៃ​ការ​កើត​មាន​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​នេះ​បាន​។ ​យ៉ាងណា គ្នា​យើង​មិន​គួរ​រំលង​ការ​ពិភាក្សា​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ​នោះ​ទេ បើ​សិន​ជា​អាការៈ​ឈឺក្បាល​នេះ​កើត​ឡើង​ញឹក​ញាប់ និង​ធ្ងន់ធ្ងរ ព្រោះ​ថា​អាការៈ​ទាំងនេះ​អាច​ជាប់​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​បញ្ហា​សុខ​ភាព​ផ្សេង​ៗ​មួយ​ចំនួន​ទៀត​។

គ្រោះថ្នាក់សរសៃឈាម

គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរក្បាល​ ឬ​ស្រ្តូក ជា​ទូ​ទៅ​មិន​កើត​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​បើ​វា​កើត​មាន​ នោះ​បាន​ន័យ​ថា​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ខ្លាំង​ហើយ​។ តើ​បញ្ហា​នេះ​កើត​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​បាន​យ៉ាង​ដូច​ម្ដេច និង​ត្រូវ​ដោះ​ស្រាយ​បែប​ណា​?​ ហេតុ​អ្វី​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល?​ ជា​ទូ​ទៅ​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ ច្រើន​តែ​កើត​លើ​មនុស្ស​វ័យ​ចំណាស់ ឬ​អ្នក​ដែល​មាន​បញ្ហា​សុខ​ភាព។ នេះ​មាន​ន័យ​ថា​មនុស្ស​មាន​វ័យ​កាន់​តែ​ចាស់ ហានិភ័យ​កើត​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ក៏​កើន​ឡើង​ដែរ​។ អ្វី​ដែល​គួរ​ឲ្យ​ភ្ញាក់​ផ្អើល​ គឺ​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​នៅ​ពេល​នេះ​ក៏​ចាប់​ផ្ដើម​មាន​បញ្ហា​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ដែរ​។ តាម​ការ​ប៉ាន់​ប្រមាណ ​ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ជួប​បញ្ហា​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​មាន​ចន្លោះ​ពី​៣,៧​ទៅ​១០​ភាគ​រយ ជា​មនុស្ស​មាន​វ័យ​៤៥​ឆ្នាំ ឬ​តិច​ជាង​នេះ​ ហើយ​ថា​ចំនួន​នេះ​បាន​កើន​ឡើង​រាល់​ឆ្នាំ​។​​ តើ​អ្វី​ជា​មូល​ហេតុ​បង្ក​? កត្តា​ប្រឈម​​ដែល​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​ហានិភ័យ​កើត​បញ្ហា​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​កើត​លើ​មនុស្ស​​វ័យ​​ចំណាស់​ ក៏​អាច​ជា​កត្តា​ប្រឈម​សម្រាប់​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​ដែរ​។ កត្តា​ប្រឈម​ទាំង​​នោះ​មាន​ដូច​ជា​ការ​ជក់​បារី ​ធាត់​ លើស​សម្ពាធ​ឈាម ជំងឺ​ទឹក​នោម​ផ្អែម ឡើង​កម្រិត​កូលេស្តេរ៉ូល និង​ផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង​ច្រើន​ពេក​ជា​ដើម​។​ យ៉ាង​ណា អ្វី​ទាំង​នេះ​មិន​មែន​ជា​មូលហេតុ ឬ​កត្តា​ប្រឈម​​ផ្ដាច់​មុខ​នោះ​ទេ នៅ​មាន​កត្តា​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ធ្វើ​ឲ្យ​មនុស្ស​វ័យក្មេង​ជួប​បញ្ហា​គ្រ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល។ បញ្ហា​បេះ​ដូង​ មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​មាន​បញ្ហា​បេះដូង​ពី​កំណើត ដែល​អាច​នាំ​ឲ្យ​មាន​​​ដុំ​កំណក​ឈាម​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​បេះ​ដូង និង​អាច​មាន​លទ្ធភាព​ខ្ពស់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ខួរក្បាល​។​ បញ្ហា​បេះ​ដូង​ផ្សេង​ទៀត គឺ​​បញ្ហា​ថត​បេះដូង​មិន​បិទ​ភ្លាម​ៗ​ក្រោយពេល​កើត​​ តែ​ថា​អ្នក​​មាន​​បញ្ហា​នេះ​ភាគ​ច្រើន​មិន​​បង្ក​ជា​បញ្ហា​សុខភាព​ទេ។ ថ្វី​បើ​យ៉ាង​នេះ​ក្ដី គ្រូពេទ្យ​នៅ​តែ​រក​ឃើញ​ថា​អ្នក​មាន​​ជួប​​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃឈាម​ខួរ​ក្បាល​មួយ​ចំនួន​តូច រងគ្រោះ​ព្រោះ​បញ្ហា​នេះ​ដែរ​។​​​​​​​ ជំងឺ​ឈាម​ គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​កើត​ឡើង​ដោយសារ​តែ​មាន​ដុំ​កំណក​ឈាម ដែល​អាច​ទៅ​បិទ​លំហូរ​ឈាម​ចូល​​ទៅ​ខួរ​ក្បាល​។ នៅ​ពេល​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​​កើត​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​ មូល​ហេតុ​ដែល​អាច​បង្ក​ឡើង​បាន​គឺ​ជំងឺ​ឈាម​នេះ​ដែរ​។ ជំងឺ​ឈាម​ជាក់​លាក់​មួយ​ចំនួន អាច​បង្ក​ជា​ហានិភ័យ​ខ្ពស់​នាំ​ឲ្យ​កើត​មាន​​បញ្ហា​ដុំ​កំណក​ឈាម ដែល​នេះ​មាន​ន័យ​ថា​​ដុំ​កំណក​ឈាម​ក៏​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​កាន់​ខួរ​ក្បាល និង​បង្ក​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​បាន​។​ ​​ ជំងឺ​ប៉ោង​សរសៃឈាម​ក្រហម ជំងឺ​ប៉ោង​សរសៃ​ឈម​ក្រហម ជា​បញ្ហា​សុខ​ភាព​មួយ​ដែល​សរសៃ​ឈាម​អាក់ទែ​ចាប់​ផ្ដើម​ចុះ​ខ្សោយ និង​ឡើង​ប៉ោង​។ យូ​រ​ៗ​ទៅ ​សរសៃឈាម​ក្រហម​ដែល​​ប៉ោង នឹង​បែក​ធ្លាយ ហើយ​បង្ក​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃឈាម​ខួរ​ក្បាល​បាន​។​​ មនុស្ស​មួយ​ចំនួន​កើត​មក​មាន​បញ្ហា​នៅ​សរសៃ​ឈាម​អាក់ទែ ដែល​បង្ក​ឲ្យ​អ្នក​​ទាំង​នោះ​ខ្សោយ និង​ងាយ​កើត​ជំងឺ​ប៉ោង​សរសៃ​ឈាម​ក្រហម​។ ជាក់ស្ដែង បើ​សិន​ជា​សមាជិក​គ្រួសារ​យើង​មាន​ជំងឺ​បែប​នេះ យើង​ក៏​មាន​ហានិភ័យ​ដូច​គ្នា​។ រហែក​សរសៃឈាម​អាក់ទែ ការ​រហែក​សរសៃ​ឈាម​អាក់ទែ ដែល​អាច​កើត​មាន​នៅ​ត្រង់​ក​របស់​មនុស្ស​យើង​ ក៏​អាច​បង្ក​ជា​​គ្រោះ​ថ្នាក់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​សម្រាប់​មនុស្ស​វ័យ​ក្មេង​ដូច​គ្នា​។​ ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ញឹក​ញាប់ ឈឺក្បាល​ប្រកាំង​ ​លើស​ពី​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ធ្ងន់​ធ្ងរ​។ ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង […]

ឈឺក្បាលនិងឈឺក្បាលប្រកាំង

រឹងក​ឈឺក្បាល ជា​ពាក្យ​ពិពណ៌នា​ដល់​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​សារ​ការ​រឹង​ក​។ ដើម្បី​ឲ្យ​យល់​ច្បាស់​ពី​ន័យ​នេះ យើង​បន្ត​ស្វែង​យល់​ទាំង​អស់​គ្នា​។​ ​​រឹងក​ អាការៈ​រឹង​ក គឺ​មាន​ការ​ឈឺ​ចាប់​នៅ​កញ្ចឹង​ក ដែល​នាំ​ឲ្យ​យើង​ពិបាក​ងាក​ក្បាល​ទៅ​ឆ្វេង ឬ​ស្ដាំ​។​ ការ​ឈឺ​ចាប់​នេះ ច្រើន​កើន​ឡើង​ព្រោះ​តែ​សាច់​ដុំ​ឡើង​រឹង​​។ មូលហេតុ​ទូទៅ​មួយ​ចំនួន​​បង្ក​ឲ្យ​ឡើង​រឹង​ក មាន​ដូច​ជា៖ គេង​ដាក់​ក្បាល​មិន​ត្រូវ​ទំនង​នាំ​ឲ្យ​ជាប់​ក ជាប់​សរសៃប្រសាទនៅ​ក មាន​របួស​ប៉ះពាល់​ក បញ្ហា​សុខ​ភាព​ដូច​ជា​រលាក​សន្លាក់​ ឈឺ​ក្បាល ឈឺ​ក្បាល ជា​បញ្ហា​ទូទៅ​មួយ ដែល​ភាគ​ច្រើន​កើត​ឡើង​ដោយសារតែ​បញ្ហា​ជា​មួយ​សរសៃឈាម ឬ​សាច់ដុំ​ក្នុង​ក្បាល មុខ ឬ​ក​។ យ៉ាងណា ក៏​មាន​ការ​ពិបាក​​ដែរ ក្នុង​ការ​កំណត់​ពី​មូល​ហេតុ​នាំ​ឲ្យ​ឈឺ​ក្បាល​នេះ ដោយ​អ្នក​ខ្លះ​មាន​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ញឹក​ញាប់​ជាង​អ្នក​ផ្សេង​ទៀត​។ មួយ​វិញ​ទៀត ក៏​មាន​ដែរ​​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​មួយ​ប្រភេទ កើត​ឡើង​ពេល​សាច់ដុំ​នៅ​ក​ឡើង​រឹង ឬ​កន្ត្រាក់ ដូច​ជា​ពេល​រឹង​ក អ៊ីចឹង​ដែរ​។ ចុះ​បើ​មាន​បញ្ហា​ឈឺក្បាល​ដោយ​សារ​រឹង​ក​បែប​នេះ គួរ​ដោះ​ស្រាយ​បែប​ណា? ១. ​ស្អំ​ទឹក​កក ឬ​ទឹក​ក្ដៅ​ឧណ្ហ​ៗ​​ ជា​ជំហាន​ដំបូង​ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​បញ្ហា​រឹង​ក​​ឈឺ​ក្បាល​នេះ​បាន យើង​ត្រូវ​ចាប់​អារម្មណ៍​រឿង​រឹង​ក​ជាមុន​សិន​។ ក្នុង​រយៈពេល​៤៨​ទៅ​៧២​ម៉ោង​ដំបូង​នៃ​ការ​ឈឺ​នៅ​ត្រង់​ក យើង​អាច​ប្រើ​ទឹកកក​ស្អំ​នៅ​កន្លែង​ដែល​ឈឺ​ចាប់។ បន្ទាប់​មក​ទៀត​យើង​អាច​សាក​ល្បង​ស្អំ​ទឹក​ក្ដៅ​ឧណ្ហ​ៗ​ម្ដង​វិញ​។ ពេល​យើង​ប្រើ​ទឹក​កក​ ឬ​ទឹក​ក្ដៅ​ឧណ្ហ​ៗ​ស្អំ​លើ​ ក យើង​ក៏​ត្រូវ​ប្រយ័ត្ន​ដល់​ស្បែក​ដែរ​ ដោយ​មិន​ត្រូវ​ស្អំ​ជាប់​រហូត​ទេ ត្រូវ​ដក​ឃ្លា​ខ្លះ ហើយ​មិន​ត្រូវ​ស្អំ​របស់​ទាំង​នេះ​នៅ​លើ​ ក ទាំង​ដែល​យើង​គេង​លក់​នៅ​ដែរ​។ ២. ​ធ្វើ​ចលនា​ ក និង​ក្បាល​ ការ​ធ្វើ​ចលនា​សាច់​ដុំ​នឹង​អាច​ជួយ​បន្ថយ​អាការៈ​រឹង​នៅ​ក​នេះ​បាន និង​ជួយ​សម្រួល​ដល់​បញ្ហា​ឈឺ​ក្បាល​ដោយ​រឹង​ក​នេះ​ដែរ​។ យ៉ាង​ណា យើង​មិន​ត្រូវ​ងាក​ក ឬ​ឱន​ក្បាល​ចុះ​ឡើង​ខ្លាំង​ៗ​ពេក​ទេ អាច​នាំ​ឲ្យ​ឈឺ​ចាប់​។ គ្នា​យើង​គួរ​ងាក​ក ឬ​បែរ​​ក្បាល​ចុះឡើង​តិចៗ​ពី​ម្ខាង​ទៅ​ម្ខាង ឬ​ឡើង​លើ​ចុះ​ក្រោម ទើប​ជា​ការ​ល្អ​។ វិធី​សាស្រ្ត​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ជួយ​បន្ធូរការ​រឹង​សាច់​ដុំ​ក​នេះ មាន​ដូច​ជា៖ បង្វិល​ស្មា​​ទៅ​មុខ​ទៅ​ក្រោយ ធ្វើ​ចលនា​ត្រង់​ស្លាប​ប្រចៀវ​ចុះ​ឡើង ឱន​ដាក់​ត្រចៀក​ឲ្យ​ដល់​ស្មា​ចុះឡើង​ថ្នម​ៗ ដូច​គ្នា​ដែរ […]

បញ្ហាខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទផ្សេងទៀត

រោគសញ្ញា​មួយ​​ក្នុង​ចំណោម​រោគសញ្ញា​ទូទៅ​នៃ​ដុំ​សាច់​ខួរក្បាល​ គឺ​​ឈឺ​ក្បាល​ ប៉ុន្តែ​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ភាគ​ច្រើន​ក៏​មិនមែន​បណ្ដាល​មក​ពី​ដុំ​សាច់​ទាំង​អស់​ដែរ​។ យ៉ាង​ណា​មិញ គ្នា​យើង​គប្បី​តាមដាន​ឲ្យ​បាន​ដិតដល់​ចំពោះ​រោគ​សញ្ញា​​មួយ​នេះ​។ សម្ពាធ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​ និង​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​ ទោះ​បី​ជា​មិន​មែន​​រាល់​ដុំ​សាច់​ខួរក្បាល​ សុទ្ធ​តែ​បណ្ដាល​ឲ្យ​យើង​ឈឺ​ក្បាល​ក៏​ពិត​មែន​ ប៉ុន្តែ​​អ្នក​ដែល​មាន​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​ចំនួន​ជិត​ពាក់​កណ្ដាល​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ ពួក​គេ​មាន​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ នេះ​បើ​យោង​តាម​សមាគម​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​របស់​អាមេរិក។ ​ដុំ​សាច់​ទាំង​នេះ​អាច​ជា​ដុំ​សាច់​មហារីក​ និង​មិន​មែន​ជា​មហារីក​ ហើយ​ពួក​វា​​អាច​កើត​ឡើង​ស្ទើរ​តែ​គ្រប់​ទី​កន្លែង​នៅ​ក្នុង​ខួរ​ក្បាល​។ រោគសញ្ញា​នៃ​ដុំ​សាច់​ខួរ​ក្បាល​មាន​ភាព​ខុស​គ្នា​ អាស្រ័យ​លើ​ទីតាំង​នៃ​ដុំ​សាច់​។ ការ​ឈឺ​ក្បាល​ និង​អារម្មណ៍​ដទៃ​ទៀត​នៃ​​សម្ពាធ​កើន​ឡើង​ក្នុង​លលាដ៍​ក្បាល អាច​​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​​តែ​ដុំ​សាច់​សង្កត់​លើ​សរសៃ​ប្រសាទ ឬ​ជាលិកា​ ឬ​សារធាតុ​រាវ​ ​នៅ​ជុំវិញ​ខួរ​ក្បាល​។ រោគសញ្ញា​​ព្រមាន​ដែល​យើង​គប្បី​ទៅ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ភ្លាម​ៗ ឈឺ​ក្បាល​នៅ​ពេល​ព្រឹក​ ហើយ​ការ​ឈឺចាប់​នេះ​​អាច​រំខាន​ដល់​ការ​គេង​ ឈឺ​ក្បាល​ ព្រម​ទាំង​មាន​​ក្អួត​ ឈឺ​ក្បាល​កាន់​តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ នៅ​ពេល​ដែល​ក្អក​ ឬ​ហាត់​ប្រាណ​ ឈឺ​ក្បាល​នៅ​ពេល​គេង​ ឈឺ​ក្បាល​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ទៅ​ៗ​ ឈឺ​ក្បាល​ជាប់​ជា​ប្រចាំ​ អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​នៅ​តែ​បន្ត ទោះ​ប្រើប្រាស់​ថ្នាំ​បំបាត់​ការ​ឈឺ​ចាប់។​ ​​​​​​​សញ្ញា​ព្រមាន​ផ្សេង​ទៀត​ ជា​ទូទៅ អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ដោយ​សារ​តែ​ដុំ​សាច់​​ខួរ​ក្បាល​ អាច​​អម​ដោយ​រោគសញ្ញា​ប្រព័ន្ធ​ប្រសាទ​​ផ្សេង​ទៀត​ ដូចជា​ស្ពឹក​ ឬ​ឈឺ​ឆៀប​ៗ  បញ្ហា​ភ្នែកចុះ​ខ្សោយ​ ឬ​ពិការ​ផ្នែក​ណា​មួយ​នៃ​រាងកាយ​ ឬ​ពិបាក​យល់​ការ​និយាយ​ជាដើម​ ដែល​​រោគ​សញ្ញា​ទាំង​នេះ​ចាំបាច់​ឲ្យ​យើង​​ត្រូវ​ពិគ្រោះ​យោបល់​ជាមួយ​នឹង​គ្រូពេទ្យ​ភ្លាម​ៗ​។ បន្ថែម​ពី​នេះ ប្រសិនបើ​យើង​មាន​អាការៈ​ឈឺ​ក្បាល​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​មាន​រោគសញ្ញា​ជាក់លាក់​ដទៃ​ទៀត​ ដូចជា​​គ្រុន​ក្ដៅ កន្ទួល​រមាស់​ រួយ​ក និង​​វង្វេង​ស្មារតី វា​អាច​ជា​រោគសញ្ញា​នៃ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូចជា​ការ​រលាក​ស្រោម​ខួរ​។ នេះ​បើ​យោង​តាម​មូលនិធិ​ស្រាវជ្រាវ​ជំងឺ​រលាក​ស្រោម​ខួរ​។

បញ្ហាខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទផ្សេងទៀត

ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ខួរ​ក្បាល​ឲ្យ​បាន​ល្អ ​ជា​រឿង​ចាំបាច់​ដែល​គ្នា​យើង​​​មិន​គួរ​ធ្វេសប្រហែស​ឡើយ​។​ ពិត​ណាស់​ ទម្លាប់​មិន​ល្អ​ អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​ខួរ​ក្បាល​ចុះ​ខ្សោយ​ ការ​ចងចាំ​មិន​ល្អ ព្រម​ទាំង​អាច​​បង្ក​ជា​ជំងឺ​វង្វេងវង្វាន់​​នៅ​ពេល​ដែល​យើង​មាន​វ័យ​កាន់​តែ​ចាស់​ថែម​ទៀត​ផង​។ ដូច្នេះ​ហើយ​ ដើម្បី​​​ជួយ​ឲ្យ​មុខងារ​ខួរ​ក្បាល​ដំណើរការ​​ល្អ​ប្រសើរ​ គ្នា​យើង​គប្បី​ជៀសវាង​ទម្លាប់​មិន​ល្អ​មួយ​ចំនួន​​​នេះ​។ ១. អង្គុយ​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ​ ពិត​ណាស់​ ការ​អង្គុយ​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ​អាច​​ប៉ះពាល់​ដល់​សុខភាព​ទាំង​មូល​ រួម​ទាំង​​ខួរ​ក្បាល​ផង​ដែរ​។ នៅ​ពេល​ដែល​យើង​ធ្វើ​ចលនា​ សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល​នឹង​បើក​ ដែល​នាំ​ឲ្យ​មាន​លំហូរ​ឈាម​​ទៅ​ចិញ្ចឹម​​​កោសិកា​ប្រសាទ​ ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត សកម្មភាព​រាងកាយ​បង្កើន​លំហូរ​ឈាម​ និង​ដឹកនាំ​អុកស៊ីសែន​ និង​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​សំខាន់​ៗ​ទៅ​កាន់​ខួរ​ក្បាល​។ បន្ថែម​ពី​នេះ វា​ជួយ​បង្កើន​អារម្មណ៍ និង​កាត់បន្ថយ​ស្រ្តេស ដែល​ផ្ដល់​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​សុខភាព​ខួរ​ក្បាល​។ ហេតុ​នេះ​ហើយ​ គ្នា​យើង​គប្បី​ធ្វើ​ចលនា​ឲ្យ​បាន​ច្រើន​ ក៏​ដូចជា​ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​យ៉ាង​ហោច​ណាស់​១៥០​នាទី​ក្នុង​មួយ​សប្ដាហ៍​។ ២. មិន​សូវ​ចូលរួម​ក្នុង​សង្គម​ ការ​ខកខាន​ក្នុង​ការ​ចូលរួម​ក្នុង​សង្គម​ អាច​ជា​ការ​បំផ្លាញ​ខួរ​ក្បាល​របស់​យើង​ដូច​គ្នា។​ ជាក់​ស្ដែង ភាព​ឯកោ​​ត្រូវ​បាន​ផ្សារ​ភ្ជាប់​ទៅ​នឹង​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ ហើយ​វា​ក៏​អាច​​នាំ​ឲ្យ​ការ​យល់​ដឹង​របស់​យើង​ចុះ​ខ្សោយ​។ យោង​តាម​ការ​សិក្សា​មួយ​បាន​បង្ហាញ​ថា ​អ្នក​​ដែល​មិន​សូវ​ចូលរួម​ក្នុង​សង្គម​​អាច​វិវត្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​វង្វេងវង្វាន់​។ ៣. ស្តាប់​តន្ត្រី​ឮខ្លាំង​ៗ​ ​​ជាមួយ​គ្នា​នេះ​ដែរ​ ការ​ស្ដាប់​ចម្រៀង​ឮ​ៗ​ក៏​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ខួរ​ក្បាល​របស់​យើង ពីព្រោះ​វា​អាច​ផ្លាស់ប្ដូរ​​របៀប​ដែល​ខួរ​ក្បាល​ដំណើរការ​ ការ​និយាយ នេះ​បើ​យោង​តាម​ការ​សិក្សា​​មួយ​ទៅ​លើ​សត្វ​។ ក្រុម​អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​បាន​សម្គាល់​ថា​ការ​​បាត់បង់​សោតវិញ្ញាណ​​អាច​ជះ​ឥទ្ធិពល​មិន​ល្អ​ដល់​ការ​យល់​ដឹង​របស់​ខួរ​ក្បាល​ចំពោះ​សំឡេង​​ផ្សេង​ៗ​។ ៤. គេង​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ ការ​គេង​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ក៏​​​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ខួរ​ក្បាល​របស់​យើង។ យោង​តាម​ការ​សិក្សា​មួយ​បាន​​​បង្ហាញ​ថា ការ​គេង​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​​ការ​យល់​ដឹង​​ រួម​ទាំង​​ការ​ចងចាំ​ ការ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​ និង​ជំនាញ​ទំនាក់ទំនង​។ ​សម្រាប់​អ្នក​ដែល​គេង​បាន​តិច​ជាង​៧​ម៉ោង​ ឬ​ច្រើន​ជាង​៨​ម៉ោង​ក្នុង​មួយ​យប់​ ​អាច​ប្រឈម​នឹង​ការ​ធ្លាក់​ចុះ​នៃ​មុខងារ​ខួរ​ក្បាល​។ ៥. ជក់​បារី​ ជំងឺ​មហារីក​ ជំងឺ​បេះដូង​ ក៏​ដូចជា​ជំងឺ​សួត​​សុទ្ធ​តែ​មាន​ការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ជក់បារី​។ ការ​ជក់​បារី​បំផ្លាញ​ស្រទាប់​សរសៃ​ឈាម និង​អាច​បណ្ដាល​ឲ្យ​សរសៃ​ឈាម​រួម​តូច […]

ខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ

ជា​ការ​ពិត​ណាស់​មាន​មនុស្ស​ជា​ច្រើន​មាន​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​អំពី​ការ​ភ្លេច​ភ្លាំង។ គ្នា​យើង​មួយ​ចំនួន​តែង​តែ​គិត​ថា​ការ​ភ្លេច​ភ្លាំង​គឺ​ជា​សញ្ញា​ដំបូង​នៃ​ជំងឺ​វង្វេង។ ប៉ុន្តែ​មិន​មែន​មនុស្ស​ទាំង​អស់​ដែល​មាន​បញ្ហា​ការ​ចង​ចាំ​មាន​ជំងឺ​វង្វេង​នោះ​ទេ។ មាន​មូល​ហេតុ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​អាច​ទាក់​ទង​និង​ការ​ចង​ចាំ​រួម​ទាំង​បញ្ហា​មួយ​ចំនួន​បញ្ចូល​ទាំង​វ័យ​ចំ​ណាស់​ ស្ថាន​ភាព​សុខភាព ​បញ្ហា​ផ្លូវ​ចិត្ត​ឬ​ជំងឺ​វង្វេង​ប្រភេទ​ផ្សេង​ទៀត។ រោគ​សញ្ញា ចំពោះ​ការ​បាត់​បង់​ការ​ចង​ចាំ ឬភេ្លចេ​ភ្លាំង​​ គឺ​ជា​រោគ​សញ្ញា​សំខាន់​នៃ​ជំងឺ​វង្វេង។ ​រោគ​សញ្ញា​ដំបូង​រួម​មាន ពិបាក​ក្នុង​ការ​ចង​ចាំ​ហេតុការណ៍​ថ្មីៗ​ ឬ​ការ​សន្ទនា។ នៅ​ពេល​ដែល​ជំងឺ​នោះ​វិវដ្ត​ ការ​ចង​ចាំ​អាច​នឹង​អន់​ថយ​កាន់​តែ​អាក្រក់​ទៅៗ ហើយ​រោគ​សញ្ញា​ដទៃ​ទៀត​ក៏​វិវដ្ត​ដែរ។ អ្នក​ដែល​មាន​ជំងឺ​វង្វេង​អាច៖ ធ្វើ​ការ​ចោទ​សួរ​នូវ​សំណួរ​ដដែល​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត ភ្លេច​ការ​សន្ទនា​ ការ​ណាត់​ជួប​ ឬ​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងៗ​ វង្វេង​នៅ​កន្លែង​ដែល​ធ្លាប់​ស្គាល់ ភ្លេច​ឈ្មោះ​សមាជិក​ក្នុង​គ្រួសារ​ និង​វត្ថុ​ប្រើ​ប្រាស់​ប្រចាំ​ថ្ងៃ អាច​មាន​បញ្ហា​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ពាក្យ​ត្រឹម​ត្រូវ​ដើម្បី​កំណត់​អត្ត​សញ្ញាណ​វត្ថុ ការ​បង្ហាញ​គំនិត ​ឬ​ការ​ចូល​រួម​ក្នុង​ការ​សន្ទនា។ នៅ​ពេល​ដែលយើង​​កើត​មាន​ជំងឺ​វង្វេង​ វា​អាច​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​អារម្មណ៍​ និង​អាកប្បកិរិយា។ បញ្ហា​អាច​មាន​ដូច​ខាង​ក្រោម៖ ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត ភាព​ស្រពិច​ស្រពិល ការ​ប្រែ​ប្រួល​អារម្មណ៍ ការ​មិន​ទុក​ចិត្ត​លើ​អ្នក​ដទៃ ឆាប់​ខឹង ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ទម្លាប់​គេង មាន​ការ​ភ័ន្ត​ច្រឡំ​ និង​បាត់បង់​ជំនឿ​លើ​អ្វី​មួយ វិធី​បង្ការ​ ឬ​ការពារ​ពី​ជំងឺ​វង្វេង ចំពោះ​ជំងឺ​វង្វេង​គឺ​ជា​បញ្ហា​សុខភាព​មួយ​​ដែល​មិន​​អាច​បង្ការ​​បាន​​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​មាន​ភស្តុតាង​មួយ​ចំនួន​បង្ហាញ​ថា​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​របប​អាហារ​ ការ​ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ ក៏​អាច​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​វិវដ្ត​ទៅ​ជា​ជំងឺ​នេះ ​និង​ជំងឺ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​បណ្ដាល​ឱ្យ​មាន​ជំងឺ​វង្វេង​ដែរ។ ជម្រើស​នៃ​របៀប​រស់​នៅ​ដែល​មាន​សុខភាព​ល្អ​​អាច​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​នៃ​ការ​ភ្លេច​ភ្លាំង​រួម​មាន៖ ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ​ឱ្យ​បាន​ទៀង​ទាត់ ការ​ទទួល​ទាន​អាហារ​​មាន​សុខភាព​ល្អ​ និង​អាហារ​ដែល​មាន​ជាតិ​ខ្លាញ់​ទាប​ អនុវត្ត​តាម​ការ​ណែនាំ​នៃ​ការ​ព្យាបាល​ដើម្បី​គ្រប់​គ្រង​ជំងឺ​លើស​ឈាម​ ទឹកនោមផ្អែម​ និង​កូលេស្តេរ៉ូល​ខ្ពស់ ប្រសិន​បើគ្នា​យើង​​ជក់​បារី​ គួរ​សុំ​​ការ​ណែ​នាំ​ពី​គ្រូពេទ្យ​ដើម្បី​រក​វិធី​ផ្ដាច់​បារី​ ពេល​ណា​ត្រូវ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ បញ្ហា​សុខ​ភាព​មួយ​ចំនួន ទាំងអាចព្យាបាលបាន​ក្ដី គឺ​សុទ្ធ​តែ​អាចធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ភ្លេច​ភ្លាំង ឬ​មាន​ជំងឺ​បាត់​បង់​ការ​ចង​ចាំ​។ បើ​សិន​ជា​គ្នា​យើង មាន​កង្វល់​ពី​បញ្ហា​ពិបាក​គិត ឬ​ភ្លេច​ភ្លាំង គួរ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ ដើម្បី​បាន​ការ​ធ្វើ​រោគ​វិនិវច្ឆ័យ និង​ការ​ព្យាបាល​ត្រឹម​ត្រូវ​។

ខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទ

តាមពិត​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា និង​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង ​គឺជា​ជំងឺ ២ ខុស​ពីគ្នា ថ្វីត្បិតតែ​​សុទ្ធ​តែ​ធ្វើ​ឱ្យ​យើង​ឈឺក្បាល​ដូចគ្នា។ ភាគច្រើន​យើង​មិន​ដឹង​ថា​​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង​ទេ ដោយ​គិត​ថា​គ្រាន់​តែ​ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ។ ឱសថការី​ ហម​ សេង​ហុង ​បានពន្យល់​ពី​លក្ខណៈ​ខុសគ្នា​មួយ​ចំ​នួន​រវាង​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា និង​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ដូច​ខាង​ក្រោម​​៖ ១. ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា ការ​ឈឺ​ក្បាល​ធម្មតា​មាន​សណ្ឋាន​ខុសៗគ្នា​ដូចជា ការ​ឈឺក្បាល​នៅ​ថ្ងាស​ខាង​មុខ​ដោយ​សារ​ស្រ្តេស​ គឺ​ឈឺ​ណែន​ពេញ​ខួរក្បាល​ខាងមុខ ការ​ឈឺ​ក្បាល​ចុក​រួយ​បែក​ពី​លើ​ក្បាល​រហូតដល់​ខាងក្រោយ​ ដោយសារ​តង់ស្យុង​សម្ពាធ​​ឈាម​​ខ្ពស់​ឡើង​ខ្ពស់។ ២. ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង ​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​គឺ​មាន​លក្ខណៈ​ចុក​ពើត​ៗ​​ចំហៀង​ក្បាល​ខាង​ធ្វេង ឬ​​ខាង​ស្តាំ​ នៅ​ប្លុក​គ្រាប់ភ្នែក ​នៅ​ខាង​ក្រោយ​គ្រាប់ភ្នែក ឬ​អាច​ដល់​ត្រចៀក ហើយ​ពេល​ខ្លះ​ចុក​​ខ្លាំង​គឺ​ឈឺក្បាល​ទាំង​សង​ខាង​តែ​ម្តង។ ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ គឺ​ឈឺ​ដូច​ដាក់ខែ ឬ​ដាក់​ពេល​ ដល់ពេល​ណា​ត្រូវ​ឈឺ​ គឺ​​ឈឺ​របៀប​ដូច​រៀបរាប់​ខាងលើ​​។ ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​មធ្យម ​គឺ​មាន​រយៈ​ពេល ៣០​នាទី ឯ​ការ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ​អាច​មាន​រយៈ​ពេល​រហូតដល់​ទៅ ៣ ថ្ងៃ។ អ្នក​ជំងឺ​អាច​មាន​អារម្មណ៍​ចង់​ក្អួត ឬ​ក្អួត​តែ​ម្តង ។ ហេតុអ្វី​បានជា​យើង​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង? មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​មាន​ច្រើន​កត្តា​ដូចជា៖ ការ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​កម្ដៅ​ថ្ងៃ​យូរ​ពេក ការ​គិត​ច្រើន ការ​ធ្វើការ​ច្រើន ការហាត់​កីឡា​ខ្លាំង​ពេក ការ​មើល​អេក្រង់​​កុំព្យូទ័រ ឬ​ទូរស័ព្ទ​យូរ​​ ​កត្តា​អាហារ កត្តា​ហ្សែន ហេតុអ្វី​បាន​ជា​ស្ត្រី​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ច្រើន​ជាង​បុរស? ស្ត្រី​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ច្រើន​ជាង​បុរស​គឺ​ដោយ​សារ​តែ៖​ កត្តា​អ័រម៉ូន៖ នៅ​ពេល​ដែល​អ័រម៉ូន​ភេទ​ស្ត្រី​ឡើង​ខ្ពស់ អាច​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង។ ភាព​ហត់នឿយ៖ ពេល​ស្ត្រី​ធ្វើ​ការ​​ច្រើន ​អាច​ហត់ អស់កម្លាំង​ក៏​ធ្វើ​ឱ្យ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ដែរ។ សុខភាព​ស្ត្រី​ខ្សោយ​ជាង​បុរស៖ បុរស​រឹង​ប៉ឹង​ជាង​ស្ត្រី ដូច្នេះ​បុរស​អាច​សុំា​នឹង​ការ​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង​បាន។ ​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​អាច​ព្យាបាល​បានទេ? ការ​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង​មិន​អាច​ជា​ដាច់​ទេ ប៉ុន្តែ​យើង​អាច​ចៀសវាង​បាន។ កា​រព្យា​បាល​ដែល​មាន​ប្រសិទ្ធភាព​គឺ​ការ​ការពារ​ខ្លួន។ មូលហេតុ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​មនុស្ស​ម្នាក់ៗ​ឈឺក្បាល​ប្រកាំង​គឺ​ខុស​ៗគ្នា​ដូច​បាន​រៀបរាប់​ខាងលើ ដូច្នេះ​បើ​យើង​គិត​ថា​យើង​ជិត​ឈឺ​ក្បាល​ប្រកាំង​ហើយ យើង​ត្រូវ​បញ្ឈប់​សកម្មភាព​ដែល​យើង​កំពុង​ធ្វើ​ភា្លម រួចឈ្លី​នៅ​ត្រង់​ក ឬ​ត្រង់​​កន្លែង​ឈឺ។ បន្ទាប់​មក​ទៅ​រក​កន្លែង​សម្រាក​ដែល​មាន​អុក​ស៊ី​សែន​គ្រប់​គ្រាន់ ស្ងាត់ និង​ងងឹត​ដើម្បី​ឱ្យ​ភ្នែក​យើង​កុំ​មាន​សកម្មភាព​តទៅទៀត។ […]

ជំងឺប្រព័ន្ធប្រសាទ

ជំងឺ​អេពីឡឹបស៊ី ដែល​ពលរដ្ឋ​យើង​ស្គាល់ និង​ចំណាំ​តែ​ហៅ​ថា ឆ្កួតជ្រូកនោះ តើ​​បណ្តាល​មក​ពីមូលហេតុ​អី? យើង​ត្រូវ​ជួយ​អ្នក​ជំងឺ​ដោយ​របៀប​ណា ទើប​មិន​មានគ្រោះ​ថ្នាក់ដល់ជីវិត? តាម​ពិត​ជំងឺ​អេពីឡឹបស៊ី មិន​មែន​ជា​ជំងឺ​ឆ្កួត​ជ្រូក​ដូច​ដែល​គេ​ហៅ​នោះ​ឡើយ ជំងឺ​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ភាព​មិន​ប្រក្រតី​នៃ​ចរន្ត​អគ្គិសនី​នៅ​ក្នុង​កោសិកា​ខួរក្បាល។ ជំងឺ​អេពីឡឹបស៊ី មាន​ច្រើន​ទម្រង់ ដូចជា ការ​ប្រកាច់​ដោយ​ផ្នែក ការ​ភ្លឹក ការ​កន្ត្រាក់​សាច់ដុំ និង​ការ​ប្រកាច់​ពេញ​ទាំង​ខ្លួន​ជា​ដើម។ សមាគម​គ្រូពេទ្យ​ប្រសាទសាស្ត្រ​កម្ពុជា នា​ពេល​កន្លង​មក​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​បាន​សំណូមពរ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​យើង​ប្រើ​ឈ្មោះ អេពីឡឹបស៊ី ជំនួស​ឲ្យ​ជំងឺ​ឆ្កួត​ជ្រូក ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​រើស​អើង ពេប​ជ្រាយ​លើ​អ្នក​ជំងឺ។ តាម​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​របស់​មន្ទីរពេទ្យ​កាល់ម៉ែត មិន​ថា​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ ឬ​បរទេស​នោះ​ទេ អ្នក​ជំងឺ​​អេពីឡឹបស៊ី ​ច្រើន​មិន​បាន​មក​ទទួល​ការ​ព្យាបាល​ ដោយសារ​ទម្លាប់ និង​កង្វះ​ការ​យល់​ដឹង​អំពី​ជំងឺ​នេះ ពេល​ខ្លះ​អ្នកជំងឺត្រូវ​ខក​ខាន​មិន​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា ឬ​ត្រូវ​បញ្ឈប់​ពី​ការងារ។ ឯមូលហេតុ​ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​ជំងឺ​អេពីឡឹបស៊ីមាន​ច្រើន ហើយ​អ្នក​ជំងឺ​លេច​ចេញ​ជា​រោគ​សញ្ញា​ម្តងៗ គឺ​ដោយ​សារ​មាន​ការ​ប្រែប្រួល​ខុស​ពី​ធម្មតា នៃ​បន្ទុក​ចរន្ត​អគ្គិសនី​របស់​កោសិកា​ខួរក្បាល។ មូលហេតុនាំឲ្យកើតជំងឺអេពីឡឹបស៊ី – ធ្លាប់​មាន​ជំងឺ​គ្រោះថ្នាក់​សរសៃរឈាម​ខួរក្បាល – ធ្លាប់​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ប៉ះ​ក្បាល – ធ្លាប់​រលាក​ខួរក្បាល រលាក​ស្រោម​ខួរក្បាល – មាន​ដុំ​សាច់ មហារីក ដុំ​មេរោគ​របេង ឬ​ដុំ​ពង​តេនញ៉ា នៅ​ក្នុង​ខួរក្បាល – ការ​វិវត្ត​ខុស​ប្រក្រតី​របស់​ខួរក្បាល​ដោយសារ​កត្តា​ផ្សេងៗ តាំង​ពី​ទារក​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ​ម្តាយ – ពុល​ដោយសារ​ផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង​ច្រើន​ពេក ឬ​ប្រើ​ថ្នាំ​ញៀន​ផ្សេងៗ។ ចំពោះ​វិធី​ជួយ​សង្គ្រោះ​អ្នក​ជំងឺ អេពីឡឹបស៊ី នៅ​ពេល​មាន​អាការៈ​ប្រកាច់ សន្លប់​បាត់​ស្មារតី​ដួល​ម្តងៗ យើង​ត្រូវ​ជួយ​អ្នក​ជំងឺ​ឲ្យ​ដេក​ផ្អៀង ចៀស​វាង​ការ​ដាក់​ឲ្យ​គេង​ត្រង់ ឬ​ផ្ងារ ដើម្បីបង្ការពេលអ្នក​ជំងឺ​ច្រាល​អាហារ​ចេញ​មក​អំឡុង​ពេល​ប្រកាច់ បង្ក​ទៅ​ជា​ស្ទះ​ដង្ហើម ប៉ះពាល់​ដល់​ជីវិត។ […]

បញ្ហាខួរក្បាលនិងប្រព័ន្ធប្រសាទផ្សេងទៀត

​​ក្នុង​ករណី​ខ្លះ អាការៈ​ភ្លេចភ្លាំង​គឺ​ជា​រឿង​ធម្មតា​ប៉ុណ្ណោះ ​ដោយ​សារ​តែ​គ្នា​យើង​​មាន​ទំនួលខុសត្រូវ​ច្រើន​ និង​កម្រិត​ស្រ្តេស​កើន​ឡើង ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ធ្វេសប្រហែស​អំពី​តម្រូវ​ការ​របស់​ខួរ​ក្បាល​។ ប៉ុន្តែ​ ក៏​មាន​សញ្ញា​​​មួយ​ចំនួន​​​​​​​​​​​ដែល​យើង​គួរ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​ ដូចជា​​​បញ្ហា​ភ្លេចភ្លាំង​ភ្លាម​ៗ  ​ចេញរោគ​សញ្ញា​នៃ​ការ​ឆ្លង​មេរោគ​ណាមួយ​ (គ្រុន​ក្ដៅ​ គ្រុន​រងា​ និង​ក្អួត​ចង្អោរ​) ឬ​​របួស​ខួរ​ក្បាល​ជា​ដើម​។​ យ៉ាង​ណា​មិញ​ រឿងរ៉ាវ​ទាំង​​៥​យ៉ាង​​នេះ​ ​អាច​ជា​មូលហេតុ​ដែល​​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​ភ្លេចភ្លាំង​​។ ១. ស្ត្រេស​ ​ដើម្បី​រៀន​ និង​ចងចាំ​​អ្វី​មួយ​ យើង​ត្រូវ​ផ្ដោតអារម្មណ៍ទៅ​លើ​រឿង​នោះ​​។ ប៉ុន្តែ​ការ​កើន​ឡើង​កម្រិត​អ័រម៉ូន​ស្រ្តេស​​ Cortisol ​​បាន​បង្អាក់​សមត្ថភាព​របស់​ខួរ​ក្បាល​ក្នុង​ការ​រក្សា​ទុក​ការ​ចងចាំ​ថ្មី​ៗ​។​ ដូច្នេះ​ហើយ​ ​យើង​គប្បី​កាត់​បន្ថយ​ស្រ្តេស ​​តាម​រយៈ​ការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​កម្សាន្ត​ផ្សេង​ៗ​ដូចជា​ហាត់​ប្រាណ​ អាន​សៀវភៅ​ ​ឬ​​​ស្ដាប់​តន្ត្រី​ជា​ដើម​។ ២. គេង​មិន​គ្រប់គ្រាន់​ ការ​គេង​មិន​ត្រឹម​តែ​ជួយ​ឲ្យ​យើង​មាន​អារម្មណ៍​ស្រស់ស្រាយ​ ស្វាហាប់​នៅ​ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ប៉ុណ្ណោះ​​ទេ​ ​​វា​ក៏​ដើរ​តួនាទី​យ៉ាង​សំខាន់​​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​ការ​ចងចាំ​ផង​ដែរ​។​ យោង​តាម​ការ​សិក្សា​មួយ​បាន​បង្ហាញ​ថា​ ​ស្ត្រី​វ័យ​កណ្ដាល​ដែល​គេង​រយៈ​៥​ម៉ោង​ ឬ​តិច​ជាង​នេះ​ ​ឬ​ច្រើន​ជាង​៩​ម៉ោង​​ ​ទទួល​បាន​ពិន្ទុ​នៃ​​ការ​យល់​ដឹង​ទាប​ជាង​អ្នក​ដែល​គេង​បាន​៧​ម៉ោង​​​​​ទៅ​ទៀត​។ ៣. បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ អ្នក​មាន​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​ ក៏​ប្រឈម​នឹង​ការ​ចងចាំ​ខ្សោយ​ ព្រម​ទាំង​​​សមត្ថភាព​ក្នុង​ការ​​នឹក​រក​ព័ត៌មាន​ចាស់​ៗ​មិន​បាន​ល្អ​ដូច​គ្នា​​។​ ​នេះ​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​កើន​ឡើង​អ័រម៉ូន​Cortisol ​ដែល​អម​​មក​ជាមួយ​នឹង​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​។​ ពិត​ណាស់​ ជំងឺ​​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​អាច​ជា​​មូលហេតុ​​ទូទៅ​ ដែល​នាំ​ឲ្យ​ការ​យល់​ដឹង​របស់​យើង​ថយ​ចុះ​។​ យោង​តាម​វិទ្យាស្ថាន​ជាតិ​សុខភាព​ផ្លូវចិត្ត​​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា​ រោគ​សញ្ញា​នៃ​ជំងឺ​បាក់​ទឹក​ចិត្ត​​រួម​មាន​៖ តែងតែ​មាន​អារម្មណ៍​សោកសៅ​ ​ថាមពល​ថយ​ចុះ​ ឬ​​ហត់​នឿយ​ មាន​អារម្មណ៍​អស់​សង្ឃឹម​ ពិបាក​គេង​ ប្រែប្រួល​ទម្ងន់​ ឬចំណង់​អាហារ​ ចង់​ធ្វើ​អត្តឃាត​ ៤. ការ​​ឆ្លង​មេរោគ​​ ​​​​​​​ជំងឺ​រលាក​ស្រោម​ខួរ ជំងឺ​​ប្រព័ន្ធ​ទឹក​រងៃ​ និង​ការ​បង្ក​រោគ​លើ​ផ្លូវ​ទឹក​នោម​ ​អាច​នាំ​​​ឲ្យ​កើត​មាន​​ការ​​ពិបាក​ក្នុង​ការ​គិត និង​បញ្ហា​ការ​ចងចាំ​ផ្សេង​ៗ​។ ប្រសិនបើ​គ្នា​យើង​មាន​រោគ​សញ្ញា​ផ្សេង​​​ទៀត​ ដូចជា​គ្រុន​ក្ដៅ​ គ្រុន​រងា […]