ត្រីមាសទី ១

ត្រីមាសទី ១ - ផុត​ពីការ​ត្រៀម ចូល​ដល់​វគ្គ​មាន​ទម្ងន់ ពពោះ​ក្លាយ​ជា​ម្ដាយ ក្លាយ​ជា​ឪពុក​គេ​ហើយ។ ផ្នែក​នេះ​នឹង​ចងក្រង​កត្តា​គួរ​ប្រុងប្រយ័ត្ន​បន្ថែម ការ​តាមដាន​គភ៌ ឆែក​សុខភាព​ម្ដាយ ព្រម​ទាំង​ការ​លូតលាស់ និង​សុខភាព​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​ត្រីមាសទី ១

ចំណេះដឹងទូទៅ

ត្រីមាសទី ១

យើង​ត្រូវ​ដឹង​ថា រាងកាយ​របស់​មនុស្ស​ជា​ប្រព័ន្ធ​ស្មុគ​ស្មាញ​មួយ ហើយ​ការ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​នាំ​មក​នូវ​ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​ជា​ច្រើន​លើ​រាងកាយ។ ដូច្នេះ នៅ​ពេល​ដែល​ស្រី​ៗ​មាន​ផ្ទៃពោះ រាងកាយ​នឹង​ចាប់ផ្ដើម​បង្ហាញ​រោគ​សញ្ញា​ជាក់​លាក់ណា​មួយ។ ជួន​កាល ស្ត្រី​បង្ហាញ​រោគ​សញ្ញា​ពពោះ​ដំបូង​ចម្លែកៗ ហើយ​បើ​យើង​សង្កេត​ឃើញ​មាន​រោគ​សញ្ញា​ខាង​ក្រោម​លេច​ឡើង វា​អាច​ជា​សញ្ញា​ថា​កំពុង​មាន​អី​លូតលាស់​ក្នុង​ពោះ​ហើយ។ គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ! ចង់គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន ចុចទីនេះ! ចង់គណនាទម្ងន់ស្រ្តីពពោះ ចុចទីនេះ! ១. ពិបាក​គេង ប្រសិន​បើ​យើង​ឃើញ​ថា យប់​ឡើង​ពិបាក​គេង​លក់ ឬ​ឧស្សាហ៍​ភ្ញាក់​ពី​គេ​ងកណ្ដាល​យប់ វា​អាច​ជា​រោគ​សញ្ញា​ពពោះ​ដំបូងៗ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក៏​ដោយ យើង​ត្រូវ​រក្សា​ចិត្ត​ឲ្យ​ស្ងប់​ស្ងាត់ និង​សម្រាក ធ្វើ​លំហាត់​ប្រាណ កាត់​បន្ថយ​ការ​ទទួល​ទាន​ជាតិ​កាហ្វេអ៊ីន​ប្រចាំ​ថ្ងៃ ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​គេង​លក់​ប្រសើរ​ជាង​មុន។ ២. តឹង​ច្រមុះ ឬ​ឈាម​ច្រមុះ ស្ដាប់​ទៅ​រាង​ចម្លែក​បន្តិច​មែន តែ​ស្ត្រី​ពពោះ​ខ្លះ​ចេញ​អាការៈ​តឹង​ច្រមុះ ឬ​ឈាម​ច្រមុះ​ពេល​ដំបូងៗ។ បញ្ហា​នេះ​អាច​កើត​ឡើង​ដោយ​សារ​តែ​ការ​ខ្វះ​ជាតិ​ទឹក​ក្នុង​រាងកាយ។ ៣. ឧស្សាហ៍​ផោម ឬ​ប៉ោង​ពោះ រោគ​សញ្ញា​ពពោះ​ដំបូង​ចម្លែក​មួយ​ទៀត​នោះ​គឺ អារម្មណ៍​មាន​ខ្យល់​ក្នុង​ពោះ ប៉ោង​ពោះ ឬ​ឧស្សាហ៍​ផោម ឬ​ភើ។ ការ​ពពោះ​អាច​ប៉ះ​ពាល់​ទៅ​លើ​ផ្លូវ​ក្រពះ​ពោះ​វៀន ជា​ហេតុ​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​ខ្យល់​ក្នុង​ពោះ ផោម ឬ​ភើ​ញឹក។ ៤. ធ្លាក់​ស​ច្រើន​ខុស​ធម្មតា ការ​ធ្លាក់​ស​ជា​រឿង​ធម្មតា​ទេ​អំឡុង​ពេល​ពពោះ តែ​បើ​សិន​យើង​សម្គាល់​ឃើញ​ថា ធ្លាក់​ស​ច្រើន​ខុស​ធម្មតា វា​អាច​ជា​សញ្ញា​នៃ​ការ​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ បើ​ការ​ធ្លាក់​ស​មាន​ក្លិន​មិន​ល្អ ឬ​មាន​ពណ៌​មិន​ប្រក្រតី គួរ​ទៅ​ជួប​គ្រូពេទ្យ​រោគ​ស្ត្រី។​ ៥. មាន​រសជាតិ​ដែក​ជាប់​មាត់ ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ​មួយ​ចំនួន​មាន​អារម្មណ៍​ដូច​កំពុង​ទំពា​វត្ថុ​ធ្វើ​ពី​ដែក ពេល​កំពុង​ញ៉ាំ​អី។ នេះ​ក៏​ព្រោះ​តែ​ការ​កើន​ឡើង​នៃ​អ័រម៉ូន Estrogen និង Progesterone នៅ​ក្នុង​ខ្លួន ហើយ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា Dysgeusia […]

អត្ថបទផ្សេងទៀតពី ត្រីមាសទី ១

ត្រីមាសទី ១

ការផ្លាស់ប្តូររសជាតិអាហារពេលមានផ្ទៃពោះជាផលរំខានមួយទៀតក្រៅពីចង្អោរ មិនឃ្លាន និង​អស់កម្លាំងដែល​ប៉ះពាល់​ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះប្រហែល ៩៣ % នៅត្រីមាសទី ១។ ម៉ាក់ៗគួរធ្វើដូចម្តេចដើម្បី​កាត់បន្ថយ​អាការៈ​ផ្លាស់ប្តូររសជាតិអាហារពេល​មានផ្ទៃពោះ? ម៉ាក់ៗអាចជូរ ល្វីង ឬសាបមាត់ដែលធ្វើឱ្យម៉ាក់ៗញុំាមិនដឹងរសជាតិ ឬញុំាមិន​ឆ្ងាញ់។ វាកើតឡើង​ដោយសារការ​ប្រែ​ប្រួលកម្រិត​អ័រម៉ូនអឹស្ត្រូសែនដែលមាន​​នាទីគ្រប់គ្រង និងសម្របសម្រួល​ជីវហាវិញ្ញាណ។ ជីវហាវិញ្ញាណ និងឃានវិញ្ញាណមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ ដូច្នេះម៉ាក់ៗក៏អាចចាញ់​ក្លិនមួយចំនួនដែរ។ ម៉ាក់ៗអាចសាកល្បងវិធីសាស្រ្តដូចខាងក្រោមដើម្បីកាត់បន្ថយអាការៈប្រែប្រួលរសជាតិ៖ ១. ញុំាផ្លែឈើអម្បូរក្រូច ផ្លែឈើទាំងអស់នេះមិនត្រឹមតែអាចកម្ចាត់រសជាតិជូរ ល្វីង ឬសាបចេញពីមាត់ម៉ាក់ៗទេ ពួកវាថែម​ទាំង​ជួយ​បង្កើនការផលិតទឹកមាត់ដែលជួយបន្សាប​រសជាតិទាំងនេះទៀតផង។  ២. ទំពារជីអង្គាម ការទំពារជីអង្គាមជួយបង្កើនការផលិតទឹកមាត់ដែលជួយបន្សាបរស​ជាតិ​ជូរ ល្វីង ឬសាបចេញ​ពីមាត់​ម៉ាក់ៗបាន។ ៣. ថែរក្សាអនាម័យមាត់ធ្មេញ ការដុសធ្មេញ ទាក់ធ្មេញ និងសម្អាតអណ្តាតញឹកញាប់អាចធ្វើឱ្យមាត់ម៉ាក់ៗស្រស់ស្រាយ និង​ជួយបន្សាប​រសជាតិចម្លែកៗក្នុងមាត់។ ៤. ខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកអំបិល ម៉ាក់ៗអាចខ្ពុរមាត់ជាមួយទឹកអំបិល ២-៣ ដងក្នុង ១ថ្ងៃដើម្បីបន្សាបកម្រិត​ pH នៅក្នុងមាត់។ ម៉ាក់ៗ​អាចលាយអំបិល ១ស្លាបព្រាកាហ្វេជាមួយទឹកក្តៅឧណ្ហៗ ១ពែង។ ៥. ញុំាទឹកឱ្យបានច្រើន ការញុំាទឹកជួយរក្សាមាត់ឱ្យមានសំណើម និងជួយកាត់បន្ថយរសជាតិមិនល្អចេញពីក្នុងមាត់។ ចង់គណនាទម្ងន់ស្រ្តីពពោះ ចុចទីនេះ! ៦. ផ្លាស់ប្តូរវីតាមីនបំប៉នសម្រាប់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ វីតាមីនបំប៉នសម្រាប់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះមួយចំនួនអាចបណ្តាលឱ្យម៉ាក់ៗប្រែប្រួលរសជាតិអាហារ ឬ​ធ្វើ​ឱ្យអាការៈប្រែប្រួលរសជាតិកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ម៉ាក់ៗអាចសាកសួរពេទ្យ និងស្នើឱ្យពេទ្យ​ផ្លាស់ប្តូរ​វីតាមីន​បំប៉នសម្រាប់ស្រ្តីមានផ្ទៃពោះ។ ៧. ទំពារស្ករកៅស៊ូរសជាតិជីរអង្កាមគ្មានជាតិស្ករ ការទំពារស្ករកៅស៊ូអាចផ្លាស់ប្តូររសជាតិនៅក្នុងមាត់របស់ម៉ាក់ៗ និងជំរុញការ​ផលិតទឹកមាត់។ ការផ្លាស់ប្តូររសជាតិអាហារពេលមានផ្ទៃពោះអាចធ្វើឱ្យម៉ាក់ៗរើសអាហារ ឬញុំាអាហារបានតិច​ ប៉ុន្តែម៉ាក់ៗត្រូវខំញុំា​ឱ្យបានច្រើនតាមដែលអាចធ្វើទៅបានដើម្បីសុខភាពម្តាយ និងកូនក្នុងផ្ទៃ។ ជាទូទៅបញ្ហា​នេះ​នឹងបាត់​ទៅវិញនៅត្រីមាសទី២ នៅពេលកម្រិតអ័រម៉ូនអឹស្ត្រូសែនមានស្ថិរភាព។

ត្រីមាសទី ១

ជាទូទៅបុរសជាអ្នកកំណត់ភេទកូន តែគ្រួសារមួយចំនួនមានទាំងកូនប្រុសនិងស្រី ឯគ្រួសារមួយចំនួនទៀតទោះខំតាមយ៉ាងណា​ក៏​មិន​សម​ប្រកបតាមបំណង អាច​មានតែកូនប្រុសទាំងអស់ ឬមានតែ​កូនស្រី។ តើកត្តាអ្វីខ្លះធ្វើឱ្យគ្រួសារខ្លះមានតែកូនប្រុសឬកូនស្រីបែបនេះ? ក្នុងចំណោមក្រូម៉ូសូមចំនួន ៤៦ ដែលបង្កើតហ្សែនរបស់ទារក មានតែក្រូម៉ូសូមភេទ​ពីរទេដែល​កំណត់​ភេទរបស់ទារកដែលមួយបានពីមេជីវិតឈ្មោលរបស់ប៉ា និងមួយទៀតបាន​ពីស៊ុតត្រៀមបង្ក​កំណើតរបស់ម៉ាក់ ។ ម៉ាក់មានក្រូម៉ូសូមភេទ X ពីរ (XX) ឯប៉ាវិញមានក្រូម៉ូសូមភេទ X មួយ និង Y មួយ (XY)។ ចង់គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន ចុចទីនេះ! ចង់គណនាទម្ងន់ស្រ្តីពពោះ ចុចទីនេះ! ចង់គណនាថ្ងៃមេជីវិតញីទុំធ្លាក់ ចុចទីនេះ! ចង់ដឹងអត្ថន័យពណ៌ និងរូបរាងលាមកទារក ចុចទីនេះ! ស៊ុតត្រៀមបង្កកំណើតរបស់ម៉ាក់មានក្រូម៉ូសូមភេទ X មួយ ឯមេជីវិតឈ្មោល​របស់ប៉ា​អាចមាន​ក្រូម៉ូសូមភេទ X មួយ ឬ Y មួយ។ ប្រសិនបើមេជីវិត​ឈ្មោលរបស់ប៉ាមានក្រូម៉ូសូមភេទ X ជួបជាមួយស៊ុតត្រៀមបង្កកំណើត​​របស់ម៉ាក់ ទារកមានក្រូម៉ូសូមភេទ XX (ភេទស្រី)។ បើមេជីវិតឈ្មោលរបស់ប៉ាមានក្រូម៉ូសូមភេទ Y ជួបជាមួយ​ស៊ុតត្រៀមបង្កកំណើតរបស់​ម៉ាក់ ទារកមានក្រូម៉ូសូមភេទ XY (ភេទប្រុស)។ សាស្រ្តាចារ្យ Corry Gellatly អ្នកស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Newcastle បានលើកឡើងថា បុរសមានហ្សែនដែលចែកចេញជា ២ ផ្នែកផ្សេងគ្នាត្រូវបានគេស្គាល់ថា […]

ត្រីមាសទី ១

បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម​អំឡុង​ពេល​ពពោះ ជា​ធម្មតា​ច្បាស់​ជា​ធ្វើ​ឲ្យ​ម៉ាក់ៗ​កើត​ក្តី​បារម្ភ​ពី​សុខភាព ពិសេស​នោះ​គឺ​បារម្ភ​ពី​អា​អូន​ក្នុង​ផ្ទៃ។ មាន​ស្ត្រី​ពពោះ​​មួយ​ចំនួន ជួប​បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម​​នៅ​ត្រី​មាស​ទី១នេះ ប៉ុន្តែ​មិន​ដឹង​ច្បាស់​ថា​បញ្ហា​​កើត​ឡើង​ដោយសារ​អ្វី ឬ​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​កម្រិត​ណា​នៅ​ឡើយ។ គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន នៅទីនេះ បើ​តាម​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​របស់​មន្ទីរពេទ្យ កាល់ម៉ែត បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​ត្រី​មាស​ដំបូង ២០-៣០%​នៃ​គភ៌​សរុប​អាច​ជួប​ប្រទះ​បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម ហើយ​វា​អាច​ជា​សញ្ញា​អាសន្ន​ដែល​ស្ត្រី​ចាំ​បាច់​ត្រូវ​ពិនិត្យ និង​តាម​ដាន​ជា​បន្ទាន់។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម​​នៅ​ត្រី​មាស​ទី១នេះ​អាច​ជា​ផ្ដល់​ផល​រំខាន​តិច​តួច​ប៉ុណ្ណោះ​ចំពោះ​ម៉ាក់ៗពពោះ និង​គភ៌​ក្នុង​ផ្ទៃ វា​អាស្រ័យ​លើ​បរិមាណ​នៃ​ការ​ធ្លាក់​ឈាម និង​រោគ​សញ្ញា​គួប​ផ្សំផ្សេងទៀត (៧០% នៃ​ការ​ធ្លាក់​ឈាម​របស់​ម៉ាក់ៗ គភ៌​អាច​វិវត្ត​ធម្មតា)។ មូល​ហេតុ​នៃ​បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម​នៅ​ត្រី​មាស​ទី១ – ប៉ះ​ទង្គិច ឬ​កកិត​មាត់​ស្បូន (ការ​រួម​ភេទ ឬ​ពិនិត្យ​មាត់​ស្បូន) – បង្ក​កំណើត​គភ៌​ក្នុង​ស្បូន (ការ​កាច់​សំបុក) – គំរាម​រលូត ឬ​រលូត – កូន​ក្រៅ​ស្បូន – កូន​ពង – រលាក​មាត់​ស្បូន រោគ​សញ្ញា​គួប​ផ្សំ​នៃ​បញ្ហា​ធ្លាក់​ឈាម​នៅ​ត្រី​មាស​ទី១ ឈឺ​ពោះ ឬ​ឈើ​លើ​ថ្ងាស​ផ្នែក​ខាង​ក្រោម​ពោះ កម្រិត​ឈឺ តិច ឬ​ខ្លាំង រួយ​ចង្កេះ អស់​កម្លាំង ល្ហិតល្ហៃ បាត់បង់ស្មារតី មន្ទីរពេទ្យ កាល់​ម៉ែត បន្ត​ថា ប្រភេទ​នៃ​ការ​ធ្លាក់ឈាម​នៅ​ត្រី​មាស​ទី១​មាន ៣ ដូចជា ការ​ធ្លាក់​រម្អិល​​ឈាម​ក្រហម ឬ​ក្រ​ម៉ៅ ការ​ធ្លាក់​ដូច​កណ្ដាល​នៃ​វដ្ដ​រដូវ ពណ៌​ក្រហម ឬ​ក្រ​ម៉ៅ និង​ការ​ធ្លាក់​កំណក​ឈាម​ក្រហម ឬ​ក្រ​ម៉ៅ។

ត្រីមាសទី ១

តាម​ចាស់ៗ​បុរាណ​យើង អំឡុង​ពេល​ពពោះ ម៉ាក់ៗ​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​ធ្ងន់ ឬ​ហាត់​ប្រាណ​លើក​ដៃ​លើក​ជើង ច្រងេងច្រងាង​ទេ ព្រោះ​ខ្លាច​ប៉ះ​ពាល់​ដល់​គភ៌។ ប៉ុន្តែ បើ​តាម​គ្រូពេទ្យ ទោះ​ម៉ាក់ៗ​ពពោះ​ក៏​ដោយ ក៏​ត្រូវ​ហាត់​ប្រាណ​ឲ្យ​ទៀង​ទាត់ ដើម្បី​សុខភាព​ខ្លួន និង​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ ហើយ​បើ​ម៉ាក់ៗ​ហែល​ទឹក​ពេល​ពពោះ ច្បាស់​ជា​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ច្រើន។ ហែល​ទឹក​ពេល​ពពោះ​មាន​សុវត្ថិភាព ឬ​អត់? ម៉ាក់ៗ​ពពោះ​ច្បាស់​ជា​បារម្ភ​ពី​សុវត្ថិភាព​ខ្លួន និង​គភ៌​ហើយ តែ​ការ​ហែល​ទឹក​មិន​បង្ក​ជា​គ្រោះ​ថ្នាក់​ណា​មួយ​គួរ​ឲ្យ​បារម្ភ​នោះទេ ពោល​គឺ​ការ​ហែល​ទឹក​ពេល​ពពោះ​មាន​សុវត្ថិភាព ​ម៉ាក់​ៗ​អាច​ជ្រើស​វា​ជា​ទម្លាប់​ហាត់​ប្រាណ​បាន។ យោង​តាម​វេជ្ជបណ្ឌិត Lucky Sekhon ឯកទេសផ្នែក​សម្ភព រោគ​ស្ត្រី និង​វិបត្តិ​គ្មាន​កូន ពន្យល់​ថា ហែល​ទឹក គឺ​ជា​កីឡា​មួយដែល​មាន​ផល​ប៉ះពាល់​ទាប មិន​បង្ក​ហានិភ័យ​ដូច​ជា​ការ​ដួល ឬ​របួស​ដែល​អាច​គំរាមកំហែង​ដល់​ទាំង​សុខភាព​ម៉ាក់ៗ និង​អា​អូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​ឡើយ។ គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ហែល​ទឹក​ពេល​ពពោះ ជួយ​សម្រួល​ដល់​អាការៈ​ចង្អោរ ធ្វើ​ឲ្យ​រាងកាយ​ត្រជាក់ និង​ការពារ​ឡើង​កម្ដៅ កាត់​បន្ថយ​សម្ពាធ​ក្បាល​ពពោះ និង​ចង្កេះ ជួយ​ឲ្យ​ម៉ាក់ៗ​មាន​អារម្មណ៍​ស្រាល​ខ្លួន​ជាង​មុន ធ្វើ​ឲ្យ​ចរន្ត​ឈាម​ប្រសើរ​ឡើង បំបាត់​អាការៈ​ហើមដៃ ហើមជើង និង​មិន​ស្រណុក​ស្រួលលើរាងកាយ ពង្រឹង​សាច់​ដុំ​ពោះ ទប់ស្កាត់កើតជំងឺ ចន្លោះសាច់ដុំពោះចំហ សម្រួល​អាការៈ​ឈឺ​ចុក​ចាប់​ឆ្អឹង​ខ្នង ជួយ​សម្រួល​ដល់​សុខភាព​សរសៃ​ឈាម​បេះដូង ជួយ​ឲ្យ​ម៉ាក់​ៗ​សម្រាល​កូន​បាន​ស្រួល ការ​ហែល​ទឹក​ពេល​ពពោះ​មិន​បង្ក​គ្រោះ​ថ្នាក់ ថែម​ទាំង​ផ្ដល់​ប្រយោជន៍​ច្រើន​ដល់​ម៉ាក់ៗ​ទៀត។ លើស​ពី​នេះ បើ​ម៉ាក់ៗ​ចូល​ចិត្ត​ហែល​ទឹក ម៉ាក់ៗ​អាច​ហែល​ទឹក​តាំង​ពី​ត្រី​មាស​ទី១ ដល់​ត្រី​មាស​ទី៣ ព្រោះ​វា​មាន​សុវត្ថិភាព ម៉ាក់ៗ​អាច​ហែល​បាន​គ្រប់​ត្រីមាស។ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ វេជ្ជបណ្ឌិត Lucky Sekhon ណែនាំ​ឲ្យ​ម៉ាក់ៗ​ប្រុង​ប្រយ័ត្ន​បន្ថែម​នៅ​ពេល​ដើរ​កន្លែង​សើម ឬ​មាត់​អាង​ហែល​ទឹក ដើម្បី​ចៀសវាង​ការ​រអិល បណ្ដាល​ឲ្យ​ម៉ាក់ៗ​ដួល​អុក​គូទជាដើម។

ត្រីមាសទី ១

អស់​កម្លាំង​អំឡុង​ពេល​ពពោះ ជា​រោគ​សញ្ញា​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​រោគ​សញ្ញា​ទូទៅ​បំផុត​នៃ​ការ​មាន​ផ្ទៃពោះ ព្រោះ​ក្នុង​ពេល​នេះ រាងកាយ​ម៉ាក់​ៗ​ត្រូវ​ទ្រទ្រង់​សុខភាព​ខ្លួន​ផង និង​សុខភាព​គភ៌​ក្នុង​ផ្ទៃ​ផង។ ប៉ុន្តែ ម៉ាក់​ៗ​អាច​ទប់​ទល់ និង​ផ្ដល់​ថាមពល​ដល់​រាងកាយ​វិញ​ដោយ​អនុវត្ត​គន្លឹះ​សាមញ្ញ​ទាំង ៨ ខាង​ក្រោម​នេះ​ជា​ប្រចាំ​ដូច​ជា៖ ១. ជ្រើស​រើស​អាហារ​សម្បូរ​ជីវជាតិ និង​ប្រូតេអ៊ីន (ដូច​ជា សាច់​ទ្រូង​មាន់ ទឹក​ដោះ​គោ​មិន​សូវ​មាន​ជាតិ​ខ្លាញ់ យ៉ាអួរ។ល។) ២. ចៀសវាង​ញ៉ាំ​អាហារ​ផ្អែម​ដូចជា​នំខេក ដូណាត់ ស្ករគ្រាប់ ឬ​ផឹក​ភេសជ្ជៈ​ប៉ូវ​កម្លាំង ដើម្បី​បំពេញ​កម្លាំង​វិញ ព្រោះ​វា​អាច​ធ្វើ​កាន់​តែ​ហត់​លើស​ដើម។ ចំណែក​ភេសជ្ជៈ​ប៉ូវ​កម្លាំង​ភាគ​ច្រើន​ផ្ទុក​សារជាតិ​បំប៉ន​កម្លាំង​មួយ​ចំនួន​ដែល​អាច​ប៉ះពាល់​ដល់​អា​អូន​ក្នុង​ផ្ទៃ។ ៣. ញ៉ាំ​អាហារ​រៀងរាល់ ៤​ម៉ោង​ម្ដង និង​បន្ថែម​ជាមួយ​អាហារ​សម្រន់​ល្អ​ៗ​ចំពោះ​សុខភាព​នៅ​ចន្លោះ​ម៉ោង​បាយ​ដូចជា ផ្លែឈើ ឬ​គ្រាប់​ធញ្ញជាតិ ជាដើម។ ៤. កាត់​បន្ថយ​ជាតិ​កាហ្វេអ៊ីន ដោយ​ម៉ាក់ៗ​អាច​ញ៉ាំ​ជាតិ​កាហ្វេ​អ៊ីន ៣០០មីក្រូក្រាម/ថ្ងៃ (ស្មើ​នឹង​២​កូន​ពែង)។ ជាតិ​កាហ្វេអ៊ីន​មិន​មែន​មាន​តែ​នៅ​ក្នុង​កាហ្វេ​ទេ ហេតុ​នេះ​ម៉ាក់​ៗ​ត្រូវ​ចេះ​ពិនិត្យ​រាល់​ពេល​ញ៉ាំ​ភេសជ្ជៈ​ដទៃ​ដូច​ជា តែ ឬ​ទឹក​ក្រូច។ល។ ៥. ផ្ដល់​ពេល​វេលា​ដល់​រាងកាយ​សម្រាក​ឲ្យ​បាន​គ្រប់​គ្រាន់ ៦. ហាត់​ប្រាណ​ឲ្យ​បាន​ទៀង​ទាត់ ប៉ុន្តែ​មិន​ត្រូវ​ប្រឹង​ហាត់​ពេក​នោះ​ទេ ៧. ព្យាយាម​ផ្ដល់​ជាតិ​ដែក វីតាមីន និង​រ៉ែ​ផ្សេង​ៗ​ដល់​រាងកាយ តាម​រយៈ​អាហារ​យើង​ញ៉ាំ​រាល់​ថ្ងៃ ក៏​ដូច​ជា​ថ្នាំ​បំប៉ន​សុខភាព​តាម​គ្រូពេទ្យ​ជំនាញ​ណែនាំ។ ៨. ព្យាយាម​រក្សា​ជាតិ​ទឹក​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន ដោយ​ញ៉ាំ​ទឹក​ឲ្យ​បាន​៦-១០កែវ/ថ្ងៃ។ល។ គណនាទម្ងន់ស្ត្រីពពោះ នៅទីនេះ តាម​ពិត​ទៅ​គ្មាន​ថ្នាំ ឬ​វិធីសាស្ត្រ​អ្វី​អាច​បំបាត់​អាការៈ​ហត់ អស់​កម្លាំង​អំឡុង​ពេល​ពពោះ​បាន​ទាំង​ស្រុង​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​ការ​បន្ថែម​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ចាំ​បាច់​ចំពោះ​រាងកាយ ក៏​ដូច​ជា​ការ​អនុវត្ត​តាម​ការ​ណែនាំ​របស់​វេជ្ជបណ្ឌិត​ជំនាញ​ពី​ការ​ថែទាំ​សុខភាព​ជា​ប្រចាំ​ថ្ងៃ អាច​ជួយ​ឲ្យ​រាងកាយ និង​សុខភាព​ម៉ាក់ៗ​រឹង​មាំ​ល្អ។ បន្ថែ​ពី​លើ​នេះ ប្រសិន​បើ​ម៉ាក់​ៗ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​បញ្ហា​អស់​កម្លាំង […]

ត្រីមាសទី ១

ការ​ទទួល​បាន​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម និង​វីតាមីន​គ្រប់គ្រាន់​ចូល​ក្នុង​រាងកាយ​អំឡុង​ពេល​ពពោះ ពិត​ជា​សំខាន់​ណាស់​សម្រាប់​ម៉ាក់​ៗ​​គ្រប់​រូប ព្រោះ​អាហារ​ទាំង​នោះ មិន​ត្រឹម​តែ​ចូល​ទៅ​ចិញ្ចឹម​ទាំង​រាងកាយ និង​សុខភាព​របស់​ម៉ាក់​ៗ​ទេ វា​ក៏​ជួយ​ទ្រទ្រង់​ទៅ​ដល់​ការ​លូត​លាស់​របស់​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​ដែរ។ ជាពិសេស ពពួក​វីតាមីន និង​សារធាតុ​រ៉ែ​មួយ​ចំនួន គឺ​ម៉ាក់​ៗ​ពពោះ​ខ្វះ​មិន​បាន​តែ​ម្ដង ដើម្បី​សុខភាព និង​ការ​លូតលាស់​របស់​គភ៌​បាន​ល្អ។ លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត សឿ ច័ន្ទវិសាល ឯកទេស​ផ្នែក​សម្ភព និង​រោគ​ស្ត្រី​បាន​បកស្រាយ​ពី​អាហារ​ដែល​សម្បូរ​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម និង​វីតាមីន​ដែល​បន្ថែម​ទៅ​ក្នុង​របប​អាហារ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​តាំង​ពី​ត្រី​មាស​ទី​១ រហូត​ដល់​ពេល​ម៉ាក់​ៗ​ពពោះ​សម្រាល​មាន​ដូច​ជា៖ ចាប់​តាំង​ពី​មាន​ផ្ទៃពោះ​ រហូត​ដល់​សម្រាល ១. ជាតិ​ដែក៖ ដើម្បី​បង្កើន​កោសិកា​ឈាម​ក្រហម ទប់ស្កាត់​ជំងឺ​ខ្វះ​គ្រាប់​ឈាម ២. អាស៊ីដ​ហ្វូ​លិក ( folic acid)៖ ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ទារក​មាន​ជំងឺលៀនខួរឆ្អឹងខ្នង (Spina bifida) ដែល​បណ្ដាល​មក​ពី​កង្វះ​អាស៊ីដហ្វូលិក ជា​ជំងឺ​ខុស​ប្រក្រតី សរសៃ​ប្រសាទ​នៅ​ត្រង់​ចង្កេះ​ដែល​មិន​អាច​បញ្ជា​សរីរាង្គ​ចាប់​ពី​ចង្កេះ​ចុះ​ក្រោម​បាន ឬ​បញ្ជា​បាន​តិច​តួច ៣. ពពួក​វីតាមីន និងរ៉ែ : វីតាមីន B12 , B6, វីតាមីន A, ជាតិស័ង្កសី, កាល់ស្យូម ដើម្បី​ជំនួយ​សុខភាព​មាតា និង​ទារក។ ចាប់ពីត្រីមាសទី២ រហូតសម្រាល ១. កាល់​ស្យូម៖ ដើម្បី​ឆ្អឹង​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​លូតលាស់​ល្អ ២. សារធាតុ DHA៖ ដើម្បី​ខួរក្បាល​កូន​លូតលាស់​ល្អ ​ឆ្លាត​វៀងវៃ ចំណាំ៖ ស្ត្រី​មាន​ផ្ទៃពោះ […]

ត្រីមាសទី ១

​ពេល​ពពោះ ម៉ាក់​ៗ​មួយ​ចំនួន​ធំ​ខិត​ខំ​ញ៉ាំ​អាហារ​ប៉ូវ​ច្រើន​មុខ ដើម្បី​ឲ្យ​កូន​កើត​មក​មាន​សុខភាព​ល្អ ពេញ​លក្ខណៈ ជាពិសេស​ចង់​ឲ្យ​កូន​កើត​មក​ស្អាត​តែ​ម្ដង។ ក្នុង​ចំណោម​ស្ត្រី​ពពោះ មាន​ការ​លើក​ឡើង​មួយ​ថា ចង់​បាន​កូន​កើត​មក​ស្បែក​ស​ស្អាត ម៉ាក់​ៗ​គួរ​ញ៉ាំ​ទឹក​ដោះ​គោ​ឲ្យ​ច្រើន។ ការឡើងទម្ងន់ស្ត្រីអំឡុងពពោះ នៅ​ទី​នេះ​ ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការ​លើក​ឡើង​បែប​នេះ ប្រធាន​ផ្នែក​សម្ភព និង​រោគ​ស្ត្រី​នៃ​មន្ទីរពេទ្យ​មិត្តភាព​កម្ពុជា-ចិន​សែន​សុខ​លោក​វេជ្ជបណ្ឌិត ចាន់ ស៊ីណេត បាន​ពន្យល់​ឲ្យ​ដឹង​ថា ការ​ញ៉ាំ​ទឹក​ដោះ​គោ ឬ​ទឹក​សណ្ដែក​ មិន​អាច​កំណត់​ពណ៌​សម្បុរ​កូន​បាន​ទេ។ លោក​ថា តាម​ពិត​ទៅ ការ​ដែល​កូន​កើត​មក​មាន​សម្បុរ​ស គឺ​អាស្រ័យ​ទៅ​លើ​ពូជ​សាសន៍ និង​ហ្សែន​របស់​ឪពុក​ម្ដាយ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ អាហារ​មិន​អាច​កំណត់​ពណ៌​សម្បុរ​របស់​កូន​យើង​បាន​ឡើយ។ គណនាថ្ងៃសម្រាលកូន នៅទីនេះ វេជ្ជបណ្ឌិត​រូប​នេះ​បន្ត​ថា ចំពោះ​ស្ត្រី​ពពោះ ការ​ញ៉ាំ​ទឹក​ដោះ​គោ​មិន​អាច​កំណត់​ពណ៌​សម្បុរ​កូន​បាន​ក៏​ពិត​មែន តែ​ទឹក​ដោះ​គោ​មាន​អត្ថប្រយោជន៍​ដល់​សុខភាព​ម្ដាយ និង​កូន​នៅ​ក្នុង​ផ្ទៃ។ ម៉ាក់​ៗ​ពពោះ​នឹង​ទទួល​បាន​អត្ថប្រយោជន៍​ជា​ច្រើន​ពី​សារធាតុចិញ្ចឹមនៅក្នុងទឹកដោះ​គោ​មាន​ដូច​ជា៖ – ប្រូតេអ៊ីន៖ ជា​សារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ចាំ​បាច់​ចំពោះ​មនុស្ស​គ្រប់​វ័យ ពិសេស​ចំពោះ​ស្ត្រី​ពពោះ។ ម្យ៉ាង​វិញ​ទៀត គភ៌​ត្រូវ​ការ​ប្រូតេអ៊ីន ដើម្បី​លូតលាស់ និង​បង្កើត​ជាលិកា​ល្អ​ថ្មី​ៗ​ច្រើន។ – កាល់ស្យូម៖ ទឹក​ដោះ​គោ​ផ្ដល់​កាល់ស្យូម​គ្រប់​គ្រាន់​សម្រាប់​ស្ត្រី​ពពោះ ព្រោះ​រាង​កាយ​ម្ដាយ​ត្រូវ​ការ​ជាតិ​កាល់ស្យូម សម្រាប់​ជួយ​ដល់​ការ​អភិវឌ្ឍ​ឆ្អឹង សាច់ដុំ បេះ​ដូង និង​សរសៃ​ប្រសាទ​របស់​គភ៌។ លើស​ពី​នេះ ទឹក​ដោះ​គោ​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ហានិភ័យ​ក្នុង​ការ​កើត​ជំងឺ​ពុក​ឆ្អឹង​ទៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ។ – វីតាមីន D៖ វីតាមីន D និង​កាល់ស្យូម ជួយ​រក្សា​ឆ្អឹង​របស់​ម៉ាក់​ៗ​ឲ្យ​មាន​សុខភាព​ល្អ ហើយ​វា​ក៏​សំខាន់​ក្នុង​ការ​ពង្រឹង​ប្រព័ន្ធ​ភាព​ស៊ាំ​របស់​យើង ជាហេតុ​ជួយ​កម្ចាត់​រាល់​មេរោគ ការពារ​ទាំង​ម៉ាក់ […]

ត្រីមាសទី ១

ពេល​មាន​ផ្ទៃ​ពោះ ម៉ាក់ៗ ត្រូវចេះ​ថ្នមខ្លួន​ជា​ង​កាល​មិន​ទាន់​មាន​ផ្ទៃពោះ ពិសេស​ទម្លាប់​ ឬ​របប​អាហារ​មួយ​ចំនួន​ក៏​គួរ​កែ​ប្រែ​ដូច​គ្នា។ ការ​ធ្វើ​ដូច​នេះ ដើម្បីធានា​ថាកូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​មាន​សុខភាព​ល្អ ហើយ​ម៉ាក់ៗ​ក៏មាន​សុខភាព​ល្អ ដូច​គ្នា។​ ពិសេស​​ស្រីៗពពោះកូនដំបូង​ កាន់តែ​ត្រូវ​ដឹង​ពីអ្វីយើងមិនគួរធ្វើទាំងនេះ​ ព្រោះ​វា​អាច​ជះឥទ្ធិពលច្រើន​មក​លើ​សុខភាព​យើង​ និង​កូនក្នុងផ្ទៃ អាចឈានដល់រលូត ឬកើតមកស្លាប់ក៏មាន ហេតុនេះត្រូវតែប្រយ័ត្ន ហើយ​អ្វី​ចាំ​បាច់បំផុត​មិន​ត្រូវ​ធ្វើ​រឿង​មួយ​ចំនួន​នេះទេ​។ ១- ជក់បារី “Hello គ្រូពេទ្យ” សង្ឃឹមថា ស្រីៗគ្នាយើងមិនមែនអ្នកជក់បារីទៅចុះ! បើសិនគ្នាយើងណាម្នាក់ជក់បារីវិញនោះ ក៏ជាពេលវេលាស័ក្ដិសមបំផុតត្រូវផ្តាច់បារីហើយ។ វាមិនមែនសម្រាប់តែ​សុខភាពយើងទេ ក៏ដើម្បីអូនៗមានសុខភាពល្អដែរ។ អាច​ព្យាយាមពិភាក្សា​ជាមួយ​គ្រូពេទ្យពី​វិធី​ផ្តាច់​បារី​ល្អបំផុត​សម្រាប់​យើង។​ យោងតាមមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រង និងប្រឆាំងជំងឺឆ្លងនៅអាមេរិក CDC ស្រីៗជក់បារីអំឡុងពេលពពោះ កាន់​តែ​​ប្រឈម​​ការរលូត​កូន​ ខណៈគភ៌ក្នុងផ្ទៃក៏ប្រឈមកាន់តែខ្លាំងជាមួយការពិការពីកំណើត​ថែម​ទៀតផង​ ដូចជា ករណី​ឆែប​បបូរមាត់ ឬឆែបក្រអូមមាត់ កើតមុនខែ កើតមិនគ្រប់គីឡូ និងស្លាប់ក្នុងផ្ទៃតែម្តង។ លើសពីនេះ ទារកសម្រាលចេញ​ពីម្តាយ​ជក់បារី កាន់​តែប្រឈម​ខ្លាំង​ជាមួយ​ពិការ​ភាពសតិបញ្ហា​ទៀត​ផង។ ជក់បារីអំឡុងពេលពពោះ និងក្រោយពេលសម្រាល ក៏ជាកត្តានាំឲ្យហានិភ័យកូនស្លាប់ភ្លាមៗ (SIDS) កើនខ្ពស់​ទៀត​ផង។ បន្ថែម​ពី​លើ​នេះ ​បេប៊ីកើត​ចេញ​ពីផ្ទៃម៉ាក់ៗ​ជក់បារី ​កាន់​តែមាន​ទំនោរ​ជក់បារីនៅ​ពេលធំឡើង និង​ឈាន​ទៅ​ដល់​ញៀនជាតិ​នីកូទីន​ក្នុង​បារីតែម្តង។ ក្រៅពីបារី បារីសប្បនិម្មិត ឬបារីអេឡិចត្រូនិក ក៏ត្រូវគេអះអាង បង្កជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំង ដូចគ្នាទៅនឹងបារីដែរ ដោយសារ​បារីអេឡិចត្រូនិក ក៏មានផ្ទុក​ជាតិ​នីកូទីន […]

ត្រីមាសទី ១

ការ​តាមដាន​ការ​វិវត្តរបស់​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ ពិតជា​ចាំបាច់​ខ្លាំង​ណាស់ ដើម្បី​ចង់​ដឹង​ថា​កូន​លូតលាស់​ត្រឹមត្រូវ​តាម​ស្តង់ដារ​ដែរ ឬ​ទេ។ ថ្ងៃនេះ Hello គ្រូពេទ្យ​ នឹង​ប្រាប់​ម៉ាក់​ៗ​ពី​ទម្ងន់ និង​ប្រវែង​គភ៌​តាម​ខែ​នីមួយ​ៗ ដែល​វេជ្ជបណ្ឌិត ចាន់ ស៊ីណេត ប្រធាន​ផ្នែក​សម្ភព និង​រោគ​ស្ត្រី​នៃ​មន្ទីរពេទ្យ​បង្អែក​មិត្តភាព​កម្ពុជា-ចិន សែនសុខ ​ជា​អ្នក​ពន្យល់​ដូច​ខាងក្រោម៖ - សប្ដាហ៍​ទី ១-៤ រយៈពេល​ពី ១០-១៤ ថ្ងៃ​បន្ទាប់​ពី​បង្ក​កំណើត ស្ត្រី​ខ្លះ​នឹង​មាន​ធ្លាក់​ឈាម​តិចតួច ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​យើង​គិត​ថា នោះ​ជា​ការ​មក​រដូវ ប៉ុន្តែ​តាមពិត​នោះ​គឺ​ជា​ឈាម​នៃ​ការ​ចាប់​កំណើត។ នៅ​ពេល​អំប្រ៊ីយ៉ុង​នៅ​ឡើយ ដូចនេះ​មិន​ទាន់​លេច​ចេញ​ជា​រូបរាងទេ។ - ចាប់ពី​ ១ ​ខែ​កន្លះដល់​ខែ​ទី ២ មានចេញពន្លក​ខ្នែង​បែក​ចេញ​ជា​ដៃ និង​ជើង​ទារក​ចាប់ផ្ដើម​លូត​លាស់​ជា​លំដាប់។ ទារក​មាន​ប្រវែង​ជា​មធ្យម ១,៦​ សង់ទីម៉ែត្រ និង​មាន​ទម្ងន់ ១ក្រាម។ - ខែ​ទី ៣ មក​ដល់​ខែ​នេះ​ហើយ ទារក​មាន​ប្រវែង ៥,៤ សង់ទីម៉ែត្រ និង​មាន​ទម្ងន់​ប្រហែល ១៤ ក្រាម។ - ខែ​ទី ៤ អាយុ​ប៉ុណ្ណោះ​គភ៌​ចាប់​ផ្ដើម​រៀន​ដក​ដង្ហើម​ហើយ។ កូន​មាន​ប្រវែង​ជា​មធ្យម ១១,៦ សង់ទីម៉ែត្រ និង​មាន​ទម្ងន់​ប្រមាណ​ ១០០ក្រាម។ - ខែ​ទី ៥ កូន​របស់​យើង​អាច​មាន​ប្រវែង​​ប្រហែល​ជា ១៦,៤ សង់ទីម៉ែត្រ […]

ត្រីមាសទី ១

មុន​ពេល​ត្រៀម​យក​កូន និង​ពេល​កំពុង​ពពោះ ស្រីៗ​តែង​តែ​បំប៉ន​អាហារ​ល្អៗ ដើម្បី​ជា​ជំនួយ​ដល់​កូន​ក្នុងផ្ទៃ​ឲ្យ​លូត​លាស់​លឿន។ ក្នុង​នោះ​វេជ្ជ​បណ្ឌិត​ផ្នែក​សម្ភព​ណែនាំ​ឲ្យ​ស្ត្រី​ពពោះ​បំប៉ន​អាហារ​មួយ​ចំនួន​ខាង​ក្រោម​នេះ ដែល​ជា​ប្រភព​នៃ​កាល់ស្យូម ជួយ​ឲ្យ​ឆ្អឹង និង​ធ្មេញ​កូន​ក្នុង​ផ្ទៃ​រឹង​មាំ​ល្អ។ អាហារ​ដែល​សម្បូរ​កាល់ស្យូម រួម​មាន ទឹកដោះ​គោ (ស្ត្រី​អាច​ញ៉ាំ​ជា​ប្រចាំ​តាំង​ពេល​ត្រៀម​យក​កូន អំឡុង​ពពោះ និង​ក្រោយ​សម្រាល) យ៉ាអួ តៅហ៊ូ ស៊ុត ត្រីសាលម៉ុន សណ្តែក ប្រូខូលី បន្លៃបៃតង ល្ង គ្រាប់អាល់ម៉ុន ចំពោះ​ផ្លែ​ឈើ ត្រូវ​ញ៉ាំ​​ពពួក​ដែល​សម្បូរវីតាមីន C មាន​រសជាតិ​ជូរ ពិសេស​គឺផ្លែ​ក្រូច។   កាល់​​ស្យូម​​ប្រហែល​៩០​ភាគ​រយ គឺ​ត្រូវ​បាន​ស្តុក​ទុក​ក្នុង​ឆ្អឹង ក្រៅ​​ពី​​នេះ​​​​ក៏​ឃើញ​​មាន​​នៅ​​តាម​​ ជាលិកា សរីរាង្គ និង​​រត់​​ក្នុង​​ចរន្ដ​ឈាម។ បើ​តាម​អង្គការ​សុខភាព​ពិភព​លោក (WHO) ការ​ញ៉ាំ​កាល់ស្យូម​គ្រប់​គ្រាន់​អំឡុង​ពេល​មាន​ផ្ទៃពោះ មិន​ត្រឹម​តែ​ធ្វើ​ឲ្យ​ឆ្អឹង-ធ្មេញ​កូន​លូត​លាស់​បាន​ល្អ​នោះ​ទេ វា​ជួយ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​ឈាម​រត់​ក្នុង​សាច់ដុំ និង​ប្រព័ន្ធ​សរសៃ​ប្រសាទ​ដំណើរ​ការ​បាន​ល្អ កាត់​បន្ថយ​ជំងឺ​បម្រុង​ក្រឡា​ភ្លើង។ ស្ត្រី​ពពោះ​ត្រូវ​ការកាល់ស្យូមយ៉ាងតិច ១.២០០ មិល្លីក្រាម/ថ្ងៃ  និង​បន្ត​ញ៉ាំ​ឲ្យ​បាន ១.០០០ មិល្លីក្រាម/ថ្ងៃ អំឡុង​បំបៅដោះកូន រហូត​ដល់​គ្រប់​១២ខែ។ ក្នុង​នោះ​របប​អាហារ​ខាងលើ​ជា​ប្រភព​កាល់ស្យូម​ដ៏​សំខាន់ រួម​ទាំងការ​ញ៉ាំ​ថ្នាំវីតាមីន​ផ្សេងៗ។